Sukta 30
Sukta 4.30
Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input
Indra
Anuṣṭubh-like cadence possible; exact meter requires scan (shorter pādas suggest non-Trishtubh)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനെ അപരാജിതനായ വൃത്രഹൻ എന്ന നിലയിൽ ശക്തമായി സ്തുതിക്കുന്നു—എല്ലാവരിലും മഹാൻ, യുദ്ധത്തിൽ അപ്രതിരോധ്യൻ, ശുഷ്ണൻ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ കോട്ടകളെ തകർക്കുന്നതിൽ നിർണായകൻ. ആരാധകനു രക്ഷയും ശക്തിയും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കേണ്ടതിന് ഇന്ദ്രന്റെ വിജയകൃത്യങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം മംഗളാശംസയുടെ സ്വരത്തിൽ, ആവർത്തിച്ച് ‘ഇഷ്ട’ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്ന ഭാഗ്യദായക സഹദാതാക്കളായ ആദിത്യരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantras
Mantra 1
नकिरिन्द्र त्वदुत्तरो न ज्यायाँ अस्ति वृत्रहन् । नकिरेवा यथा त्वम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, വൃത്രഹൻ! നിന്നേക്കാൾ ഉയർന്നവൻ ആരുമില്ല, നിന്നേക്കാൾ മഹാൻ ആരുമില്ല. നിന്നുപോലെ ഒരുവനുമില്ല—നീ അദ്വിതീയമായ വിജയചൈതന്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 2
सत्रा ते अनु कृष्टयो विश्वा चक्रेव वावृतुः । सत्रा महाँ असि श्रुतः ॥
സദാ എല്ലാ ജനങ്ങളും നിന്നെ പിന്തുടരുന്നു, ചക്രത്തിന്റെ വൃത്തത്തെ അനുഗമിക്കുന്ന അരകളെപ്പോലെ. സദാ നീ മഹാൻ, എല്ലായിടത്തും ശ്രുതൻ—നിന്റെ ശക്തി ജീവിക്കുന്ന യശസ്സായി സത്തകളെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 3
विश्वे चनेदना त्वा देवास इन्द्र युयुधुः । यदहा नक्तमातिरः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! എല്ലാ ദേവന്മാരും പോലും നിന്നോടു മത്സരത്തിൽ പോരാടി, നീ പകലിനെയും രാത്രിയെയും അതിക്രമിച്ചപ്പോൾ; നിന്റെ പരാക്രമം സാധാരണ അളവുകളെ കടന്ന് ദ്വൈതങ്ങളുടെ അതിരുകൾ തകർത്തപ്പോൾ.
Mantra 4
यत्रोत बाधितेभ्यश्चक्रं कुत्साय युध्यते । मुषाय इन्द्र सूर्यम् ॥
എവിടെ—even ആക്രമകരെതിരെയും—കുത്സനുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ ബലത്തിന്റെ ചക്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ സൂര്യനെ (മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രകാശത്തെ) തിരികെ കവർന്നു കൊണ്ടുവരുന്നു.
Mantra 5
यत्र देवाँ ऋघायतो विश्वाँ अयुध्य एक इत् । त्वमिन्द्र वनूँरहन् ॥
എവിടെ ഹിംസകരാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ ദേവന്മാരും ആയുധമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടുവോ—അവിടെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ഒരുത്തൻ മാത്രം ചുറ്റിപ്പൂട്ടുന്ന പ്രതിരോധങ്ങളെ വധിച്ചു.
Mantra 6
यत्रोत मर्त्याय कमरिणा इन्द्र सूर्यम् । प्रावः शचीभिरेतशम् ॥
എവിടെ മർത്ത്യനുവേണ്ടി, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ സൂര്യനെ ഉറച്ച അവകാശമായി ജയിച്ചു (സ്ഥാപിച്ചു) കൊടുത്തുവോ; നീ നിന്റെ ശചീശക്തികളാൽ ഏതശനെ കാത്തു മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
Mantra 7
किमादुतासि वृत्रहन्मघवन्मन्युमत्तमः । अत्राह दानुमातिरः ॥
ഹേ വൃത്രഹൻ, ഹേ മഘവൻ! എന്നാൽ നീ എന്തുകൊണ്ട് അത്യന്തം ക്രോധം നിറഞ്ഞവനായിരിക്കുന്നു? ഇവിടെ തന്നേ നീ ദാനുവിനെ അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 8
एतद्घेदुत वीर्यमिन्द्र चकर्थ पौंस्यम् । स्त्रियं यद्दुर्हणायुवं वधीर्दुहितरं दिवः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര! ഇതും നിന്റെ വീര്യശക്തിയാണ്, നിന്റെ പുരുഷബലം: ജയിക്കാൻ ദുഷ്കരയായ ആ സ്ത്രീയെ—ദിവയുടെ പുത്രിയെ—നീ വധിച്ചു; തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന മോഹബന്ധം തകരാൻ.
