Adhyaya 2

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथं सूत महाभाग रामेणाक्लिष्टकर्मणा । सेतुर्बद्धो नदीनाथे ह्यगाधे वरुणालये

ရိရှီတို့က မေးလေ၏— “မဟာဘဂ္ဂ စူတတော်၊ အပင်ပန်းမရှိသော ကုသိုလ်ကမ္မရှိသည့် ရာမသည် မြစ်တို့၏ အရှင်၊ အနက်မတိုင်းနိုင်သော သမုဒ္ဒရာ—ဝရုဏ၏ နေရာ—ကို ဖြတ်၍ စေတုတံတားကို မည်သို့ တည်ဆောက်ခဲ့သနည်း?”

Verse 2

सेतौ च कति तीर्थानि गंधमादनपर्वते । एतन्नः श्रद्दधानानां ब्रूहि पौराणिकोत्तम

အို ပုရာဏာပုံပြောသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ စေတု၌လည်းကောင်း ဂန္ဓမာဒနတောင်ပေါ်၌လည်းကောင်း သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (ရေချိုးပူဇော်ရာ) မည်မျှရှိသနည်း။ သဒ္ဓါပြည့်ဝသော ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားပါ။

Verse 3

श्रीसूत उवाच । रामेण हि यथासेतुर्निबद्धो वरुणालये । तदहं संप्रवक्ष्यामि युष्माकं मुनिपुंगवाः

သီရိ စူတက မိန့်တော်မူသည်—ဗရုဏ၏ အာလယဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာ၌ ရာမသည် စေတုကို မည်သို့ တကယ်တည်ဆောက်ခဲ့သနည်းကို ယခု မုနိအမြတ်တို့အား အပြည့်အစုံ ပြောကြားမည်။

Verse 4

आज्ञया हि पितू रामो न्यवसद्दंडकानने । सीतालक्ष्मणसंयुक्तः पंचवट्यां समाहितः

အဖ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာ၍ ရာမသည် ဒဏ္ဍကတော၌ နေထိုင်하였다; စီတာနှင့် လက္ခ္မဏတို့နှင့်အတူ ပဉ္စဝတီ၌ စိတ်တည်ငြိမ်၍ စည်းကမ်းသမာဓိဖြင့် နေ၏။

Verse 5

तस्मिन्निव सतस्तस्य राघवस्य महात्मनः । रावणेन हृता भार्या मारीचच्छद्मना द्विजाः

ထိုနေရာ၌ မဟာတ္မာ ရာဃဝ နေထိုင်စဉ်၊ အို ဒွိဇတို့၊ မာရီချ၏ လှည့်စားသော အယောင်ဆောင်မှုကြောင့် ရာဝဏသည် သူ၏ ဇနီးကို ခိုးယူသွား하였다။

Verse 6

मार्गमाणो वने भार्यां रामो दशरथात्मजः । पंपातीरे जगा मासौ शोकमोहसमन्वितः

တောထဲ၌ ဇနီးကို ရှာဖွေနေသော ဒဿရထ၏ သား ရာမသည် ပမ္ပာကမ်းခြေသို့ ရောက်လာ၏; ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် မောဟကြောင့် လွှမ်းမိုးနေ하였다။

Verse 7

दृष्टवान्वानरं तत्र कंचिद्दशरथात्मजः । वानरेणाथ पृष्टोऽयं को भवानिति राघवः

ထိုနေရာ၌ ဒသရထ၏သား ရာဃဝ ရာမသည် မျောက်တစ်ကောင်ကို မြင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မျောက်က ရာဃဝအား “သင်သည် မည်သူနည်း” ဟု မေးလေ၏။

Verse 8

आदितः स्वस्य वृत्तांत्तं तस्मै प्रोवाच तत्त्वतः । अथ राघवसंपृष्टो वानरः को भवानिति

အစမှစ၍ မိမိ၏အကြောင်းအရာအားလုံးကို အမှန်တကယ်ဖြင့် သူ့အား ပြောကြားလေ၏။ ထို့နောက် ရာဃဝက မျောက်အား “သင်သည် မည်သူနည်း” ဟု မေးလေ၏။

Verse 9

सोपि विज्ञापयामास राघवाय महात्मने । अहं सुग्रीवसचिवो हनूमा न्नाम वानरः

သူလည်း မဟာသတ္တိရှိသော ရာဃဝအား လျှောက်တင်လေ၏—“ကျွန်ုပ်သည် စုဂရీవ၏ အမတ်၊ ဟနုမာန် အမည်ရှိ မျောက်ဖြစ်ပါသည်။”

Verse 10

तेन च प्रेरितोऽभ्यागां युवाभ्यां सख्यमिच्छता । आगच्छतं तद्भद्रं वां सुग्रीवांतिकमाशु वै

သူ (စုဂရీవ)၏ အမိန့်ဖြင့်၊ သင်တို့နှစ်ပါးနှင့် မိတ်သဟာယပြုလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ကျွန်ုပ် ဤသို့ ရောက်လာပါသည်။ လာကြပါ—သင်တို့အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ—စုဂရీవထံသို့ အမြန်သွားကြပါ။

Verse 11

तथास्त्विति स रामो पि तेन साकं मुनीश्वराः । सुग्रीवांतिकमागप्य सख्यं चक्रेऽग्निसाक्षिकम्

“ထိုသို့ဖြစ်ပါစေ” ဟု ရာမလည်း သူနှင့်အတူ—အို မုနိရှင်တို့—စုဂရీవထံသို့ သွားရောက်၍၊ ထိုနေရာ၌ မီး (အဂ္နိ) ကို သက်သေထားကာ မိတ်သဟာယကို တည်ထောင်လေ၏။

Verse 12

प्रतिजज्ञेऽथ रामोऽपि तस्मै वालिवधं प्रति । सुग्रीवश्चापि वै देह्याः पुनरानयनं द्विजाः

ထို့နောက် ရာမလည်း သူ့အား ဝါလီကို သတ်မည်ဟု ကတိပြု하였다။ စုဂရီးဝလည်း “အို ဒွိဇတို့၊ ပျောက်ဆုံးသွားသမျှကို ပြန်လည်ယူဆောင်လာမည်” ဟု သစ္စာပြု하였다။

Verse 13

इत्येवं समयं कृत्वा विश्वास्य च परस्परम् । मुदा परमया युक्तौ नरेश्वरकपीश्वरौ

ဤသို့ သဘောတူညီချက်ကို ချမှတ်၍ အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုကို တည်စေကာ လူတို့၏ အရှင်နှင့် မျောက်တို့၏ အရှင်တို့သည် အမြင့်မြတ်သော ပီတိဖြင့် တစ်စည်းတစ်လုံး ဖြစ်ကြသည်။

Verse 14

आसाते ब्राह्मणश्रेष्ठा ऋष्यमूकगिरौ तथा । सुग्रीवप्रत्ययार्थं च दुंदुभेः कायमाशु वै

အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ သူတို့သည် ရိရှျမူက တောင်ပေါ်၌ ထိုသို့ နေထိုင်ကြ၏။ စုဂရီးဝ၏ ယုံကြည်မှုကို တည်စေရန် ရာမသည် ဒုန္ဒုဘီ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအကြောင်းကို လျင်မြန်စွာ ပြုလုပ်ပြသ하였다။

