Adhyaya 45

Verse 1

श्रीसूत उवाच । एवं प्रतिष्ठिते लिंगे रामेणाक्लिष्टकारिणा । लिंगं वरं समादाय मारुतिः सहसाऽययौ

သီရိ စူတ မိန့်တော်မူသည်။ ရာမသည် အမှားမရှိစွာ ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်တတ်သူဖြစ်၍ လင်္ဂကို ထုံးတမ်းအတိုင်း တည်ထောင်ပြီးနောက် မာရုတိသည် အမြတ်လင်္ဂကို ယူဆောင်ကာ ချက်ချင်း အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 2

रामं दाशरथिं वीरमभिवाद्य स मारुतिः । वैदेहीलक्ष्मणौ पश्चात्सुग्रीवं प्रणनाम च

မာရုတိသည် ဒဿရထ၏ သားတော် ဗီရ ရာမအား ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရပြီးနောက်၊ ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) နှင့် လက္ခမဏကို ဦးညွှတ်ကာ၊ စုဂရీవကိုလည်း ပရဏာမ ဆက်ကပ်하였다။

Verse 3

सीता सैकतलिंगं तत्पूजयंतं रघूद्वहम् । दृष्ट्वाथ मुनिभिः सार्द्धं चुकोप पवनात्मजः

စီတာသည် ရှင်မုနိများနှင့်အတူ ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး ရာမက သဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လင်္ဂကို ပူဇော်နေသည်ကို မြင်သော် ပဝနဒေဝ၏ သား ဟနုမာန်သည် ထိုခဏ က怒သွား하였다။

Verse 4

अत्यंतं खेदखिन्नः सन्वृथाकृतपरिश्रमः । उवाच रामं धर्मज्ञं हनूमानंजनात्मजः

အလွန်အမင်း စိတ်နာကျင်ပင်ပန်း၍ မိမိကြိုးပမ်းမှု အလဟဿဖြစ်သွားသည်ဟု ခံစားကာ၊ အဉ္ဇနာ၏ သား ဟနုမာန်သည် ဓမ္မကို သိမြင်သော ရာမအား ပြောကြား하였다။

Verse 5

हनूमानुवाच । दुर्जातोऽहं वृथा राम लोके क्लेशाय केवलम् । खिन्नोऽस्मि बहुशो देव राक्षसैः क्रूरकर्मभिः

ဟနုမာန်က မိန့်သည်။ “အို ရာမဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် မကောင်းသောကံဖြင့် မွေးဖွားသူတည်းဟူ၍ ထင်ရ၏။ ဤလောက၌ အကျိုးမဲ့၊ ဒုက္ခကိုသာ ဖြစ်စေသူတည်း။ အို သခင်၊ ကြမ်းတမ်းသော အပြုအမူရှိ ရက္ခသတို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အကြိမ်ကြိမ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခဲ့ရပါသည်။”

Verse 6

मा स्म सीमंतिनी काचिज्जनयेन्मादृशं सुतम् । यतोऽनुभूयते दुःखमनंतं भवसागरे

မိန်းမတစ်ယောက်မျှ ငါ့လိုသားကို မမွေးပါစေနှင့်။ အကြောင်းမှာ လောကဘဝ၏ သံသရာပင်လယ်တွင် အဆုံးမဲ့ဒုက္ခကို ခံစားရသည်။

Verse 7

खिन्नोऽस्मि सेवया पूर्वं युद्धेनापि ततोधिकम् । अनन्तं दुःखमधुना यतो मामवमन्यसे

ငါသည် အရင်ကတည်းက ဝတ်ပြုစေဝါကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခဲ့ပြီး—စစ်ပွဲထက်တောင် ပို၍ပါ။ ယခုတော့ မင်းက ငါ့ကို မထင်မရှားပြုသဖြင့် အဆုံးမဲ့ဝမ်းနည်းဒုက္ခကို ခံစားရသည်။

Verse 8

सुग्रीवेण च भार्यार्थं राज्यार्थं राक्षसेन च । रावणावरजेन त्वं सेवितो ऽसि रघूद्वह

ရဃုမျိုးနွယ်၏ အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ စုဂရီးဝသည် မိမိဇနီးအတွက် သင့်ကို ဝတ်ပြုသည်၊ ရာဝဏ၏ ညီဖြစ်သော ရက္ခသ (ဝိဘီရှဏ) သည် နိုင်ငံတော်အတွက် သင့်ကို ဝတ်ပြုသည်။

Verse 9

मया निर्हेतुकं राम सेवितोऽसि महामते । वानराणामनेकेषु त्वयाज्ञप्तोऽहमद्य वै

သို့သော် မဟာဉာဏ်ရှိသော ရာမရေ၊ ငါသည် အကြောင်းမဲ့ အကျိုးမလိုဘဲ သင့်ကို ဝတ်ပြုခဲ့သည်။ သို့တိုင် ယနေ့ ဝါနရများအများကြားတွင် မင်းက ငါ့ကိုပဲ ရွေးကာ အမိန့်ပေးသည်။

Verse 10

शिवलिंगं समानेतुं कैलासात्पर्वतो त्तमात् । कैलासं त्वरितो गत्वा न चापश्यं पिनाकिनम्

ရှီဝလင်္ဂကို တောင်တန်းအမြတ်ဆုံး ကိုင်လာသမှ ယူဆောင်လာရန် ငါသည် ကိုင်လာသသို့ အလျင်အမြန် သွားခဲ့သော်လည်း ပိနာကင် (ပိနာကာဓနုကိုင်သော ရှီဝ) ကို မမြင်ရ။

Verse 11

तपसा प्रीणयित्वा तं सांबं वृषभवाहनम् । प्राप्तलिंगो रघुपते त्वरितः समु पागतः

ဥမာ၏ခင်ပွန်း နွားစီးတော်မူသော သီဝဘုရားရှင်အား ခြိုးခြံချွေတာခြင်းဖြင့် နှစ်သက်စေပြီးနောက် သူသည် လိင်္ဂကိုရရှိကာ အသင်မင်းမြတ်ထံသို့ အလျင်အမြန် ပြန်လာခဲ့ပါသည် အို ရာဃုပတိ။

