
Sukta 4.24
Indra
Triṣṭubh (probable; verse-level verification needed)
ഈ സൂക്തം “ശക്തിയുടെ പുത്രൻ” ആയ ഇന്ദ്രനെ ദോഷരഹിതമായ സ്തുതിയിലൂടെ ആരാധകരിലേക്കു തിരിയാൻ വിളിക്കുന്നു; ഗായകനു ധനം, പശുസമ്പത്ത്, കൂടാതെ പീഡനകരമായ ബന്ധനങ്ങളുടെ നീക്കവും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ദാനങ്ങൾ ശരിയായ യാഗകർമ്മവുമായി (സോമം പിഴിയൽ, ആഹാരങ്ങൾ ഒരുക്കൽ)യും പ്രചോദിതമായ വാക്കുമായും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം “പുതിയ ബ്രഹ്മം” (പുതിയ പവിത്രോച്ചാരം) ഉയർന്നു, നദികളുപോലെ പെരുകുന്ന സമൃദ്ധിയും ഇന്ദ്രന്റെ രഥബലത്തോടുള്ള സ്ഥിരമായ സഹവാസവും തേടുന്നു.
Mantra 1
का सुष्टुतिः शवसः सूनुमिन्द्रमर्वाचीनं राधस आ ववर्तत् । ददिर्हि वीरो गृणते वसूनि स गोपतिर्निष्षिधां नो जनासः ॥
ഏതു സുസ്തുതി—പരിപൂർണ്ണമായ സ്തുതി—ശവസിന്റെ (ബലത്തിന്റെ) പുത്രനായ ഇന്ദ്രനെ ദാനത്തിനായി നമ്മുടെ ദിശയിലേക്കു തിരിക്കും? കാരണം വീരൻ ഗൃണതേ (സ്തുതിഗായകൻ)നു വസു—ധനസമ്പത്ത്—നൽകുന്നു; അവൻ ഗോപതി—പ്രകാശമുള്ള ഗോമണ്ഡലത്തിന്റെ അധിപതി—ഹേ ജനാസഃ, ഞങ്ങളെ അമർത്തുന്ന നിഷ്ഷിധാ (തടസ്സങ്ങൾ/ബന്ധനങ്ങൾ)യെ അകറ്റി ഓടിക്കുന്നു.
Mantra 2
स वृत्रहत्ये हव्यः स ईड्यः स सुष्टुत इन्द्रः सत्यराधाः । स यामन्ना मघवा मर्त्याय ब्रह्मण्यते सुष्वये वरिवो धात् ॥
വൃത്രഹത്യയിലെ യജ്ഞത്തിൽ അവൻ തന്നെയാണ് ഹവ്യം (അർപ്പണം); അവൻ തന്നെയാണ് ആഹ്വേയൻ, അവൻ തന്നെയാണ് സ്തുത്യൻ—സുഷ്ടുതനായ ഇന്ദ്രൻ, സത്യരാധൻ (സത്യമായ ദാനശക്തിയുള്ളവൻ). യാത്രയിൽ ആ മഘവാൻ (ദാനവീരൻ) ബ്രഹ്മം തേടുന്നവനും സോമം പിഴിയുന്നവനും ആയ മർത്ത്യന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നു; അവനുവേണ്ടി വിശാലമായ വറിവസ്—നിര്ബാധ ഗതിക്കുള്ള സ്വതന്ത്രാവകാശം—സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
तमिन्नरो वि ह्वयन्ते समीके रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत त्राम् । मिथो यत्त्यागमुभयासो अग्मन्नरस्तोकस्य तनयस्य सातौ ॥
സമീകത്തിൽ—മുഖാമുഖി ഏറ്റുമുട്ടലിൽ—മനുഷ്യർ അവനെയേ വിളിക്കുന്നു; ദൃഢപരിശ്രമികൾ തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളെ തന്നെ ഒരു രക്ഷാകവചമാക്കുന്നു. പരസ്പരം നേരിട്ട് ഇരുവിഭാഗങ്ങളും ത്യാഗ-ക്ഷണത്തിലേക്ക്—അപകടവും സമർപ്പണവും നിറഞ്ഞ നിർണായക ഘട്ടത്തിലേക്ക്—എത്തി ചേർന്നപ്പോൾ, സന്താനത്തിന്റെയും വംശത്തിന്റെയും ജയത്തിനായി (പരമ്പരയുടെ തുടർച്ചയ്ക്കായി) ആ പുരുഷന്മാർ അവനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
क्रतूयन्ति क्षितयो योग उग्राशुषाणासो मिथो अर्णसातौ । सं यद्विशोऽववृत्रन्त युध्मा आदिन्नेम इन्द्रयन्ते अभीके ॥
ഹേ ഉഗ്രനേ (മഹാബലനേ), യോഗത്തിൽ—ചേര്ച്ചയിൽ—ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി) പ്രവർത്തിയിലാക്കുന്നു; പരസ്പര ഉത്സുകമായ പരിശ്രമത്തിൽ അർണസ് (പ്രവാഹം/പൂർണ്ണത) നേടുവാൻ. യുദ്ധത്തിൽ വിശഃ (കുലങ്ങൾ/ജനസമൂഹങ്ങൾ) ഒന്നിച്ചു അടഞ്ഞുകൂടുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നേ, അതിസമീപത്തിൽ, അവർ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത് അവന്റെ ദിശയിൽ അമർത്തി മുന്നേറുന്നു (അവന്റെ ശക്തിയെ ഉണർത്തുന്നു).
