
ဤအဓျာယသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စူတာက ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်ရှိ ကပိတီရ္ထ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ကုသိုလ်အာနိသင်ကို ဖော်ပြသည်။ ရာဝဏနှင့် ဆက်စပ်တပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဝါနရများက လူလောကအကျိုးအတွက် တီရ္ထကို တည်ဆောက်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ အလိုတော်ပြည့်စုံသော ဝရပေးခြင်းများကို ရရှိကြသည်။ ထို့နောက် ရာမက “ကပိတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ဂင်္ဂါရေချိုး၊ ပရယာဂရေချိုးနှင့် တူညီပြီး တီရ္ထအားလုံး၏ စုပေါင်းကုသိုလ်၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် စောမယဇ္ဈများ၊ ဂါယတြီအပါအဝင် မဟာမန္တရဇပ၊ နွားလှူဒါန်းခြင်းကဲ့သို့ မဟာဒါန၊ ဝေဒပာရယဏ၊ ဒေဝပူဇာတို့၏ အကျိုးကို ပေးသည်” ဟု ဝရကို ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ ဒေဝတားနှင့် ရှင်ရသေများ စုဝေးကာ ထိုတီရ္ထကို ချီးမွမ်းပြီး မတူနိုင်သော အထွတ်အမြတ်ဟု အတည်ပြုကာ မောက္ခကို ရှာဖွေသူတို့ မဖြစ်မနေ သွားရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ရှင်ရသေတို့၏ မေးခွန်းကြောင့် စူတာက ရမ္ဘာ၏ အပြစ်ဒဏ်နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပြောပြသည်။ ကုသိက မင်းဆက်မှ ဘုရင်ဟောင်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဝသိဋ္ဌ၏ ဓမ္မဘလနှင့် တပသ်အာနုဘော်ကြောင့် ရှုံးနိမ့်ပြီး ဘြာဟ္မဏဖြစ်ရန် ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ဒေဝတားများက သူ၏ အောင်မြင်မှုကို စိုးရိမ်၍ အပ္စရာ ရမ္ဘာကို လှည့်ဖြားရန် ပို့သော်လည်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရက လှည့်ကွက်ကို သိမြင်ကာ ရမ္ဘာကို အချိန်ရှည်ကြာ ကျောက်တုံးဖြစ်စေမည့် အပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ပြီး ဘြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ ကူညီမှုဖြင့်သာ လွတ်မြောက်မည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဂஸ္တျ၏ တပည့် ရွှေတကို ရာက္ခသီက နှောင့်ယှက်ရာမှ အာကာသဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်ကြောင့် ကျောက်တုံးသည် ကပိတီရ္ထသို့ ပျံသန်းကျရောက်ပြီး တီရ္ထ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် ရမ္ဘာသည် မူလရုပ်သဏ္ဌာန် ပြန်ရကာ ဒေဝတားတို့က ဂုဏ်ပြုကြပြီး ကောင်းကင်သို့ ပြန်တက်သည်။ သူမသည် ကပိတီရ္ထကို ထပ်ခါတလဲလဲ ချီးမွမ်းကာ ရာမနာထနှင့် ရှင်ကရကို ပူဇော်သည်။ နိဂုံးတွင် ဤအဓျာယကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် ကပိတီရ္ထတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရကြောင်း ဖလသရုတိက ဆိုသည်။
Verse 1
श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि कपितीर्थस्य वैभवम् । तत्तीर्थं सकलैः पूर्वं गंधमादनपर्वते
သီရိ စူတ မိန့်တော်မူ၏—ယခုမှစ၍ ကပိတီရ္ထ၏ မဟာဂုဏ်ကို အပြည့်အစုံ ဟောကြားမည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထသည် ရှေးကာလ၌ ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်တွင် အားလုံးသိကြသောနေရာဖြစ်၏။
Verse 2
सर्वेषामुपकाराय कपिभिर्निर्मितं द्विजाः । रावणादिषु रक्षःसु हतेषु तदनंतरम्
