Rig Veda Sukta 23
Mandala 6Sukta 2310 Mantras

Sukta 23

Sukta 6.23

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable)

ഈ സൂക്തം സദാ ജാഗ്രതയോടെ നിലകൊള്ളുന്ന ശക്തിയുടെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു. സോമപീഡനത്തിലും ഭാരദ്വാജ ഋഷികളുടെ പ്രചോദിത സ്തുതിഗീതങ്ങളിലും ആകർഷിതനായി അവൻ വരണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. കപിലവർണ്ണ കുതിരകളോടെ വരിക, വജ്രം കൈവശം വഹിക്കുക, ആരാധകർക്ക് ശാന്തി നൽകുന്ന സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും ‘എല്ലാ-ആഗ്രഹനീയ’മായ പൂർണ്ണ ഐശ്വര്യവും ദാനമാകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Sanskrit recitationRig Veda 6.23

Mantras

Mantra 1

सुत इत्त्वं निमिश्ल इन्द्र सोमे स्तोमे ब्रह्मणि शस्यमान उक्थे । यद्वा युक्ताभ्यां मघवन्हरिभ्यां बिभ्रद्वज्रं बाह्वोरिन्द्र यासि ॥

സോമം പിഴിഞ്ഞപ്പോൾ നീ പൂർണ്ണമായി ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നു, ഹേ ഇന്ദ്ര—സോമസ്തോമത്തിൽ, ബ്രഹ്മവചനത്തിൽ, ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ട ഉക്തത്തിൽ നിന്റെ സ്തുതി പാടപ്പെടുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ മഘവൻ, നിന്റെ രണ്ടു ഹരികൾ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങൾ) യുക്തരായിരിക്കുമ്പോൾ, ഭുജങ്ങളിൽ വജ്രം ധരിച്ചു, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ വരുന്നു.

Mantra 2

यद्वा दिवि पार्ये सुष्विमिन्द्र वृत्रहत्येऽवसि शूरसातौ । यद्वा दक्षस्य बिभ्युषो अबिभ्यदरन्धयः शर्धत इन्द्र दस्यून् ॥

അല്ലെങ്കിൽ ദൂരെയുള്ള ദ്യൗവിൽ, ഹേ ഇന്ദ്ര, വൃത്രഹത്യയിൽ—തടസ്സത്തിന്റെ സംഹാരത്തിനും ശൂരവിജയത്തിനുമായി—നീ ശക്തനായിരിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, നിർഭയനായി, നിന്റെ ശക്തിയും ദക്ഷതയും ഭയപ്പെട്ട ദസ്യുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ നീ കീഴടക്കി. അതുകൊണ്ട് പ്രകാശത്തിനായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ നീ ഞങ്ങളുടെ സഹായമാണ്.

Mantra 3

पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं प्रणेनीरुग्रो जरितारमूती । कर्ता वीराय सुष्वय उ लोकं दाता वसु स्तुवते कीरये चित् ॥

പിഴിഞ്ഞ സോമം ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യട്ടെ; ഉഗ്രനായ നേതാവ്, തന്റെ രക്ഷയാൽ ജരിതാവിനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നവൻ. നന്നായി പിഴിയുന്ന വീരനുവേണ്ടി അവൻ വിശാല ലോകം (വ്യാപ്തമായ അവകാശം) സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സ്തുതിക്കുന്ന കവിക്കും—കീർത്തിക്കായി—വസു (സമ്പത്ത്) നൽകുന്നു.

Mantra 4

गन्तेयान्ति सवना हरिभ्यां बभ्रिर्वज्रं पपिः सोमं ददिर्गाः । कर्ता वीरं नर्यं सर्ववीरं श्रोता हवं गृणतः स्तोमवाहाः ॥

അവൻ വരുന്നു; അവൻ പോകുന്നു—ഹരികളായ (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങളോടെ സവനങ്ങളായ സോമപീഡനങ്ങളിലേക്കു. വജ്രം ധരിച്ചു, സോമം പാനം ചെയ്തു, ഗോങ്ങൾ/കിരണങ്ങളായ പ്രകാശം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ. അവൻ വീരനെ—നര്യനെ, സർവ്വവീരനെ—സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഗൃണത (സ്തോത്രഗായകൻ) ഉച്ചരിക്കുന്ന ഹവം അവൻ കേൾക്കുന്നു—സ്തോമവാഹ (സ്തുതിവാഹകൻ) അവൻ തന്നേ.

Mantra 5

अस्मै वयं यद्वावान तद्विविष्म इन्द्राय यो नः प्रदिवो अपस्कः । सुते सोमे स्तुमसि शंसदुक्थेन्द्राय ब्रह्म वर्धनं यथासत् ॥

അസ്മൈ—അവനുവേണ്ടി—തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടതായതിനെ തന്നേ ഞങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു: പരമദ്യൗ (പ്രദിവ)യിൽ നിന്നു ഞങ്ങൾക്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സഹായിയായ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി. സുത സോമത്തിൽ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; ഉക്ത-ശംസത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ബ്രഹ്മ (മന്ത്രവാണി) ശക്തിവർദ്ധനമായി വരുവാൻ, യഥാവത്.

