Sukta 30

Mantra 1

नकिरिन्द्र त्वदुत्तरो न ज्यायाँ अस्ति वृत्रहन् । नकिरेवा यथा त्वम् ॥

Indra, tujhse bada koi nahi hai. Tujhse zyada powerful koi nahi hai. Tu dushmanon ko harata hai. Jaisa tu hai, waisa koi aur nahi. Tu sabse alag hai.

Mantra 2

सत्रा ते अनु कृष्टयो विश्वा चक्रेव वावृतुः । सत्रा महाँ असि श्रुतः ॥

Sab log tere peeche lag jaate hain. Jaise gaadi ke chakke mein saare patte judte hain, waise hi sab tere saath chalte hain. Tu bahut bada hai aur tera naam sab jaante hain.

Mantra 3

विश्वे चनेदना त्वा देवास इन्द्र युयुधुः । यदहा नक्तमातिरः ॥

Ek waqt tha jab saare devta bhi tujhse takkar lene aaye the. Tu us waqt din aur raat dono se aage nikal gaya tha. Tu normal had se bahar gaya tha.

Mantra 4

यत्रोत बाधितेभ्यश्चक्रं कुत्साय युध्यते । मुषाय इन्द्र सूर्यम् ॥

Jab dushman hamla karte hain, tab bhi tu Kutsa ke liye ladta hai. Us chakkar mein tu Surya ko wapas la deta hai. Tu chhupa hua roshni nikaal ke deta hai.

Mantra 5

यत्र देवाँ ऋघायतो विश्वाँ अयुध्य एक इत् । त्वमिन्द्र वनूँरहन् ॥

Jab dushman sab devto par hamla kar diye the aur unke paas kuch bhi nahi tha. Tab tu akela Indra ne sab dushmanon ko maar diya. Tu ne unki taakat tod di.

Mantra 6

यत्रोत मर्त्याय कमरिणा इन्द्र सूर्यम् । प्रावः शचीभिरेतशम् ॥

Indra, tumne insaan ke liye sooraj jeeta aur usko pakka bana diya. Apni taakat se tumne Etash ko aage badhaya aur sambhala.

Mantra 7

किमादुतासि वृत्रहन्मघवन्मन्युमत्तमः । अत्राह दानुमातिरः ॥

Vritra ko maarne wale Indra, tu itna gussa kyun hai? Tu danavon ko paar kar ke chala gaya.

Mantra 8

एतद्घेदुत वीर्यमिन्द्र चकर्थ पौंस्यम् । स्त्रियं यद्दुर्हणायुवं वधीर्दुहितरं दिवः ॥

Indra, yeh teri himmat hai aur teri taakat hai. Tune us aurat ko maara jo aasman ki beti thi aur bahut takatwar thi. Uski buri shakti tod di.

Mantra 9

दिवश्चिद्घा दुहितरं महान्महीयमानाम् । उषासमिन्द्र सं पिणक् ॥

Aasman ki beti Usha, jo bahut badi thi, use bhi Indra tune tod diya. Woh rasta rok ke khadi thi, tune use chhod diya.

Mantra 10

अपोषा अनसः सरत्सम्पिष्टादह बिभ्युषी । नि यत्सीं शिश्नथद्वृषा ॥

Usha dar ke bhaag gayi aur uska rath bhi bhaag gaya. Jab Indra ne use tod diya aur peeche kar diya.

Mantra 11

एतदस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्या । ससार सीं परावतः ॥

Uska gaadi wahan padi hai, kuchal ke rakh di gayi hai. Aur woh aurat sab saaf dekh ke bhaag gayi hai, bahut door chali gayi.

Mantra 12

उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानामधि क्षमि । परि ष्ठा इन्द्र मायया ॥

Aur tune Indra, apni shakti se Sindhu nadi ko ghera liya. Woh itni phail gayi thi, dharti par saaf dikh rahi thi. Tune apni maya se use apne control mein kar liya.

Mantra 13

उत शुष्णस्य धृष्णुया प्र मृक्षो अभि वेदनम् । पुरो यदस्य सम्पिणक् ॥

Aur Shushna ke qile pe tune bahut himmat se hamla kiya. Uske saare darwaze tod diye, uski jagah ko barbaad kar diya jahan woh chupa tha.

