Opening the text

Sukta 9.109
Soma (Pavamāna), offered to Indra; also oriented to Mitra, Pūṣan, Bhaga
ഈ പവമാന സോമ സ്തുതിഗാനം ‘മധുരബിന്ദു’യെ പുകഴ്ത്തുന്നു: അത് പിഴിഞ്ഞെടുത്ത്, ചാരകത്തിലൂടെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഇന്ദ്രനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന അർപ്പണമായി—മിത്രൻ, പൂഷൻ, ഭഗൻ എന്നിവർക്കും സേവിക്കുന്നവിധം—നയിക്കപ്പെടുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ സോമനെ നവജാതനായി, തവിട്ടു-മഞ്ഞ നിറമുള്ളവനായി, ദേവന്മാർക്കായി ദീപ്തമാക്കപ്പെട്ടവനായി വരയ്ക്കുന്നു; അവന്റെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശക്തി ആനന്ദവും ബലവും ജലങ്ങളുടെ മോചനവും നൽകുന്നു—സമൃദ്ധിയുടെയും അന്തർസ്പഷ്ടതയുടെയും പ്രതീകങ്ങളായി.
Mantra 1
परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥
ഹേ സോമാ! എല്ലാടവും ചുറ്റിപ്പടർന്ന് മുന്നോട്ടു ഒഴുകുക; ആനന്ദമധുരമായ രസത്തോടെ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യത്തിലേക്കു ഒഴുകുക—മിത്രന്റെ സൗഹൃദസമരസതയ്ക്കായി, പൂഷന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിനായി, ഭഗന്റെ വിഭജനസമൃദ്ധിക്കായി.
Mantra 2
इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयाः क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ॥
ഹേ സോമാ! നീ പിഴിഞ്ഞ് ‘സുത’മായപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ നിന്നെ പാനം ചെയ്യും; എല്ലാ ദേവന്മാരും കൂടെ—ക്രതു (ഉന്നതസങ്കൽപ്പം)ക്കായി, ദക്ഷ (ധർമ്മാനുസൃത കർമത്തിന്റെ ദീപ്തമായ നൈപുണ്യം)ക്കായി.
Mantra 3
एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ॥
ഇങ്ങനെ, ഹേ ദീപ്തനേ! ദിവ്യ പീയൂഷം (അമൃതം) ആയി ഒഴുകുക—അമൃതത്വത്തിലേക്കും മഹത്തായ അധിവാസത്തിലേക്കും; ആത്മാവിന്റെ വിശാല ഗൃഹത്തിലേക്ക് നീ നിന്നെത്തന്നെ ഒഴുക്കിവിടുക.
Mantra 4
पवस्व सोम महान्त्समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ॥
ഹേ സോമ, മഹാസമുദ്രംപോലെ മഹത്തായി നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക; ദേവന്മാരുടെ പിതാവേ, സർവ്വ ധാമങ്ങളെയും ആവരണം ചെയ്യുന്നവനേ—ഞങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ മേഖലകളെയും നിറച്ച് ധരിച്ചു നിലനിർത്തുക.
Mantra 5
शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पृथिव्यै शं च प्रजायै ॥
ഹേ സോമ, ദേവന്മാർക്കായി ദീപ്തമായ ശുക്രരൂപത്തിൽ നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക; ദിവ്യ ദ്യുലോകത്തിനും വിശാല പൃഥിവിക്കും ശാന്തി വരുത്തുക, പ്രജയ്ക്ക് (കർമ്മസന്തതിക്ക്) ക്ഷേമം നൽകുക.
Mantra 6
दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन्वाजी पवस्व ॥
നീ ദ്യുലോകത്തിന്റെ ധാരകനാണ്, ദീപ്തമായ പീയൂഷ് (അമൃതം) ആണ്; സത്യത്തിൽ, ഹേ വിധർമൻ (ധർമ്മസ്ഥാപകൻ), ബല-സമൃദ്ധി വഹിക്കുന്നവനായി നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക.
Mantra 7
पवस्व सोम द्युम्नी सुधारो महामवीनामनु पूर्व्यः ॥
ഹേ സോമ, നീ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്ക; ദ്യുമ്നി (പ്രകാശമയ തേജസ്) സമൃദ്ധനായി, സുധാരാ (ശുഭധാര)യോടെ; മഹാമവീന (മഹാനായ സഹായികൾ)നെ അനുഗമിച്ച്, നിന്റെ പുരാതന പഥത്തിൽ വരിക.