Verse 12

अन्यलिंगं त्वमधुना प्रतिष्ठाप्य तु सैकतम् । मुनिभिर्देवगन्धर्वैः साकं पूजयसे विभो

သို့သော် ယခုအခါ အို အရှင်မြတ်၊ သင်သည် သဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အခြားလိင်္ဂတစ်ခုကို တည်ထားပြီး ရသေ့များ၊ နတ်များနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗနတ်များနှင့်အတူ ကိုးကွယ်ပူဇော်နေပါသည်။

Verse 13

मयानीतमिदं लिंगं कैलासा त्पर्वताद्वृथा । अहो भाराय मे देहो मन्दभाग्यस्यजायते

ကျွန်ုပ်သည် ဤလိင်္ဂကို ကိုင်းလာသတောင်တော်မှ ယူဆောင်လာခဲ့သော်လည်း အချည်းနှီးဖြစ်ခဲ့ရပြီ။ သို့ဖြစ်၍ ကံဆိုးသော ကျွန်ုပ်အတွက် ဤခန္ဓာကိုယ်သည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။

Verse 14

भूतलस्य महाराज जानकीरमण प्रभो । इदं दुःखमहं सोढुं न शक्नोमि रघूद्वह

အို မြေပြင်ကိုအစိုးရသော မင်းမြတ်၊ ဇာနကီ၏ ချစ်သူ၊ အို အရှင်မြတ်၊ ရာဃုမျိုးနွယ်တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော အသင်မင်းကြီး၊ ဤဝမ်းနည်းမှုကို ကျွန်ုပ် မခံနိုင်တော့ပါ။

Verse 15

किं करिष्यामि कुत्राहं गमिष्यामि न मे गतिः । अतः शरीरं त्यक्ष्यामि त्वयाहमवमानितः

ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ ကျွန်ုပ် ဘယ်သွားရမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်၌ ကိုးကွယ်ရာမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ကျွန်ုပ်ကို ဂုဏ်သိက္ခာချခဲ့သောကြောင့် ဤခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ပါမည်။

Verse 16

श्रीसूत उवाच । एवं स बहुशो विप्राः क्रुशित्वा पवनात्मजः । दण्डवत्प्रणतो भूमौ क्रोधशोकाकुलोऽभवत्

သီရိ စူတ မိန့်တော်မူသည်။ ဤသို့ဖြစ်၍ အို ဗိပၸရတို့၊ လေဓာတ်၏သား မာရုတိသည် အကြိမ်ကြိမ် ငိုကြွေးအော်ဟစ်ပြီးနောက်၊ ဒေါသနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် တိုင်တန်းသကဲ့သို့ ဒဏ္ဍဝတ်ပဏာမဖြင့် လဲကျသွား၏။

Verse 17

तं दृष्ट्वा रघुनाथोऽपि प्रहसन्निदमब्रवीत् । पश्यतां सवदेवानां मुनीनां कपिरक्षसाम् । सांत्वयन्मारुतिं तत्र दुःखं चास्य प्रमार्जयन्

သူကိုမြင်သော် ရဃုနာထလည်း ပြုံး၍ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏—နတ်များ၊ မုနိများ၊ ဝါနရများနှင့် ရာක්ෂသများ အားလုံးကြည့်ရှုနေစဉ်—ထိုနေရာတွင် မာရုတိကို နှစ်သိမ့်ကာ သူ၏ ဝမ်းနည်းမှုကို ပျောက်ကင်းစေ၏။

Verse 18

श्रीराम उवाच । सर्वं जानाम्यहं कार्यमात्मनोऽपि परस्य च

သီရိ ရာမ မိန့်တော်မူသည်။ ငါသည် ကိစ္စအလုံးစုံကို သိ၏—ကိုယ်နှင့်ဆိုင်သောအရာလည်း၊ အခြားသူနှင့်ဆိုင်သောအရာလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 19

जातस्य जायमानस्य मृतस्यापि सदा कपे । जायते म्रियते जन्तुरेक एव स्वकर्मणा

အို ကပိသူရဲကောင်း၊ မွေးဖွားပြီးသူဖြစ်စေ၊ မွေးဖွားနေသူဖြစ်စေ၊ သေပြီးသူဖြစ်စေ—သက်ရှိဇီဝသည် မိမိ၏ ကံကြောင့်သာ တစ်ယောက်တည်းပင် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေး၍ သေ၏။

Verse 20

प्रयाति नरकं चापि परमात्मा तु निर्गुणः । एवं तत्त्वं विनिश्चित्य शोकं मा कुरु वानर

ဇီဝသည် နရကသို့ပင် သွားရနိုင်၏; သို့သော် ပရမာတ္မာသည် နိရ္ဂုဏ—ဂုဏ်လက္ခဏာမရှိသူ ဖြစ်၏။ ဤတတ္တဝကို သေချာသိမြင်ပြီးနောက် အို ဝါနရ၊ ဝမ်းနည်းမနေပါနှင့်။

Verse 21

लिंगत्रयविनिर्मुक्तं ज्योतिरेकं निरंजनम् । निराश्रयं निर्विकारमात्मानं पश्य नित्यशः

လင်္ဂသုံးပါး (ကိုယ်သုံးပါး) မှ လွတ်ကင်း၍ အလင်းတစ်ပါးတည်း၊ အညစ်အကြေးကင်းသန့်; အားထားရာမရှိ၊ ပြောင်းလဲမှုမရှိသော အတ္တကို နိစ္စမြင်၍ အမြဲတမ်း သမาธိပြုပါ။

Verse 22

किमर्थं कुरुषे शोकं तत्त्वज्ञानस्य बाधकम् । तत्त्वज्ञाने सदा निष्ठां कुरु वानरसत्तम

တတ္တဝဇ္ဉာဏကို တားဆီးသော ဝမ်းနည်းမှုကို မင်းဘာကြောင့် လိုက်နာနေသနည်း။ အို ဝါနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ တတ္တဝဇ္ဉာဏ၌ အမြဲတမ်း မတုန်မလှုပ် နိဿယတည်ပါ။

