
Sukta 4.24
Indra
Triṣṭubh (probable; verse-level verification needed)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుణ్ని—“బలపు కుమారుడు”—నిర్దోష స్తుతితో ఉపాసకుల వైపు తిరగమని పిలుస్తుంది; గాయకునికి ధనం, పశుసంపద, అలాగే అణచివేసే బంధనాల తొలగింపును ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. ఇంద్రుని వరాలు సరైన యజ్ఞక్రియలతో (సోమ పీడనం, ఆహారాల సిద్ధం) మరియు ప్రేరిత వాక్తత్వంతో అనుసంధానించబడ్డాయి; చివరికి “నూతన బ్రహ్మ” (కొత్త పవిత్ర ఉచ్చారణ)గా, నదుల్లా పొంగే సమృద్ధి మరియు ఇంద్రుని రథ-శక్తితో స్థిర సఖ్యత కోరబడుతుంది.
Mantra 1
का सुष्टुतिः शवसः सूनुमिन्द्रमर्वाचीनं राधस आ ववर्तत् । ददिर्हि वीरो गृणते वसूनि स गोपतिर्निष्षिधां नो जनासः ॥
ఏ సు-స్తుతి (ఉత్తమ స్తోత్రం) శవసః సూనుం అయిన ఇంద్రుని—దానార్థం—మన వైపు తిప్పగలదు? ఎందుకంటే ఆ వీరుడు గృణతే (స్తుతించువానికి) వసూని (ధన-రత్నాలు) దానమిచ్చును; అతడు గోపతి (ప్రకాశమయ గోసంపదకు అధిపతి), హే జనులారా, మనపై నొక్కివేసే బంధనాలు/నిషేధాలను తొలగించును.
Mantra 2
स वृत्रहत्ये हव्यः स ईड्यः स सुष्टुत इन्द्रः सत्यराधाः । स यामन्ना मघवा मर्त्याय ब्रह्मण्यते सुष्वये वरिवो धात् ॥
వృత్రవధలో ఆయనే హవ్యము (ఆహుతి); ఆయనే ఆహ్వానయోగ్యుడు, ఆయనే స్తుత్యుడు—సుష్టుతుడైన ఇంద్రుడు, సత్యమైన దానశీలత కలవాడు. యాత్రామార్గంలో ఆ మఘవాన్, బ్రహ్మ (మంత్రశక్తి)ను ఆశ్రయించి, సోమాన్ని సుష్వయే (మంచిగా పిండే) మర్త్యుని వద్దకు వస్తాడు; అతనికి సంచరించుటకు విశాలమైన అవకాశం (వరివస్)ను స్థాపిస్తాడు.
Mantra 3
तमिन्नरो वि ह्वयन्ते समीके रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत त्राम् । मिथो यत्त्यागमुभयासो अग्मन्नरस्तोकस्य तनयस्य सातौ ॥
ఆయననే మనుష్యులు సమరసమీపంలో పిలుస్తారు; బలమైన యత్నశీలులు తమ దేహాలను రక్షణగా చేసుకుంటారు. పరస్పరం ఎదురెదురుగా ఉన్నప్పుడు, రెండు పక్షాలూ త్యాగ-సంకటానికి (ప్రమాద-సమర్పణ క్షణానికి) చేరినపుడు, శిశువు మరియు సంతానసిద్ధి—వంశపరంపర విజయార్థం—(ఆయనను) ఆహ్వానిస్తారు.
Mantra 4
क्रतूयन्ति क्षितयो योग उग्राशुषाणासो मिथो अर्णसातौ । सं यद्विशोऽववृत्रन्त युध्मा आदिन्नेम इन्द्रयन्ते अभीके ॥
హే ఉగ్రా (మహాబలవంతుడా), యోగంలో (సంయోగంలో) ప్రజలు తమ క్రతు (సంకల్పశక్తి)ను కార్యంలో ప్రవేశపెడతారు, పరస్పర ఉత్సాహంతో అర్ణ (ప్రవాహం/ప్లావనం) సాధనకై. యుద్ధంలో కులసమూహాలు (విశః) దగ్గరగా కుదురుకున్నప్పుడు, ఆ సమీపంలోనే వారు ఇంద్రుని వైపు మొగ్గి ఆయనను పిలిచి, ఆయన శక్తిని ముందుకు నెట్టుతారు (ప్రేరేపిస్తారు).
