
Sukta 9.110
Pavam01na Soma hymn tradition (RV 9.110; specific r63i not supplied here)
Soma Pavam01na
Not determinable from provided excerpt alone (requires metrical scan; likely Tri636dubh/Jagat2b family common in Book 9)
ഈ പവമാന സോമ സ്തോത്രം, സോമൻ ശോധകത്തിലൂടെ “ഒഴുകി” കടക്കുമ്പോൾ യജമാനനുവേണ്ടി സമൃദ്ധിയും കീർത്തിയും വീരശക്തിയും നേടാൻ മുന്നേറുന്നു എന്ന് പുകഴ്ത്തുന്നു. സോമനെ ജയശക്തിയായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—അവൻ വൃത്രാദി തടസ്സങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ഭേദിക്കുന്നു, ആരാധകനെ ദ്വേഷികളിലും കടബാധ്യതകളിലും നിന്ന് കടത്തിവിടുന്നു, വൈരശക്തികളെയും ഉള്ളിലെ ശത്രുക്കളെയും അകറ്റുന്നു. ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ആചാരപരവുമാണ്—സോമപീഡനത്തിനും അർപ്പണത്തിനും ശക്തി പകരുക—അതുപോലെ സംരക്ഷണപരവുമാണ്: വിജയം, ശുദ്ധീകരണം, നിർഭയമായ വീരതേജസ് എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः । द्विषस्तरध्या ऋणया न ईयसे ॥
ഹേ പവമാന, നീ എല്ലാടും ചുറ്റി മുന്നോട്ട് പ്രേരിതനായി നീങ്ങുക—വാജസാതി, സമൃദ്ധിയുടെ ജയത്തിനായി; തടസ്സങ്ങളെ (വൃത്രാണി) ചുറ്റിപ്പറ്റി അവയെ കീഴടക്കാനുള്ള ശക്തി നിനക്കുണ്ട്. ദ്വേഷികളുടെ അപ്പുറം നീ ഞങ്ങൾക്കായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഋണവും ക്ഷയവും കടന്നുപോയി.
Mantra 2
अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये । वाजाँ अभि पवमान प्र गाहसे ॥
ഹേ സോമ, നീ സുത (പിഴിഞ്ഞ)നായപ്പോൾ ഞങ്ങൾ നിന്നെ അനുഗമിച്ച് മദ—ആനന്ദാവേശത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു, മഹാസമര-രാജ്യത്തിലെ മഹത്തായ അധിപത്യത്തിനായി. ഹേ പവമാന, നീ ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളായ (വാജാൻ) ദിശയിൽ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുന്നു.
Mantra 3
अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः । गोजीरया रंहमाणः पुरंध्या ॥
ഹേ പവമാന, നീ തീർച്ചയായും സൂര്യനെ ജനിപ്പിച്ചു; വിശാലമായ ധാരണയ്ക്കായി നീ നിന്റെ ശക്തിയാൽ പോഷകമായ പയഃ (പാൽ) സ്ഥാപിച്ചു. ഗോ-ജീരയാ (ഗോവിന്റെ പ്രേരണയാൽ) വേഗത്തിൽ പായുന്ന നീ പുരന്ധ്യാ—പരിപൂർണ്ണ സമൃദ്ധിയോടെ വരുന്നു; അത് എല്ലാകാര്യങ്ങളും സുസിദ്ധമാക്കുന്നു.
Mantra 4
अजीजनो अमृत मर्त्येष्वाँ ऋतस्य धर्मन्नमृतस्य चारुणः । सदासरो वाजमच्छा सनिष्यदत् ॥
നീ മർത്ത്യരിൽ അമൃതത്തെ ജനിപ്പിച്ചു; ഋതത്തിന്റെ ധർമ്മത്തിൽ അമൃതത്തിന്റെ ചാരു ഗതിയെ സ്ഥാപിച്ചു. സദാസരൻ—എപ്പോഴും ഒഴുകുന്നവൻ—നീ വാജ (ബലം/വിജയധനം) ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറുന്നു; അതിന്റെ ഉറച്ച പ്രാപ്തി തേടുന്നു.