အို ဒွိဇတို့၊ လူအပေါင်း၏ အကျိုးအတွက် ကပိ(ဝါနရ)တပ်တို့က ဤတီရ္ထကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ရာဝဏာတို့အပါအဝင် ရက္ခသတို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီး ချက်ချင်းနောက်တော်မူ၏။
Verse 3
तीर्थं निर्माय तत्रैव सस्नुस्ते कपयो मुदा । तीर्थाय च वरं प्रादुः कपयः कामरूपिणः
တီရ္ထကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ထိုနေရာတင် ဝါနရတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ ရေချိုးကြ၏။ ထို့ပြင် စိတ်ကြိုက်ရုပ်သဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲနိုင်သော ဝါနရတို့က ထိုတီရ္ထကိုပင် ကောင်းချီးပေးတော်မူ၏။
Verse 4
अस्मिंस्तीर्थे निमग्ना ये भक्तिप्रवणचेतसः । ते सर्वे मुक्तिभाजः स्युर्महापातकमोचिताः
ဤတီရ္ထ၌ ဘက္တိဖြင့် စိတ်နှလုံးညွှတ်နွံ့ကာ ရေဝင်မြုပ်သူတို့သည် အားလုံး မဟာအပြစ်တို့မှ လွတ်ကင်း၍ မောက္ခ၏ အခွင့်အရေးကို ရရှိကြ၏။
Verse 5
अत्र तीर्थे निमग्नानां न स्यान्नरकजं भयम् । अत्र स्नाता नराः सर्वे दारिद्रयं नाप्नुवंति हि
ဤတီရ္ထ၌ ရေမြုပ်စိမ့်ဝင်သူတို့အတွက် နရကမှ ပေါ်ပေါက်သော ကြောက်ရွံ့မှု မရှိတော့။ ဤနေရာ၌ သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးသူ အားလုံးသည် ဆင်းရဲခက်ခဲမှုသို့ မကျရောက်ကြ။
Verse 6
अत्र तीर्थे निमग्नानां यमपीडापि नो भवेत् । कपितीर्थं प्रयास्येऽहमिति यः सततं ब्रुवन्
ဤတီရ္ထ၌ ရေမြုပ်စိမ့်ဝင်သူတို့အပေါ် ယမ၏ညှဉ်းပန်းမှုတောင် မဖြစ်ပေါ်။ ထို့ပြင် ‘ငါ ကပိတီရ္ထသို့ သွားမည်’ ဟု အမြဲတမ်း ပြောဆိုသူသည် …
Verse 7
व्रजेच्छतपदं विप्राः स यायात्परमं पदम् । एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
ဗြာဟ္မဏတို့အို၊ သူသည် ခြေလှမ်းတစ်ရာသာ သွားလျှင်တောင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဆင့်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ ဤတီရ္ထနှင့် တူညီသော တီရ္ထသည် အတိတ်တွင် မရှိခဲ့၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မရှိလိမ့်မည်။
Verse 8
एवं वरं तु ते दत्त्वा तीर्थायास्मै कपीश्वराः । रामं दाशरथिं सर्वे प्रणम्याथ ययाचिरे
ဤသို့ တီရ္ထဤနေရာအား ကောင်းမြတ်သော အခွင့်တော်ကို ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ ဝါနရတို့၏ အရှင်များ ကပီဣရှ္ဝရတို့သည် ဒဿရထ၏သား ရာမကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ထို့နောက် မိမိတို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို တင်ပြကြ၏။
Verse 9
स्वामिंस्त्वयास्मै तीर्थाय दीयतां वरमद्भुतम् । कपिभिः प्रार्थितो विप्रा रामचंद्रोऽतिहर्षितः
“အရှင်ဘုရား၊ ဤတီရ္ထအား အံ့ဩဖွယ် ကောင်းမြတ်သော အခွင့်တော်ကို သင်၏လက်ဖြင့် ပေးတော်မူပါ။” ကပိတို့က ဤသို့ တောင်းပန်ကြသဖြင့်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အို၊ ရာမချန္ဒြသည် အလွန်ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 10
तत्तीर्थाय वरं प्रादात्कपीनां प्रीतिकारणात् । अत्र तीर्थे निमग्नानां गंगास्नानफलं लभेत्
မျောက်တို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် ရာမသည် ထိုတီရ္ထသန့်ရှင်းရာသို့ ကောင်းချီးပေးတော်မူ၏။ ဤတီရ္ထ၌ ရေမြုပ်ဆင်းသူသည် ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေချိုးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရရှိ၏။
Verse 11
प्रयागस्नानजं पुण्यं सर्वतीर्थफलं तथा । अग्निष्टोमादियागानां फलं भूयादनुत्तमम्