Verse 23

स्वयंप्रकाशमात्मानं ध्यायस्व सततं कपे । देहादौ ममतां मुंच तत्त्वज्ञानविरोधिनीम्

အို ကပိ၊ ကိုယ်တိုင်အလင်းထွန်းသော အတ္တကို အမြဲတမ်း ဓ్యာနပြုပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အခြားအရာတို့အပေါ် မမတားကို စွန့်လွှတ်ပါ၊ ထိုအရာသည် တတ္တဝဇ္ဉာဏကို ဆန့်ကျင်သည်။

Verse 24

धर्मं भजस्व सततं प्राणिहिंसां परित्यज । सेवस्व साधुपुरुषाञ्जहि सर्वेंद्रियाणि च

ဓမ္မကို အမြဲတမ်း ကျင့်သုံးပါ၊ သတ္တဝါတို့ကို ဟింసာပြုခြင်းကို စွန့်ပါ။ သာဓုပုရုသတို့ကို ဆည်းကပ်ပါ၊ အင်ဒြိယအားလုံးကိုလည်း ထိန်းချုပ်ပါ။

Verse 25

परित्यजस्व सततमन्येषां दोषकीर्तनम् । शिवविष्ण्वादिदेवानामर्चां कुरु सदा कपे

အခြားသူတို့၏ အပြစ်အနာအဆာကို အမြဲတမ်း ပြောဆိုခြင်းကို စွန့်ပါ။ အို ကပိ၊ ရှိဝ၊ ဝိෂ္ဏု စသည့် ဒေဝတို့အား အမြဲတမ်း အရ္ချာ (ပူဇာ) ပြုပါ။

Verse 26

सत्यं वदस्व सततं परित्यज शुचं कपे । प्रत्यग्ब्रह्मैकताज्ञानं मोहवस्तुसमुद्गतम्

အို ဝါနရ၊ အမြဲတမ်း သစ္စာကို ပြောကြားလော့၊ ဝမ်းနည်းမှုကို စွန့်လွှတ်လော့။ မောဟ၏ အရာဝတ္ထု ပျောက်ကွယ်သော် အတွင်းရှိ ဗြဟ္မန်၏ တစ်တည်းတည်းဖြစ်မှု ဉာဏ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 27

शोभनाशोभना भ्रांतिः कल्पि तास्मिन्यथार्थवत् । अध्यास्ते शोभनत्वेन पदार्थे मोहवैभवात्

‘လှ’ နှင့် ‘မလှ’ ဟူသော မျှော်မှန်းမှားယွင်းမှုကို အမှန်တကယ်ကဲ့သို့ ထင်မြင်ကာ တည်ဆောက်သည်။ မောဟ၏ အာနုභာဝကြောင့် အရာဝတ္ထုပေါ်သို့ ‘အလှ’ ကို ထပ်တင်အမြင် (အဓ്യാസ) လုပ်သည်။

Verse 28

रोगो विजायते नृणां भ्रांतानां कपिसत्तम । रागद्वेषबलाद्बद्धा धर्मा धर्मवशंगताः

အို ကပိသတ္တမ၊ မျှော်မှန်းမှားသူတို့တွင် ရောဂါ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ရာဂနှင့် ဒွေသ၏ အင်အားကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသဖြင့် သူတို့၏ ‘တာဝန်’ များသည် သာမန်အလိုမဟုတ်ဘဲ အတင်းအကျပ်အောက်တွင် သွားလာကာ စစ်မှန်သော ဓမ္မ မဖြစ်တော့။

Verse 29

देवतिर्यङ्मनुष्याद्या निरयं यांति मानवाः । चंदनागरुकर्पूरप्रमुखा अतिशोभनाः

မောဟ၏ ချည်နှောင်မှုကြောင့် လူတို့သည် နရကသို့ သွားရသည်—မွေးဖွားအဆင့်အတန်းအရ ဒေဝ၊ တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် လူဖြစ်စေ။ စန္ဒန်၊ အဂရု၊ ကပ်ပူရ် စသည့်အရာများသည် အလွန်မွှေးကြိုင်၍ လှပသော်လည်း ပျက်စီးနိုင်သော အရာဝတ္ထုလောက၌ပင် ပါဝင်သည်။

Verse 30

मलं भवंति यत्स्पर्शात्तच्छरीरं कथं सुखम् । भक्ष्यभोज्यादयः सर्वे पदार्था अतिशोभनाः

ထိတွေ့ရုံနဲ့ပင် အညစ်အကြေးဖြစ်သွားသော အရာကိုယ်ခန္ဓာသည် ဘယ်လိုလုပ်၍ သုခ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ စားသောက်ရသော အစာအဟာရနှင့် အခြားအရာဝတ္ထုအားလုံးသည် အလွန်လှပသော်လည်း တည်မြဲသော အာနန္ဒ မပေးနိုင်။

Verse 31

विष्ठा भवंति यत्संगात्तच्छरीरं कथं सुखम् । सुगंधि शीतलं तोयं मूत्रं यत्संगमाद्भवेत्

မစင် (အညစ်) ပေါ်ထွက်စေသော ဆက်နွယ်မှုရှိရာက—ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် ဘယ်လိုနည်းဖြင့် သုခ၏ အာသန ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ဆီး ပေါ်ထွက်စေသော ဆက်နွယ်မှုရှိရာက—ထိုရေသည် ဘယ်လိုနည်းဖြင့် မွှေးကြိုင်၍ အေးမြနိုင်မည်နည်း။

Verse 32

तत्कथं शोभनं पिंडं भवेद्ब्रूहि कपेऽधुना । अतीव धवलाः शुद्धाः पटा यत्संगमेनहि

ထို့ကြောင့် ယခု ပြောပါ၊ အို မျောက်ရေ—ဤကိုယ်ပင်ဒ် (ကိုယ်ခန္ဓာ) သည် အမှန်တကယ် လှပနိုင်မည်နည်း။ အကြောင်းမူကား ၎င်းကို ထိတွေ့ရုံဖြင့်ပင် အလွန်ဖြူစင်သော အဝတ်တောင် မလင်ဖြစ်သွားသည်။