Mantra 9
दिवश्चिद्घा दुहितरं महान्महीयमानाम् । उषासमिन्द्र सं पिणक् ॥
ദിവയുടെ പുത്രിയെയെങ്കിലും—മഹത്തായതും മഹിമയിൽ വളരുന്നതുമായ—ഉഷസ്സിനെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ ചതച്ച് തകർത്തു.
Mantra 10
अपोषा अनसः सरत्सम्पिष्टादह बिभ्युषी । नि यत्सीं शिश्नथद्वृषा ॥
ഭയന്ന് ഓടിപ്പോയ ഉഷസ്സിന്റെ രഥം ചതഞ്ഞ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് വഴുതി നീങ്ങി; വൃഷഭനായ ഇന്ദ്രൻ അവളെ താഴെയിട്ട് തകർത്തു കീഴടക്കിയപ്പോൾ.
Mantra 11
एतदस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्या । ससार सीं परावतः ॥
ഇതാണ് അവളുടെ രഥം—ഇവിടെ കിടക്കുന്നു—നന്നായി ചതഞ്ഞത്; അവൾ വ്യക്തമായി കണ്ടറിഞ്ഞ് ദൂരെയുള്ള പരാവതത്തിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയിരിക്കുന്നു.
Mantra 12
उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानामधि क्षमि । परि ष्ठा इन्द्र मायया ॥
സിന്ധുവിനെയും—വിശാലമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ—ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ട്, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ മായാ (രൂപഘടനാ-പ്രജ്ഞാശക്തി)കൊണ്ട് നീ ചുറ്റിപ്പറ്റി ആവരണം ചെയ്തു.
Mantra 13
उत शुष्णस्य धृष्णुया प्र मृक्षो अभि वेदनम् । पुरो यदस्य सम्पिणक् ॥
ശൂഷ്ണന്റെ ദൃഢദുര്ഗത്തിനെതിരെ നീ ധൃഷ്ണുവായ ബലത്തോടെ പാഞ്ഞുകയറി; അവന്റെ ആസനം ചിതറിച്ചപ്പോൾ അവന്റെ മുന്നിലെ കോട്ടമതിലുകൾ നീ തകർത്തു.
Mantra 14
उत दासं कौलितरं बृहतः पर्वतादधि । अवाहन्निन्द्र शम्बरम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, വിശാലമായ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്നു ശംബരനെ—ദാസനായ ഇരുണ്ട തടസ്സകാരനെ—നീ താഴെയിട്ടു; ഉയർന്നു നിന്ന ദാസബലത്തെ നീ മറിച്ചിട്ടു.
Mantra 15
उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः । अधि पञ्च प्रधीँरिव ॥
ദാസന്റെ ദീപ്തമായ (എങ്കിലും വിപരീത) ശക്തികളുടെ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും നീ വധിച്ചു; അഞ്ചുപാളിയ അധിഷ്ഠാനങ്ങൾക്കുമീതെ നില്ക്കുന്നവനെപ്പോലെ നീ അവരുടെ ക്രമബദ്ധ നിരകളെ ഭേദിച്ച് ജയിച്ചു.
Mantra 16
उत त्यं पुत्रमग्रुवः परावृक्तं शतक्रतुः । उक्थेष्विन्द्र आभजत् ॥
അതുപോലെ—അടങ്ങാത്ത വിരോധിയുടെ ആ പുത്രനെ, പാതയിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞുപോയവനെ—ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ ഉക്തങ്ങളിൽ പങ്കുവെച്ചു; (അവനെ) തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന് (വാകിന്റെ) ശ്രവണത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 17
उत त्या तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः । इन्द्रो विद्वाँ अपारयत् ॥
അതുപോലെ—തുര്വശയും യദുവും, ഇനിയും കടന്നുപോകാത്തവരെ—ശചീപതി ഇന്ദ്രൻ, വഴി അറിയുന്ന ജ്ഞാനി, അവരെ മറുകരയിലേക്കു കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി.