Verse 15

पादांगुष्ठेन चिक्षेप राघवो बहुयोजनम् । सप्तताला विनिर्भिन्ना राघवेण महात्मना

ရာဃဝသည် ခြေမအင်္ဂုဋ္ဌဖြင့် ၎င်းကို ယောဇနာများစွာ အဝေးသို့ ပစ်လွှတ်하였다။ ထို့ပြင် မဟာအတ္တမ ရာဃဝသည် တာလာပင် ခုနစ်ပင်ကို ထိုးဖောက်၍ ခွဲထွက်စေ하였다။

Verse 16

ततः प्रीतमना वीरः सुग्रीवो राममब्रवीत् । इंद्रादिदेवताभ्योऽपि नास्ति राघव मे भयम्

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပီတိဖြင့် ပြည့်ဝသော သူရဲကောင်း စုဂရီးဝသည် ရာမအား ပြောသည်— “အို ရာဃဝ၊ အင်ဒြာနှင့် အခြား ဒေဝတားတို့ကိုပင် ငါ မကြောက်ရွံ့ပါ။”

Verse 17

भवान्मित्रं मया लब्धो यस्मादति पराक्रमः । अहं लंकेश्वरं हत्वा भार्यामानयितास्मि ते

သင်သည် အလွန်ထူးကဲသော သတ္တိဗလရှိသောကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ မိတ်ဆွေဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်သည် လင်္ကာ၏ အရှင်ကို သတ်နှိမ်၍ သင်၏ ဇနီးကို သင်ထံ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာမည်။

Verse 18

ततः सुग्रीवसहितो रामचंद्रो महाबलः । सलक्ष्मणो ययौ तूर्णं किष्किंधां वालिपालिताम्

ထို့နောက် မဟာဗလရှိသော ရာမချန္ဒြာသည် စုဂရీవနှင့် လက္ခမဏတို့နှင့်အတူ အလျင်အမြန် ဝါလီက ကာကွယ်ထားသော ကိစ္ကိန္ဓာမြို့သို့ သွားလေ၏။

Verse 19

ततो जगर्ज सुग्रीवो वाल्यागमनकांक्षया । अमृष्यमाणो वाली च गर्जितं स्वानुजस्य वै

ထို့နောက် စုဂရీవသည် ဝါလီ ထွက်လာစေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဟိန်းဟောက်လေ၏။ ဝါလီလည်း မခံနိုင်တော့ဘဲ မိမိ၏ ညီငယ်၏ ဟိန်းဟောက်သံကို ကြား၍ ဒေါသထွက်လေ၏။

Verse 20

अंतःपुराद्विनिष्क्रम्य युयुधेऽवरजेन सः । वालिमुष्टिप्रहारेण ताडितो भृशविह्वलः

အတွင်းနန်းတော်မှ ထွက်လာ၍ သူသည် ညီငယ်နှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။ ဝါလီ၏ လက်သီးထိုးချက်ကို ထိခိုက်သဖြင့် အလွန်တုန်လှုပ်၍ စိတ်မတည်မငြိမ် ဖြစ်လေ၏။

Verse 21

सुग्रीवो निर्गतस्तूर्णं यत्र रामो महाबलः । ततो रामो महाबाहुस्सुग्रीवस्य शिरोधरे

စုဂရీవသည် မဟာဗလရှိသော ရာမရှိရာသို့ အလျင်အမြန် ဆုတ်ခွာသွားလေ၏။ ထို့နောက် လက်မောင်းခိုင်မာသော ရာမသည် စုဂရీవ၏ လည်ပင်း/ခေါင်းအနီးတွင်၊

Verse 22

लतामाबध्य चिह्नं तु युद्धायाचोदयत्तदा । गर्जितेन समाहूय सुग्रीवो वालिनं पुनः

အမှတ်ခွဲရန် နွယ်ပင်ကိုချည်ကာ ထိုအခါ တိုက်ပွဲသို့ လှုံ့ဆော်하였다။ ဟိန်းဟောက်သံဖြင့် ထပ်မံခေါ်၍ သုဂရీవက ဝါလီကို ပြန်လည်ခေါ်ဆို하였다။

Verse 23

रामप्रेरणया तेन बाहुयुद्धमथाकरोत् । ततो वालिनमाजघ्ने शरेणैकेन राघवः

ရာမ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သူသည် လက်ချင်းတိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲ하였다။ ထို့နောက် ရာဃဝသည် မြားတစ်စင်းတည်းဖြင့် ဝါလီကို လဲကျစေ하였다။

Verse 24

हते वालिनि सुग्रीवः किष्किंधां प्रत्यपद्यत । ततो वर्षास्वतीतासु सुग्रीवो वानराधिपः

ဝါလီ သတ်ခံရသော် သုဂရీవသည် ကိෂ္ကိန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိ하였다။ ထို့နောက် မိုးရာသီ ကုန်လွန်သည့်အခါ ဝါနရတို့၏ အရှင် သုဂရీవ…

Verse 25

सीतामानयितुं तूर्णं वानराणां महाचमूम् । समादाय समागच्छदंतिकं नृपपुत्रयोः

စီတာကို အလျင်အမြန် ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် ဝါနရတို့၏ မဟာတပ်ကို စုစည်းကာ မင်းသားနှစ်ပါး၏ အနီးသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 26

प्रस्थापयामास कपीन्सीतान्वेषणकांक्षया । विदितायां तु वैदेह्या लंकायां वायुसूनुना

စီတာကို ရှာဖွေရန် ဆန္ဒဖြင့် သူသည် ကပိတို့ကို စေလွှတ်하였다။ ထို့နောက် လေသမီးသားက လင်္ကာတွင် ဝိုင်ဒေဟီ ရှိကြောင်း သိစေသော်,

Verse 27

दत्ते चूडामणौ चापि राघवो हर्षशोकवान् । सुग्रीवेणानुजेनापि वायुपुत्रेण धीमता

ချူဓာမဏိကို ပေးအပ်ပြီးသောအခါ ရာဃဝ (ရာမ) သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်း နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ ထိုအရာကို စုဂရီဝ၏ အငယ်ညီ၊ ဉာဏ်ပညာရှိသော လေဘုရား၏ သား ဟနုမာန်က ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

Verse 28

तथान्यैः कपिभिश्चैव जांबवन्नलमुख्यकैः । अन्वीयमानो रामोऽसौ मुहूर्तेऽभिजिति द्विजाः

ထို့အပြင် အခြားသော မျောက်တပ်များလည်း—အထူးသဖြင့် ဂျာမ္ဘဝန်နှင့် နလတို့ကဲ့သို့ ခေါင်းဆောင်များနှင့်တကွ—လိုက်ပါကာ၊ ရာမသည် အို ဒွိဇတို့၊ မင်္ဂလာရှိသော အဘိဇိတ် မုဟူရ္တ၌ ခရီးဆက်လေ၏။

Verse 29

विलंघ्य विविधा न्देशान्महेंद्रं पर्वतं ययौ । चक्रतीर्थं ततो गत्वा निवासमकरोत्तदा

ဒေသအမျိုးမျိုးကို ဖြတ်ကျော်ကာ မဟೇಂದ್ರတောင်သို့ ရောက်လေ၏။ ထို့နောက် စက္ကရတီရ္ထသို့ သွားပြီး ထိုအချိန်၌ ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ရာကို တည်ထောင်လေ၏။