Verse 33

भवंति मलिनाः स्वेदात्तत्कथं शोभनं भवेत । श्रूयतां परमार्थो मे हनूमन्वायुनंदन

ချွေးကြောင့် မလင်ဖြစ်သွားကြသည်—ထို့ကြောင့် ဘယ်လိုနည်းဖြင့် လှပနိုင်မည်နည်း။ အို ဟနုမာန်၊ လေသခင် ဝါယု၏ သားတော်၊ ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်ဆုံး အဓိပ္ပါယ်တရားကို နားထောင်ပါ။

Verse 34

अस्मिन्संसारगर्ते तु किंचित्सौख्यं न विद्यते । प्रथमं जंतुराप्नोति जन्म बाल्यं ततः परम्

ဤသံသရာအနက်ကွင်းတွင် အမှန်တကယ် သုခ အနည်းငယ်မျှ မရှိ။ ပထမဦးစွာ သတ္တဝါသည် မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိပြီး၊ ထို့နောက် ကလေးဘဝသို့ ရောက်သည်။

Verse 35

पश्चाद्यौवनमाप्नोति ततो वार्धक्यमश्नुते । पश्चान्मृत्युमवाप्नोति पुनर्जन्म तदश्नुते

ထို့နောက် လူငယ်ဘဝသို့ ရောက်ပြီး၊ ထို့နောက် အိုမင်းခြင်းကို ခံစားရသည်။ ထို့နောက် သေခြင်းကို တွေ့ရပြီး—ထို့နောက်တဖန် မွေးဖွားခြင်းကို ပြန်လည် ခံစားရသည်။

Verse 36

अज्ञानवैभवादेव दुःखमाप्नोति मानवः । तदज्ञान निवृत्तौ तु प्राप्नोति सुखमुत्तमम्

အဝိဇ္ဇာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် လူသည် ဒုက္ခသို့ ကျရောက်၏။ သို့သော် အဝိဇ္ဇာ ပျောက်ကင်းသွားသောအခါ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သုခကို ရရှိ၏။

Verse 37

अज्ञानस्य निवृत्तिस्तु ज्ञानादेव न कर्मणा । ज्ञानं नाम परं ब्रह्म ज्ञानं वेदांतवाक्यजम्

အဝိဇ္ဇာ၏ နိဗ္ဗတ္တိသည် ဉာဏ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပြီး ကမ္မကဏ္ဍ (အခမ်းအနားလုပ်ရပ်) ကြောင့် မဟုတ်။ ဉာဏ်ဟူသည် ပရမဗြဟ္မပင် ဖြစ်၍ ဝေဒန္တ ဝါကျများမှ မွေးဖွားသော ဉာဏ်တည်း။

Verse 39

तज्ज्ञानं च विरक्तस्य जायते नेतरस्य हि । मुख्याधिकारिणः सत्यमाचार्यस्य प्रसादतः

ထိုဉာဏ်သည် ကပ်ငြိမှုမှ ကင်းလွတ်သော (ဝိရာဂ္ယ) သူ၌သာ ပေါ်ထွန်းပြီး အခြားသူ၌ မပေါ်။ အမှန်တကယ် အရည်အချင်းပြည့်ဝသော သာဓကအတွက် ဤဉာဏ်သည် အာစာရျ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ရရှိ၏။

Verse 40

जाग्रतं च स्वपंतं च भुंजंतं च स्थितं तथा । इमं जनं सदा क्रूरः कृतांतः परिकर्षति

နိုးနေစေ၊ အိပ်နေစေ၊ စားနေစေ၊ ရပ်နေစေ—ဤသူကို ကြမ်းတမ်းသော ကృతान्त (မရဏ) သည် အမြဲတမ်း ဆွဲငင်သွား၏။

Verse 41

सर्वे क्षयांता निचयाः पतनांताः समुच्छ्रयाः । संयोगा विप्रयोगांता मरणांतं च जीवितम्

စုဆောင်းမှုအားလုံးသည် ချို့ယွင်းပျက်စီးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်၏; မြင့်တက်မှုအားလုံးသည် ကျဆင်းခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်၏။ တွေ့ဆုံမှုအားလုံးသည် ခွဲခွာခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး—ဘဝသည်လည်း မရဏဖြင့် အဆုံးသတ်၏။

Verse 42

यथा फलानां पक्वानां नान्यत्र पतनाद्भयम् । यथा नराणां जातानां नान्यत्र पतनाद्भयम्

မှည့်သောအသီးတို့သည် ကြွေကျခြင်းကိုသာ ကြောက်သကဲ့သို့၊ မွေးဖွားလာသော လူသားတို့လည်း မလွဲမသွေ ကျဆုံးခြင်း—သေခြင်း—ကိုသာ ကြောက်ရသည်။

Verse 43

यथा गृहं दृढस्तंभं जीर्णं काले विनश्यति । एवं विनश्यंति नरा जरामृत्युवशंगताः

တိုင်တံခိုင်မာသော အိမ်တောင် အိုမင်းပျက်စီးလာလျှင် အချိန်တန်၍ ပျက်စီးသကဲ့သို့၊ လူသားတို့လည်း အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ အာဏာအောက်ဝင်ကာ ပျက်စီးကြသည်။

Verse 44

अहोरात्रस्य गमनान्नृणामायुर्विनश्यति । आत्मानमनुशोच त्वं किमन्यमनुशोचसि

နေ့နှင့်ည လွန်သွားသမျှ လူတို့၏ အသက်တာ လျော့နည်းသွားသည်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသာ ဝမ်းနည်း၍ ကိုယ့်အတ္တကို စောင့်ရှောက်လော့—အခြားသူအတွက် ဘာကြောင့် ဝမ်းနည်းနေသနည်း။

Verse 45

नश्यत्यायुः स्थितस्यापि धावतोऽपि कपीश्वर । सहैव मृत्युर्व्रजति सह मृत्युर्निषीदति