Mantra 18
उत त्या सद्य आर्या सरयोरिन्द्र पारतः । अर्णाचित्ररथावधीः ॥
അതുപോലെ—സരയുവിന്റെ അപ്പുറത്തുള്ള, വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്ന ആര്യ ശക്തികൾക്കായി, ഹേ ഇന്ദ്ര—നീ അർണയെയും ചിത്രരഥനെയും വധിച്ചു.
Mantra 19
अनु द्वा जहिता नयोऽन्धं श्रोणं च वृत्रहन् । न तत्ते सुम्नमष्टवे ॥
ഹേ വൃത്രഹൻ (ആവരണവധകൻ) ഇന്ദ്രാ! നിന്റെ അനുഗമനത്തിൽ രണ്ടു ഉപേക്ഷിത പാതകൾ ഉണ്ട്—അന്ധതയും മുടന്തും; എന്നാൽ മുന്നേറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോടുള്ള നിന്റെ യഥാർത്ഥ സുമ്നം (കൃപാപ്രസാദം) അത് അല്ല—നിന്റെ വരം അന്തർയാത്രയുടെ ഋജുവായ, അഗ്രഗാമിയായ ഗമനമാണ്.
Mantra 20
शतमश्मन्मयीनां पुरामिन्द्रो व्यास्यत् । दिवोदासाय दाशुषे ॥
ദിവോദാസ ദാശുഷേ (ദാനശീല അർപ്പണകർത്താവ്) വേണ്ടി ഇന്ദ്രൻ കല്ലുകൊണ്ടുള്ള നൂറു പുരങ്ങൾ (ദുർഗങ്ങൾ) പിളർത്തി തുറന്നു; അവൻ കഠിനബന്ധങ്ങളെ ഭേദിച്ച് യജ്ഞാത്മാവ് സ്വതന്ത്ര പ്രകാശത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുവാൻ ഇടയാക്കുന്നു.
Mantra 21
अस्वापयद्दभीतये सहस्रा त्रिंशतं हथैः । दासानामिन्द्रो मायया ॥
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ മായാ (ചേതനശക്തി) കൊണ്ടു ദഭീതിക്കായി ദാസന്മാരുടെ മുപ്പതിനായിരം സേനയെ തന്റെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ നിദ്രയിൽ ആക്കി; അവൻ വൈരചലനങ്ങളെ വെറും ബലത്താൽ അല്ല, ഉന്നത അധിപത്യത്താൽ ശമിപ്പിച്ചു.
Mantra 22
स घेदुतासि वृत्रहन्त्समान इन्द्र गोपतिः । यस्ता विश्वानि चिच्युषे ॥
അതെ, നീ തന്നെയാണ് ആ ഒരേ ഇന്ദ്രൻ—വൃത്രഹൻ, പ്രകാശമുള്ള ഗോവുകളുടെ ഗോപതി; ഈ എല്ലാ ശക്തികളെയും നീ സമാഹരിച്ച് ക്രമപ്പെടുത്തി നിലനിർത്തിയവൻ—ആത്മാവിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കായി അവയെ ധരിക്കുന്നവൻ.
Mantra 23
उत नूनं यदिन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम् । अद्या नकिष्टदा मिनत् ॥
ഇപ്പോൾ, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ നിന്റെ ഇന്ദ്രിയശക്തി—നിന്റെ പൗംസ്യം, ആത്മാവിന്റെ പുരുഷബലം—സാധിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ന് അതിനെ ആരും ഒട്ടും കുറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല; വിജയചേതന എല്ലാ നിഷേധങ്ങൾക്കും എതിരായി അഖണ്ഡമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 24
वामंवामं त आदुरे देवो ददात्वर्यमा । वामं पूषा वामं भगो वामं देवः करूळती ॥
നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും അഭിലഷണീയമായ സമൃദ്ധി ലഭിക്കട്ടെ—ദേവനായ ആര്യമൻ നിന്റെ അന്തർയാഗത്തിനായി അതു ദാനം ചെയ്യട്ടെ. അതേ മംഗളം പൂഷൻ കൊണ്ടുവരട്ടെ, അതേ പ്രകാശമുള്ള പങ്ക് ഭഗൻ നൽകട്ടെ, ദിവ്യശക്തിയായ കരൂളതീയും അതേ ആനന്ദമയ സത്തയെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra as unequaled in power and recalls his victories over obstructing enemies to secure protection, strength, and prosperity for the worshipper.
Such names represent mythic powers of obstruction; by remembering Indra’s defeat of them, the hymn ritually invokes the same overcoming force in the present.
It is traditionally used as Indra-praise in fire and soma contexts—recited to build confidence, ask for victory over obstacles, and request well-being and abundance.
Ask anything about Sukta 30 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.