Opening the text

Sukta 6.22
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനെ സർവത്ര ആഹ്വാനാർഹനായി സ്തുതിക്കുന്നു—സത്യസ്വരൂപനായി, വൃഷഭസദൃശമായ വീര്യത്തോടെ, അനേകം ഫലപ്രദമായ ശക്തികളുടെ (മായാഃ) അധിപനായി. അചലമെന്നു തോന്നുന്നതിനെ പോലും ഭേദിച്ച്, ബന്ധിതമായതിനെ മോചിപ്പിക്കുന്ന അവന്റെ അപ്രതിരോധ്യ കൃത്യങ്ങളെ സ്മരിച്ച്, തുടർന്ന് യജ്ഞത്തിലേക്ക് തന്റെ യുക്തശക്തികളോടുകൂടെ (നിയുത്) വരുവാൻ നേരിട്ടുള്ള ആഹ്വാനമായി മാറുന്നു. ലക്ഷ്യം സ്തുതിയോടൊപ്പം, യജ്ഞത്തിൽ സംരക്ഷണം, വിജയം, വരദാനം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ആചാരപരമായ ക്ഷണവും ആകുന്നു.
Mantra 1
य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः । यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्त्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान् ॥
എല്ലാ ജനസമൂഹങ്ങളും സത്യമായി ഹവ്യനീയനായി വിളിക്കേണ്ട ഏകവൻ—ആ ഇന്ദ്രനെ ഞാൻ ഈ ഗീർഭിഃ (സ്തുതി-വചനങ്ങൾ)കൊണ്ട് അഭ്യർചിക്കുന്നു. അവൻ വൃഷഭ—വൃഷ്ണ്യവാൻ (വീര്യസമ്പന്നൻ) ആയി ഭരിക്കുന്നു; സത്യഃ സത്വാ—സത്യസ്വരൂപമായ സത്ത, പുരുമായഃ—അനേകം പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ളവൻ, സഹസ്വാൻ—മഹാശക്തിമാൻ.
Mantra 2
तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः । नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम् ॥
അവനെയേ നമ്മുടെ പൂർവ്വ പിതാക്കന്മാർ—നവഗ്വാഃ, സപ്ത വിപ്രാസഃ—വാജത്തിന്റെ സമ്പൂർണതയ്ക്കായി അഭി വാജയന്തഃ (ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നേറിക്കൊണ്ട്) പ്രാപിച്ചു. അവൻ അദാഭം—അജേയൻ, തതുരിം—വിജയി, പർവതേഷ്ഠാം—പർവതശിഖരങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതൻ; അദ്രോഘവാചം—ദ്രോഹമില്ലാത്ത വാക്കുള്ളവൻ; മതി ഭിഃ—ഏകാഗ്ര ധ്യാനങ്ങളാൽ ശവിഷ്ഠം—അത്യന്തം ശക്തൻ.
Mantra 3
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवतः पुरुक्षोः । यो अस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तमा भर हरिवो मादयध्यै ॥
ഈ സമൃദ്ധിധനത്തിനായി ഞങ്ങൾ അവനെയേ—ഇന്ദ്രനെയേ—അന്വേഷിക്കുന്നു: അനേകം വീരന്മാരാൽ സമ്പന്നൻ, പുരുഷന്മാരാൽ നിറഞ്ഞവൻ, വർധനയിൽ പ്രചുരൻ. ദാനത്തിൽ അച്യുതൻ, അജരൻ, സ്വർഗീയ പ്രകാശം (സ്വർ) ഉള്ളവൻ—ഹേ ഹരിവോ (താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങളുടെ അധിപൻ), നമ്മുടെ ബലോന്മാദത്തിനായി (മാദയധ്യൈ) അവനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 4
तन्नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र । कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसोऽसुरघ्नः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളോടു വ്യക്തമായി പറയുക: പുരാതനകാലത്തും ഗായകർ നിന്റെ സുമ്നം (കൃപ) പ്രാപിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് നിന്റെ പങ്കെന്ത്? ഞങ്ങളുടെ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത പരിശ്രമത്തിന് ഏതു പോഷകബലം? ഹേ പുരുഹൂത, പുരൂവസു, അസുരഘ്ന—വൈരശക്തികളുടെ സംഹാരക!
Mantra 5
तं पृच्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरी यस्य नू गीः । तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमच्छ ॥
അവനെ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—വജ്രഹസ്തൻ, രഥേഷ്ഠൻ, ഇന്ദ്രനെ; എന്റെ വിറയുന്ന, വളഞ്ഞൊഴുകുന്ന വാക്ക് (ഗീഃ) ഇപ്പോൾ അവന്റെ അടുക്കലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. തുവിഗ്രാഭൻ—ശക്തമായ പിടിയുള്ളവൻ, തുവികൂർമി—അനേകം മുന്നേറ്റങ്ങളുള്ളവൻ, രഭോദാ—ഉഗ്രബലം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—ആ തുമ്രനിലേക്കു, ഗാതു (മാർഗം) തേടി, എത്തിച്ചേരുന്നു.
