Sukta 22
Sukta 6.22
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନଯୋଗ୍ୟ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେ ସତ୍ୟ, ବୃଷଭ-ସଦୃଶ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ, ଏବଂ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି (ମାୟାଃ)ର ଅଧିପତି। ତାଙ୍କର ଅପରାଜେୟ କୃତ୍ୟ—ଅଚଳ ପରି ଲାଗୁଥିବାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ଓ ବନ୍ଧିତକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବା—ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ପରେ ଯଜ୍ଞରେ ଯୁକ୍ତ ନିୟୁତ (ଯୋକ୍ତ ଶକ୍ତି/ବାହନ) ସହ ଆସିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଏ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ତୁତି ସହିତ ଲିଟର୍ଜିକ ଆହ୍ୱାନ—ରକ୍ଷା, ବିଜୟ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ବରଦାନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ।
Mantras
Mantra 1
य एक इद्धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः । यः पत्यते वृषभो वृष्ण्यावान्त्सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान् ॥
ସମସ୍ତ ଜନସମୁଦାୟ ଯାହାକୁ ସତ୍ୟରେ ହବନୀୟ ଭାବେ ଡାକନ୍ତି, ସେ ଏକମାତ୍ର—ଇନ୍ଦ୍ର; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତି-ବଚନ) ଦ୍ୱାରା ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନା କରେ। ସେ ବୃଷଭ—ବୃଷ୍ଣ୍ୟବାନ୍ (ବୀର୍ୟସମ୍ପନ୍ନ) ଭାବେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ସତ୍ୟଃ ସତ୍ୱା—ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ସତ୍ତା, ପୁରୁମାୟଃ—ବହୁ କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ, ଏବଂ ସହସ୍ୱାନ୍—ମହାଶକ୍ତିମାନ।
Mantra 2
तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः । नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम् ॥
ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଆମ ପୂର୍ବଜ ପିତର—ନବଗ୍ୱାଃ, ସପ୍ତ ବିପ୍ରାସଃ—ବାଜର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ଅଭି ବାଜୟନ୍ତଃ (ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସରେ ଆଗେଇ) ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ଅଦାଭଂ—ଅଜେୟ, ତତୁରିଂ—ବିଜୟୀ, ପର୍ବତେଷ୍ଠାମ—ପର୍ବତଶିଖରରେ ସ୍ଥିତ; ଅଦ୍ରୋଘବାଚଂ—ଦ୍ରୋହହୀନ ବାଣୀବାନ; ଏବଂ ମତିଭିଃ—ଏକାଗ୍ର ଚିନ୍ତନଦ୍ୱାରା ଶବିଷ୍ଠମ—ସର୍ବାଧିକ ବଳବାନ।
Mantra 3
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवतः पुरुक्षोः । यो अस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तमा भर हरिवो मादयध्यै ॥
ଆମେ ତାହାକୁ ହିଁ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ଏହି ସମୃଦ୍ଧିମୟ ଧନ ପାଇଁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁ: ଯିଏ ବହୁ ବୀରରେ ଧନୀ, ନରମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରଚୁର। ଯିଏ ଦାନରେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅଜର, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରକାଶ (ସ୍ୱର୍) ଧାରଣ କରେ—ହେ ହରିବୋ (ତାମ୍ର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର ଅଧିପତି), ଆମ ବଳର ଉଲ୍ଲାସ (ମାଦୟଧ୍ୟୈ) ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।
Mantra 4
तन्नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र । कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसोऽसुरघ्नः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କୁହ: ଯଦି ପୁରାତନ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଜରିତାମାନେ ତୁମ ସୁମ୍ନ (କୃପା) ପାଇଥିଲେ, ତେବେ ଏବେ ଆମ ପାଇଁ ତୁମର କେଉଁ ଭାଗ? ଆମ ପିଷିତ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ କେଉଁ ପୋଷକ ବଳ? ହେ ପୁରୁହୂତ, ପୁରୂବସୁ, ଅସୁରଘ୍ନ—ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ସଂହାରକ!
