
Sukta 4.30
Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input
Indra
Anuṣṭubh-like cadence possible; exact meter requires scan (shorter pādas suggest non-Trishtubh)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని అప్రతిమ వృత్రహన్గా బలంగా స్తుతిస్తుంది—అతడు అందరిలోకెల్లా మహానుభావుడు, యుద్ధంలో అప్రతిహతుడు, శుష్ణుని వంటి శత్రు దుర్గాలను నిర్ణాయకంగా ఛేదించేవాడు. ఉపాసకునికి రక్షణ, బలం, సమృద్ధి కలగాలని ఇంద్రుని విజయకార్యాలను స్మరిస్తుంది. చివరలో ఆశీర్వచన స్వరంతో, అనుబంధ భాగ్యప్రదాతలైన ఆదిత్యులను పిలిచి, మళ్లీ మళ్లీ ‘ఇష్ట’మైన వరాలను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
नकिरिन्द्र त्वदुत्तरो न ज्यायाँ अस्ति वृत्रहन् । नकिरेवा यथा त्वम् ॥
వృత్రహన్ ఇంద్రా! నీకన్నా ఉన్నతుడు ఎవరూ లేరు; నీకన్నా మహానుడు ఎవరూ లేరు. నిజంగా నీతో సమానుడు ఎవడూ లేడు.
Mantra 2
सत्रा ते अनु कृष्टयो विश्वा चक्रेव वावृतुः । सत्रा महाँ असि श्रुतः ॥
నిరంతరం సమస్త ప్రజలు నిన్ను అనుసరిస్తారు; చక్రపు వలయాన్ని అనుసరించి అరికలు సాగినట్లుగా. నిరంతరం నీవు మహానివి; సర్వత్ర ‘శ్రుత’—ప్రఖ్యాతుడవు.
Mantra 3
विश्वे चनेदना त्वा देवास इन्द्र युयुधुः । यदहा नक्तमातिरः ॥
ఇంద్రా! సమస్త దేవతలూ నీతో పోటీలో యుద్ధించారు; నీవు పగలు, రాత్రి—రెండింటినీ అతిక్రమించినప్పుడు.
Mantra 4
यत्रोत बाधितेभ्यश्चक्रं कुत्साय युध्यते । मुषाय इन्द्र सूर्यम् ॥
దాడిచేసేవారికి ఎదురుగానూ కుత్సుని కోసం యుద్ధంలో బలచక్రం స్థాపించబడే చోట—అక్కడే, ఓ ఇంద్రా, నీవు (గుప్తమైన) సూర్యుని, ఆ దాగిన వెలుగును, అన్వేషకునికై తిరిగి తెచ్చుకుంటావు.
Mantra 5
यत्र देवाँ ऋघायतो विश्वाँ अयुध्य एक इत् । त्वमिन्द्र वनूँरहन् ॥
హింసకుల దాడికి లోనై సమస్త దేవతలు ఆయుధరహితులై నిలిచిన చోట—అక్కడే, ఓ ఇంద్రా, నీవొక్కడివే చుట్టుముట్టే అడ్డంకులను కొట్టి పడగొట్టావు.
Mantra 6
यत्रोत मर्त्याय कमरिणा इन्द्र सूर्यम् । प्रावः शचीभिरेतशम् ॥
మర్త్యునికై, ఓ ఇంద్రా, నీవు సూర్యుని (జయించి) నిశ్చిత స్వాస్థ్యంగా నిలిపిన చోట—అక్కడే నీవు నీ శచీ-శక్తులతో ఏతశను కాపాడి ముందుకు నడిపించావు.
Mantra 7
किमादुतासि वृत्रहन्मघवन्मन्युमत्तमः । अत्राह दानुमातिरः ॥
హే వృత్రహన్, హే మఘవన్! అయితే నీవు ఎందుకు అత్యంత క్రోధపూరితుడవై ఉన్నావు? ఇక్కడ నీవు దానువును కూడా దాటి వెళ్లావు.