Mantra 6

ब्रह्माणि हि चकृषे वर्धनानि तावत्त इन्द्र मतिभिर्विविष्मः । सुते सोमे सुतपाः शंतमानि राण्ड्या क्रियास्म वक्षणानि यज्ञैः ॥

നീ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാണി (മന്ത്രങ്ങൾ) വർധനങ്ങളായി—ശക്തിവർദ്ധകങ്ങളായി—സൃഷ്ടിച്ചത്; അത്രവരെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, ഞങ്ങളുടെ മതികളാൽ (ചിന്ത/ഭാവങ്ങളാൽ) ഞങ്ങൾ നിന്നെയേ വരണീയനായി തിരഞ്ഞടുക്കുന്നു. ഹേ സുതസോമപാ, യജ്ഞങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ശന്തമാനി—അത്യന്തം ശാന്തിദായക—സമൃദ്ധികൾ, കൂടാതെ റാണ്ഡ്യാ—സമൃദ്ധവും മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നതുമായ—ഭോഗങ്ങൾ/ആസ്വാദ്യങ്ങൾ സിദ്ധമാക്കുക.

Mantra 7

स नो बोधि पुरोळाशं रराणः पिबा तु सोमं गोऋजीकमिन्द्र । एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदोरुं कृधि त्वायत उ लोकम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഗോഋജീക (ഗോ-തേജസ്സു നിറഞ്ഞ) സോമം പാനം ചെയ്യുക; പുരോൾാശം (യാഗപിണ്ഡം) ആസ്വദിച്ച് ഞങ്ങളോടു ജാഗരൂകനാകുക. യജമാനന്റെ ഈ ബർഹി (പവിത്രാസനം) മേൽ ഇരിക്ക; നിന്നിലേക്കു കൈ നീട്ടുന്നവന്നു ലോക-വിസ്താരം വിശാലമാക്കുക.

Mantra 8

स मन्दस्वा ह्यनु जोषमुग्र प्र त्वा यज्ञास इमे अश्नुवन्तु । प्रेमे हवासः पुरुहूतमस्मे आ त्वेयं धीरवस इन्द्र यम्याः ॥

ഹേ ഉഗ്രനായ ഇന്ദ്രാ, അനുജോഷ (അന്തരംഗത്തിന്റെ സമ്മതാനന്ദം) അനുസരിച്ച് മന്ദസ്വ—പ്രസന്നനായി വ്യാപിക്ക. ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞകൃത്യങ്ങൾ നിന്നിലേക്കെത്തി നിന്നെ പിടിച്ചെടുക്കട്ടെ. ഹേ പുരുഹൂത, ഞങ്ങളുടെ ഈ ഹ്വാസ (ആഹ്വാനങ്ങൾ) ഞങ്ങളിലുണ്ടായിട്ട് നിന്നിലേക്കു മുന്നേറട്ടെ; ഹേ ഇന്ദ്രാ, സഹായത്തിനായി ഈ ധീരവസ് (പ്രകാശിത ചിന്ത) നിന്നോടു യോജിക്കട്ടെ.

Mantra 9

तं वः सखायः सं यथा सुतेषु सोमेभिरीं पृणता भोजमिन्द्रम् । कुवित्तस्मा असति नो भराय न सुष्विमिन्द्रोऽवसे मृधाति ॥

ഹേ സഖാക്കളേ, യാഗങ്ങളിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, പിഴിഞ്ഞ സോമപാനങ്ങളാൽ ഭോക്താവായ ഇന്ദ്രനെ നിറച്ച് പൂർണ്ണമാക്കുവിൻ. നിശ്ചയമായി അവൻ നമ്മുടെ ഭരണം—സമൃദ്ധി കൊണ്ടുവരുന്ന പ്രവർത്തിയിൽ—സന്നിഹിതനാകും; നന്നായി സോമം പിഴിയുന്നവനെ ഇന്ദ്രൻ സഹായത്തിൽ ഒരിക്കലും വഞ്ചിക്കുകയില്ല.

Mantra 10

एवेदिन्द्रः सुते अस्तावि सोमे भरद्वाजेषु क्षयदिन्मघोनः । असद्यथा जरित्र उत सूरिरिन्द्रो रायो विश्ववारस्य दाता ॥

ഇങ്ങനെ തന്നേ ഇന്ദ്രൻ, ഭരദ്വാജന്മാരുടെ ഇടയിൽ, പീഡിതമായ (സുത) സോമംകൊണ്ടു സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ അവൻ മഘവൻ—ഉദാരദാതാവ്—ആയി വസിക്കുന്നു. സ്തുതികർത്താവിനോടെന്നപോലെ സൂരി (പ്രകാശമുള്ള ദാതാവ്)യോടും അവൻ അനുകൂലനായിരിക്കട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ സർവ്വവാഞ്ഛിതമായ റായ് (സമ്പത്ത്/സമൃദ്ധി)യുടെ ദാതാവാണ്.

Frequently Asked Questions

It is a hymn inviting Indra to the Soma-pressing and praising him as the vajra-bearing giver who responds to sacred speech and grants strength, peace, and prosperity.

Because the hymn presents Soma-offering and inspired recitation as the means that ‘strengthen’ and attract Indra—making divine help present through yajña and praise.

It asks for peace-giving prosperities, rich enjoyments that carry life forward, protection for the worshipper, and “all-desirable” abundance bestowed by Indra.

Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App