Verse 30

तत्रैव तु स धर्मात्मा समागच्छद्विभीषणः । भ्राता वै राक्षसेंद्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह

ထိုနေရာ၌ပင် ဓမ္မစိတ်ရှိသော ဝိဘီရှဏသည် ရောက်လာ၏—ရက္ခသဘုရင် (ရာဝဏ) ၏ ညီအစ်ကိုဖြစ်ပြီး—အမတ်လေးဦးနှင့်အတူ လာရောက်ခဲ့သည်။

Verse 31

प्रतिजग्राह रामस्तं स्वागतेन महात्मना । सुग्रीवस्य तु शंकाऽभूत्प्रणिधिः स्यादयं त्विति

မဟာအတ္တမ ရာမသည် “ကြိုဆိုပါ၏” ဟူသော စကားဖြင့် သူ့ကို လက်ခံလေ၏။ သို့သော် စုဂရီဝ၏ စိတ်တွင် သံသယပေါ်လာသည်—“ဤသူသည် စုံထောက်ဖြစ်နိုင်သလား?”

Verse 32

राघवस्तस्य चेष्टाभिः सम्यक्स्वचरितैर्हितैः । अदुष्टमेनं दृष्ट्वैव तत एनमपूजयत्

သူ၏အပြုအမူသည် မှန်ကန်၍ အကျိုးရှိကာ သုစရိတ္နှင့် ကိုက်ညီသည်ကို မြင်သဖြင့် ရာဃဝသည် သူ့တွင် မကောင်းသောစိတ်မရှိကြောင်း သိမြင်ကာ ထိုနောက် ဂုဏ်ပြုကာ ပူဇော်လေ၏။

Verse 33

सर्वराक्षसराज्ये तमभ्यषिंचद्विभीषणम् । चक्रे च मंत्रिप्रवरं सदृशं रविसूनुना

သူသည် ရာක්ෂသတို့၏ နိုင်ငံတော်အလုံးစုံအပေါ် ဗိဘီရှဏကို အဘိသေကဖြင့် တင်မြှောက်ကာ၊ နေရောင်သား (သုဂ္ဂရီဝ) ကဲ့သို့ သင့်တော်ထိုက်တန်သော အထူးမန်တရီတစ်ဦးကိုလည်း ခန့်အပ်လေ၏။

Verse 34

चक्रतीर्थं समासाद्य निवसद्रघुनंदनः । चिंतयन्राघवः श्रीमान्सुग्रीवादीनभाषत

စက္ကတီရ္ထသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ရဃုနန္ဒနသည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်လေ၏။ ဂုဏ်တော်ပြည့်ဝသော ရာဃဝသည် စဉ်းစားပြီး သုဂ္ဂရီဝတို့နှင့် အခြားသူများအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 35

मध्ये वानरमु ख्यानां प्राप्तकालमिदं वचः । उपायः को नु भवतामेतत्सागरलंघने

ဝါနရခေါင်းဆောင်ကြီးများအလယ်၌ သူသည် အချိန်တော်မီသော စကားကို မိန့်ကြားလေ၏—“ဤသမုဒ္ဒရာကို ကျော်ဖြတ်ရန် သင်တို့တွင် မည်သည့်နည်းလမ်းရှိသနည်း?”

Verse 36

इयं च महती सेना सागरश्चापि दुस्तरः । अंभोराशिरयं नीलश्चंचलोर्म्मिसमाकुलः

“ဤတပ်မဟာသည် အလွန်ကြီးမား၏၊ သမုဒ္ဒရာလည်း ကျော်ဖြတ်ရန် ခက်ခဲ၏—ဤအပြာရောင် ရေပြင်သည် မငြိမ်မသက်၊ လှိုင်းတက်လှိုင်းကျဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။”

Verse 37

उद्यन्मत्स्यो महानक्रशंखशुक्तिसमाकुलः । क्वचिदौर्वानलाक्रांतः फेनवानतिभीषणः

သမုဒ္ဒရာသည် ခုန်ပျံနေသော ငါးများကြောင့် လှိုင်းထန်ကာ၊ ကြီးမားသော မိကျောင်းများ၊ သင်္ခ (သံခ) နှင့် ခရုခွံများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အချို့နေရာများတွင် ရှင်တော်ရသီတို့၏ အောက်ရေမီး “အော်ရဝါနလ” က လွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ ဖုံးဖုံးဖျားဖျား အမြှုပ်ထ၍ မြင်ရသူကို အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်စေသည်။

Verse 38

प्रकृष्टपवनाकृष्टनीलमेघसमन्वितः । प्रलयांभोधरारावः सारवाननिलोद्धतः

ပြင်းထန်သော လေတံခွန်များက တွန်းတင်သဖြင့် သမုဒ္ဒရာသည် အပြာမဲမဲ မိုးတိမ်များနှင့်အတူ ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ ကာလအဆုံး ပရလယမိုးတိမ်၏ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ကာ အင်အားဖြင့် တက်ကြွလှိုင်းထန်၍ လေပြင်းကြောင့် လှုပ်ရှားပွေလှုပ်နေသည်။

Verse 39

कथं सागरमक्षोभ्यं तरामो वरुणा लयम् । सैन्यैः परिवृताः सर्वे वानराणां महौजसाम्

“ဗရုဏဒေဝ၏ နေရာတော်ဖြစ်သော ဤမလှုပ်မယှက် သမုဒ္ဒရာကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ကူးနိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် အင်အားကြီး၍ တက်ကြွသော ဝါနရတပ်များက ဝိုင်းရံထားကြသည်။”

Verse 40

उपायैरधिगच्छामो यथा नदनदीपतिम् । कथं तरामः सहसा ससैन्या वरुणालयम्

“သင့်လျော်သော နည်းလမ်းများဖြင့် မြစ်ချောင်းတို့၏ အရှင် (သမုဒ္ဒရာ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကြစို့။ တပ်မတော်နှင့်အတူ ဗရုဏဒေဝ၏ နေရာတော်ကို ရုတ်တရက် မည်သို့ကူးနိုင်မည်နည်း။”

Verse 41

शतयोजनमायातं मनसापि दुरासदम् । अतो नु विघ्ना बहवः कथं प्राप्या च मैथिली

“ကျွန်ုပ်တို့သည် ယောဇနာတစ်ရာ ခရီးရောက်လာပြီ—သို့သော် စိတ်ကူးထဲတွင်ပင် ဤ(သမုဒ္ဒရာ)ကို ကျော်လွှားရန် ခက်ခဲလှသည်။ ထို့ကြောင့် အတားအဆီးများ များစွာ ပေါ်ပေါက်လာသည်; ထိုသို့ဖြစ်လျှင် မိုင်သီလီကို မည်သို့ရောက်နိုင်မည်နည်း။”

Verse 42

कष्टात्कष्टतरं प्राप्ता वयमद्य निराश्रयाः । महाजले महावाते समुद्रे हि निराश्रये

ဒုက္ခမှ ပိုမိုကြီးမားသော ဒုက္ခသို့ ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့ ကျရောက်လာပြီး အားကိုးရာမဲ့ ဖြစ်ကြသည်။ ရေမဟာအတွင်း၊ လေမဟာအတွင်း၊ ဤသမုဒ္ဒရာ၌ အမှန်တကယ် ခိုလှုံရာ မရှိ။

