
Sukta 4.31
ഈ സൂക്തം എപ്പോഴും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സുഹൃത്തായ (സഖാ, സദാവൃധഃ) ഇന്ദ്രനോടുള്ള അന്വേഷണമാർന്ന ആഹ്വാനമാണ്. ഏത് ദീപ്തമായ സഹായത്താലും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ശചീ (ശക്തി/കൗശലം) യാലും അവൻ ആരെ തിരഞ്ഞെടുക്കി ആരാധകരെ സഹായിക്കുമെന്നു ചോദിക്കുന്നു. സോമം പിഴിയുന്നവനും ശാസനാനുഷ്ഠാനമുള്ള അന്വേഷകനും നേരെ ഇന്ദ്രൻ വേഗത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുന്ന ഉദാരതയെ പുകഴ്ത്തി, അവസാനം സമൃദ്ധി, സംരക്ഷണം, ദീർഘകാല കീർത്തി എന്നിവയ്ക്കായി അപേക്ഷിക്കുന്നു—മുകളിൽ നിന്ന് കീർത്തിയും പ്രകാശവും “ചൊരിയുന്ന” ദൃശ്യശക്തിയായി സൂര്യനിലേക്കും ക്ഷണികമായി തിരിയുന്നു.
Mantra 1
कया नश्चित्र आ भुवदूती सदावृधः सखा । कया शचिष्ठया वृता ॥
ഏതു ദീപ്തമായ ഊതിയാൽ നമ്മുടെ സദാവർദ്ധമാന സഖാവ് നമ്മിലേക്കു വരും? ഏതു അതിശക്തമായ ശചി (പ്രജ്ഞാ–ക്രിയാശക്തി)യാൽ നമ്മെ വറി, ഋതത്തിന്റെ യുക്തകർമ്മത്തിൽ നമ്മെ നിയോഗിക്കും?
Mantra 2
कस्त्वा सत्यो मदानां मंहिष्ठो मत्सदन्धसः । दृळ्हा चिदारुजे वसु ॥
മദങ്ങളുടെ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരനായ, അതി-മംഹിഷ്ഠ—ഹേ ഇന്ദ്ര—ആർ നിന്നെ മത്സദ അന്ധസ് (ആനന്ദ-രസം)കൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തും? അങ്ങനെ ദൃഢമായി പൂട്ടപ്പെട്ട വസുക്കളെയും പൊട്ടിച്ചുതുറക്കാൻ ആര് കഴിയും?
Mantra 3
अभी षु णः सखीनामविता जरितॄणाम् । शतं भवास्यूतिभिः ॥
ഞങ്ങളുടെ സഖാക്കൾക്കു നിശ്ചയമായും സഹായകനാകുക; ജരിതൃകൾ (സ്തുതിഗായകർ)ക്കു അവിതാ (രക്ഷകൻ) ആകുക. നിന്റെ ഊതികളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ശതഗുണനാകുക—ആത്മാവിന്റെ അഗ്രഗതിയെ താങ്ങുന്ന സഹായങ്ങളെ പലമടങ്ങാക്കുക.
Mantra 4
अभी न आ ववृत्स्व चक्रं न वृत्तमर्वतः । नियुद्भिश्चर्षणीनाम् ॥
ഹേ അശ്വാരൂഢൻ (രഥി), ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞുവരിക; ചലിക്കുന്ന ചക്രംപോലെ ഞങ്ങളിലേക്കു ഉരുളിവരിക. ചർഷണിജനങ്ങളെ (ജനങ്ങളെ) പ്രേരിപ്പിച്ചു നീക്കുന്ന നിയുദ്-ശക്തികളോടുകൂടെ യുക്തനായി വരിക—ദൈവബലം വേഗത്തിലും ക്രമത്തിലും എത്തട്ടെ.
