Sukta 22
Sukta 4.22
Vāmadeva Gautama
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
വാമദേവന്റെ ഈ സൂക്തം പ്രാർത്ഥനയും സോമവും സ്തുതിയും സ്വീകരിച്ച് ആരാധകന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ശക്തിയായി സഫലമാക്കുന്ന മഹാകർമ്മസാധകനായി ഇന്ദ്രനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്ന വീര്യവും ലോകക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്ന ശക്തിയും ഇതിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—കാളയുടെ അകിടിൽ നിന്നു പാലുപോലെ സമൃദ്ധി ഒഴുക്കിവിടുകയും നദികളെ മുന്നോട്ടു തള്ളിപ്പായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—ഇന്ദ്രാനുഗ്രഹത്തിൽ കവിയുടെ പ്രചോദനവും ഫലപ്രാപ്തിയും നദികളുപോലെ വീർപ്പോടെ വർധിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेति ॥
ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രൻ എന്തെല്ലാം സ്വീകരിക്കുകയോ എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു—അത് മഹാൻ അവൻ ഞങ്ങൾക്കായി സാധിപ്പിക്കുന്നു, തന്റെ ശൂഷ്മ്യ (പ്രചണ്ഡ) ശക്തിയാൽ പോലും. ആ മഘവാ (ദാനവീരൻ) ബ്രഹ്മം, സ്തോമം, സോമം, ഉക്ഥം (സ്തുതി-ഹിമ്നം) എന്നിവയെ ധരിക്കുന്നു—ബലത്തോടെ അശ്മാൻ (കല്ല്) വഹിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറുന്നവൻ അവൻ തന്നേ.
Mantra 2
वृषा वृषन्धिं चतुरश्रिमस्यन्नुग्रो बाहुभ्यां नृतमः शचीवान् । श्रिये परुष्णीमुषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये ॥
വൃഷാ (വൃഷഭസമൻ) ആയ അവൻ, ചതുരശ്രി (നാല്ധാരയുള്ള) ദൃഢ-സന്ധിയുള്ള ആയുധം എറിഞ്ഞുകൊണ്ട്; ഉഗ്രൻ, നൃതമ (അത്യന്തം പുരുഷാർത്ഥി), ശചീവാൻ (ശക്തിയുക്തൻ) തന്റെ ബാഹുക്കളാൽ ബലവാൻ. ശ്രീയ്ക്കായി അവൻ ബഹുപ്രവാഹിനിയായ പരുഷ്ണീ (നദി)യെ ഉണ്ണുപോലെ പൊതിയുന്നു; അവളുടെ പർവാണി (സന്ധികൾ/ഖണ്ഡങ്ങൾ) സഖ്യതയ്ക്കായി അവൻ നെയ്തിരിക്കുന്നു.
Mantra 3
यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । दधानो वज्रं बाह्वोरुशन्तं द्याममेन रेजयत्प्र भूम ॥
ജന്മിക്കുമ്പോഴുതന്നെ ദേവന്മാരിൽ അതിദേവനായ ആ ദേവൻ—മഹത്തായ വാജങ്ങളാലും പ്രബലമായ ശൂഷ്മങ്ങളാലും മഹിമയാർന്നവൻ—തന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ അഭിലഷിതമായ വജ്രം ധരിച്ചു, ദ്യൗസിനെ വിറപ്പിച്ചു; ഭൂമിയെ പ്രബലമായി പൊങ്ങിച്ചെല്ലുവാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
Mantra 4
विश्वा रोधांसि प्रवतश्च पूर्वीर्द्यौॠष्वाज्जनिमन्रेजत क्षाः । आ मातरा भरति शुष्म्या गोर्नृवत्परिज्मन्नोनुवन्त वाताः ॥
എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും പുരാതന ചരിവുകളും—ഉയർന്ന ജന്മസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നു ദ്യൗസ് വിറച്ചു; ക്ഷാ (ഭൂമി)യും. ശൂഷ്മയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ അവൻ ആ രണ്ടു മാതാക്കളെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുന്നു; വൃത്തമായി ചുറ്റുന്ന ഗതിയിൽ നൃവത് (പുരുഷസദൃശ)മായ വാതങ്ങൾ മുന്നോട്ടു തള്ളിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.