Verse 43

उपायं कं विधास्यामस्तरणार्थं वनौकसाम् । राज्याद्भ्रष्टो वनं प्राप्तो हृता सीता मृतः पिता

တောတွင်နေထိုင်သော မိတ်ဖက်များကို ကူးဖြတ်စေရန် ဘယ်လိုနည်းလမ်းကို စီမံရမည်နည်း။ နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပယ်ခံရ၍ ငါသည် တောသို့ ရောက်လာပြီ; စီတာကို ဖမ်းဆီးသွားပြီ; အဖေသည် ကွယ်လွန်ပြီ။

Verse 44

इतोऽपि दुःसहं दुःखं यत्सागरविलंघनम् । धिग्धिग्गर्जितमंभोधे धिगेतां वारिराशिताम्

ဤထက်ပင် မခံနိုင်သော ဒုက္ခမှာ သမုဒ္ဒရာကို ကျော်လွန်ရခြင်းပင်။ အို သမုဒ္ဒရာရေကြီး၊ သင်၏ ဟိန်းဟောက်သံကို ငြင်းပယ်၏! ဤအဆုံးမဲ့ ရေထုကြီးကိုလည်း ငြင်းပယ်၏!

Verse 45

कथं तद्वचनं मिथ्या महर्षेः कुम्भजन्मनः । हत्वा त्वं रावणं पापं पवित्रे गंधमादने । पापोपशमनायाशु गच्छस्वेति यदीरितम्

အိုးပေါက်မွေး မဟာရိရှီ အဂတ်စတျယ၏ မိန့်ခွန်းသည် မည်သို့ မမှန်နိုင်ပါမည်နည်း။ သူက ‘ပాపီ ရာဝဏကို သတ်ပြီးနောက်၊ ပ罪သက်သာစေရန် အလျင်အမြန် သန့်ရှင်းသော ဂန္ဓမာဒနသို့ သွားလော့’ ဟု မိန့်ကြားခဲ့သည်။

Verse 46

श्रीसूत उवाच । इति रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवप्रमुखास्तदा

သီရိ စူတက ပြောသည်– ရာမ၏ ဤစကားကို ကြားပြီးနောက် ထိုအခါ စုဂရီးဝနှင့် ခေါင်းဆောင်များသည်…

Verse 47

ऊचुः प्रांजलयः संर्मे राघवं तं महाबलम् । नौभिरेनं तरिष्यामः प्लवैश्च विविधैरिति

လက်အုပ်ချီ၍ သူတို့သည် မဟာဗလရှိသော ရာဃဝကို ရိုသေစွာ ပြောကြသည်—“ကျွန်ုပ်တို့သည် လှေများနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဖောင်များဖြင့် ဤသမုဒ္ဒရာကို ကူးမည်”

Verse 48

मध्ये वानरकोटीनां तदोवाच विभीषणः । समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति

ထို့နောက် ဝါနရကောဋီများအလယ်၌ ဝိဘီရှဏက ပြောသည်—“ရာဃဝမင်းသည် သမုဒ္ဒရာထံ၌ ရှရဏ (အကာအကွယ်) ကို ရယူသင့်သည်”

Verse 49

खनितः सागरैरेष समुद्रो वरुणालयः । कर्तुमर्हति रामस्य तज्ज्ञातेः कार्यमंबुधिः

“ဤသမုဒ္ဒရာသည် ဝရုဏ၏ နေရာတော်ဖြစ်ပြီး စာဂရတို့က တူးဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အမ္ဗုဓိသည် ရာမ၏ အကြောင်းရင်းနှင့် အခွင့်အရေးကို သိမြင်ကာ သူ၏ ကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေသင့်သည်”

Verse 50

विभीषणेनैवमुक्तो राक्षसेन विपश्चिता । सांत्वयन्राघवः सर्वान्वानरानिदमब्रवीत्

ဉာဏ်ပညာရှိသော ရက္ခသ ဝိဘီရှဏက ထိုသို့ ပြောဆိုသဖြင့် ရာဃဝသည် ဝါနရအားလုံးကို နှစ်သိမ့်ကာ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 51

शतयोजन विस्तारमशक्ताः सर्ववानराः । तर्तुं प्लवोडुपैरेनं समुद्रमतिभीषणम्

ဝါနရအားလုံးသည် ယောဇနာတစ်ရာ ကျယ်ပြန့်၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဤသမုဒ္ဒရာကို ဖောင်နှင့် လှေငယ်များဖြင့်ပင် ကူးဖြတ်ရန် မစွမ်းနိုင်ကြ။

Verse 52

नावो न संति सेनाया बह्व्या वानरपुंगवाः । वणिजामुपघातं च कथमस्मद्विधश्चरेत्

အို ဝါနရခေါင်းဆောင်တို့၊ ဤအလွန်ကြီးမားသော စစ်တပ်အတွက် လုံလောက်သော လှေများ မရှိပါ။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့သူသည် ကုန်သည်တို့ကို ထိခိုက်စေမည့်နည်းဖြင့် မည်သို့ ဆက်လက်သွားနိုင်မည်နည်း။

Verse 53

विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच्छिद्रेषु वा परः । प्लवोडुपप्रतारोऽतो नैवात्र मम रोचते

ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်တို့၏ စစ်တပ်သည် ကျယ်ပြန့်စွာ ပြန့်နှံ့နေ၍ ရန်သူက အားနည်းသော အကွာအဝေးများတွင် တိုက်ခိုက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လှေတံတား(ဖလော)နှင့် လှေငယ်များဖြင့် ကူးခြင်းကို ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ် မနှစ်သက်ပါ။

Verse 54

विभीषेणोक्तमे वेदं मोदते मम वानराः । अहं त्विमं जलनिधिमुपास्ये मार्गसिद्धये

ဝိဘီရှဏ ပြောသောစကားကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ ဝါနရတို့ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်သည် လမ်းကြောင်းအောင်မြင်စေရန် ဤသမုဒ္ဒရာမဟာသခင်ကို ပူဇော်အုပ်သနာ ပြုမည်။

Verse 55

नो चेद्दर्शयिता मार्गं धक्ष्याम्येनमहं तदा । महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलैः

သူက လမ်းကို မပြသလျှင် ထိုအခါ ကျွန်ုပ်သည် သူ့ကို (သမုဒ္ဒရာကို) မဟာအာஸ္တရများဖြင့် မတားဆီးနိုင်အောင် လောင်ကျွမ်းစေမည်—ပြင်းထန်သော မီးနှင့် လေတို့ကြောင့် တောက်လောင်နေသော အာနုဘော်ဖြင့်။

Verse 56

इत्युक्त्वा सहसौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघवः । प्रतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत्कुशसंस्तरे

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ရာဃဝသည် စောမိတ္တရီနှင့်အတူ အာစမန (ရေစုပ်သန့်စင်) ပြု၍ သန့်ရှင်းကာ၊ ထို့နောက် ဓမ္မနည်းအတိုင်း ကုရှမြက်ခင်းပေါ်တွင် သမုဒ္ဒရာဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ လဲလျောင်း하였다။

Verse 57

तदा रामः कुशा स्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः । संविवेश महाबाहुर्वेद्यामिव हुताशनः