ဤနေရာ၌ ပရယာဂ၌ ရေချိုးခြင်းမှ ဖြစ်သော ကုသိုလ်၊ တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုး၊ ထို့ပြင် အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် ယဇ္ဉများ၏ အထူးမြတ်ဆုံး အကျိုးကိုပါ ရရှိသည်။
Verse 12
गायत्र्यादिमहामंत्रजपपुण्यं तथा भवेत् । गोसहस्रप्रदनृणां प्राप्नोत्यविकलं फलम्
ဤနေရာ၌ ဂါယတရီမှ စသော မဟာမန္တရများကို ဇပ (japa) ပြုခြင်း၏ ကုသိုလ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ပြင် နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသူတို့ရသော အကျိုးကို အပြည့်အဝ ရရှိနိုင်သည်။
Verse 13
चतुर्णामपि वेदानां पारायणफलं लभेत् । ब्रह्मविष्णुमहेशादिदेवपूजाफलं लभेत्
ဤနေရာ၌ ဝေဒလေးပါးကို ပာရာယဏ (pārāyaṇa) ဖတ်ရွတ်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ မဟေရှ စသော ဒေဝတားများကို ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်း ရရှိသည်။
Verse 14
कपितीर्थाय रामोयं प्रादादेवं वरं द्विजाः । एवं रामेण दत्ते तु वरे तत्र कुतूहलात्
ဒွိဇာတို့ (ဗြာဟ္မဏများ) အို၊ ဤသို့ပင် ရာမသည် ကပိတီရ္ထသို့ ထိုကဲ့သို့သော ကောင်းချီးကို ပေးတော်မူ၏။ ရာမက ထိုကောင်းချီးကို ပေးပြီးနောက် ထိုနေရာ၌ စူးစမ်းလိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 15
षडर्धनयनो ब्रह्मा सहस्राक्षो यमस्तथा । वरुणोग्निस्तथा वायुः कुबेरश्चंद्रमा अपि
ထိုနေရာသို့ မျက်စိများစွာရှိသော ဗြဟ္မာ၊ မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော ယမ၊ ထို့ပြင် ဝရုဏ၊ အဂ္နိ၊ ဝါယု၊ ကုဗေရ နှင့် လမင်းတော်ပါ လာရောက်ကြသည်။
Verse 16
आदित्यो निरृतिश्चैव साध्याश्च वसवस्तथा । अन्येऽपि त्रिदशाः सर्वे विश्वेदेवादयस्तथा
အာဒိတျ၊ နိရ္ဋတိ၊ သာဓျများနှင့် ဝသုများလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဝိශ්ဝေဒေဝတို့အပါအဝင် အခြား သုံးဆယ်သုံးပါးသော နတ်ဒေဝအားလုံးလည်း ထိုနေရာသို့ လာရောက်ကြသည်။
Verse 17
अत्रिर्भृगुस्तथा कुत्सो गौतमश्च पराशरः । कण्वोऽगस्त्यः सुतीक्ष्णश्च विश्वामित्रादयोऽपरे
အတြိ၊ ဘೃဂု၊ ကုৎস၊ ဂေါတမ နှင့် ပရာရှရ; ကဏ္ဝ၊ အဂஸ္တျ နှင့် သုတီက္ရှဏ; ထို့ပြင် အခြားသူများ—ဝိශ්ဝာမိတ္တရ စသည့် ရှင်ရသေ့တို့—အားလုံးလည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြသည်။
Verse 18
योगिनः सनकाद्याश्च नारदाद्याः सुरर्षयः । रामदत्तवरं तीर्थं श्लाघंते बहुधा तदा
သနက စသည့် ယောဂီများနှင့် နာရဒ စသည့် ဒေဝရသေ့များသည် ထိုအခါ ရာမမှ ပေးအပ်သော အနုဂ्रहကို ရရှိထားသည့် ထိုတီရ္ထကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 19
सस्नुश्च तत्र तीर्थे ते सर्वाभीष्टप्रदायिनि । कपिभिर्निर्मितं यस्मादेतत्तीर्थमनुत्तमम्
သူတို့သည် ဆန္ဒအလိုရှိသမျှကို ပေးစွမ်းသော ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးသန့်စင်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဤအထူးမြတ်ဆုံး တီရ္ထကို မျောက်တပ်များက တည်ဆောက်ခဲ့သောကြောင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
Verse 20
कपितीर्थमिति ख्यातिमतो लोके प्रयास्यति । इत्यप्यवोचंस्ते सर्वे देवाश्च मुनयस्तथा
“ဤနေရာသည် လောက၌ ‘ကပိတီရ္ထ’ ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြားလိမ့်မည်။” ဟု နတ်တို့နှင့် မုနိတို့ အားလုံးက တညီတညွတ်တည်း ကြေညာကြ၏။
Verse 21