Mantra 5
ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्वित्सवनेषु प्रवाच्या । यच्छूर धृष्णो धृषता दधृष्वानहिं वज्रेण शवसाविवेषीः ॥
ഇന്ദ്രാ, മഹാനായ നിന്റെ ഈ മഹാകൃത്യങ്ങൾ—എല്ലാ സവനങ്ങളിലും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടേണ്ടവ. കാരണം, ശൂരാ, ധൃഷ്ണു, ധൃഷതാ ബലത്തോടെ പരമധൈര്യവാനായി, നീ നിന്റെ ശവസാൽ വജ്രംകൊണ്ട് അഹി (സർപ്പം)യെ പ്രഹരിച്ചു നശിപ്പിച്ചു.
Mantra 6
ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥
ഹേ വൃഷ്ണ (ഇന്ദ്ര), ഇവ നിന്റെ സത്യമായ, തുവിനൃമ്ണ—വിപുല പുരുഷബലമുള്ള—സകല ശക്തികളുമാണ്; വൃഷഭന്റെ ഉദരത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ ധേനുക്കളും പാലധാരയായി ഒഴുകുന്നു. പിന്നെ നിന്റെ ഉഗ്രവേഗശക്തിയാൽ പ്രേരിതമായ സിന്ധുക്കൾ (നദികൾ) നിന്നെ ഭയന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞൊഴുകുന്നു.
Mantra 7
अत्राह ते हरिवस्ता उ देवीरवोभिरिन्द्र स्तवन्त स्वसारः । यत्सीमनु प्र मुचो बद्बधाना दीर्घामनु प्रसितिं स्यन्दयध्यै ॥
ഇവിടെ, ഹേ ഹരിവസ്ത (താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങളുടെ അധിപതി) ഇന്ദ്ര, ദേവീഭൂതയായ സഹോദരിമാർ അവരുടെ സഹായങ്ങളോടെ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു—നീ അവനെ പിന്തുടർന്ന്, ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവനെ മോചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ദീർഘമായി നീളുന്ന പ്രസൃതി (പ്രവാഹം) ഒഴുകുവാൻ വേണ്ടി.
Mantra 8
पिपीळे अंशुर्मद्यो न सिन्धुरा त्वा शमी शशमानस्य शक्तिः । अस्मद्र्यक्छुशुचानस्य यम्या आशुर्न रश्मिं तुव्योजसं गोः ॥
മദ്യപാനമയമായ സിന്ധുവിനെപ്പോലെ, സോമത്തിന്റെ അംശു (തണ്ട്) നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത് നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് വരുന്നു—ശ്രമിക്കുന്ന അന്വേഷകന്റെ ഈ ശക്തി. പിന്നെ അത് ഞങ്ങളിലേക്കായി ജ്വലിക്കുന്ന ഊർജത്തിന്റെ യമ്യാ (യോജനം/യോക്കിംഗ്) വലിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു—മഹത്തായ ഓജസ്സുള്ള ഗാവിന്റെ വേഗമേറിയ രശ്മി (കിരണം) പോലെ.
Mantra 9
अस्मे वर्षिष्ठा कृणुहि ज्येष्ठा नृम्णानि सत्रा सहुरे सहांसि । अस्मभ्यं वृत्रा सुहनानि रन्धि जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्य ॥
ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് നീ നിന്റെ അത്യധികം വർഷിപ്പിക്കുന്ന, നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠ ശക്തികളെ സ്ഥാപിക്കണമേ—സതത പോരാട്ടത്തിൽ ജയിക്കുന്ന വീരബലങ്ങളെ. ഹേ വൃത്രഹൻ, ഞങ്ങൾക്കായി ശുഭസംഹാരങ്ങൾ (സുഹനാ) ദയചെയ്യുക; വേദനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മർത്ത്യന്റെ ആയുധത്തെ നീ തകർക്കുക.