ထိုအခါ လက်မောင်းကြီးမြတ်သော ရာမသည် မြစ်ချောင်းတို့၏ အရှင်၏ ကမ်းပါး၌ ကုရှမြက်ခင်းပေါ် လဲလျောင်းတော်မူ၏—ဗေဒီပေါ်၌ သန့်ရှင်းသော မီး (ဟုတಾಶန) တည်ငြိမ်သကဲ့သို့။

Verse 58

शेषभोगनिभं बाहुमुपधाय रघूद्वहः । दक्षिणो दक्षिणं बाहुमुपास्ते मकरालयम्

ရဃုဝంశ၏ အထွတ်အထိပ်တော်သည် ရှေရှနာဂ၏ ဖျံကွေးကဲ့သို့သော လက်မောင်းကို ခေါင်းအုံးအဖြစ်ထား၍၊ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ မကရာတို့၏ နေရပ်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာကို ဘက္တိဖြင့် အုပ်ပာသနာပြုတော်မူ၏။

Verse 59

तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले । नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः

ကုရှမြက်ခင်းပေါ် မြေပြင်၌ ရာမအိပ်စက်နေစဉ်၊ ဝရတနှင့် စည်းကမ်း၌ မပျက်မကွက် သတိရှိတော်မူသဖြင့် သုံးညလုံး ကုန်လွန်သွား၏။

Verse 60

स त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मतत्परः । उपास्तेस्म तदा रामः सागरं मार्गसिद्धये

ထိုနေရာ၌ သုံးညနေထိုင်ပြီး၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်ကာ စည်းကမ်းတရားဖြင့် ယဇ္ဉပြုသကဲ့သို့ နေထိုင်တော်မူသော ရာမသည် လမ်းဖြတ်ကူးခြင်း အောင်မြင်စေရန် သမုဒ္ဒရာကို ထိုအခါ အုပ်ပာသနာပြုတော်မူ၏။

Verse 61

न च दर्शयते मन्दस्तदा रामस्य सागरः । प्रयतेनापि रामेण यथार्हमपि पूजितः

သို့သော်လည်း တုံ့ပြန်မှုမရှိသော သမုဒ္ဒရာသည် ရာမအား ဒർശန မပြသခဲ့—ရာမက အပြည့်အဝ ကြိုးပမ်း၍ သင့်လျော်သကဲ့သို့ ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း။

Verse 62

तथापि सागरो रामं न दर्शयति चात्मनः । समुद्राय ततः क्रुद्धो रामो रक्तांतलोचनः

သို့သော်လည်း သမုဒ္ဒရာသည် ရာမအား မိမိ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မပြသခဲ့။ ထို့ကြောင့် ရာမသည် မျက်စောင်းထောင့်နီရဲလျက် ပင်လယ်ကို မာန်ထန်ကာ ဒေါသထွက်하였다။

Verse 63

समीपवर्तिनं चेदं लक्ष्मणं प्रत्यभाषत । अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैर्मकरैर्वरुणालयम्

အနီးတွင် ရပ်နေသော လက္ခမဏကို ရာမက မိန့်တော်မူသည်– “ယနေ့ ငါ့မြားတို့ဖြင့် ထိုးဖောက်ခံရသော မကရာတို့နှင့်တကွ ဝရုဏ၏ အာလယ—သမုဒ္ဒရာ—ကို …”

Verse 64

निरुद्धतोयं सौमित्रे करिष्यामि क्षणादहम् । सशंखशुक्ताजालं हि समीनमकरं शनैः

“အို စောမိတ္ရီ၊ ခဏအတွင်း ငါသည် ၎င်း၏ရေကို တားဆီးမည်။ ထို့နောက် တဖြည်းဖြည်း သင်္ခနှင့် ခွံများအစုအဝေးဖြစ်ကာ ငါးနှင့် မကရာတို့ပါ ပေါ်လွင်လာစေမည်။”

Verse 66

असमर्थं विजानाति धिक्क्षमामीदृशे जने । न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः

“သူက ငါကို အားမရှိသူဟု ထင်သည်—ဤသို့သောသူကို ချီးချွန်မရ! ငါက သဘောတူညီစကားဖြင့် ပြောလည်း သမုဒ္ဒရာသည် မိမိရုပ်ကို မပြသသေး။”

Verse 67

चापमानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान् । सागरं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यांतु प्लवंगमाः

“အို စောမိတ္ရီ၊ ငါ့လေးကို ယူလာ၊ အဆိပ်မြွေကဲ့သို့သော မြားများကိုလည်း ယူလာ။ ငါသည် သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်သွေ့စေမည်—ဝါနရတို့သည် ခြေဖြင့် ရှေ့သို့ သွားကြစေ။”

Verse 68

एनं लंघितमर्यादं सहस्रोर्मिसमाकुलम् । निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर्वरुणालयम्

ဤသမုဒ္ဒရာသည် ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်၍ လှိုင်းတစ်ထောင်ဖြင့် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေသည်; ငါသည် မြားများဖြင့် ဝရုဏ၏ နေရာတိုင်အောင် စည်းကမ်းကန့်သတ်မှုကို ဖယ်ရှားကာ အကန့်အသတ်မဲ့ ဖြစ်စေမည်။

Verse 69

अद्य बाणैरमोघास्त्रैर्वारिधिं परिशोषये । क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः

ယနေ့ ငါသည် မလွဲမသွေ မအနိုင်ယူနိုင်သော အစတြာမြားများဖြင့် သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်သွေ့စေမည်; မကရာတို့၏ နေရာဤသည် သည်းခံခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်နေသော ငါကို မလေးစားဘဲ လျစ်လျူရှုနိုင်သူဟု ထင်နေသည်။

Verse 70

एवमुक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधपर्याकुलेक्षणः । रामो बभूव दुर्धर्षस्त्रिपुरघ्नो यथा शिवः

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် လက်တွင် လေးကိုင်ထား၍ ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးများ တောက်လောင်နေသော ရာမသည် မတားဆီးနိုင်သူ ဖြစ်လာသည်—တိရပုရကို သတ်သော ရှိဝကဲ့သို့။

Verse 71

आकृष्य चापं कोपेन कम्पयित्वा शरैर्जगत् । मुमोच विशिखानुग्रांस्त्रिपुरेषु यथा भवः

ဒေါသဖြင့် လေးကို ဆွဲတင်ကာ မြားများကြောင့် လောကကို တုန်လှုပ်စေပြီး၊ သူသည် ပြင်းထန်သော မြားတံများကို လွှတ်ချလိုက်သည်—တိရပုရတို့အပေါ် ဘဝ (ရှိဝ) ပြုသကဲ့သို့။

Verse 72

दीप्ता बाणाश्च ये घोरा भासयन्तो दिशो दश । प्राविशन्वारिधेस्तोयं दृप्तदानवसंकुलम्

တောက်လောင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် မြားများသည် ဒిశတစ်ဆယ်ကို ထွန်းလင်းစေကာ သမုဒ္ဒရာရေထဲသို့ ထိုးဝင်သွားသည်—ထိုရေသည် မာန်ကြီးသော ဒာနဝများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။

Verse 73

समुद्रस्तु ततो भीतो वेपमानः कृतांजलिः । अनन्यशरणो विप्राः पाता लात्स्वयमुत्थितः

ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကာ လက်အုပ်ချီကန်တော့လျက်—အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ အခြားအကာအကွယ်မရှိသဖြင့်—ပာတာလာမှ ကိုယ်တိုင်ထ၍ ပေါ်လာ၏။