အို ကပီရှဝရ (မျောက်တို့၏ အရှင်) ရေ၊ ရပ်နေသော်လည်း ပြေးနေသော်လည်း အသက်တာသည် လျော့ပါးပျက်စီးသည်။ သေခြင်းသည် အတူတကွ လိုက်သွားပြီး သေခြင်းသည် အတူတကွ ထိုင်လည်း ထိုင်သည်။

Verse 46

चरित्वा दूरदेशं च सह मृत्युर्निवर्तते । शरीरे वलयः प्राप्ताः श्वेता जाताः शिरोरुहाः

ဝေးလံသော နိုင်ငံများသို့ သွားလာပြီး ပြန်လာသော်လည်း သေခြင်းသည် သူနှင့်အတူ ပြန်လာသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အရေးအကြောင်းများ ပေါ်လာပြီး ခေါင်းဆံပင်များ ဖြူလာသည်။

Verse 47

जीर्यते जरया देहः श्वासकासादिना तथा । यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ

ကိုယ်ခန္ဓာသည် အိုမင်းခြင်းကြောင့် ပျက်ယွင်းလျက်ရှိပြီး၊ အသက်ရှုမဝ၊ ချောင်းဆိုး စသည့်ရောဂါများကြောင့်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ မဟာသမုဒ္ဒရာပေါ်တွင် သစ်တုံးတစ်တုံးနှင့် အခြားသစ်တုံးတစ်တုံး လှိုင်းတင်၍ တွေ့ဆုံသကဲ့သို့။

Verse 48

समेत्य च व्यपेयातां कालयोगेन वानर । एवं भार्या च पुत्रश्च वधुक्षेत्रधनानि च

တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက်လည်း၊ ဟေ ဝါနရ၊ ကာလ၏အင်အားကြောင့် ခွဲခွာရသည်။ ထိုနည်းတူ ဇနီး၊ သား၊ မယားမက် (ချွေးမ)၊ လယ်ယာမြေ နှင့် ဥစ္စာဓနတို့မှလည်း ခွဲခွာရမည်။

Verse 49

क्वचित्संभूय गच्छंति पुनरन्यत्र वानर । यथा हि पांथं गच्छंतं पथि कश्चित्पथि स्थितः

တခါတရံ လူတို့သည် စုပေါင်းတွေ့ဆုံပြီးနောက် ထပ်မံ အခြားနေရာသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်၊ ဟေ ဝါနရ။ လမ်းပေါ်တွင် ရပ်နေသူတစ်ဦးက လမ်းဖြတ်သွားသော ခရီးသွားကို တွေ့ဆုံသကဲ့သို့။

Verse 50

अहमप्या गमिष्यामि भवद्भिः साकमित्यथ । कंचित्कालं समेतौ तौ पुनरन्यत्र गच्छतः

“ကျွန်တော်လည်း သင်တို့နှင့်အတူ သွားမည်” ဟုဆိုကာ ထွက်ခွာကြသည်။ အချိန်တစ်ခဏ နှစ်ဦးအတူတကွ ခရီးသွားပြီးနောက် ထပ်မံ အခြားအရပ်များသို့ ခွဲထွက်သွားကြသည်။

Verse 51

एवं भार्यासुतादीनां संगमो नश्वरः कपे । शरीरजन्मना साकं मृत्युः संजायते ध्रुवम्

ထို့ကြောင့် ဇနီး၊ သားသမီး စသည့်သူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းမှုသည် မတည်မြဲသောအရာပင် ဖြစ်သည်၊ ဟေ ကပိ။ ကိုယ်ခန္ဓာ မွေးဖွားခြင်းနှင့်အတူ သေခြင်းလည်း အမှန်တကယ် မွေးဖွားလာသည်။

Verse 52

अवश्यंभाविमरणे न हि जातु प्रतिक्रिया । एतच्छरीरपाते तु देही कर्मगतिं गतः

မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည့် သေခြင်းအတွက် တားဆီးနိုင်သော နည်းလမ်း မရှိပါ။ ဤကိုယ်ခန္ဓာ ကျဆုံးသွားသော် ကိုယ်တွင်းအတ္တသည် မိမိကံအလိုက် သွားရာလမ်းကို ဆက်လက်သွားသည်။

Verse 53

प्राप्य पिंडांतरं वत्स पूर्वपिंडं त्यजत्यसौ । प्राणिनां न सदैकत्र वासो भवति वानर

ချစ်သားရေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာအသစ်ကို ရရှိသော် ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သွားသည်။ ဝါနရရေ၊ သတ္တဝါတို့သည် တစ်နေရာတည်း သို့မဟုတ် တစ်အခြေအနေတည်းတွင် အမြဲမနေကြ။

Verse 54

स्वस्वकर्मवशात्सर्वे वियुज्यंते पृथक्पृथक् । यथा प्राणिशरीराणि नश्यंति च भवंति च

အားလုံးသည် မိမိမိမိ၏ ကံအာဏာအောက်တွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ခွဲခွာသွားကြသည်။ သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများသည် ပျက်စီးပြီး နောက်တဖန် ဖြစ်ပေါ်လာသကဲ့သို့ပင်။

Verse 55

आत्मनो जन्ममरणे नैव स्तः कपिसत्तम । अतस्त्वमंजनासूनो विशोकं ज्ञानमद्वयं

ကပိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ အတ္တအတွက် အမှန်တကယ် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် အဉ္ဇနာ၏သားရေ၊ ဝမ်းနည်းမှုကင်းသော အဒွైత ဉာဏ်၌ တည်ကြည်နေပါ။

Verse 56

सद्रूपममलं ब्रह्म चिंतयस्व दिवानिशम् । त्वत्कृतं मत्कृतं कर्म मत्कृतं त्वाकृतं तथा