तस्मादवश्यं गंतव्यं कपितीर्थं मुमुक्षुभिः । रंभा कौशिकशापेन शिलाभूता पुरा द्विजाः
ထို့ကြောင့် မောက္ခကို ရှာဖွေလိုသူတို့သည် ‘ကပိတီရ္ထ’ သို့ မဖြစ်မနေ သွားရမည်။ အို ဒွိဇတို့၊ အတိတ်က ရမ္ဘာသည် ကೌသိက၏ ကျိန်စာကြောင့် ကျောက်တုံးဖြစ်ခဲ့၏။
Verse 22
तत्र स्नात्वा निजं रूपं प्रपेदे च दिवं ययौ । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते
ထိုနေရာ၌ သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးပြီးနောက် သူမသည် မိမိ၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ရရှိကာ သုဝဏ္ဏဘုံသို့ တက်ရောက်သွား၏။ ဤတီရ္ထ၏ မဟိမကို ငါ အပြည့်အစုံ မဖော်ပြနိုင်။
Verse 23
मुनय ऊचुः । रंभां किमर्थमशपत्कौशिकः सूतनंदन । कथं गता शिलाभूता कपितीर्थं सुरांगना । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व विस्तरान्मुनिसत्तम
မုနိတို့က ဆိုကြသည်– “အို စူတ၏ သားတော်၊ ကೌသိကသည် ရမ္ဘာကို အဘယ်ကြောင့် ကျိန်စာချခဲ့သနည်း။ ထိုကောင်းကင်အပျို—ကျောက်တုံးဖြစ်သွားပြီးနောက်—ကပိတီရ္ထသို့ မည်သို့ ရောက်ခဲ့သနည်း။ အို မုနိအမြတ်ဆုံး၊ ဤအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။”
Verse 24
श्रीसूत उवाच । विश्वामित्राभिधो राजा प्रागभूत्कुशिकान्वये
သီရိ စူတက ဆိုသည်– “အတိတ်က ကုသိက မျိုးနွယ်၌ ‘ဝိශ්ဝာမိတ္တရ’ ဟူသော မင်းတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။”
Verse 25
स कदाचिन्महाराजः सेनापरिवृतो बली । मेदिनीं परिचक्राम राज्यवीक्षणकौतुकी
တစ်ခါတစ်ရံ ထိုမဟာဘလီ မဟာရာဇာသည် စစ်တပ်ဝန်းရံလျက်၊ မိမိနိုင်ငံကို စစ်ဆေးကြည့်လိုသော စိတ်ကူးယဉ်ဖြင့် ကမ္ဘာမြေတစ်လျှောက် လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 26
अटित्वा स बहून्देशान्वसिष्ठस्याश्रमं ययौ । आतिथ्याय वृतः सोऽयं वसिष्ठेन महात्मना
ဒေသအများအပြားကို လှည့်လည်ပြီးနောက် သူသည် ဝသိဋ္ဌ မုနိ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ하였다။ ထိုနေရာတွင် မဟာအတ္မာ ဝသိဋ္ဌက သန့်ရှင်းသော အာတိသျ (ဧည့်ခံပူဇော်မှု) ကို လက်ခံရန် ဖိတ်ခေါ်하였다။
Verse 27
तथास्त्वित्यब्रवीत्सोयं दंडवत्प्रणतो नृपः । कामधेनुप्रभावेन विश्वामित्राय भूभुजे
နန်းတော်ရှင်သည် ဒဏ္ဍဝတ်ပရဏာမဖြင့် လဲလျောင်းကန်တော့၍ “တထာස්တု—အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆို하였다။ ထို့နောက် ကာမဓေနု၏ အံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်ကြောင့် မြေကြီး၏ အရှင် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ အတွက် အာတိသျ ဧည့်ခံပူဇော်မှု ပြည့်စုံစွာ ဖြစ်ပေါ်하였다။
Verse 28
आतिथ्यमकरोद्विप्रा वसिष्ठो ब्रह्मनंदनः । कामधेनुप्रभावं वै ज्ञात्वा कुशिकनंदनः
အို ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) တို့၊ ဘြဟ္မာ၏ အာနန္ဒဖြစ်သော ဝသိဋ္ဌသည် အာတိသျ ဧည့်ခံပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်하였다။ ထို့နောက် ကုသိကနန္ဒန (ဝိශ්ဝာမိတ္တရ) သည် ကာမဓေနု၏ အထူးအံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်ကို သိမြင်ပြီး…
Verse 29
वसिष्ठं प्रार्थयामास कामधेनुमभीष्टदाम् । प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन प्रचकर्ष च तां बलात्
သူသည် ဝသိဋ္ဌထံ၌ အလိုရှိသမျှကို ပေးစွမ်းသော ကာမဓေနုကို တောင်းခံ하였다။ ဝသိဋ္ဌက ငြင်းပယ်သော်လည်း သူသည် အင်အားဖြင့် ဆွဲယူကာ ခေါ်ဆောင်သွား하였다။