Verse 74

शरणं राघवं भेजे कैवल्यपदकारणम् । तुष्टाव राघवं विप्रा भूत्वा शब्दैर्मनोरमैः

သူသည် ကైవလျ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အဆင့်၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ရာဃဝထံ သရဏဂတ ဝင်ရောက်၏။ ထို့နောက်—အို ဗြာဟ္မဏတို့—နားဝင်ချိုမြိန်သော စကားလုံးများဖြင့် ရာဃဝကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 76

समुद्र उवाच । नमामि ते राघव पादपंकजं सीतापते सौख्यद पादसेवनात् । नमामि ते गौतमदारमोक्षजं श्रीपादरेणुं सुरवृन्दसेव्यम्

သမုဒ္ဒရာက ပြော၏—“အို ရာဃဝ၊ အို စီတာပတိ၊ သင်၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ကို ကျွန်ုပ် ကန်တော့ပါ၏။ ခြေတော်ကို ဆည်းကပ်ခြင်းသည် သုခမင်္ဂလာ ပေးတော်မူ၏။ နတ်အစုအဝေးတို့ ဆည်းကပ်ပူဇော်သော သင်၏ သီရိခြေမှုန်ကိုလည်း ကန်တော့ပါ၏။ ထိုခြေမှုန်သည် ဂေါတမ၏ ဇနီးအား ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်စေသော အကြောင်းအရာဟူ၍ ထင်ရှား၏။”

Verse 77

रामराम नमस्यामि भक्तानामिष्टदायिनम् । अवतीर्णो रघुकुले देवकार्यचिकीर्षया

“ရာမ ရာမ၊ ဘက္တတို့၏ အလိုတော်ကို ပေးသနားတော်မူသော အရှင်၊ သင့်ကို ကျွန်ုပ် ကန်တော့ပါ၏။ သင်သည် နတ်တို့၏ အမှုတော်ကို ပြီးမြောက်စေရန် ရဃုဝంశ၌ အဝတားဆင်းသက်တော်မူ၏။”

Verse 78

नारायणमनाद्यंतं मोक्षदं शिवमच्युतम् । रामराम महाबाहो रक्ष मां शरणागतम्

“သင်သည် နာရာယဏ—အစမရှိ အဆုံးမရှိ—မောက္ခပေးသနားတော်မူသော၊ မင်္ဂလာသီဝတော်မူသော၊ အချျုတ မလဲမကျသော အရှင်ဖြစ်၏။ ရာမ ရာမ၊ မဟာဗာဟု၊ သရဏဂတဖြစ်သော ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်တော်မူပါ။”

Verse 79

कोपं संहर राजेंद्र क्षमस्व करुणालय । भूमिर्वातो वियच्चापो ज्योतींषि च रघूद्वह

အို မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ အမျက်ကို ထိန်းချုပ်ပါလော့; ကရုဏာတော်၏ နေရာတော်၊ ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။ ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံးသူ၊ မြေ၊ လေ၊ ကောင်းကင်၊ ရေ နှင့် အလင်းတော်များသည် မိမိတို့၏ သဘာဝအတိုင်း တည်ရှိကြ၏။

Verse 80

यत्स्वभावानि सृष्टानि ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वर्तंते तत्स्वभा वानि स्वभावो मे ह्यगाधता

ပရမေဋ္ဌိ ဘြဟ္မာတော်က ဖန်ဆင်းထားသော သဘာဝအမျိုးမျိုးအတိုင်း သတ္တဝါတို့သည် ထိုသဘာဝအတိုင်းပင် လှုပ်ရှားပြုမူကြ၏။ ငါ၏ကိုယ်ပိုင်သဘာဝသည် အမှန်တကယ် အနက်မဆုံး၊ လွယ်ကူစွာ မပြောင်းလဲနိုင်။

Verse 81

विकारस्तु भवेद्गाध एतत्सत्यं वदाम्यहम् । लोभात्कामाद्भयाद्वापि रागाद्वापि रघूद्वह

သို့သော် သဘာဝ၏ အပြောင်းအလဲ (ဗိကာရ) သည် အနက်ကြီး၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်လာနိုင်သည်—ဤအမှန်တရားကို ငါဆို၏။ လောဘ၊ ကာမ၊ ကြောက်ရွံ့မှု သို့မဟုတ် ရာဂမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း၊ ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံးသူ။

Verse 82

न वंशजं गुणं हातुमुत्सहेयं कथंचन । तत्करिष्ये च साहाय्यं सेनायास्तरणे तव

ငါသည် မည်သို့မျှ မိမိမျိုးရိုးမှ ဆက်ခံလာသော ဂုဏ်သတ္တိကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် သင်၏တပ်မတော် ကူးဖြတ်ရာတွင် ငါကူညီမည်။

Verse 83

इत्युक्तवन्तं जलधिं रामोऽवादीन्नदीपतिम् । ससैन्योऽहं गमि ष्यामि लंकां रावणपालिताम्

သမုဒ္ဒရာက ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ရာမသည် ရေ၏အရှင်၊ မြစ်တို့၏အုပ်စိုးရှင်အား ပြန်ဆိုသည်—“ငါသည် တပ်မတော်နှင့်အတူ ရာဝဏက ကာကွယ်ထားသော လင်္ကာသို့ သွားမည်।”

Verse 84

तच्छोषमुपयाहि त्वं तरणार्थं ममाधुना । इत्युक्तस्तं पुनः प्राह राघवं वरुणालयः

“ယခု ငါ့ကို ဖြတ်ကူးရန်အတွက် ခြောက်သွေ့နေသော လမ်းကြောင်းသို့ လာလော့။” ဟုဆိုပြီးနောက်၊ ဝရုဏ၏ အာလယဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာသည် ရာဃဝကို ထပ်မံ မိန့်ကြား하였다။

Verse 85

शृणुष्वाव हितो राम श्रुत्वा कर्तव्यमाचर । यद्याज्ञया ते शुष्यामि ससैन्यस्य यियासतः

အို ရာမ၊ သင်၏ ကောင်းကျိုးအတွက် နားထောင်လော့; နားထောင်ပြီးလျှင် လုပ်သင့်သည့် ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်လော့။ သင်၏ အမိန့်ကြောင့် ငါသည် ခြောက်သွေ့ရမည်ဆိုလျှင်၊ ဖြတ်ကူးထွက်ခွာလိုသော သင်၏ စစ်တပ်အတွက်…

Verse 87

अस्ति ह्यत्र नलोनाम वानरः शिल्पिसंमतः । त्वष्टुः काकुत्स्थ तनयो बलवान्विश्वकर्मणः

ဤနေရာတွင် နလ အမည်ရှိသော ဝါနရတစ်ဦး ရှိသည်၊ လက်ရာပညာရှင်များအကြား ချီးမြှောက်ခံရသူဖြစ်၏။ အို ကာကုတ္သ္ထ မျိုးနွယ်၊ သူသည် တ္ဝෂ္ဋೃ (ဝိශ්ဝကರ್ಮန်) ၏ အင်အားကြီးသော သားတော်ဖြစ်သည်။

