Sukta 110

Mantra 1

पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः । द्विषस्तरध्या ऋणया न ईयसे ॥

ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਤੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੁੰਮ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ—ਵਾਜਸਾਤਿ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਜਿੱਤ ਲਈ; ਰੁਕਾਵਟਾਂ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਣਿ) ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਘਾਟ-ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ।

Mantra 2

अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये । वाजाँ अभि पवमान प्र गाहसे ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮਦ—ਆਨੰਦਾਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਮਰ-ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਧਿਪਤ੍ਯ ਲਈ। ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਤੂੰ ਬਲ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ (ਵਾਜਾਂ) ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 3

अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः । गोजीरया रंहमाणः पुरंध्या ॥

ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਣ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਕ ਪਯਃ (ਦੁੱਧ) ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ ਹੈ। ਗੋ-ਜੀਰਯਾ (ਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਤੂੰ ਪੁਰੰਧਿਆ—ਪਰਿਪੂਰਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Mantra 4

अजीजनो अमृत मर्त्येष्वाँ ऋतस्य धर्मन्नमृतस्य चारुणः । सदासरो वाजमच्छा सनिष्यदत् ॥

ਤੂੰ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਋ਤ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਚਾਰੁ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਦਾਸਰੋ—ਸਦਾ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ—ਤੂੰ ਵਾਜ (ਬਲ/ਵਿਜੈ-ਧਨ) ਵੱਲ ਧੱਕਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ।

Mantra 5

अभ्यभि हि श्रवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम् । शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ॥

ਮੁੜ ਮੁੜ ਤੂੰ ਸ਼੍ਰਵਸਾ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੁਣਨ/ਕੀਰਤੀ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੇਦ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਉਤਸ (ਚਸ਼ਮੇ) ਵਾਂਗ। ਸ਼ਰਿਆ (ਤੀਰਾਂ) ਨਾਲ ਢੋਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਤੂੰ ਗਭਸਤ੍ਯੋਃ—ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ—ਵਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 6

आदीं के चित्पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत । वारं न देवः सविता व्यूर्णुते ॥

ਫਿਰ ਕੁਝ ਲੋਕ, ਅੰਦਰਲੀ ਧਨ-ਸੰਪੱਤਾ (ਆਪ੍ਯੰ ਵਸੁ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਨਿਧੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਪਰਦਾ (ਵਾਰੰ) ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੇਵ ਆਵਰਨ ਨੂੰ ਉਘਾੜ ਕੇ—ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 7

त्वे सोम प्रथमा वृक्तबर्हिषो महे वाजाय श्रवसे धियं दधुः । स त्वं नो वीर वीर्याय चोदय ॥

ਹੇ ਸੋਮ! ਪਹਿਲੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਬਰ੍ਹਿਸ ਵਾਲੇ—ਵੱਡੇ ਵਾਜ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਬਲ) ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਸ (ਕੀਰਤੀ/ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੁਣਨ) ਲਈ ਆਪਣੀ ਧੀ (ਧਿਆਨ-ਬੁੱਧੀ) ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੀਰ! ਸਾਨੂੰ ਵੀਰ੍ਯ (ਵੀਰਤਾ-ਸ਼ਕਤੀ) ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾ।

Mantra 8

दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद्दिव आ निरधुक्षत । इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन् ॥

ਦਿਵ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਪੀਯੂਸ਼ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ) ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੋਹ ਕੇ ਕੱਢਿਆ—ਉਕਥ੍ਯ (ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ) ਉਸ ਨੂੰ—ਦਿਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਹਿਰੇ ਤਲ ਤੋਂ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਸਮਸ੍ਵਰ ਹੋਦੀਆਂ—ਹਾਂ-ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 9

अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना । यूथे न निष्ठा वृषभो वि तिष्ठसे ॥

ਤਦ, ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ (ਦਿਆਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ) ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਸਭ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਝੁੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 10

सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न क्रीळन्पवमानो अक्षाः । सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ॥

ਸੋਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਵਿਆਯ ਵਾਰੇ (ਛਾਣਨੀ) ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਦੂ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾ, ਸ਼ਤਵਾਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 11

एष पुनानो मधुमाँ ऋतावेन्द्रायेन्दुः पवते स्वादुरूर्मिः । वाजसनिर्वरिवोविद्वयोधाः ॥

ਇਹ ਇੰਦੂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਧੁ-ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਋ਤ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਮਿੱਠੀ ਊਰਮੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਲਈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਵਾਂ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

स पवस्व सहमानः पृतन्यून्त्सेधन्रक्षांस्यप दुर्गहाणि । स्वायुधः सासह्वान्त्सोम शत्रून् ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਵਹਿ—ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਬਣ; ਰਕਸ਼ਾਂਸਿ (ਵਿਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ, ਅਤੇ ਦੁર્ગਹਾਣਿ (ਫੜਨ ਔਖੇ) ਅੜਚਣਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮਜਾਤ ਆਯੁਧ-ਬਲ ਨਾਲ ਸਜਜ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਮ, ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ।