Sukta 22
Sukta 6.22
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh (probable; needs verification)
अयं सूक्तः इन्द्रं स्तौति—सर्वत्राह्वानार्हं सत्यं वृषभं बलवत्तरं बह्वीषां प्रभाववत्यां मायानां स्वामिनम्। तस्य दुर्धर्षाणि कर्माणि स्मार्यन्ते—यत् स्थिरमिवाभेद्यं भिनत्ति, यच्च बद्धं विमोचयति। अनन्तरं यज्ञे साक्षादाह्वानं क्रियते—यत् स नियुत्भिः युक्तः आगच्छतु। अस्य प्रयोजनं स्तुतिश्च, तथा यज्ञे रक्षणाय जयाय च वरप्रदाने च विधिवत् आह्वानम्।
Mantras
Mantra 1
य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः । यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्त्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान् ॥
य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः। यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्त्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान्॥
Mantra 2
तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः । नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम् ॥
तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः। नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम्॥
Mantra 3
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवतः पुरुक्षोः । यो अस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तमा भर हरिवो मादयध्यै ॥
तमिमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवत: पुरुक्षोः । योऽस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तम् आ भर हरिवो मादयध्यै ॥
Mantra 4
तन्नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र । कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसोऽसुरघ्नः ॥
तन्नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र । कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसोऽसुरघ्नः ॥
Mantra 5
तं पृच्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरी यस्य नू गीः । तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमच्छ ॥
तं पृच्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरी यस्य नू गीः । तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमच्छ ॥
Mantra 6
अया ह त्यं मायया वावृधानं मनोजुवा स्वतवः पर्वतेन । अच्युता चिद्वीळिता स्वोजो रुजो वि दृळ्हा धृषता विरप्शिन् ॥
अयैव शक्त्या हि तं मायया वावृधानं मनोजुवं स्वतवः पर्वतेन । अच्युतां चिद्वीळितां स्वोजसा रुजो विदृळ्हा धृषता विरप्शिन् ॥
Mantra 7
तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं प्रत्नं प्रत्नवत्परितंसयध्यै । स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यति दुर्गहाणि ॥
तं वो धिया नव्यस्याः शविष्ठं प्रत्नं प्रत्नवत्परितंसयध्यै । स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यति दुर्गहाणि ॥
Mantra 8
आ जनाय द्रुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयोऽन्तरिक्षा । तपा वृषन्विश्वतः शोचिषा तान्ब्रह्मद्विषे शोचय क्षामपश्च ॥
आ जनाय द्रुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयोऽन्तरिक्षा । तपा वृषन्विश्वतः शोचिषा तान्ब्रह्मद्विषे शोचय क्षामपश्च ॥
Mantra 9
भुवो जनस्य दिव्यस्य राजा पार्थिवस्य जगतस्त्वेषसंदृक् । धिष्व वज्रं दक्षिण इन्द्र हस्ते विश्वा अजुर्य दयसे वि मायाः ॥
हे इन्द्र, दिव्यस्य जनस्य पार्थिवस्य च जगतः त्वेषसंदृक् राजा! दक्षिणे हस्ते वज्रं धिष्व। हे अजुर्य, विश्वा मायाḥ—प्रभावरूपा निर्माणशक्तयः—वि दयस्व, यथा नः प्रकाशस्य विस्तीर्णं कर्मक्षेत्रं स्युः।
Mantra 10
आ संयतमिन्द्र णः स्वस्तिं शत्रुतूर्याय बृहतीममृध्राम् । यया दासान्यार्याणि वृत्रा करो वज्रिन्त्सुतुका नाहुषाणि ॥
हे इन्द्र, नः समीपम् आ संयतं शत्रुतूर्याय बृहतीम् अमृध्राम् स्वस्तिं योजय। यया, हे वज्रिन्, दासान् आर्याणि च वृत्राणि नाहुषाणि च सुतुकानि—सुखेन नुद्यानि—कुरु, यथा आर्यभावो विजयेन प्रवर्तेत।
Mantra 11
स नो नियुद्भिः पुरुहूत वेधो विश्ववाराभिरा गहि प्रयज्यो । न या अदेवो वरते न देव आभिर्याहि तूयमा मद्र्यद्रिक् ॥
हे पुरुहूत वेधः, नियुद्भिः विश्ववाराभिश्च सह नः प्रति आ गहि, हे प्रयज्यः। न ता अदेवो वरते, न देवोऽपि (त्वदनुज्ञां विना); ताभिः सह तूयम् आ याहि, अस्माकं हर्षदृशि स्थित्वा सोमस्य मदं पिब।
Frequently Asked Questions
It is a praise-and-invocation hymn to Indra, declaring him the foremost god to be called by all peoples, recalling his power to break obstacles, and inviting him to come quickly to the sacrifice with boons.
In Vedic poetry, “bull” symbolizes overflowing strength, leadership, and virile energy. Here it highlights Indra’s commanding force and his ability to rule and protect.
Niyut refers to Indra’s yoked powers or harnessed energies (often imagined as teams that bring him swiftly). The hymn asks him to arrive with these powers and with every desirable gift for the worshipper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.