အမှန်တရား၏ရূপဖြစ်၍ သန့်ရှင်းမလွဲမသွေသော ဘြဟ္မန်ကို နေ့ည မပြတ် စိတ်တွင်တင်၍ သမาธိပြုပါ။ ထို့ပြင် သိထားပါ—သင်ပြုသော ကံသည် ကျွန်ုပ်၏ကံဖြစ်လာပြီး၊ ကျွန်ုပ်ပြုသော ကံလည်း သင်၏ကံဖြစ်လာသည်။

Verse 57

मल्लिंगस्थापनं तस्मात्त्वल्लिंग स्थापनं कपे । मुहूर्तातिक्रमाल्लिंगं सैकतं सीतया कृतम्

ထို့ကြောင့် အို ဝါနရ၊ ငါ၏ လိင်္ဂတည်ထောင်ခြင်းသည် သင်၏ လိင်္ဂတည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်၏။ မုဟူရတ အချိန်ကာလ လွန်မည့်အခါ စီတာသည် သဲဖြင့် လိင်္ဂကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 58

मयात्र स्थापितं तस्मात्कोपं दुःखं च मा कुरु । कैलासादागतं लिंगं स्थापयास्मिच्छुभे दिने

ငါက ဤနေရာတွင် တည်ထောင်ပြီးဖြစ်သဖြင့် ဒေါသနှင့် ဝမ်းနည်းမှု မပြုပါနှင့်။ ဤမင်္ဂလာနေ့တွင် ကိုင်လာသမှ ရောက်လာသော လိင်္ဂကို ငါတည်ထောင်မည်။

Verse 59

तव नाम्ना त्विदं लिंगं यातु लोकत्रये प्रथाम् । हनूमदीश्वरं दृष्ट्वा द्रष्टव्यो राघवेश्वरः

ဤလိင်္ဂသည် သင်၏နာမဖြင့် လောကသုံးပါး၌ ကျော်ကြားပါစေ။ ဟနုမဒီဣශ්ဝရကို ဖူးမြင်ပြီးနောက် ရာဃဝေဣශ්ဝရကိုလည်း ဖူးမြင်သင့်၏။

Verse 60

ब्रह्मराक्षसयूथानि हतानि भवता कपे । अतः स्वनाम्ना लिंगस्य स्थापनात्त्वं प्रमोक्ष्यसे

အို ကပိ၊ ဗြဟ္မရာက္ခသ အုပ်စုများကို သင် သတ်ဖြတ်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် သင်၏နာမဖြင့် လိင်္ဂကို တည်ထောင်လျှင် ထိုဝန်ထုပ်မှ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်မည်။

Verse 61

स्वयं हरेण दत्तं तु हनूमन्नामकं शिवम् । संपश्यन्रामनाथं च कृतकृत्यो भवेन्नरः

ဟနုမန်နာမဖြင့် ခေါ်သော ထို ရှိဝလိင်္ဂကို ဟရိက ကိုယ်တိုင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုလိင်္ဂနှင့် ရာမနာထကို ဖူးမြင်သူသည် ဘဝရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 62

योजनानां सहस्रेऽपि स्मृत्वा लिंगं हनूमतः । रामनाथेश्वरं चापि स्मृत्वा सायुज्यमाप्नुयात्

ယောဇနာတစ်ထောင်အကွာမှပင် ဟနုမာန်၏ လိင်္ဂကို သတိရ၍ ရာမနာထေရှွရကိုလည်း သတိရသူသည် ရှိဝနှင့် စာယုဇ္ယ—အနီးကပ်တစ်လုံးတည်းဖြစ်ခြင်း—ကို ရရှိသည်။

Verse 63

तेनेष्टं सर्वयज्ञैश्च तपश्चाकारि कृत्स्नशः । येन दृष्टौ महादेवौ हनूमद्राघवेश्वरौ

ဤသန့်ရှင်းသော မြင်တွေ့ခြင်းနှင့် ဘက္တိကြောင့် ယဇ္ဉ်အားလုံးကို ပြုလုပ်ပြီးသကဲ့သို့၊ တပသ္စရိယာလည်း အပြည့်အဝ ပြီးစီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုမှတစ်ဆင့် မဟာအရှင်နှစ်ပါး—ဟနုမဒ်-ဣရှွရ နှင့် ရာဃဝေရှွရ—ကို မြင်တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 64

हनूमता कृतं लिंगं यच्च लिंगं मया कृतम् । जानकीयं च यल्लिंगं यल्लिंगं लक्ष्मणेश्वरम्

ဟနုမာန် ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂ၊ ငါ ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂ၊ ဇာနကီ (စီတာ) ၏ လိင်္ဂ၊ နှင့် လက္ခ္မဏေရှွရ ဟု ခေါ်သော လိင်္ဂ—ဤအရာတို့သည် ဤနေရာရှိ သန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များ ဖြစ်သည်။

Verse 65

सुग्रीवेण कृतं यच्च सेतुकर्त्रा नलेन च । अंगदेन च नीलेन तथा जांबवता कृतम्

ထို့ပြင် စုဂရီဝ ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂ၊ တံတားတည်ဆောက်သူ နလ ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂ၊ အင်္ဂဒ၊ နီလ နှင့် ထိုနည်းတူ ဂျာမ္ဗဝန် ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂများလည်း ရှိသည်။

Verse 66

विभीषणेन यच्चापि रत्नलिंगं प्रतिष्ठितम् । इन्द्राद्यैश्च कृतं लिंगं यच्छेषाद्यैः प्रतिष्ठितम्

ထို့အပြင် ဝိဘီရှဏက တည်ထောင်ပူဇော်ထားသော ရတနာလိင်္ဂ၊ အိန္ဒြာတို့ အစရှိသော ဒေဝတားများ ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂ၊ နှင့် ရှေရှာတို့ အစရှိသူများက တည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂလည်း ရှိသည်။

Verse 67

इत्येकादशरूपोऽयं शिवः साक्षाद्विभासते । सदा ह्येतेषु लिंगेषु संनिधत्ते महेश्वरः

ဤသို့ဖြင့် ရှိဝသည် ဤနေရာ၌ ပုံသဏ္ဌာန် ဆယ့်တစ်မျိုးဖြင့် တိုက်ရိုက် ထင်ရှားတောက်ပ၏။ မဟေရှဝရသည် ဤလင်္ဂများအတွင်း၌ အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းသော နီးကပ်တည်ရှိမှုဖြင့် ကိန်းဝပ်တော်မူ၏။