Verse 30
कामधेनुविसृष्टैस्तु म्लेच्छाद्यैः स पराजितः । महादेवं समाराध्य तस्मादस्त्राण्यवाप्य च
ကာမဓေနုမှ ထုတ်လွှတ်လာသော မလေချ္ချာတို့နှင့် အခြားတပ်များကြောင့် သူသည် ရှုံးနိမ့်ခဲ့၏။ ထို့နောက် မဟာဒေဝကို အာရాధနာပြု၍ ထံမှ ဒိဗ္ဗအස්တြာများကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 31
वसिष्ठस्याश्रमं गत्वा व्यसृजच्छरसंचयान् । सर्वाण्यस्त्राणि मुमुचे ब्रह्मास्त्रं च नृपोत्तमः
ဝသိဋ္ဌ၏ အာရှရမ်သို့ သွားရောက်ကာ မင်းအထက်မြတ်သည် မြားအစုအဝေးများကို ပစ်လွှတ်하였다။ အස්တြာအားလုံးကို ထုတ်လွှတ်ပြီး ဘြဟ္မာအස්တြာကိုပါ လွှတ်ချ하였다။
Verse 32
तानि सर्वाणि चास्त्राणि वसिष्ठो ब्रह्मनंदनः । एकेन ब्रह्मदंडेन निजघ्न स्वतपोबलात्
ထိုအස්တြာအားလုံးကို ဘြဟ္မဏဝင်၏ အားရစရာဖြစ်သော ဝသိဋ္ဌသည် မိမိတပေါဗလဖြင့် ဘြဟ္မဒဏ္ဍ တစ်ချောင်းတည်းဖြင့် ဖျက်ဆီး하였다။
Verse 33
ततः पराजितो विप्रा विश्वामित्रोऽतिलज्जितः । ब्राह्मण्यावाप्तये स्वस्य तपः कर्तुं वनं ययौ
ထို့နောက် ဟေ ဘြဟ္မဏတို့၊ ရှုံးနိမ့်၍ အလွန်အရှက်ရသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် မိမိအတွက် ဘြဟ္မဏဖြစ်ခြင်းကို ရယူလို၍ တပဿာပြုရန် တောသို့ သွား하였다။
Verse 34
पूर्वासु पश्चिमांतासु त्रिषु दिक्षु तपोऽचरत् । प्रादुर्भूतमहा विघ्नस्तत्तद्दिक्षु स कौशिकः
ကောသိကသည် အရှေ့နှင့် အနောက်အဆုံးအပါအဝင် သုံးဦးသော ဒిశများတွင် တပဿာကျင့်하였다။ သို့သော် ဒిశတိုင်းတွင် မဟာအတားအဆီးများက သူ့ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 35
उत्तरां दिशमासाद्य हिमवत्पर्वतेऽमले । कौशिक्यास्सरितस्तीरे पुण्ये पापविनाशिनि
မြောက်ဘက်သို့ ရောက်ရှိ၍ အညစ်အကြေးကင်းသော ဟိမဝတ်တောင်ပေါ်တွင်၊ အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော သန့်ရှင်းမြတ်သော ကೌသိကီ မြစ်ကမ်း၌ သူ နေထိုင်လေ၏။
Verse 36
दिव्यं वर्षसहस्रं तु निराहारो जितेंद्रियः । निरालोको जितश्वासो जितक्रोधः सुनिश्चलः
ဒိဗ္ဗနှစ်တစ်ထောင်တိုင်အောင် သူသည် အစာမစားဘဲ နေ၍ အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူသူဖြစ်၏။ အာရုံမလွဲ၊ အသက်ရှူကို ထိန်းချုပ်၊ ဒေါသကို အနိုင်ယူကာ လုံးဝ မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်လေ၏။
Verse 37
ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थः शिशिरे वारिषु स्थितः । वर्षास्वाकाशगो नित्यमूर्ध्वबाहुर्निराश्रयः
နွေရာသီတွင် မီးငါးပုံအလယ်၌ ရပ်တည်၏။ ဆောင်းရာသီတွင် ရေထဲ၌ တည်နေ၏။ မိုးရာသီတွင် အမြဲကောင်းကင်အောက် ဖွင့်လှစ်နေ၍—လက်နှစ်ဖက်ကို မြှောက်ထားကာ အားကိုးရာမရှိ။
Verse 39
ब्राह्मण्यसिद्धयेऽत्युग्रं चचार सुमहत्तपः । उद्विग्नमनसस्तस्य त्रिदशास्त्रिदिवालयाः । जंभारिणा च सहिता रंभां प्रोचुरिदं वचः
ဗြဟ္မဏ္ဏယ-စိဒ္ဓိကို ရရှိရန် သူသည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ မဟာတပကို ကျင့်ဆောင်လေ၏။ ထိုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားပူပန်သော သုဝဏ္ဏဘုံနေ တိဒသဒေဝများသည် ဇံဘာရီ (အိန္ဒြ) နှင့်အတူ ရမ္ဘာအား ဤစကားကို ပြောကြားလေ၏။
Verse 40
विश्वामित्रं तपस्यंतं विलोभय विचेष्टितैः । यथा तत्तपसो विघ्नो भविष्यति तथा कुरु
“တပကျင့်နေသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို သင်၏ အမူအရာနှင့် အနုပညာလှည့်ကွက်များဖြင့် ဆွဲဆောင်လော့။ သူ၏ တပကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေမည့်အတိုင်း ပြုလုပ်လော့။”