Mantra 5
प्रवता हि क्रतूनामा हा पदेव गच्छसि । अभक्षि सूर्ये सचा ॥
ക്രതുക്കളുടെ (ഇച്ഛാ-ശക്തികളുടെ) മുന്നോട്ടൊഴുക്ക്/ചരിവ് കൊണ്ടാണ് നീ മുന്നേറുന്നത്; പടിപടിയായി നടക്കുന്നതുപോലെ. സൂര്യനോടൊപ്പം നീ ഞങ്ങളോടുകൂടെ പങ്കുചേരുന്നു—യാത്രയെ നയിക്കുന്ന തേജോമയ ബോധത്തിൽ സഹഭാഗിയായി.
Mantra 6
सं यत्त इन्द्र मन्यवः सं चक्राणि दधन्विरे । अध त्वे अध सूर्ये ॥
നിന്റെ മന്യുക്കൾ (ഉത്കടബലങ്ങൾ), ഹേ ഇന്ദ്ര, ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും തങ്ങളുടെ ചക്രാണി (പ്രവർത്തനചക്രങ്ങൾ) ചലനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, നിർണായക തിരിവ് നിനക്കുള്ളിൽ സ്ഥാപിതമാകുന്നു—അതിനുശേഷം സൂര്യനിലും.
Mantra 7
उत स्मा हि त्वामाहुरिन्मघवानं शचीपते । दातारमविदीधयुम् ॥
അതെ, ഹേ ശചീപതേ മഘവൻ, നിന്നെയാണവർ ‘മഘവാൻ’—ഉദാരദാതാവ്—എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; മങ്ങിക്കളയാനോ അണയ്ക്കാനോ കഴിയാത്ത ദാതാവായി—നിന്റെ ദാനശക്തി അവിദീധയു (അനിർവാണ) ജ്വാലപോലെ ജ്വലിക്കുന്നു.
Mantra 8
उत स्मा सद्य इत्परि शशमानाय सुन्वते । पुरू चिन्मंहसे वसु ॥
അതെ, ഉടൻതന്നെയും എല്ലാടവും, ശമിച്ചും നിയന്ത്രിതനുമായ സോമപേഷകൻ (സുന്വത്) ഉപാസകനു നീ അത്യധികമായി—പുരു ചിത്—വസു, ധനസമ്പത്ത്, പകർന്നു തരുന്നു; യജ്ഞരസം അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ മേൽ നീ പലരൂപ സമൃദ്ധി ഒഴുക്കുന്നു.
Mantra 9
नहि ष्मा ते शतं चन राधो वरन्त आमुरः । न च्यौत्नानि करिष्यतः ॥
കാരണം ജഡരും അപക്വരുമായവർ നിന്റെ രാധസ് (ഉദാരദാനം) നൂറിൽ ഒന്നുപോലും നേടുകയില്ല; അവർ ച്യൗത്ന (നിർണായക ശ്രമങ്ങൾ) സാധിപ്പിക്കുകയുമില്ല. ജാഗ്രതയുള്ള സംകല്പം മാത്രമേ നിന്റെ ദാനങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് ജയമായി മാറ്റുകയുള്ളൂ.
Mantra 10
अस्माँ अवन्तु ते शतमस्मान्त्सहस्रमूतयः । अस्मान्विश्वा अभिष्टयः ॥
ഞങ്ങളെ നിന്റെ ശതഗുണ സഹായ-രക്ഷകൾ കാക്കട്ടെ; ഞങ്ങളെ നിന്റെ സഹസ്രഗുണ ഉപകാരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; നിന്റെ എല്ലാ അഭിഷ്ട-സിദ്ധിദായക ശക്തികളും ഞങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി താങ്ങി നിലനിർത്തട്ടെ.
Mantra 11
अस्माँ इहा वृणीष्व सख्याय स्वस्तये । महो राये दिवित्मते ॥
ഇവിടെ ഞങ്ങളെ നിന്റെ സഖ്യതയ്ക്കും ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)യ്ക്കും വേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുക്കേണമേ; മഹാ റായയ്ക്കായി—ദിവിത്മത്, പ്രകാശമയവും സ്വർഗ്ഗമുഖിയുമായ പൂർണ്ണതയ്ക്കായി—ഞങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കേണമേ.
