Sukta 110

Mantra 1

पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः । द्विषस्तरध्या ऋणया न ईयसे ॥

હે પવમાન, તું સર્વત્ર ફરીને આગળ ધસી જા—વાજસાતિ, પૂર્ણતાના વિજય માટે; અવરોધો (વૃત્રણિ)ને પરિઘેરી તું તેમને વશ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે. દ્વેષીઓની પાર તું અમારે માટે ગતિ કરે છે, ઋણ અને ક્ષયને ઓળંગીને.

Mantra 2

अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये । वाजाँ अभि पवमान प्र गाहसे ॥

હે સોમ, તું સુત (પિષિત) થયો ત્યારે અમે તારા અનુસરણમાં મદ—આનંદાવેશમાં પ્રવેશીએ છીએ, મહા સમર-રાજ્યના મહાન અધિપત્ય માટે. હે પવમાન, તું બળની પૂર્ણતાઓ (વાજાન્) તરફ આગળ ધસી પડેછે.

Mantra 3

अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः । गोजीरया रंहमाणः पुरंध्या ॥

હે પવમાન, તું નિશ્ચયે સૂર્યને જન્મ આપ્યો છે; વિશાળ ધારણ માટે તું પોતાની શક્તિથી પોષક દૂધ (પયઃ) સ્થાપ્યું છે. ગો-જીરયા (ગાયની પ્રેરણાથી) વેગે દોડતો તું પુરંધ્યા—પરિપૂર્ણતા/સમૃદ્ધિ સાથે આવે છે, જે સર્વ કાર્યને સુસિદ્ધ કરે છે.

Mantra 4

अजीजनो अमृत मर्त्येष्वाँ ऋतस्य धर्मन्नमृतस्य चारुणः । सदासरो वाजमच्छा सनिष्यदत् ॥

તું મર્ત્યોમાં અમૃતને જનમાવ્યું છે; ઋતના ધર્મમાં, અમૃતની ચારુ ગતિને સ્થાપી છે. સદાસરો—સદા વહેતો—તું વાજ (બળ/વિજય-ધન) તરફ ધસી જાય છે, તેની નિશ્ચિત પ્રાપ્તિ શોધતો.

Mantra 5

अभ्यभि हि श्रवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम् । शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ॥

પુનઃ પુનઃ તું શ્રવસાની શક્તિથી ભેદીને પ્રગટ થાય છે—જનપાન માટે અક્ષય એવા ઉત્સવત્ ઝરણા સમાન. શર્યો (બાણો)થી વહેંચાતો નહિ; તું ગભસ્ત્યો—કિરણોના ધારકો એવા હાથોમાં—વહેંચાય છે.

Mantra 6

आदीं के चित्पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत । वारं न देवः सविता व्यूर्णुते ॥

પછી કેટલાંક, આંતરિક સમૃદ્ધિ (આપ્યં વસુ)ને જોઈને, દિવ્ય તેજસ્વી ધનવાળા દેવોએ તેને સ્તુતિથી અનુનાદિત કર્યો. જેમ દેવ સવિતા પડદો (વારં) ખોલી આપે છે, તેમ દેવ આવરણને ઉઘાડી—છુપાયેલું પ્રકાશ પ્રગટ કરે છે.

Mantra 7

त्वे सोम प्रथमा वृक्तबर्हिषो महे वाजाय श्रवसे धियं दधुः । स त्वं नो वीर वीर्याय चोदय ॥

હે સોમ! પ્રથમ યજ્ઞકર્તાઓ—વિસ્તરાયેલા બર્હિસવાળા—મહાન વાજ (સમૃદ્ધિ/બળ) અને શ્રવસ (કીર્તિ/પ્રેરિત શ્રવણ) માટે પોતાની ધી (ધ્યાન-બુદ્ધિ) તારા માં સ્થાપિત કરી. તેથી, હે વીર! અમને વીર્ય (વીરતા-શક્તિ) તરફ આગળ ધપાવ.

Mantra 8

दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद्दिव आ निरधुक्षत । इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन् ॥

દિવમાંથી તેમણે પ્રાચીન પીયૂષ (અમૃત) દોહી કાઢ્યું—જે ઉક્ત્ય (સ્તુતિ-યોગ્ય) છે—દિવના મહાન ગહન ઊંડાણમાંથી. અને ઇન્દ્ર અમારા અંદર જન્મે છે ત્યારે, શક્તિઓ એકસાથે ભેગી થઈ સમસ્વર થઈ—હા-કારમાં ગુંજે છે.

Mantra 9

अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना । यूथे न निष्ठा वृषभो वि तिष्ठसे ॥

પછી, હે પવમાન, જ્યારે તું તારી મહિમાથી આ બે લોક—દ્યો અને પૃથ્વી—અને આ સર્વ ભૂવનને સર્વત્ર આવરી લે છે, ત્યારે તું યુથના મસ્તકે રહેલા વૃષભ સમો દૃઢપણે સ્થિર થઈ પ્રગટ ઊભો રહે છે.

Mantra 10

सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न क्रीळन्पवमानो अक्षाः । सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ॥

સોમ, પોતે શુદ્ધ થતો, અવિનાશી છાણણી (વારા)માં વહે છે; પવમાન અક્ષોમાં રમતા શિશુ સમો પોતાના માર્ગોમાં ગતિ કરે છે. સહસ્રધારા, શતવાજ ઇન્દુ બને છે.

Mantra 11

एष पुनानो मधुमाँ ऋतावेन्द्रायेन्दुः पवते स्वादुरूर्मिः । वाजसनिर्वरिवोविद्वयोधाः ॥

આ ઇન્દુ, પોતે શુદ્ધ થતો, મધુમય અને ઋતનો જાણકાર, સ્વાદિષ્ટ ઊર્મિ સાથે ઇન્દ્ર માટે પવિત થાય છે. તે વાજો પ્રાપ્ત કરે છે, અસ્તિત્વ માટે વિશાળ અવકાશો શોધે છે અને પ્રાણશક્તિઓને ધારણ કરે છે.

Mantra 12

स पवस्व सहमानः पृतन्यून्त्सेधन्रक्षांस्यप दुर्गहाणि । स्वायुधः सासह्वान्त्सोम शत्रून् ॥

હે સોમ, તું વહે—આક્રમણકારોને સહન કરીને જીતનાર બની; રક્ષાંસિ (વિકૃતિનાં દૈવી-અદૈવી બળો)ને હાંકી કાઢ, અને દુર્ગહા (કઠિનપણે પકડાય તેવા) અવરોધોને દૂર કર. પોતાના સ્વાભાવિક આયુધ-બળથી સજ્જ થઈ, હે સોમ, આંતરિક શત્રુઓને દબાવી દે.