Verse 41
एवमुक्ता तदा रंभा देवैरिंद्रपुरोगमैः । प्रत्युवाच सुरान्सर्वान्प्रांजलिः प्रणता तदा
အင်ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များက ထိုသို့ မိန့်ကြားသော် ရမ္ဘာသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ကာ ဒေဝတော်အားလုံးကို ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 42
रंभोवाच । अतिक्रूरो महाक्रोधो विश्वामित्रो महामुनिः । स शप्स्यते मां क्रोधेन बिभेम्यस्मादहं सुराः
ရမ္ဘာက ဆိုသည်—“မဟာမုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ မဟာဒေါသကြီးသူ ဖြစ်၏။ ဒေါသထွက်လျှင် ကျွန်မကို ကျိန်စာချမည်; ထို့ကြောင့် အို ဒေဝတော်တို့၊ ကျွန်မ သူ့ကို ကြောက်ပါသည်။”
Verse 43
त्रायध्वं कृपया यूयं मां युष्मत्परिचारिकाम् । इत्युक्तो रंभया तत्र जंभारिस्ताम भाषत
နាងက “ကရုဏာဖြင့် ကျွန်မကို—သင်တို့၏ အမှုထမ်းမ—ကာကွယ်ပေးကြပါ” ဟု တောင်းပန်하였다။ ရမ္ဘာ၏ စကားကို ကြားသော် ထိုနေရာ၌ ဇံဘာရီ (အင်ဒြာ) က နាងအား မိန့်ကြား하였다။
Verse 44
इन्द्र उवाच । रंभे त्वया न भीः कार्या विश्वामित्रात्तपोधनात् । अहमप्यागमिष्यामि त्वत्सहायः समन्मथः
အင်ဒြာမိန့်သည်—“ရမ္ဘာရေ၊ တပဓန ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို မကြောက်ပါနှင့်။ ငါလည်း သင်၏ အကူအညီအဖြစ် လာမည်၊ မန္မထ (ကာမဒေဝ) နှင့်အတူ။”
Verse 45
कोकिलालापमधुरो वसन्तोऽप्यागमिष्यति । अतिसुंदररूपा त्वं प्रलोभय महामुनिम्
“ကိုကီလာငှက်၏ ချိုမြိန်သော သံကူးကူးနှင့်အတူ နွေဦးရာသီလည်း ရောက်လာမည်။ သင်သည် အလွန်လှပသော ရုပ်ရည်ရှိသူ—သွား၍ မဟာမုနိကို ဆွဲဆောင်လော့။”
Verse 46
इतींद्रकथिता रंभा विश्वामित्राश्रमं ययौ । तद्दृष्टिगोचरा स्थित्वा ललितं रूपमास्थिता
ဣန္ဒြ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ရမ္ဘာသည် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အာရှရမ်သို့ သွား하였다။ သူ၏မျက်စိမြင်ကွင်းအတွင်း ရပ်တည်ကာ လှပနူးညံ့၍ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ하였다။
Verse 47
सा मुनिं लोभयामास मनोहरविचेष्टितः । पिकोपि तस्मिन्समये चुकूजानंदयन्मनः
သူမသည် ဆွဲဆောင်ဖွယ် လှုပ်ရှားဟန်ပန်များဖြင့် မုနိကို လိုဘစိတ်ထွန်းကားစေလို하였다။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ကုကူငှက်လည်း သီချင်းသံမြည်ကာ စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။
Verse 48
श्रुत्वा पिकस्वरं रंभां दृष्ट्वा च मुनिपुंगवः । संशयाविष्टहृदयो विदित्वा शक्रकर्म तत् । शशाप रंभां क्रोधेन विश्वामित्रस्तपोधनः
ကုကူငှက်သံကို ကြား၍ ရမ္ဘာကိုလည်း မြင်သောအခါ မုနိအထွဋ်အမြတ်၏ နှလုံးသည် သံသယဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွား하였다။ ၎င်းသည် သက္ကရ (ဣန္ဒြ) ၏ လှည့်ကွက်ဟု သိမြင်ပြီး တပဓန ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဒေါသဖြင့် ရမ္ဘာကို ကျိန်စာချ하였다။
Verse 49
विश्वामित्र उवाच । यस्मात्कोपयसे रंभे मां त्वं कोपजयैषिणम्
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ မိန့်တော်မူသည်– “အို ရမ္ဘာ၊ သင်သည် အမျက်ကို အနိုင်ယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော ငါ့ကို အဘယ်ကြောင့် ဒေါသထွန်းစေသနည်း—”
Verse 50
शिला भवात्र तस्मात्त्वं रंभे वर्षशतायुतम् । तदंतरे ब्राह्मणेन रक्षिता मोक्षमाप्स्यसि