Mantra 8
नृभिर्येमानो जज्ञानः पूतः क्षरद्विश्वानि मन्द्रः स्वर्वित् ॥
നൃഭിഃ (മാനവശക്തികൾ) നയിക്കുന്നവനായി, പ്രകടനത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ശുദ്ധനായിട്ട്—മന്ദ്ര (മധുര/ആനന്ദമയ) സോമൻ സർവ്വവസ്തുക്കളെയും ധാരയായി ഒഴുക്കുന്നു; സ്വർവിത്—സ്വർ (സൂര്യലോകം) കണ്ടെത്തുന്നവൻ, ജ്ഞാനപ്രകാശം കൊണ്ടുവരുന്നവൻ.
Mantra 9
इन्दुः पुनानः प्रजामुराणः करद्विश्वानि द्रविणानि नः ॥
ഇന്ദു, സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട്, നമ്മുടെ പ്രജാ/പ്രജ്ഞാ-വൃദ്ധി (പ്രജാമുരാണഃ) വിപുലമാക്കുന്നു; പിന്നെ നമ്മുടെ വേണ്ടി സർവ്വ ദ്രവിണ (ധനം-സമ്പത്ത്), എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ഐശ്വര്യ-രസങ്ങളും സിദ്ധമാക്കുന്നു.
Mantra 10
पवस्व सोम क्रत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ॥
ഹേ സോമ, ക്രതു (ജാഗ്രതയുള്ള സംकल्पം)ക്കും ദക്ഷ (പ്രകാശമയ നൈപുണ്യം)ക്കും വേണ്ടി പവിത്രനായി ഒഴുകിവാ; നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അശ്വംപോലെ, ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധി വഹിച്ച്, ധനം—ആത്മാവിന്റെ സത്യസമ്പത്തിലേക്ക്—പാഞ്ഞുചെല്ലുക.
Mantra 11
तं ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय ॥
ഹേ സോമ, നിന്റെ ആ രസം സോതാരർ മദ (ആനന്ദോന്മാദം)ക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; മഹത്തായ ദ്യുമ്ന (പ്രകാശമയ യശസ്)ക്കായി—അന്തരാനന്ദം ഞങ്ങളിലൊരു വിശാല തേജസ്സായി ഉദിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 12
शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम् ॥
അവർ പവിത്ര (ശോധക)ത്തിൽ നവജാത ശിശുവിനെ—ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ)നെ—ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്കായി സോമം, ഇന്ദു (പ്രകാശമുള്ള തുള്ളി)യെ—ശക്തികൾക്കായി ശുദ്ധമായ ശൈശവാനന്ദത്തെ.
Mantra 13
इन्दुः पविष्ट चारुर्मदायापामुपस्थे कविर्भगाय ॥
ഇന്ദു (സോമ) പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു—മദത്തിനായി മനോഹരം—ജലങ്ങളുടെ മടിയിൽ; കവിപോലെ, ഭഗയിലേക്കു: ആധാരമായ ആഴങ്ങളിൽ പതിയുന്ന ആനന്ദം സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ പങ്ക് നൽകുന്നു.
Mantra 14
बिभर्ति चार्विन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वृत्रा जघान ॥
അവൻ ഇന്ദ്രന്റെ മനോഹര നാമം ധരിക്കുന്നു; അതിനാൽ അവൻ എല്ലാ വൃത്രങ്ങളെയും വധിച്ചു: സോമൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ മറകൾ ഭേദിച്ച് പ്രകാശം വിടുവിക്കുന്ന ഇന്ദ്ര-ശക്തിയെ വഹിക്കുന്നു.
Mantra 15
पिबन्त्यस्य विश्वे देवासो गोभिः श्रीतस्य नृभिः सुतस्य ॥
അവനെ എല്ലാ ദേവന്മാരും പാനം ചെയ്യുന്നു—മാനുഷശക്തികളാൽ പിഴിഞ്ഞ (സുത)യും കിരണങ്ങളാൽ ബലപ്പെടുത്തിയതുമായ സോമത്തെ: ദിവ്യശക്തികൾ ശുദ്ധമായ ആനന്ദം ഉൾക്കൊണ്ട് പ്രകാശമയ ബലത്തിൽ വളരുന്നു.