Verse 68

तत्स्वपापौघशुद्ध्यर्थं स्थापयस्व महेश्वरम् । अथ चेत्त्वं महाभाग लिंगमुत्सादयिष्यसि

ထို့ကြောင့် မိမိ၏ အပြစ်အစုအဝေးကို သန့်စင်ရန် မဟေရှဝရကို တည်ထောင်လှူပါ။ သို့သော် သင်၊ မဟာဘဂ္ဂ၊ လင်္ဂကို ဖယ်ရှားလှန်ချင်လျှင်—

Verse 69

मयात्र स्थापितं वत्स सीतया सैकतं कृतम् । स्थापयिष्यामि च ततो लिंगमेतत्त्वया कृतम्

ချစ်သားရေ၊ ငါသည် ဤနေရာ၌ (လင်္ဂတစ်ပါးကို) တည်ထောင်ထားပြီးပြီ၊ စီတာသည်လည်း သဲဖြင့် လင်္ဂတစ်ပါးကို ပြုလုပ်ထား၏။ ထို့နောက် သင်ပြုလုပ်ထားသော ဤလင်္ဂကိုလည်း ငါတည်ထောင်မည်။

Verse 70

पातालं सुतलं प्राप्य वितलं च रसातलम् । तलातलं च तदिदं भेदयित्वा तु तिष्ठति

ပာတාලနှင့် စုတလသို့ ရောက်လျက်၊ ဝိတလနှင့် ရသာတလ၊ ထို့ပြင် တလာတလကိုပါ—အောက်လောကများကို ခွဲဖောက်ပြီးနောက် ဤ(လင်္ဂ)သည် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်နေ၏။

Verse 71

प्रतिष्ठितं मया लिंगं भेत्तुं कस्य बलं भवेत् । उत्तिष्ठ लिंगमुद्वास्य मयैतत्स्थापितं कपे

ဤလင်္ဂကို ငါတည်ထောင်ထားသည်—၎င်းကို ချိုးဖျက်ရန် မည်သူ့အင်အားက လုံလောက်မည်နည်း? ထလော့; လင်္ဂကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ရပ်တန့်လော့။ ဟေ ဝါနရ (ကပေ)၊ ဤအရာကို ငါပင် တည်ထောင်ထား၏။

Verse 72

त्वया समाहृतं लिंगं स्थापयस्वाशु मा शुचः । इत्युक्तस्तं प्रणम्याथाज्ञातसत्त्वोऽथ वानरः

“သင်ယူလာသော လိင်္ဂကို အမြန်တင်မြှောက်တည်ထားလော့၊ စိုးရိမ်မနေပါနှင့်။” ဟူ၍ မိန့်ကြားသဖြင့် ဝါနရသူရဲက သူ့အား ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ထို့နောက် အစစ်အမှန်အင်အား မပြည့်စုံသေးသည့် ဝါနရသည် လုပ်ငန်းကို စတင်လေ၏။

Verse 73

उद्वासयामि वेगेन सैकतं लिंगमुत्त मम् । संस्थापयामि कैलासादानीतं लिंगमादरात्

“ငါသည် အလျင်အမြန် သဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အထူးမြတ် လိင်္ဂကို ဖယ်ရှားမည်၊ ထို့နောက် ကိုင်လာသမှ ယူဆောင်လာသော လိင်္ဂကို ရိုသေစွာ တင်မြှောက်တည်ထားမည်။”

Verse 74

उद्वासने सैकतस्य कियान्भारो भवेन्मम । चेतसैवं विचार्यायं हनूमान्मारुता त्मजः

“သဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လိင်္ဂကို ဖယ်ရှားရာတွင် ငါ့အတွက် ဘာဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ရှိနိုင်မည်နည်း?” ဟူ၍ စိတ်တွင် စဉ်းစားကာ မာရုတ၏သား ဟနုမာန်သည် လုပ်ဆောင်ရန် ပြင်ဆင်လေ၏။

Verse 75

पश्यतां सर्वदेवानां मुनीनां कपिरक्षसाम् । पश्यतो रामचन्द्रस्य लक्ष्मणस्यापि पश्यतः

နတ်အားလုံး၊ ရှင်မုနိများ၊ ဝါနရများနှင့် ရာක්ෂသများ ကြည့်ရှုနေစဉ်—ရာမချန္ဒရလည်း ကြည့်နေ၍၊ လက္ခမဏလည်း ကြည့်နေစဉ်—

Verse 76

पश्यंत्या अपि वैदेह्या लिंगं तत्सैकतं बलात् । पाणिना सर्वयत्नेन जग्राह तरसा बली

ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) ကြည့်နေသော်လည်း၊ အင်အားကြီးသူသည် လက်ဖြင့် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားကာ အလျင်အမြန်နှင့် အားတင်းတင်းဖြင့် သဲလိင်္ဂကို ဆုပ်ကိုင်လေ၏။

Verse 77

यत्नेन महता चायं चालयन्नपि मारुतिः । नालं चालयितुं ह्यासीत्सैकतं लिंगमोजसा

မာရုတီသည် အလွန်ကြိုးစား၍ ရွှေ့ရန်ကြံသော်လည်း၊ မိမိ၏အာနုဘော်ရှိသော်ငြား သဲဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော သီဝလင်္ဂကို အနည်းငယ်မျှ မရွှေ့နိုင်ခဲ့။

Verse 78

ततः किलकिलाशब्दं कुर्वन्वानरपुंगवः । पुच्छमुद्यम्य पाणिभ्यां निरास्थत्तन्निजौजसा

ထို့နောက် မျောက်တို့အထဲမှ အထွဋ်အမြတ်သည် ကိလကိလာသံကြီးထွက်စေကာ၊ အမြီးကိုမြှောက်၍ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မိမိအင်အားဖြင့် ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 79