Mantra 10
अस्माकमित्सु शृणुहि त्वमिन्द्रास्मभ्यं चित्राँ उप माहि वाजान् । अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीरस्माकं सु मघवन्बोधि गोदाः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളെയേ നീ കേൾക്കുക; വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള, ബഹുമുഖ വാജങ്ങൾ (ബല-സമ്പത്ത്) ഞങ്ങളിലേക്കു സമീപിപ്പിക്ക. ഞങ്ങൾക്കായി എല്ലാ ഇഷണകളും പുരന്ധികളും (പൂർത്തി/സമൃദ്ധി) പ്രേരിപ്പിക്ക; ഹേ മഘവൻ, ഞങ്ങൾക്കായി ഗോ-ദാ—ഗോവുകളുടെ/പ്രകാശത്തിന്റെ ദാതാവ്—ആയി ജാഗരൂകനാകുക.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ഇപ്പോൾ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനേ, ഹേ ഇന്ദ്ര—ഇപ്പോൾ ഗാനിക്കപ്പെട്ടവനേ—നദികൾ നിറയുന്നതുപോലെ സ്തോതാവിൽ ഇഷ് (പ്രേരണ/പോഷണം) നീ വർദ്ധിപ്പിക്കണമേ. ഹേ ഹരിവഃ, നിനക്കായി നവ ബ്രഹ്മ (പുതിയ സ്തുതി-വചനം) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; ധിയാ (ദർശനം)കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ സദാ രഥ്യ—രഥമാർഗത്തിന് യോഗ്യർ—സദാസാ ആയിരിക്കട്ടെ.
Inside Sukta 22
How it unfolds
- Where it opens
Indra’s willing acceptance of the worshipper’s offerings and his capacity to accomplish what he accepts and desires.
- Development
Praise expands to Indra as sustainer of sacred speech and Soma, then to his cosmic potency—abundance streaming like milk and forces moving under his awe-inspiring drive.
- Climax
The vision of Indra’s true, vast manhood: rivers surge forward in speed, and the world’s flows are released and set in motion by his power.
- Where it settles
A new brahman is fashioned; the poet asks that inspiration swell like rivers and that the singers remain ever fit for Indra’s chariot-path—effective partners in his onward action.
The deity: Indra
- In the VedaHe is portrayed as a force who makes abundance flow and whose might sets the world in motion, with rivers and powers moving as if in awe before him.
- Cosmic functionChampion of ṛta through victorious power: he breaks obstructions, releases waters/wealth, and energizes the cosmos by restoring flow, fertility, and momentum.
- Inner significanceThe awakened will and victorious clarity in the human being—courage that breaks inner resistance, releases blocked energies, and turns inspiration into effective action.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama (Gautama-gotra) · A major Rigvedic seer of Mandala 4, renowned for powerful Indra hymns and for the vivid, inwardly charged style that later tradition associates with the Vāmadeva line.
Famous verses
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेति ॥ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥nadyo na pīpeḥ
Attributes of the deity
- Maghavān (bountiful giver)
- Śuṣmī (impetuously powerful)
- Soma-delighting
- Upholder of brahman/stoma/uktha (sacred speech and praise)
- Releaser of abundance (cows/waters)
- Mover of rivers/forces with speed
- Lord of tawny steeds (harivān)
Also by this seer
- Rig Veda Mandala 4 (many hymns traditionally attributed to Vāmadeva)
- Vāmadeva-related traditions in later Vedic/Smārta memory (invoked as an archetypal inspired ṛṣi)
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire and seat the intention: invite Indra as the receiver of stoma (chant) and brahman (formulative word).
- Offer Soma (or its substitute in later practice) with recitation, emphasizing Indra’s acceptance and his power to accomplish the worshipper’s aims.
- Recite the central praise recalling Indra’s true powers—abundance streaming forth and the rivers driven forward by his might.
- Conclude with a fresh brahman (newly fashioned hymn/insight), requesting that inspiration (iṣ) swell in the praiser and that the community be fit instruments for Indra’s onward movement.
Offerings
- Soma (primary)
- Ghee/clarified butter into the fire
- Oblations accompanied by stoma/uktha (chants and hymns)
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the mighty power who accepts the worshipper’s prayer and Soma and then makes results happen—releasing abundance and driving the world’s energies into motion.
These are Vedic images for “flow” and abundance: Indra’s strength makes nourishment stream forth and makes the rivers surge, symbolizing the removal of blockage and the return of prosperity.
It means the poet fashions a fresh, inspired formulation of sacred speech—an original hymn/insight—so that Indra is invoked more effectively and the praiser’s inspiration grows strong.
Ask anything about Sukta 22 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