Mantra 6
अया ह त्यं मायया वावृधानं मनोजुवा स्वतवः पर्वतेन । अच्युता चिद्वीळिता स्वोजो रुजो वि दृळ्हा धृषता विरप्शिन् ॥
ഈ (ശക്തി)കൊണ്ടുതന്നെ—മായാശക്തിയാൽ വളരുന്ന, മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള, സ്വന്തം ഓജസ്സിൽ ബലവാൻ ആയ അവനെ—(ഇന്ദ്രൻ) പർവ്വതത്തോടുകൂടെ അചലവും ബന്ധിതവുമായതിനെപ്പോലും ഭേദിച്ചു. സ്വജ ഓജസ്സാൽ ദൃഢമായി പിടിച്ചിരുന്ന ബന്ധനങ്ങളെ ധൈര്യത്തോടെ തകർത്തു, ഹേ വിശാല-കർമ്മശക്തിധരാ.
Mantra 7
तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं प्रत्नं प्रत्नवत्परितंसयध्यै । स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यति दुर्गहाणि ॥
അവനെ—അത്യന്തം ബലവാനെ—പുതിയ ധീയാൽ ഞങ്ങൾ പ്രാചീനനെ പ്രാചീന രീതിയിൽ ചുറ്റിപ്പറ്റി ആരാധിക്കട്ടെ. അഹങ്കാരമില്ലാത്ത ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങളെ നന്നായി വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകട്ടെ; എല്ലാ ദുർഘടമായ കടപ്പാടുകളെയും അതിക്രമിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 8
आ जनाय द्रुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयोऽन्तरिक्षा । तपा वृषन्विश्वतः शोचिषा तान्ब्रह्मद्विषे शोचय क्षामपश्च ॥
ദ്രോഹികളായ ജനത്തിനെതിരെ ഭൗമവും ദിവ്യവും അന്തരിക്ഷീയവും ആയ (അഗ്നികൾ) ജ്വലിക്കട്ടെ. ഹേ വൃഷഭാ, എല്ലാദിക്കുകളിലും നിന്റെ ജ്വാലകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്ക; ബ്രഹ്മദ്വേഷികളെ ചുട്ടുകരിയിക്ക—അവർക്കായി ഭൂമിയെയും ജലങ്ങളെയും പോലും ദഹിപ്പിക്ക.
Mantra 9
भुवो जनस्य दिव्यस्य राजा पार्थिवस्य जगतस्त्वेषसंदृक् । धिष्व वज्रं दक्षिण इन्द्र हस्ते विश्वा अजुर्य दयसे वि मायाः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ദിവ്യജനത്തിന്റെയും പാർത്ഥിവമായ ചലിക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെയും തേജസ്സോടെ കാണുന്ന രാജാവേ! നിന്റെ വലങ്കയ്യിൽ വജ്രശക്തിയെ സ്ഥാപിക്ക. അജരനേ, നിന്റെ സർവ മായകൾ—ഫലപ്രദമായ സൃഷ്ടിശക്തികൾ—ഞങ്ങൾക്കായി പ്രകാശത്തിന്റെ വിശാല പ്രവർത്തിയായി മാറുവാൻ അവയെ വിഭജിച്ച് പകർന്നു തരിക.
Mantra 10
आ संयतमिन्द्र णः स्वस्तिं शत्रुतूर्याय बृहतीममृध्राम् । यया दासान्यार्याणि वृत्रा करो वज्रिन्त्सुतुका नाहुषाणि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളിലേക്കു സമീപിച്ചു, ശത്രുതൂര്യ—ശത്രുശക്തികളെ ജയിക്കുവാൻ—വിശാലവും അമൃധ്രവും (അക്ഷയവും), അവിഭ്രമമായ സ്വസ്തിയെ ഞങ്ങൾക്കായി യോജിപ്പിക്ക. അതിനാൽ, ഹേ വജ്രിൻ, ദാസപ്രതിരോധങ്ങളെയും ആര്യഗതിക്കു വിരോധമായ വൃത്രീയ രൂപങ്ങളെയും—സുതുകാ, നാഹുഷാണി—എളുപ്പത്തിൽ തുരത്താവുന്നവയായി മാറ്റുക; ആര്യഭാവം വിജയത്തോടെ മുന്നേറട്ടെ.
Mantra 11
स नो नियुद्भिः पुरुहूत वेधो विश्ववाराभिरा गहि प्रयज्यो । न या अदेवो वरते न देव आभिर्याहि तूयमा मद्र्यद्रिक् ॥
ഹേ പുരുഹൂത വേധാ, നിയുതുകളോടെ (യോജിപ്പിച്ച ഊർജങ്ങളോടെ)യും സർവ്വവാരങ്ങളോടെ (എല്ലാ വാഞ്ഛിത വരങ്ങളോടെ)യും ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക, ഹേ യജ്ഞത്തിലേക്കു ത്വരിക്കുന്നവനേ. ഈ ശക്തികളെ ഒരു അദേവനും തിരഞ്ഞെടുക്കുകയില്ല; ദേവന്മാർക്കും പോലും (നിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ) കഴിയില്ല. അവയോടുകൂടെ വേഗത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ ആനന്ദദർശനത്തിലേക്കു വന്നു സോമാനന്ദം പാനം ചെയ്യുക.
It is a praise-and-invocation hymn to Indra, declaring him the foremost god to be called by all peoples, recalling his power to break obstacles, and inviting him to come quickly to the sacrifice with boons.
In Vedic poetry, “bull” symbolizes overflowing strength, leadership, and virile energy. Here it highlights Indra’s commanding force and his ability to rule and protect.
Niyut refers to Indra’s yoked powers or harnessed energies (often imagined as teams that bring him swiftly). The hymn asks him to arrive with these powers and with every desirable gift for the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.