Mantra 16
प्र सुवानो अक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यम् ॥
പിഴിഞ്ഞൊഴുക്കപ്പെട്ട സോമൻ ആയിരം ധാരകളോടെ പവിത്രം (ചാലനി) കടന്ന് ഒഴുകുന്നു; ഉണ്ണിനെയായ ചാലനിയെ എല്ലാടവും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. ആനന്ദ-രസം പല തരംഗങ്ങളായി ഒഴുകി, ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മ പാതകൾ തുറക്കുന്നു.
Mantra 17
स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः ॥
അവൻ ജയശക്തിയുടെ വാഹകൻ; ആയിരം വിത്തുകളുള്ളവൻ; ഒഴുകുന്നു—ജലങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ഗോ-കിരണങ്ങളാൽ പോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത്. ശുദ്ധമായ ജീവിതത്തിൽ സോമ-ശക്തി ഫലവത്തും ദീപ്തവുമാകുന്നു.
Mantra 18
प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥
ഹേ സോമ, ഇന്ദ്രന്റെ കുക്ഷിയിലേക്കു മുന്നേറുക; മനുഷ്യ-ശക്തികളാൽ നയിക്കപ്പെട്ട്, അദ്രി (കല്ലുകൾ) കൊണ്ടു പിഴിഞ്ഞവനേ. പ്രകാശിത ബലത്തിന്റെ ആസനത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്ക, അതു അന്തർതടസ്സങ്ങളെ ഭേദിക്കട്ടെ.
Mantra 19
असर्जि वाजी तिरः पवित्रमिन्द्राय सोमः सहस्रधारः ॥
വിജയിയായ സോമൻ—സഹസ്രധാരൻ—ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പവിത്രത്തിലൂടെ കടന്ന് മോചിതനായി; ശുദ്ധാനന്ദരസം പ്രകാശിതബലത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും സത്യത്തിന്റെ വിശാലത സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യാൻ ഒഴുകുന്നു.
Mantra 20
अञ्जन्त्येनं मध्वो रसेनेन्द्राय वृष्ण इन्दुं मदाय ॥
അവർ അവനെ മധുരമായ മധു-രസത്തോടെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് ഒരുക്കുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ മദത്തിനായി, വൃഷണ (ബലവാനായ വൃഷഭ-ശക്തി)ക്കായി, ഈ സോമ-ബിന്ദു; ഞങ്ങളിലകത്ത് ബലം ആനന്ദോന്മാദത്തിൽ ഉയരാൻ.
Mantra 21
देवेभ्यस्त्वा वृथा पाजसेऽपो वसानं हरिं मृजन्ति ॥
ദേവന്മാർക്കായി ജലങ്ങൾ നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—പ്രകാശമയമായ പരാക്രമം നിന്നെ പൊതിയുന്നു; അവർ ഹരിയെ (താമ്ര-പ്രകാശമുള്ളവനെ) മർജന ചെയ്യുന്നു, ദിവ്യശക്തികൾ തെളിഞ്ഞ ബലത്തെ സ്വീകരിക്കാനായി.
Mantra 22
इन्दुरिन्द्राय तोशते नि तोशते श्रीणन्नुग्रो रिणन्नपः ॥
പ്രകാശമുള്ള ഇന്ദു (സോമ) ഇന്ദ്രനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു; പിന്നെ കൂടുതൽ ആഴമുള്ള ആനന്ദത്തിൽ തന്നെ നിവാസിക്കുന്നു. തന്റെ ശക്തി കലർത്തി, ഉഗ്രബലം ജലങ്ങളെ ഭേദിച്ച് തുറന്ന്—അസ്തിത്വത്തിൽ വ്യക്തതയുടെ പ്രവാഹങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കുന്നു.
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma being pressed and purified through the filter, then offered chiefly to Indra to increase strength and victory, while also supporting Mitra, Pūṣan, and Bhaga.
Because the freshly pressed Soma is treated as newly born in the ritual. When it is cleansed in the filter, it becomes bright and fit to be offered to the gods.
It is a Vedic image for removing obstruction and releasing life-giving flow—rain, rivers, wealth, and also inner clarity—through the empowered action that Soma gives to Indra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.