Mantra 12
अस्माँ अविड्ढि विश्वहेन्द्र राया परीणसा । अस्मान्विश्वाभिरूतिभिः ॥
ഹേ വിശ്വേന്ദ്ര, റായയുടെ പരീണസാ—പൂർണ്ണതാരൂപമായ ധനത്തോടെ—ഞങ്ങളെ കണ്ടെത്തി ഞങ്ങളിലേക്കു തുളച്ചു എത്തേണമേ; നിന്റെ എല്ലാ ഊതികളാൽ (സഹായ-രക്ഷകളാൽ) ഞങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കാക്കേണമേ.
Mantra 13
अस्मभ्यं ताँ अपा वृधि व्रजाँ अस्तेव गोमतः । नवाभिरिन्द्रोतिभिः ॥
ഞങ്ങൾക്കായി, തടസ്സം അകറ്റി, ആ ശക്തികളെ വർധിപ്പിക്കേണമേ; പ്രകാശകിരണങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ ഗോവാടങ്ങളെ കാത്തവൻ വിപുലീകരിക്കുന്നതുപോലെ—ഇന്ദ്രന്റെ സദാ പുതുമയുള്ള സഹായങ്ങളാൽ.
Mantra 14
अस्माकं धृष्णुया रथो द्युमाँ इन्द्रानपच्युतः । गव्युरश्वयुरीयते ॥
ഞങ്ങളുടെ ധൃഷ്ണു ബലത്തിന്റെ രഥം, ദ്യുതിമാൻ, ഹേ ഇന്ദ്ര, അചലൻ—മുന്നോട്ട് പായുന്നു; പ്രകാശകിരണങ്ങളെയും വേഗഊർജത്തിന്റെ ശക്തികളെയും തേടി.
Mantra 15
अस्माकमुत्तमं कृधि श्रवो देवेषु सूर्य । वर्षिष्ठं द्यामिवोपरि ॥
ഹേ സൂര്യ, ദേവന്മാരിൽ ഞങ്ങളുടെ ശ്രവസ്സിനെ (കീർത്തിയെ) പരമോന്നതമാക്കേണമേ; അതിനെ അത്യധികമായി വർഷിപ്പിക്കേണമേ—മുകളിലെ ദ്യൗസ്സിന്റെ ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് പോലെ.
A questioning, intimate call: ‘By what bright help will our ever-growing Friend come?’—seeking the precise mode of Indra’s saving power (4.31.1).
Praise unfolds through Indra’s character as swift, surrounding aid and lavish giver to the Soma-presser and the disciplined seeker; the hymn links devotion, self-mastery, and divine generosity (e.g., 4.31.8).
The poet intensifies the request: immediate bestowal of many-formed riches and decisive support, portraying Indra’s grace as both abundant and timely.
The hymn settles into a final petition for highest renown and a rain-like outpouring ‘from above,’ momentarily invoking Sūrya as the seal of illumination and fame (4.31.15).
sadāvṛdhaḥ sakhā
उत स्मा सद्य इत्परि शशमानाय सुन्वते । पुरू चिन्मंहसे वसु ॥asmākam uttamaṃ kṛdhi śravaḥ
Indra is the main deity, praised as Maghavan (the generous one) and as a close friend who brings help and wealth to the Soma-offerer. The last verse briefly addresses Sūrya for illumination and fame.
It is a poetic way of seeking the right form of divine assistance—how Indra’s power (śacī) will actively choose, protect, and enable the worshippers in their work and struggles.
In Vedic ritual, Soma-offering is the key act that invites Indra. The hymn says Indra responds quickly by granting vasu—resources, well-being, and strength—especially to the sincere and disciplined sacrificer.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.