Mantra 8
एतद्घेदुत वीर्यमिन्द्र चकर्थ पौंस्यम् । स्त्रियं यद्दुर्हणायुवं वधीर्दुहितरं दिवः ॥
ఇదీ నిశ్చయంగా నీ వీర్యమే, హే ఇంద్రా—నీ పౌరుషబలం: జయించుటకు దుర్లభమైన ఆ స్త్రీని, ద్యౌః యొక్క దుహితను, నీవు సంహరించావు.
Mantra 9
दिवश्चिद्घा दुहितरं महान्महीयमानाम् । उषासमिन्द्र सं पिणक् ॥
ద్యౌః యొక్క దుహితను కూడా—మహత్తరమైనదిగా, మహిమలో మరింత పెరుగుతున్నదిగా—ఉషస్సును, హే ఇంద్రా, నీవు నలిపి విరిచివేశావు.
Mantra 10
अपोषा अनसः सरत्सम्पिष्टादह बिभ्युषी । नि यत्सीं शिश्नथद्वृषा ॥
భయంతో ఉషస్సు రథం నలిగిన స్థలంనుండి జారిపోయింది; వృషభుడైన ఇంద్రుడు ఆమెను పగులగొట్టి కిందకు పడదోసి వశపరచినప్పుడు.
Mantra 11
एतदस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्या । ससार सीं परावतः ॥
ఇదిగో ఆమె రథం అక్కడే పడివుంది—బాగా నలిగిపోయినది; ఆమె (ఉషస్సు) స్పష్టంగా చూసి దూరం నుండి పారిపోయింది.
Mantra 12
उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानामधि क्षमि । परि ष्ठा इन्द्र मायया ॥
మరియు, ఓ ఇంద్రా, నీవు నీ మాయా (రూపకల్పనాత్మక జ్ఞానశక్తి) ద్వారా భూమిపై స్థిరంగా నిలిచి, విస్తారంగా వ్యాపించిన సింధువును చుట్టుముట్టావు.
Mantra 13
उत शुष्णस्य धृष्णुया प्र मृक्षो अभि वेदनम् । पुरो यदस्य सम्पिणक् ॥
మరియు శుష్ణుని దుర్గానికి ఎదిరిగా నీవు ధైర్యబలంతో దూసుకుపోయావు; అతని ‘వేదన’-స్థానాన్ని (ఆశ్రయం/గుప్తాసనం) నలిపినప్పుడు, అతని ముందరి ప్రాకారాలను నీవు ఛిన్నాభిన్నం చేసావు.
Mantra 14
उत दासं कौलितरं बृहतः पर्वतादधि । अवाहन्निन्द्र शम्बरम् ॥
మరియు, ఓ ఇంద్రా, నీవు శంబరుని—ఆ దాస-అవరోధకుణ్ణి—విశాల పర్వతశిఖరం నుండి కిందకు పడదోసి సంహరించావు; ఆ దాసబలాన్ని నీవు తలకిందులు చేసి నేలకూల్చావు.
Mantra 15
उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः । अधि पञ्च प्रधीँरिव ॥
మరియు దాసుని వర్చిన్ (దీప్తమైన; కాని విపథగామి) శక్తుల వందల్ని, వేలల్ని నీవు సంహరించావు; ఐదు ‘ప్రధి/ఆధార’ాలపై నిలిచినవాడివలె, వారి క్రమబద్ధమైన వరుసలపై అధిష్ఠానమై వాటిని విరిచివేశావు.
Mantra 16
उत त्यं पुत्रमग्रुवः परावृक्तं शतक्रतुः । उक्थेष्विन्द्र आभजत् ॥
మరియు వంగని ప్రతిఘటనకు చెందిన ఆ కుమారుడు మార్గం నుండి తొలగిపోయి ఉండగా—శతక్రతు ఇంద్రుడు అతనిని ఉక్థాలలో (స్తుతిగీతాలలో) భాగంచేసి తన అధీనంలోకి తెచ్చాడు.
Mantra 17
उत त्या तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः । इन्द्रो विद्वाँ अपारयत् ॥
మరియు ఇంకా దాటని తుర్వశ–యదు వారినీ, శచీపతి ఇంద్రుడు మార్గాన్ని తెలిసి, వారిని సురక్షితంగా అవతలికి చేర్చాడు.