Verse 88

स यत्काष्ठं तृणं वापि शिलां वा क्षेप्स्यते मयि । सर्वं तद्धारयिष्यामि स ते सेतुर्भविष्यति

သူက ငါ့ပေါ်သို့ သစ်သား၊ မြက်ပင် သို့မဟုတ် ကျောက်တုံးတိုင်တိုင် ပစ်ချမည်ဆိုသော်လည်း ငါသည် အားလုံးကို ထမ်းဆောင်မည်; ထိုအရာပင် သင်၏ စေတု (တံတား) ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 89

सेतुना तेन गच्छ त्वं लंकां रावणपालि ताम् । उक्त्वेत्यंतर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह

“ထို စေတုဖြင့် ရာဝဏာ အုပ်စိုးသော လင်္ကာသို့ သွားလော့။” ဟုဆိုပြီးနောက်၊ သူ (သမုဒ္ဒရာ) ပျောက်ကွယ်သွားသဖြင့် ရာမသည် နလကို မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 90

कुरु सेतुं समुद्रे त्वं शक्तो ह्यसि महामते । तदाऽब्रवीन्नलो वाक्यं रामं धर्मभृतां वरम्

“သမုဒ္ဒရာပေါ်၌ စေတု (တံတား) တည်ဆောက်ပါလော့၊ မဟာမတိ၊ သင်သည် အမှန်တကယ် စွမ်းနိုင်သူဖြစ်၏။” ထို့နောက် နလသည် ဓမ္မကိုထိန်းသိမ်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ရာမအား ဤစကားကို ဆို하였다။

Verse 91

अहं सेतुं विधास्यामि ह्यगाधे वरुणालये । पित्रा दत्तवरश्चाहं सामर्थ्ये चापि तत्समः

“ဤအနက်မရှိသော ဝရုဏ၏ နေအိမ်ဖြစ်သည့် သမုဒ္ဒရာ၌ စေတုကို ငါတည်ဆောက်မည်။ ငါလည်း အဖထံမှ ကောင်းချီး (ဝရ) ရရှိထားပြီး စွမ်းရည်၌လည်း ထိုကောင်းချီးနှင့် တူညီသည်။”

Verse 92

मातुर्मम वरो दत्तो मन्दरे विश्वक र्मणा । शिल्पकर्मणि मत्तुल्यो भविता ते सुतस्त्विति

“မန္ဒရတောင်၌ ဝိශ්ဝကರ್ಮာသည် ငါ့မိခင်အား ကောင်းချီးပေးခဲ့သည်—‘သင်၏သားသည် လက်ရာပညာနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးအလုပ်တို့၌ ငါနှင့်တူညီလိမ့်မည်’ ဟူ၍။”

Verse 93

पुत्रोऽहमौरसस्तस्य तुल्यो वै विश्वकर्मणा । अद्यैव कामं बध्नंतु सेतुं वानरपुं गवाः

“ငါသည် ထိုသူ၏ သားအရင်းဖြစ်၍ အမှန်တကယ် ဝိශ්ဝကರ್ಮာနှင့် တူညီသည်။ ယနေ့ပင် ဝါနရသူရဲတို့သည် မိမိတို့အလိုအတိုင်း စေတုကို ချည်ဆက်တည်ဆောက်ကြစေ—ယနေ့ပင် ပြီးမြောက်စေ။”

Verse 94

ततो रामनिसृष्टास्ते वानरा बलवत्तराः । पर्वतान्गिरिशृंगाणि लतातृणमहीरुहान्

ထို့နောက် ရာမ၏ အမိန့်ဖြင့် စေလွှတ်ခံရသော အင်အားကြီး ဝါနရတို့သည် တောင်များ၊ တောင်ထိပ်များနှင့်အတူ လျားပင်များ၊ မြက်ပင်များ၊ သစ်ပင်များကို စုဆောင်းလာကြ하였다။

Verse 95

समाजह्रुर्महाकाया गरुडानिलरंहसः । नलश्चक्रे महासेर्तुमध्ये नदनदीपतेः

ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ ဂရုဍနှင့် လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သောသူတို့သည် အရာအားလုံးကို စုစည်း၍ ယူဆောင်လာကြ၏။ ထို့နောက် နလသည် မြစ်တို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ မဟာစေတုကို တည်ဆောက်하였다။

Verse 96

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् । जानकीरमणो रामः सेतुमेवमकारयत्

ဤသို့ ဂျာနကီ၏ ချစ်သူ ရာမသည် စေတုကို တည်ဆောက်စေခဲ့သည်—အနံ ယောဇန ၁၀၊ အလျား ယောဇန ၁၀၀ ဖြစ်၏။

Verse 97

नलेन वानरेन्द्रेण विश्वकर्मसुतेन वै । तमेवं सेतुमासाद्य रामचन्द्रेण कारितम्

ထိုစေတုသည်—ဤသို့ ရောက်ရှိကာ တည်မြဲစွာ ထူထောင်လျက်—ရာမချန္ဒြာက နလအားဖြင့် ဆောက်လုပ်စေခဲ့သည်။ နလသည် ဝါနရတို့၏ အရှင်ဖြစ်ပြီး ဝိශ්ဝကರ್ಮာ၏ သားတော်ဖြစ်၏။

Verse 98

सर्वे पातकिनो मर्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः । व्रतदान तपोहोमैर्न तथा तुष्यते शिवः

ထိုနေရာ၌ ပ罪ရှိသော လူသားအားလုံးသည် အပြစ်အမျိုးမျိုးမှ လွတ်မြောက်ကြ၏။ ဝရတ၊ ဒါန၊ တပ၊ ဟောမတို့ဖြင့်ပင် ရှိဝသည် ဤသန့်ရှင်းသော ပုဏ္ဏယကဲ့သို့ မလွန်စွာ မပျော်ရွှင်နိုင်။

Verse 99

सेतुमज्जनमात्रेण यथा तुष्यति शंकरः । न तुल्यं विद्यते तेजोयथा सौरेण तेजसा

စေတု၌ ရေချိုးခြင်းသာဖြင့်ပင် ရှင်ကရသည် အလွန်ပင် ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။ ထိုတေဇနှင့် တူညီသော တေဇမရှိ—နေမင်း၏ တေဇကို မည်သည့်အလင်းမျှ မတူနိုင်သကဲ့သို့။

Verse 100

सेतुस्नानेन च तथा न तुल्यं विद्यते क्वचित् । तत्सेतुमूलं लंकायां यत्ररामो यियासया

စေတု၌ သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးခြင်းနှင့် တူညီနိုင်သောအရာ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။ ထိုစေတု၏ အမြစ်သည် လင်္ကာဘက်သို့ ရှိပြီး၊ ကူးဖြတ်လိုသော စိတ်အာရုံဖြင့် သီရိရာမသည် দৃঢ়သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ထွက်ခွာခဲ့၏။

Verse 101

वानरैः सेतुमारेभे पुण्यं पाप प्रणाशनम् । तद्दर्भशयनं नाम्ना पश्चाल्लोकेषु विश्रुतम्

ဝါနရတို့က စေတုတံတားတည်ဆောက်ခြင်းကို စတင်သောအခါ၊ အပြစ်ကိုဖျက်ဆီးသော ပုဏ္ဏကောင်းမှု သန့်ရှင်းတော်မူသည့် အရာတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ နောက်ကာလတွင် ‘ဒರ್ಭရှယန’ ဟူသော နာမဖြင့် လောကများတွင် ကျော်ကြားလာ하였다။

