Sukta 110
Sukta 9.110
Pavam01na Soma hymn tradition (RV 9.110; specific r 63i not supplied here)
Soma Pavam01na
Not determinable from provided excerpt alone (requires metrical scan; likely Tri 63 6dubh/Jagat2b family common in Book 9)
अयं पवमानसोमसूक्तः सोमं स्तौति यः पवित्रेण प्रवहन् अभिषवात् अग्रे सरति, यजमानाय रयिं कीर्तिं च वीर्यं च जयति। स सोमः पराजयकारी शक्तिरिव आहूयते, यो वृत्राणि परितो वेष्टयति भिनत्ति च, उपासकं द्वेष्टृभ्यः ऋणैश्च अतिक्रामयति, बाह्यान् शत्रून् अन्तश्च रिपून् अपाकरोति। अस्य सूक्तस्य प्रयोजनं याज्ञिकं च—सोमाभिषवं हविश्च बलयितुम्—रक्षात्मकं च, जयम् शुद्धिं निर्भय-तेजश्च प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः । द्विषस्तरध्या ऋणया न ईयसे ॥
वाजसातये पर्यूषु प्र धाव; वृत्राणि परि सक्षणिः—तान् वशीकर्तुं समर्थः। द्विषतः तरध्या अस्माकं कृते ईयसे, ऋणयान् च क्षयान् च अतिक्रम्य।
Mantra 2
अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये । वाजाँ अभि पवमान प्र गाहसे ॥
सुतं त्वां सोमम् अनु हि वयं मदामसि, महे समर्यराज्ये। हे पवमान, वाजान् अभि प्र गाहसे।
Mantra 3
अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः । गोजीरया रंहमाणः पुरंध्या ॥
हे पवमान सोम, त्वं हि सूर्यं अजीजनः; विधारे (विस्तीर्णधारणाय) शक्मना पयः स्थापयः। गोजीरया रंहमानः पुरंध्या (पूर्णतया) आगच्छसि—सिद्धिकरी।
Mantra 4
अजीजनो अमृत मर्त्येष्वाँ ऋतस्य धर्मन्नमृतस्य चारुणः । सदासरो वाजमच्छा सनिष्यदत् ॥
त्वं मर्त्येषु अमृतम् अजीजनः, ऋतस्य धर्मन् स्थापयन्—अमृतस्य चारुणः (शोभनस्य) चारः। सदासरः वाजम् अच्छ सनीष्यदत् (सुनिश्चयेन प्राप्स्यन्) प्रवर्तसे।
Mantra 5
अभ्यभि हि श्रवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम् । शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ॥
त्वं हि श्रवसा पुनः पुनः ततर्दिथ, उत्सं न कंचिज्जनपानम् अक्षितम् इव। शर्याभिः न भरमाणः, गभस्त्योः (रश्मिधारकयोः हस्तयोः) वह्यसे।
Mantra 6
आदीं के चित्पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत । वारं न देवः सविता व्यूर्णुते ॥
तदा केचिद् अन्तर्निहितम् आप्यं वसु पश्यन्तो दिव्या वसुरुचः तम् अभ्यनूषत। यथा देवः सविता वारं व्यूर्णुते, तथा देवोऽपि आवरणं व्यपनुद्य निगूढं ज्योतिः प्रकाशयति।
Mantra 7
त्वे सोम प्रथमा वृक्तबर्हिषो महे वाजाय श्रवसे धियं दधुः । स त्वं नो वीर वीर्याय चोदय ॥
त्वयि सोम प्रथमा वृक्तबर्हिषो यजमानाः महे वाजाय श्रवसे च धियं दधुः। स त्वं नो वीर वीर्याय चोदय।
Mantra 8
दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद्दिव आ निरधुक्षत । इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन् ॥
दिवः पीयूषं पूर्व्यं यद् उक्थ्यं महो गाहाद् दिव आ निरधुक्षत। इन्द्रम् अभि जायमानं समस्वरन्।
Mantra 9
अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना । यूथे न निष्ठा वृषभो वि तिष्ठसे ॥
अथ हे पवमान, यदा त्वं स्वमहिम्ना इमे रोदसी इमानि च विश्वानि भुवनानि अभि व्याप्नोषि, तदा यूथे निष्ठितो वृषभो यथा, तथा दृढं प्रतिष्ठितः स्वशक्तिं प्रकाशयन् वितिष्ठसे।
Mantra 10
सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न क्रीळन्पवमानो अक्षाः । सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ॥
सोमः पुनानः अव्यये वारे, शिशुरिव क्रीळन् पवमानः अक्षाः अनु धावति; इन्दुः सहस्रधारः शतवाजो भवति।
Mantra 11
एष पुनानो मधुमाँ ऋतावेन्द्रायेन्दुः पवते स्वादुरूर्मिः । वाजसनिर्वरिवोविद्वयोधाः ॥
एष इन्दुः पुनानः मधुमान् ऋतावित्, इन्द्राय स्वादुरूर्मिः पवते; वाजसनिः वरिवोविद् वयोऽधाः।
Mantra 12
स पवस्व सहमानः पृतन्यून्त्सेधन्रक्षांस्यप दुर्गहाणि । स्वायुधः सासह्वान्त्सोम शत्रून् ॥
स पवस्व सोम सहमानः पृतन्यून्; सेधन् रक्षांसि अप, दुर्गहाणि च। स्वायुधः सासह्वान् सोम शत्रून्।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified (pavamāna) through the filter and asks him to bring strength, abundance, and victory while removing obstacles and hostility.
In Vedic language, obstacles include both outer opposition (rivals, harm) and inner hindrances (fear, weakness, confusion). Soma is asked to overcome both.
It is suited to Soma pressing and filtration: it is recited while Soma flows through the pavitra (filter) and is prepared for offering, strengthening the rite’s protective and invigorating power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.