“ထို့ကြောင့် အို ရမ္ဘာ၊ ဤနေရာ၌ တစ်သန်းနှစ်ပတ်လုံး ကျောက်တုံးအဖြစ် ဖြစ်နေစေ။ ထိုကာလအတွင်း ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုဖြင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိလိမ့်မည်။”
Verse 51
विश्वामित्रस्य शापेन तदंते सा शिलाऽभवत् । बहुकालं शिलाभूता तस्थौ तस्याश्रमे द्विजाः
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ကျိန်စာကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် သူမသည် ကျောက်တုံးဖြစ်သွား하였다။ အို ဒွိဇာတို့၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကျောက်တုံးအဖြစ် ထိုအာရှရမ်၌ပင် တည်နေခဲ့သည်။
Verse 52
विश्वामित्रोपि धर्मात्मा पुनस्तप्त्वा महत्तपः । लेभे वसिष्ठवाक्येन ब्राह्मण्यं दुर्लभं नृपैः
ဓမ္မစိတ်ရှိသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရလည်း ထပ်မံ၍ မဟာတပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다။ ဝသိဋ္ဌ၏ ဝစနာကြောင့် ဘြာဟ္မဏအဆင့်ကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာသည် မင်းများအတွက် ရခက်ခဲသောအရာဖြစ်သည်။
Verse 53
बहुकालं शिलाभूता रंभाप्यासीत्तदाश्रमे । तस्मिन्नेवाश्रमे पुण्ये शिष्योऽगस्त्यस्य संमतः
အချိန်ကြာမြင့်စွာ ရမ္ဘါလည်း ထိုအာရှရမ်၌ ကျောက်တုံးအဖြစ် နေခဲ့သည်။ ထိုပုဏ္ဏအာရှရမ်တော်၌ပင် အဂස්တျ၏ တပည့်တစ်ဦးလည်း ရှိ၍ အလွန်လေးစားခံရသူဖြစ်သည်။
Verse 54
श्वेतोनाम मुनिश्चक्रे मुमुक्षुः परमं तपः । चिरकालं तपस्तस्मिन्प्रकुर्वति महामुनौ
မောက္ခကို လိုလားသော “ရှွေတ” အမည်ရှိ မုနိတစ်ပါးသည် အမြင့်ဆုံးတပဿာကို စတင်ဆောင်ရွက်하였다။ ထိုမဟာမုနိသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုတပကို ဆက်လက်ပြုလုပ်နေခဲ့သည်။
Verse 55
अंगारकेति विख्याता राक्षसी काचिदागता । तस्याश्रममतिक्रूरा मेघस्वनमहास्वना
“အင်္ဂါရကီ” ဟု နာမည်ကြီးသော ရာක්ෂသီတစ်ယောက် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။ သူမသည် အလွန်ရက်စက်၍ မိုးတိမ်ဂျိမ်းသံကဲ့သို့ ကြီးမားကြမ်းတမ်းသော အသံဖြင့် ဟိန်းဟောက်ကာ ထိုအာရှရမ်သို့ ချဉ်းကပ်လာသည်။
Verse 56
मूत्ररक्तपुरीषाद्यैर्दूषयामास भीषणा । उपद्रवैस्तथा चान्यैर्बाधयामास तं मुनिम्
ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသီမသည် ဆီး၊ သွေး၊ မစင် စသဖြင့် ထိုနေရာကို မသန့်ရှင်းအောင် လုပ်လေ၏။ ထို့ပြင် အနှောင့်အယှက်များနှင့် အခြားဒုက္ခများဖြင့် ထိုမုနိကို နှိပ်စက်လေ၏။
Verse 57
अथ क्रुद्धो मुनिः श्वेतो वायव्यास्त्रेण योजयन् । शप्तां कुशिकपुत्रेण राक्षस्यै प्राक्षिपच्छिलाम्
ထို့နောက် ဒေါသထွက်သော မုနိ ရှွေတသည် ဝါယဗျ အစတြာကို အသုံးပြု၍၊ ကုရှိက၏ သား (ဗိශ්ဝာမိတ္တရ) က ကျိန်စာချထားသော ကျောက်တုံးကို ရာක්ෂသီထံ ပစ်ချလေ၏။
Verse 58
राक्षसी सा प्रदुद्राव वायव्यास्त्रेण योजिता । वायव्यास्त्रप्रयुक्तेन दृषदानुद्रुता च सा
ဝါယဗျ အစတြာ၏ ထိခိုက်မှုကြောင့် ရာක්ෂသီမသည် ပြေးလွှားထွက်ပြေးလေ၏။ ဝါယဗျ အစတြာ၏ အားပေးမှုကြောင့် ကျောက်တုံးလည်း သူမနောက်သို့ လိုက်လံလိုက်စားလေ၏။
Verse 59
दक्षिणांबुनिधेस्तीरं धावति स्म भयार्दिता । धावन्तीमनुधावन्ती सा शिलास्त्रप्रयोजिता
ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်နေသော သူမသည် တောင်ဘက် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေသို့ ပြေးလေ၏။ သူမပြေးသလို၊ လွှတ်ပြီးသား ကျောက်အစတြာလည်း လိုက်လံလိုက်စား၍ နောက်မှပြေးလေ၏။
Verse 60
पपातोपरि राक्षस्या मज्जंत्याः कपितीर्थके । मृता सा राक्षसी तत्र शिलापातात्स्वमूर्द्धनि
ကပိတီရ္ထက၌ ရာක්ෂသီမသည် နစ်မြုပ်နေစဉ် ကျောက်တုံးသည် သူမအပေါ်သို့ ကျရောက်လေ၏။ ထိုနေရာတွင်ပင် ကျောက်ကျ၍ မိမိခေါင်းကို ထိခိုက်သဖြင့် ရာක්ෂသီမ သေဆုံးလေ၏။
Verse 61
विश्वामित्रेण शप्ता सा कपितीर्थे निमज्जनात् । शिलारूपं परित्यज्य रंभारूपमुपेयुषी
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိခိုက်နေသော သူမသည် ကပိတီရ္ထ၌ ရေချိုးနှစ်မြုပ်ကာ ကျောက်ရုပ်ကို စွန့်ပြီး ရမ္ဘာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ရရှိ하였다။
Verse 62
देवैः कुसुमधाराभिरभिवृष्टा मनोरमा । दिव्यं विमानमारूढा दिव्यांबरविराजिता
လှပသော သူမကို ဒေဝတားတို့က ပန်းစီးရေစီးများဖြင့် မိုးကဲ့သို့ ပက်ချခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် သူမသည် ဒိဗ္ဗဝိမာန်တက်စီး၍ ဒိဗ္ဗဝတ်ရုံဖြင့် တောက်ပလင်းလက်하였다။
Verse 63
हारकेयूरकटकनासाभरणभूषिता । उर्वश्याद्यप्सरोभिश्च सखिभिः परिवारिता
လည်ဆွဲ၊ လက်မောင်းကွင်း၊ လက်ကောက်နှင့် နှာခေါင်းအလှဆင်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ ဥရဝသီကိုအစပြုသော အပ္စရာမိတ်ဆွေများက ဝိုင်းရံထား하였다။
Verse 64
कपितीर्थस्य माहात्म्यं प्रशंसन्ती पुनःपुनः । निषेव्य रामनाथं च शंकरं शशिभूषणम्
ကပိတီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းလျက်၊ သူမသည် ရာမနာထ—လမင်းအလှဆင်ထားသော ရှင်ကရ (သင်္ကရ) ဘုရားကို भक्तिभာဝဖြင့် ပူဇော်하였다။
Verse 65
आखण्डलपुरीं रम्यां प्रययावमरावतीम् । राक्षसी सापि शापेन कुम्भजस्य महौजसः
သူမသည် အာခဏ္ဍလ၏ လှပသော မြို့တော် အမရာဝတီသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။ သို့သော် မဟာဩဇာရှိသော ကုမ္ဘဇ (အဂස්တျ) ၏ ကျိန်စာကြောင့် သူမလည်း ရာක්ෂသီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Verse 66
घृताची देववेश्या हि राक्षसीरूपमागता । साप्यत्र कपितीर्थाप्सु स्नानात्स्वं रूपमाययौ
ဃြတാചီ သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အပ္စရာ (နတ်မိန်းမ) ဖြစ်သော်လည်း ရာක්ෂသီရုပ်ကို ခံယူခဲ့သည်။ ဤနေရာ ကပိတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းသော ရေတွင် ရေချိုးသဖြင့် မိမိ၏ အမှန်ရုပ်သို့ ပြန်လည်ရရှိ하였다။
Verse 67
एवं रंभाघृताच्यौ ते कपितीर्थे निमज्जनात् । अगस्त्यशिष्यश्वेतस्य प्रसादाद्द्विजसत्तमाः
ဤသို့ ရမ္ဘာနှင့် ဃြတാഌီ တို့သည် ကပိတီရ္ထ၌ ရေမြုပ်ဆင်း၍ အဂஸ္တျ၏ တပည့် ရွှေတ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် (လွတ်မြောက်ကြသည်)၊ အို ဒွိဇအမြတ်တို့။
Verse 68
राक्षसीत्वं शिलात्वं च हित्वा स्वं रूपमागते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नातव्यं कपितीर्थके
ရာක්ෂသီဖြစ်ခြင်းနှင့် ကျောက်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို စွန့်လွှတ်ပြီး မိမိတို့၏ ရုပ်သဘောသို့ ပြန်ရောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ကပိတီရ္ထ၌ ရေချိုးသင့်သည်။
Verse 69
यः शृणोतीममध्यायं पठते वापि मानवः । प्राप्नोति कपितीर्थस्य स्नानजं फलमुत्तमम्
ဤအခန်းကို ကြားနာသူ သို့မဟုတ် ဖတ်ရွတ်သူ မည်သူမဆို ကပိတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို ရရှိသည်။