Mantra 5
आदिद्ध नेम इन्द्रियं यजन्त आदित्पक्तिः पुरोळाशं रिरिच्यात् । आदित्सोमो वि पपृच्यादसुष्वीनादिज्जुजोष वृषभं यजध्यै ॥
അപ്പോൾ തന്നേ അടുത്തിടയിൽ അവർ ഇന്ദ്രിയം (ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി) ലക്ഷ്യമാക്കി യജ്ഞം നടത്തുന്നു; അപ്പോൾ പക്തി പുരോഡാശം (അർപ്പണ-പിണ്ഡം) ഒരുക്കുന്നു. അപ്പോൾ സോമം മതിയായി പീഡിക്കാത്തവർക്കായി വ്യാപിക്കുന്നു; അപ്പോൾ യജ്ഞത്തിനായി വൃഷഭനായ (ഇന്ദ്രനായ) അവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
Mantra 7
य इन्द्राय सुनवत्सोममद्य पचात्पक्तीरुत भृज्जाति धानाः । प्रति मनायोरुचथानि हर्यन्तस्मिन्दधद्वृषणं शुष्ममिन्द्रः ॥
ഇന്ന് ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി സോമം പീഡിക്കുന്നവനും, പക്തി പാകമായ അന്ന-ഫലങ്ങൾ വേവിക്കുകയും ധാന്യങ്ങൾ വറുക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനും—അവന്റെ മനസ്സിലെ ഇരട്ട ഉത്സാഹങ്ങളിലേക്കു, സ്തുതിഗീതങ്ങളുടെ പ്രതികരണമായി, ഇന്ദ്രൻ വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു; അവനിൽ വൃഷഭസദൃശമായ ബലം, ജയകരമായ ശൗര്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 8
यदा समर्यं व्यचेदृघावा दीर्घं यदाजिमभ्यख्यदर्यः । अचिक्रदद्वृषणं पत्न्यच्छा दुरोण आ निशितं सोमसुद्भिः ॥
വേഗവാൻ ദീർഘപഥത്തിൽ സഹചാരിയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആര്യൻ (ഉദാത്തൻ) മത്സരത്തെ നേരെ മുന്നിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ ഭാര്യയിലേക്കു വൃഷഭനെ വിളിച്ചു: ‘സോമ-പീഡകരാൽ തീക്ഷ്ണമായ് (പ്രഖരമായ്) തീർന്നവനേ, ഗൃഹത്തിലേക്കു വരിക.’
Mantra 9
भूयसा वस्नमचरत्कनीयोऽविक्रीतो अकानिषं पुनर्यन् । स भूयसा कनीयो नारिरेचीद्दीना दक्षा वि दुहन्ति प्र वाणम् ॥
കൂടുതൽ വിലയ്ക്കായി ഇളയവൻ സഞ്ചരിച്ചു; വിറ്റുപോകാതെ, ഒന്നും ലഭിക്കാതെ വീണ്ടും മടങ്ങി. കൂടുതൽ കൊടുത്താലും ഇളയവൻ സമൃദ്ധനായില്ല; ക്ഷീണിച്ച ദക്ഷതകൾ വാക്ബലത്തിന്റെ വെറും നേർത്ത അളവേ പിഴിഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
Mantra 10
क इमं दशभिर्ममेन्द्रं क्रीणाति धेनुभिः । यदा वृत्राणि जङ्घनदथैनं मे पुनर्ददत् ॥
പത്ത് പാലുതരുന്ന പശുക്കൾക്കു പകരം എന്റെ വേണ്ടി ഈ ഇന്ദ്രനെ ആരാണ് വാങ്ങുക? അവൻ വൃത്രങ്ങളെ—തടസ്സങ്ങളെ—സംഹരിച്ചാൽ, പിന്നെ അവനെ വീണ്ടും എനിക്ക് തിരികെ തരട്ടെ.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ഇപ്പോൾ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനേ, ഇന്ദ്രനേ, ഇപ്പോൾ ഗീതിക്കപ്പെട്ടവനേ, ജരിത്രന് ലഭിക്കുന്ന ഇഷിനെ നദികളുപോലെ നീ നിറയുമാറാക്കുക. ഹരിവോ, നിനക്കായി പുതുമയുള്ള ബ്രഹ്മം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ജാഗ്രതധിയാൽ ഞങ്ങൾ രഥയോഗ്യരാകട്ടെ—എപ്പോഴും സഹചാരികളാകട്ടെ.
It teaches that sincere, well-shaped praise joined with correct offering—especially Soma—draws Indra near, and Indra then grants wealth, protection, and empowering strength.
It highlights complete ritual hospitality: along with Soma pressing, prepared foods and grains symbolize proper sacrifice, which makes the worshipper fit to receive Indra’s force and gifts.
It is an image for overflowing increase—resources, inspiration, and life-energy expanding naturally and continuously, as rivers swell and fill their channels.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.