Mantra 5
तं पृच्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरी यस्य नू गीः । तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमच्छ ॥
ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପଚାରେ—ବଜ୍ରହସ୍ତ, ରଥେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ; ମୋର କମ୍ପିତ, ବକ୍ର ଗୀ (ବାଣୀ) ଏବେ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ। ତୁବିଗ୍ରାଭ—ଦୃଢ଼ ଧରଣଶକ୍ତି ଥିବା, ତୁବିକୂର୍ମି—ବହୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା, ରଭୋଦା—ଉଗ୍ର ବଳ ଦାନକାରୀ—ସେଇ ତୁମ୍ର (ତୀବ୍ର) ପାଖକୁ, ଗାତୁ (ପଥ) ଖୋଜି, ପହଞ୍ଚେ।
Mantra 6
अया ह त्यं मायया वावृधानं मनोजुवा स्वतवः पर्वतेन । अच्युता चिद्वीळिता स्वोजो रुजो वि दृळ्हा धृषता विरप्शिन् ॥
ଏହି (ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ—ମାୟାବଳେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା, ମନ ପରି ଦ୍ରୁତ, ନିଜ ଓଜରେ ବଳବାନ ତାହାକୁ—(ଇନ୍ଦ୍ର) ପର୍ବତ ସହିତ ଅଚଳ ଓ ବନ୍ଧିତକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦିଦେଲେ। ସ୍ୱଜ ଓଜରେ ଦୃଢ଼ ଧରା ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକୁ ସାହସରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ହେ ବିଶାଳ-କର୍ମଶକ୍ତିଧାରୀ।
Mantra 7
तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं प्रत्नं प्रत्नवत्परितंसयध्यै । स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यति दुर्गहाणि ॥
ତାହାକୁ—ଅତିବଳିଷ୍ଠକୁ—ନବ ଧୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପ୍ରାଚୀନକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପଦ୍ଧତିରେ ପରିତଃ ଆବୃତ କରି ଉପାସନା କରିବା। ନିରହଂକାର ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ସୁଭାବେ ବହନ କରୁନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଅତିକ୍ରମଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 8
आ जनाय द्रुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयोऽन्तरिक्षा । तपा वृषन्विश्वतः शोचिषा तान्ब्रह्मद्विषे शोचय क्षामपश्च ॥
ଦ୍ରୋହୀ ଜନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାର୍ଥିବ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷୀୟ (ଅଗ୍ନି) ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉ। ହେ ବୃଷଭ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିଜ ଶୋଚିଷା (ଜ୍ୱାଳା) ଦ୍ୱାରା ଦହ; ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱିଷମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କର—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂମିକୁ ଓ ଜଳକୁ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ କର।
Mantra 9
भुवो जनस्य दिव्यस्य राजा पार्थिवस्य जगतस्त्वेषसंदृक् । धिष्व वज्रं दक्षिण इन्द्र हस्ते विश्वा अजुर्य दयसे वि मायाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଜନଙ୍କର ଏବଂ ପାର୍ଥିବ ଚଳମାନ ଜଗତର ତେଜସ୍ୱୀ-ଦର୍ଶୀ ରାଜା! ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ବଜ୍ର-ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କର। ଅଜର ହେ, ତୁମ ସମସ୍ତ ମାୟା—କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି—ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶର ବିଶାଳ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାକୁ ବଣ୍ଟି ଓ ବର୍ଷାଇ ଦିଅ।
Mantra 10
आ संयतमिन्द्र णः स्वस्तिं शत्रुतूर्याय बृहतीममृध्राम् । यया दासान्यार्याणि वृत्रा करो वज्रिन्त्सुतुका नाहुषाणि ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଖକୁ ସମୀପ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁତୂର୍ୟ—ଶତ୍ରୁଶକ୍ତି ଜୟ ପାଇଁ—ବିଶାଳ, ଅମୃଧ୍ର (ଅକ୍ଷୟ), ଅବିଭ୍ରମ ସ୍ୱସ୍ତିକୁ ଆମ ପାଇଁ ଯୋଗ କର। ତାହାଦ୍ୱାରା, ହେ ବଜ୍ରିନ, ଦାସ-ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ଆର୍ୟଗତିକୁ ବାଧା ଦେଉଥିବା ବୃତ୍ରୀୟ ଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ—ସୁତୁକା, ନାହୁଷାଣି—ସହଜେ ହାଙ୍କି ଦେଇପାରିବା ପରି କର; ଯେପରି ଆର୍ୟଭାବ ବିଜୟରେ ଆଗେଇ ଯାଉ।
Mantra 11
स नो नियुद्भिः पुरुहूत वेधो विश्ववाराभिरा गहि प्रयज्यो । न या अदेवो वरते न देव आभिर्याहि तूयमा मद्र्यद्रिक् ॥
ହେ ପୁରୁହୂତ ବେଧା, ନିୟୁତ୍ (ଯୋକ୍ତ ଶକ୍ତି) ସହ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବାର (ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବର) ସହ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ହେ ଯଜ୍ଞକୁ ତ୍ୱରିତ। ଏହି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି ଅଦେବ ବାଛିପାରେ ନାହିଁ, ନ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ (ତୁମ ଅନୁମତି ବିନା)। ସେଗୁଡ଼ିକ ସହ ଶୀଘ୍ର ଆମ ଆନନ୍ଦମୟ ଦର୍ଶନକୁ ଆସି ସୋମ-ଆନନ୍ଦ ପାନ କର।
Frequently Asked Questions
It is a praise-and-invocation hymn to Indra, declaring him the foremost god to be called by all peoples, recalling his power to break obstacles, and inviting him to come quickly to the sacrifice with boons.
In Vedic poetry, “bull” symbolizes overflowing strength, leadership, and virile energy. Here it highlights Indra’s commanding force and his ability to rule and protect.
Niyut refers to Indra’s yoked powers or harnessed energies (often imagined as teams that bring him swiftly). The hymn asks him to arrive with these powers and with every desirable gift for the worshipper.
Ask anything about Sukta 22 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.