इत्यनेकप्रकारेण चाल यन्नपि वानरः । नैव चालयितुं शक्तो बभूव पवनात्मजः

ဤသို့ မျောက်သည် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ရွှေ့ရန်ကြိုးစားသော်လည်း၊ လေ၏သား ပဝနာတ္မဇသည် အလုံးစုံ မရွှေ့နိုင်ခဲ့။

Verse 80

तद्वेष्टयित्वा पुच्छेन पाणिभ्यां धरणीं स्पृशन् । उत्पपाताथ तरसा व्योम्नि वायुसुतः कपिः

ထို့နောက် အမြီးဖြင့် ထိုအရာကို ပတ်လည်ချည်ကာ၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မြေပြင်ကိုထိ၍၊ လေ၏သား မျောက်သည် အရှိန်ပြင်းစွာ ကောင်းကင်သို့ ခုန်တက်လေ၏။

Verse 81

कंपयन्स धरां सर्वां सप्तद्वीपां सपर्वतम् । लिंगस्य क्रोशमात्रे तु मूर्च्छितो रुधिरं वमन्

ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို—ကျွန်းကြီးခုနစ်ခုနှင့် တောင်တန်းများအပါအဝင်—တုန်ခါစေသော်လည်း၊ လင်္ဂကို ကရိုးရှ်တစ်ခုအကွာသာ ဆွဲရွှေ့နိုင်ပြီး၊ ထို့နောက် မူးလဲကာ သွေးအန်လေ၏။

Verse 82

पपात हनुमान्विप्राः कंपितांगो धरातले । पततो वायुपुत्रस्य वक्त्राच्च नयनद्वयात्

အို ဗိပၸရတို့၊ ဟနုမာန်သည် ကိုယ်အင်္ဂါတုန်ယင်လျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။ ဝါယုပုတ္တရ လဲကျသည့်အခါ သူ၏ ပါးစပ်နှင့် မျက်စိနှစ်ဖက်မှ သွေးယိုစီးလာ၏။

Verse 83

नासापुटाच्छ्रोत्ररंध्रादपानाच्च द्विजोत्तमाः । रुधिरौघः प्रसुस्राव रक्तकुण्ड मभूच्च तत्

အို ဒွိဇောတ္တမတို့၊ သူ၏ နှာခေါင်းပေါက်များ၊ နားပေါက်များနှင့် အောက်ဘက်မှ သွေးရေကြီးကဲ့သို့ စီးဆင်းထွက်လာ၍ ထိုနေရာ၌ သွေးကန်တစ်ကန် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 84

ततो हाहाकृतं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । धावंतौ कपिभिः सार्द्धमुभौ तौ रामलक्ष्मणौ

ထို့နောက် နတ်၊ အသူရ၊ လူတို့အကြား အနှံ့အပြား ငိုကြွေးသံ ဟာဟာကာရ ထွက်ပေါ်လာ၏။ ရာမနှင့် လက္ခမဏ နှစ်ပါးသည် မျောက်တပ်အစုနှင့်အတူ အလျင်အမြန် ပြေးထွက်သွားကြ၏။

Verse 85

जानकीसहितौ विप्रा ह्यास्तां शोकाकुलौ तदा । सीतया सहितौ वीरौ वानरैश्च महाबलौ

အို ဗိပၸရတို့၊ ထိုအခါ ဂျာနကီ(စီတာ)နှင့်အတူ သူရဲကောင်းနှစ်ပါးသည် မဟာဗလ မျောက်တို့နှင့်အတူ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ရပ်တည်နေကြ၏။

Verse 86

रुरुचाते तदा विप्रा गन्धमादनपर्वते । यथा तारागणयुतौ रजन्यां शशि भास्करौ

အို ဗိပၸရတို့၊ ထိုအခါ ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်၌ သူတို့နှစ်ပါးသည် ထွန်းလင်းတောက်ပ၏—ကြယ်စုများနှင့်အတူ ညအခါ၌ လနှင့် နေ တပြိုင်နက် ထွန်းလင်းသကဲ့သို့။

Verse 87

ददर्शतुर्हनूमंतं चूर्णीकृतकलेवरम् । मूर्च्छितं पतितं भूमौ वमन्तं रुधिरं मुखात्

သူတို့သည် ဟနုမာန်ကို မြင်လိုက်ရသည်၊ သူ၏ခန္ဓာကိုယ်သည် ကြေမွလျက် မြေပြင်ပေါ်တွင် သတိလစ်လဲကျနေပြီး ပါးစပ်မှ သွေးများအန်ထွက်နေသည်။

Verse 88

विलोक्य कपयः सर्वे हाहाकृत्वाऽपतन्भुवि । कराभ्यां सदयं सीता हनूमंतं मरुत्सुतम्

ဤသည်ကိုမြင်လျှင် မျောက်များအားလုံး ဝမ်းနည်းပက်လက် အော်ဟစ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားကြသည်။ သီတာဒေဝီသည် လေနတ်သား၏သားဖြစ်သော ဟနုမာန်ကို ကရုဏာဖြင့် လက်ဖြင့် တို့ထိလိုက်သည်။

Verse 89

ताततातेति पस्पर्श पतितं धरणीतले । रामोऽपि दृष्ट्वा पतितं हनूमंतं कपीश्वरम्

"အဖေ! အဖေ!" ဟု ငိုကြွေးလျက် မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲကျနေသော သူ့ကို ထိတွေ့လိုက်သည်။ ရာမမင်းသားသည်လည်း မျောက်ဘုရင် ဟနုမာန် လဲကျနေသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။

Verse 90

आरोप्यांकं स्वपाणिभ्यामाममर्श कलेवरम् । विमुंचन्नेत्रजं वारि वायुजं चाव्रवीद्द्विजाः

သူ့ကို မိမိပေါင်ပေါ်သို့ တင်လျက် လက်ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ညင်သာစွာ ပွတ်သပ်ပေးသည်။ မျက်ရည်များ ကျဆင်းလျက် လေနတ်သား၏သား ဟနုမာန်ကို စကားဆိုလေသည်၊ အို ပုဏ္ဏားတို့။