Verse 102

एवमुक्तं मया विप्राः समुद्रे सेतुबंधनम् । अत्र तीर्थान्यनेकानि संति पुण्यान्यनेकशः

အို ဗိပၸရတို့ (ဗြာဟ္မဏတို့)၊ ပင်လယ်ပေါ်၌ စေတုကို ချည်နှောင်တည်ဆောက်ခြင်းအကြောင်းကို ဤသို့ ငါပြောပြီးပြီ။ ဤနေရာတွင် တီရ္ထများ များစွာရှိ၍ ပုဏ္ဏသန့်ရှင်းသော အထွတ်အမြတ်နေရာများ အလွန်ပေါများ၏။

Verse 103

न संख्यां नामधेयं वा शेषो गणयितुं क्षमः । किं त्वहं प्रब्रवीम्यद्य तत्र तीर्थानि कानिचित्

၎င်းတို့၏ အရေအတွက် သို့မဟုတ် အမည်များကိုပင် ရှေṣ (သေရှ) သည်လည်း ရေတွက်မနိုင်။ သို့သော် ယနေ့ ငါသည် ထိုနေရာရှိ တီရ္ထအချို့ကို ဖော်ပြမည်။

Verse 104

चतुर्विंशति तीर्थानि संति सेतौ प्रधानतः । प्रथमं चकतीर्थं स्याद्वेतालवरदं ततः

အဓိကအားဖြင့် စေတု၌ တီရ္ထ ၂၄ ခု ရှိသည်။ ပထမတစ်ခုကို ‘စက-တီရ္ထ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထို့နောက် ‘ဝေတාල-ဝရဒ’ ဟူသော ဝေတාල၏ ကရုဏာပေးသည့် တီရ္ထ ဖြစ်သည်။

Verse 105

ततः पापविनाशार्थं तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् । ततः सीतासरः पुण्यं ततो मंगलतीर्थकम्

ထို့နောက် အပြစ်ပျက်စီးစေရန် လောကတို့တွင် ကျော်ကြားသော တီရ္ထ ရှိသည်။ ထို့နောက် ပုဏ္ဏမြတ်သော စီတာ-ဆရစ် (စီတာရေကန်) နှင့် ထို့နောက် မင်္ဂလာ-တီရ္ထ ဖြစ်သည်။

Verse 106

ततः सकलपापघ्नी नाम्ना चामृतवापिका । ब्रह्मकुण्डं ततस्तीर्थं ततः कुंडं हनूमतः

ထို့နောက် ‘အမృత-ဝါပိကာ’ ဟူသော တီရ္ထရှိပြီး ‘စကလ-ပာပ-ဃနီ’—အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသူ—ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ဘြဟ္မာ-ကுண္ဍ နှင့် ထို့နောက် ဟနုမာန်၏ ကுண္ဍ ဖြစ်သည်။

Verse 107

आगस्त्यं हि ततस्तीर्थं रामतीर्थ मतः परम् । ततो लक्ष्मणतीर्थं स्याज्जटातीर्थमतः परम्

ထို့နောက် အဂஸ္တျ-တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ထက်လွန်၍ ရာမ-တီရ္ထ ကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့နောက် လက္ရှ္မဏ-တီရ္ထ နှင့် ထို့နောက် ဂျဋာ-တီရ္ထ ဖြစ်သည်။

Verse 108

ततो लक्ष्म्याः परं तीर्थमग्नितीर्थमतः परम् । चक्रतीर्थं ततः पुण्यं शिवतीर्थमतः परम्

ထို့နောက် လက္ရှ္မီ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အဂ္နိ-တီရ္ထ။ ထို့နောက် ပုဏ္ဏမြတ်သော စက္ကရ-တီရ္ထ နှင့် ထို့နောက် ရှိဝ-တီရ္ထ ဖြစ်သည်။

Verse 109

ततः शंखाभिधं तीर्थं ततो यामुनतीर्थकम् । गंगातीर्थं ततः पश्चाद्गयातीर्थमनन्तरम्

ထို့နောက် ရှင်ခ (Śaṅkha) ဟု ခေါ်သော တီရ္ထ၊ ထို့နောက် ယာမုနာ-တီရ္ထ။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါ-တီရ္ထ လာပြီး၊ ချက်ချင်းနောက်တစ်ဆက်မှာ ဂယာ-တီရ္ထ ဖြစ်သည်။

Verse 110

ततः स्यात्कोटितीर्थाख्यं साध्यानाममृतं ततः । मानसाख्यं ततस्तीर्थं धनुष्कोटिस्ततः परम्

ထို့နောက် ‘ကိုဋိတီရ္ထ’ ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထရှိ၏။ ထို့နောက် ‘သာဓျာတို့၏ အမృత’ ရှိ၏။ ထို့နောက် ‘မာနသ’ ဟုခေါ်သော တီရ္ထရှိပြီး၊ ထို့အလွန်တွင် ‘ဓနုෂ္ကိုဋိ’ ရှိ၏။

Verse 111

प्रधानतीर्थान्येतानि महापापहराणि च । कथितानि द्विजश्रेष्ठास्सेतुमध्यगतानि वै

ဤတို့သည် အဓိက တီရ္ထများဖြစ်၍ မဟာအပြစ်များကိုပင် ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ ဤတို့သည် စေတုဒေသအလယ်ပိုင်း၌ တည်ရှိကြောင်း အမှန်တကယ် ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ။

Verse 112

यथा सेतुश्च बद्धोऽभूद्रामेण जलधौ महान् । कथितं तच्च विप्रेन्द्राः पुण्यं पापहारं तथा

ရေသမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ ရာမက မဟာစေတုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပုံကိုလည်း၊ အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့၊ ရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားခဲ့ပြီးပြီ။ ထို့အပြင် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော ပုဏ္ဏကံ၏ အကျိုးကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဆိုခဲ့သည်။

Verse 113

यच्छ्रुत्वा च पठित्वा च मुच्यते मानवो भुवि

ဤကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ရွတ်ဖတ်ခြင်းကြောင့် လူသည် ဤလောက၌ပင် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိသည်။

Verse 114

अध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा भक्तियुतो द्विजेंद्राः । सो नंतमाप्नोति जयं परत्र पुनर्भवक्लेशमसौ न गच्छेत्

အို ဒွိဇအင်္ဒြာတို့၊ ဤအခန်းကို လူတစ်ဦးက ရွတ်ဖတ်သော်လည်းကောင်း၊ ဘက္တိဖြင့် နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ ပရလောက၌ အဆုံးမရှိသော အောင်မြင်ခြင်းကို ရရှိပြီး၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၏ ဒုက္ခသို့ ထပ်မံ မသွားတော့။

Verse 816

अन्येऽप्याज्ञापयिष्यंति मामेवं धनुषो बलात् । उपायमन्यं वक्ष्यामि तरणार्थं बलस्य ते

အခြားသူတို့လည်း လေးတံ၏ အင်အားကို အားထား၍ ငါ့ကို ဤသို့ အမိန့်ပေးကြလိမ့်မည်။ သင်၏ စစ်တပ်အကျိုးအတွက် ကူးဖြတ်ရန် အခြားနည်းလမ်းတစ်ခုကို ငါပြောမည်။