Mantra 5
आदिद्ध नेम इन्द्रियं यजन्त आदित्पक्तिः पुरोळाशं रिरिच्यात् । आदित्सोमो वि पपृच्यादसुष्वीनादिज्जुजोष वृषभं यजध्यै ॥
అప్పుడే సమీపంలోనే వారు ఇంద్రియ-శక్తి (ఇంద్రియం) ను యజ్ఞంలో ఆరాధిస్తారు; అప్పుడే పక్తి పురోళాశం (యజ్ఞ-పిండం/కేక్) ను సిద్ధం చేస్తుంది. అప్పుడే సోమం, (తగినంత) పిండని వారికోసం కూడా విస్తరిస్తుంది; అప్పుడే యజ్ఞార్థం వృషభుడు (ఇంద్రుడు) ను ప్రసన్నం చేయాలని యత్నిస్తుంది.
Mantra 7
य इन्द्राय सुनवत्सोममद्य पचात्पक्तीरुत भृज्जाति धानाः । प्रति मनायोरुचथानि हर्यन्तस्मिन्दधद्वृषणं शुष्ममिन्द्रः ॥
ఈ రోజు ఇంద్రునికోసం సోమాన్ని పిండుతూ, పక్తి చేత పక్వమైన అన్న-రసాలను వండించి, ధాన్యాలను వేయించేవాడు ఎవడో—అతని మనస్సు యొక్క రెండు ఉత్సాహాల వైపు, స్తోత్రాలకు ప్రతిస్పందనగా, ఇంద్రుడు వేగంగా చేరుతాడు; అతనిలో వృషభసమ బలాన్ని, విజయకరమైన శుష్మం (పరాక్రమం) ను నిలుపుతాడు.
Mantra 8
यदा समर्यं व्यचेदृघावा दीर्घं यदाजिमभ्यख्यदर्यः । अचिक्रदद्वृषणं पत्न्यच्छा दुरोण आ निशितं सोमसुद्भिः ॥
వేగవంతుడు దీర్ఘ మార్గంలో సహచరుణ్ని గుర్తించినప్పుడు, ఆర్యుడు (శ్రేష్ఠుడు) ముందే ఉన్న పోరాటాన్ని చూసినప్పుడు—అతడు భార్య వైపు వృషభుడు (ఇంద్రుడు) ను పిలిచాడు: ‘సోమ-సుతులచే తీక్ష్ణం (ప్రఖరం) చేయబడినవాడా, గృహానికి రా.’
Mantra 9
भूयसा वस्नमचरत्कनीयोऽविक्रीतो अकानिषं पुनर्यन् । स भूयसा कनीयो नारिरेचीद्दीना दक्षा वि दुहन्ति प्र वाणम् ॥
ఎక్కువ ధర కోసం ఆ కనిష్ఠుడు తిరుగాడాడు; అమ్మబడక మళ్లీ తిరిగివచ్చాడు—ఖాళీ చేతులతో. ఇంకా ఎక్కువ ఇచ్చినా కనిష్ఠుడు ధనవంతుడు కాలేదు; క్షీణించిన దక్షతలు వాక్-ప్రాణం నుండి పలుచని కొలత మాత్రమే దోహనం చేస్తాయి.
Mantra 10
क इमं दशभिर्ममेन्द्रं क्रीणाति धेनुभिः । यदा वृत्राणि जङ्घनदथैनं मे पुनर्ददत् ॥
పది పాలిచ్చే ధేనువుల బదులుగా, నా కోసం ఈ ఇంద్రుణ్ని ఎవరు కొనుగోలు చేస్తారు? అతడు వృత్రాలు—అవరోధాలు—నశింపజేసిన తరువాత, అతనిని మళ్లీ నాకు తిరిగి ఇవ్వండి.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ఇప్పుడు స్తుతింపబడినవాడా, ఇంద్రా; ఇప్పుడు గానంతో కీర్తింపబడినవాడా—ప్రేరకునికి ఇష్ (సమృద్ధి)ని నదులవలె ఉప్పొంగించు. హరివో, నీకోసం నవ్య బ్రహ్మం (శక్తివంతమైన వాక్యం) చేయబడింది; జాగృత ధియా (మేల్కొన్న బుద్ధి) ద్వారా మేము రథ్య—రథయోగ్యులు—గా, సదా-సహచరులమై ఉండుదుము.
It teaches that sincere, well-shaped praise joined with correct offering—especially Soma—draws Indra near, and Indra then grants wealth, protection, and empowering strength.
It highlights complete ritual hospitality: along with Soma pressing, prepared foods and grains symbolize proper sacrifice, which makes the worshipper fit to receive Indra’s force and gifts.
It is an image for overflowing increase—resources, inspiration, and life-energy expanding naturally and continuously, as rivers swell and fill their channels.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.