Mantra 14

उत दासं कौलितरं बृहतः पर्वतादधि । अवाहन्निन्द्र शम्बरम् ॥

Aur Indra, tune Shambara ko bhi gira diya. Woh bade pahad pe baitha tha, tune use wahan se neeche gira diya. Yeh ek dushman taqat thi jo unchi jagah pe chad gayi thi.

Mantra 15

उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः । अधि पञ्च प्रधीँरिव ॥

Aur tune us dushman ki hazaaron sena ko maara. Woh chamak rahe the lekin tune un sabko khatam kar diya. Jaise koi paanch qilon ke upar khada ho, tune unki poori line tod di.

Mantra 16

उत त्यं पुत्रमग्रुवः परावृक्तं शतक्रतुः । उक्थेष्विन्द्र आभजत् ॥

Ek aisa beta tha jo sahi raaste se hat gaya tha. Usne rasta badal liya tha. Indra ne usko wapas bulaya. Indra ke paas sau shaktiyan hain. Usne usko phir se sahi sunai mein la diya. Ab woh shabd ko sahi se sun raha hai.

Mantra 17

उत त्या तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः । इन्द्रो विद्वाँ अपारयत् ॥

Turvasha aur Yadu do log the. Woh paar nahi kar pa rahe the. Rasta mushkil tha. Indra jaanta tha ki kaise jaana hai. Indra shakti ka malik hai. Usne dono ko sahi taraf le gaya. Woh unko saaf karke le gaya.

Mantra 18

उत त्या सद्य आर्या सरयोरिन्द्र पारतः । अर्णाचित्ररथावधीः ॥

Arya log tezi se aage badh rahe the. Woh Sarayu nadi ke us paar the. Indra ne Arna ko maara. Aur Citraratha ko bhi gira diya. Yeh dono raste mein khade the. Indra ne unko hata diya.

Mantra 19

अनु द्वा जहिता नयोऽन्धं श्रोणं च वृत्रहन् । न तत्ते सुम्नमष्टवे ॥

Indra dushman ko maarta hai. Uske peeche do raste hain jo khatam ho gaye. Ek rasta andhera hai, doosra rasta langda hai. Yeh sahi rasta nahi hai. Jo aage badhna chahta hai, usko sahi rasta chahiye. Indra ki kripa sahi rasta dikhati hai.

Mantra 20

शतमश्मन्मयीनां पुरामिन्द्रो व्यास्यत् । दिवोदासाय दाशुषे ॥

Indra ne sau patton ko toda. Woh patte patthar se bane the. Bahut majboot the. Divodasa ke liye kiya. Woh dena jaanta tha. Indra ne patte phaad diye. Ab roshni aa gayi.

Mantra 21

अस्वापयद्दभीतये सहस्रा त्रिंशतं हथैः । दासानामिन्द्रो मायया ॥

Indra ne Dabhiti ke liye ek bada kaam kiya. Usne dushman ke tees hazaar sainikon ko sula diya. Yeh Indra ki maya se hua, sirf taakat se nahi. Usne unki harkat band kar di bina zyada ladai ke.

Mantra 22

स घेदुतासि वृत्रहन्त्समान इन्द्र गोपतिः । यस्ता विश्वानि चिच्युषे ॥

Tu wahi Indra hai, jo Vrtra ko maara tha. Tu gauon ka malik hai, roshni ka deta hai. Tune saari shaktiyon ko ikatha kiya aur sahi jagah pe rakha. Yeh aatma ki growth ke liye hai.

Mantra 23

उत नूनं यदिन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम् । अद्या नकिष्टदा मिनत् ॥

Ab jab tu apni Indra-wali shakti dikhayega, apni taakat ka kaam karega. Aaj koi bhi usse kam nahi kar sakta. Jo jeetne wali chetna hai, woh sabse badi cheez ke saamne bhi tik jayegi.

Mantra 24

वामंवामं त आदुरे देवो ददात्वर्यमा । वामं पूषा वामं भगो वामं देवः करूळती ॥

Bhagwan Aryaman tumhe baar-baar accha de. Pushan bhi accha laaye, Bhaga bhi accha de. Aur devi Karulati bhi wahi khushi de. Yeh sab tumhare andar ke puja ke liye hai.