Mantra 18
उत त्या सद्य आर्या सरयोरिन्द्र पारतः । अर्णाचित्ररथावधीः ॥
మరియు వేగంగా ముందుకు సాగే ఆర్య బలాల కొరకు—సరయూ అవతల, ఓ ఇంద్రా—నీవు అర్ణను మరియు చిత్రరథను సంహరించావు.
Mantra 19
अनु द्वा जहिता नयोऽन्धं श्रोणं च वृत्रहन् । न तत्ते सुम्नमष्टवे ॥
హే వృత్రహన్! నీ నాయకత్వాన్ని అనుసరించి రెండు విడిచిపెట్టబడిన మార్గాలు ఉన్నాయి—అంధత్వం, కుంటితనం; కానీ కదలదలచినవానికి అదే నీ నిజమైన సుమ్నం (అనుగ్రహం) కాదు. నీ వరం అంతర్యాత్ర యొక్క సూటి, ముందుకు సాగే గమనం.
Mantra 20
शतमश्मन्मयीनां पुरामिन्द्रो व्यास्यत् । दिवोदासाय दाशुषे ॥
దాశుష్ (దానకర్త) దివోదాసుని కోసం ఇంద్రుడు రాతితో నిర్మితమైన వంద పురాలను చీల్చి తెరిచాడు. అతడు కఠిన బంధనాలను విరిచివేసి, యజ్ఞార్పణ-ఆత్మ స్వేచ్ఛా వెలుగులో విస్తరించునట్లు చేస్తాడు.
Mantra 21
अस्वापयद्दभीतये सहस्रा त्रिंशतं हथैः । दासानामिन्द्रो मायया ॥
ఇంద్రుడు తన మాయా (చేతన సామర్థ్యం) ద్వారా దభీతి కోసం దాస బలాలలో ముప్పై వేల మందిని తన దెబ్బలతో నిద్రింపజేశాడు. అతడు శత్రు చలనాలను కేవలం బలప్రయోగంతో కాదు, ఉన్నత అధిపత్యంతో శాంతింపజేశాడు.
Mantra 22
स घेदुतासि वृत्रहन्त्समान इन्द्र गोपतिः । यस्ता विश्वानि चिच्युषे ॥
అవును, నిశ్చయంగా నీవే ఆ ఇంద్రుడు—వృత్రహంత, గోపతి; ఈ సమస్త శక్తులను నీవే సమీకరించి క్రమబద్ధం చేసినవాడు; చిచ్యుషే (జాగృత/ప్రబుద్ధ) వానికి వృద్ధి కలగునట్లు వాటిని ధారించువాడు నీవే.
Mantra 23
उत नूनं यदिन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम् । अद्या नकिष्टदा मिनत् ॥
ఇప్పుడు, ఓ ఇంద్రా, నీవు నీ ఇంద్రియం—నీ పౌంస్యం (పురుషవీర్యం/శౌర్యశక్తి) సాధించునప్పుడు, నేడు దానిని ఎవరూ కించిత్తు కూడా తగ్గించలేరు.
Mantra 24
वामंवामं त आदुरे देवो ददात्वर्यमा । वामं पूषा वामं भगो वामं देवः करूळती ॥
నీ కొరకు మళ్లీ మళ్లీ వామం (కాంక్షిత మంగళం/సమృద్ధి) కలుగుగాక; దేవుడు ఆర్యమన్ దానిని నీకు దయచేయుగాక. వామాన్ని పూషన్ దయచేయుగాక, వామాన్ని భగుడు దయచేయుగాక, అలాగే దేవశక్తి కరూḷతీ కూడా అదే ఆనందభాగాన్ని నీకు ప్రసాదించుగాక.
It proclaims Indra as unequaled in power and recalls his victories over obstructing enemies to secure protection, strength, and prosperity for the worshipper.
Such names represent mythic powers of obstruction; by remembering Indra’s defeat of them, the hymn ritually invokes the same overcoming force in the present.
It is traditionally used as Indra-praise in fire and soma contexts—recited to build confidence, ask for victory over obstacles, and request well-being and abundance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.