Mantra 5
अभ्यभि हि श्रवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम् । शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ॥
വീണ്ടും വീണ്ടും നീ ശ്രവസാ (പ്രേരിത ശ്രവണ/കീർത്തി)യുടെ ശക്തിയാൽ ഭേദിച്ച് പുറപ്പെടുന്നു—ജനങ്ങൾ കുടിക്കുവാൻ അക്ഷയമായ ഉറവപോലെ. ശര്യാ (അമ്പുകൾ) കൊണ്ടു കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നവൻ അല്ല; നീ ഗഭസ്ത്യോഃ—കിരണധാരികളായ കൈകളിൽ—വഹിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 6
आदीं के चित्पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत । वारं न देवः सविता व्यूर्णुते ॥
അപ്പോൾ ചിലർ, അന്തർനിഹിത സമ്പത്തായ (ആപ്യം വസു) കണ്ടറിഞ്ഞ്, ദിവ്യപ്രഭയുള്ള നിധിയുള്ള ദേവന്മാർ അവനെ സ്തുതിച്ചു. ദേവൻ സവിതാ എങ്ങനെ ഒരു മറ (വാരം) തുറക്കുന്നതുപോലെ, അങ്ങനെ ദേവൻ ആ ആവരണം നീക്കി—മറഞ്ഞിരുന്ന പ്രകാശം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
Mantra 7
त्वे सोम प्रथमा वृक्तबर्हिषो महे वाजाय श्रवसे धियं दधुः । स त्वं नो वीर वीर्याय चोदय ॥
ഹേ സോമ! ആദിമ യജ്ഞകർ—വിരിച്ച ബർഹിസ് ഉള്ളവർ—മഹത്തായ വാജ (സമൃദ്ധി/ബലം)ക്കും ശ്രവസ് (കീർത്തി/പ്രേരിത ശ്രവണം)ക്കും വേണ്ടി അവരുടെ ധീ (ധ്യാനബുദ്ധി) നിനക്കുള്ളിൽ സ്ഥാപിച്ചു. അതുകൊണ്ട്, ഹേ വീരാ! ഞങ്ങളെ വീര്യ (വീരശക്തി)ത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 8
दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद्दिव आ निरधुक्षत । इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन् ॥
ദിവത്തിൽ നിന്ന് അവർ പുരാതന പീയൂഷം (അമൃതം) പാൽപോലെ ദോഹിച്ച് പുറത്തെടുത്തു—ഉക്ത്യ (സ്തുതിയോഗ്യം) ആയ അതിനെ—ദിവത്തിന്റെ മഹത്തായ ഗഹന ആഴത്തിൽ നിന്ന്. ഇന്ദ്രൻ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ജന്മമെടുക്കുമ്പോൾ, ശക്തികൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് സമസ്വരമായി—അംഗീകാരധ്വനിയോടെ മുഴങ്ങുന്നു.
Mantra 9
अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना । यूथे न निष्ठा वृषभो वि तिष्ठसे ॥
അപ്പോൾ, ഹേ പവമാന, നിന്റെ മഹിമയാൽ നീ ഈ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും (ദ്യാവാ–പൃഥിവീ) ഈ സർവ്വഭുവനങ്ങളെയും മുഴുവനായി ആവരണം ചെയ്യുമ്പോൾ, കൂട്ടത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്ന വൃഷഭനെപ്പോലെ നീ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതനായി പ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 10
सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न क्रीळन्पवमानो अक्षाः । सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ॥
സോമൻ, സ്വയം ശുദ്ധനായി, അവ്യയമായ വാരേ (ശോധക-ചാലനി)യിൽ ഒഴുകുന്നു; പവമാനൻ അക്ഷങ്ങളിൽ കളിക്കുന്ന ശിശുവിനെപ്പോലെ തന്റെ പഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇന്ദു സഹസ്രധാരനായി, ശതവാജനായി മാറുന്നു.
Mantra 11
एष पुनानो मधुमाँ ऋतावेन्द्रायेन्दुः पवते स्वादुरूर्मिः । वाजसनिर्वरिवोविद्वयोधाः ॥
ഈ ഇന്ദു, സ്വയം ശുദ്ധനായി, മധുസമൃദ്ധനും ഋതത്തെ അറിയുന്നവനും ആയി, മധുരമായ ഊർമിയോടെ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പവിത്രമായി ഒഴുകുന്നു. അവൻ വാജങ്ങളെ നേടുന്നു, സത്തയ്ക്ക് വിശാല ഇടങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു, പ്രാണശക്തികളെ ധരിക്കുന്നു.
Mantra 12
स पवस्व सहमानः पृतन्यून्त्सेधन्रक्षांस्यप दुर्गहाणि । स्वायुधः सासह्वान्त्सोम शत्रून् ॥
ഹേ സോമ, നീ ഒഴുകിവാ—ആക്രമകരെ സഹിച്ച് ജയിക്കുന്നവനായി; രക്ഷാംസി (വികൃതിയുടെ ശക്തികൾ)യെ അകറ്റി, ദുർഗഹാണി (പിടിക്കുവാൻ ദുഷ്കരമായ) തടസ്സങ്ങളെ നീക്കുക. നിന്റെ സ്വാഭാവിക ആയുധ-ബലത്തോടെ സജ്ജനായി, ഹേ സോമ, ഉള്ളിലെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുക.
It praises Soma as he is purified (pavamāna) through the filter and asks him to bring strength, abundance, and victory while removing obstacles and hostility.
In Vedic language, obstacles include both outer opposition (rivals, harm) and inner hindrances (fear, weakness, confusion). Soma is asked to overcome both.
It is suited to Soma pressing and filtration: it is recited while Soma flows through the pavitra (filter) and is prepared for offering, strengthening the rite’s protective and invigorating power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.