
Sukta 4.22
Vāmadeva Gautama
Indra
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
వామదేవుని ఈ సూక్తం ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది—ప్రార్థనను, సోమాన్ని, స్తోత్రాన్ని స్వీకరించి, ఆరాధకుని లక్ష్యాలను మహాశక్తితో సిద్ధిచేసే మహాబలవంతుడిగా. ఇందులో ఇంద్రుని పొంగిపొర్లే వీర్యశక్తి, లోకవ్యవస్థను స్థాపించే బలం స్మరించబడుతుంది—వృషభుని పొదుగు నుండి పాలధారలా సమృద్ధిని ఉప్పొంగించి విడిచిపెట్టడం, నదులను ముందుకు ప్రవహింపజేయడం—మరియు ఇంద్రానుగ్రహంతో కవి ప్రేరణ, కార్యసామర్థ్యం నదుల్లా వృద్ధి చెందాలని ప్రార్థించబడుతుంది.
Mantra 1
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेति ॥
ఇంద్రుడు మాతో ఏది స్వీకరిస్తాడో, ఏది కోరుకుంటాడో—అదిని మహానైన వాడు మనకొరకు సిద్ధం చేస్తాడు, తన శుష్మ (ఉగ్ర వేగ-శక్తి) చేత కూడా. మఘవా (దానశీలుడు) అయిన అతడు బ్రహ్మ, స్తోమ, సోమ, ఉక్థ—ఇవన్నీ ధరిస్తాడు; బలంతో అశ్మాన్ (పిండిపట్టు రాయి) ను మోసుకుంటూ సాగేవాడూ అతడే.
Mantra 2
वृषा वृषन्धिं चतुरश्रिमस्यन्नुग्रो बाहुभ्यां नृतमः शचीवान् । श्रिये परुष्णीमुषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये ॥
వృషభుడు—నాలుగు-ముఖ, దృఢ-సంధి (ఆయుధం) ను విసిరేవాడు; ఉగ్రుడు, నృతమ (అత్యంత వీరుడు), శచీవాన్—బాహుబలంతో పరిపూర్ణుడు. అతడు శ్రీ (కాంతి/సంపద) కొరకు పరుష్ణీ (బహుధారా నది) ని ఊనిలా కప్పుకుంటాడు; ఆమె పర்வాణి (సంధులు) సఖ్యార్థం అతడు నేసివేశాడు.
Mantra 3
यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । दधानो वज्रं बाह्वोरुशन्तं द्याममेन रेजयत्प्र भूम ॥
పుట్టిన వెంటనే దేవులలో అత్యంత దేవతుల్యుడైన ఆ దేవుడు—మహత్తర బలసంపదలతోను, ప్రబల శుష్మ (పరాక్రమ)ంతోను మహానై—తన భుజాలలో అభిలషిత వజ్రాన్ని ధరించి, ద్యౌను కంపింపజేసి, భూమిని ఉప్పొంగి ముందుకు ఉద్భవింపజేస్తాడు.
Mantra 4
विश्वा रोधांसि प्रवतश्च पूर्वीर्द्यौॠष्वाज्जनिमन्रेजत क्षाः । आ मातरा भरति शुष्म्या गोर्नृवत्परिज्मन्नोनुवन्त वाताः ॥
అన్ని అడ్డంకులు, ప్రాచీన వాలుదారులు—ఎత్తైన జన్మస్థానంనుండి ద్యౌ (ఆకాశం) కంపించింది; క్షా (భూమి) కూడా. ఆయన శుష్మమయమైన కాంతితో రెండు మాతృలను ముందుకు తెస్తాడు; మనుష్యసదృశంగా పరిభ్రమించే వాయువులు ముందుకు నడిపిస్తాయి.
Mantra 5
ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्वित्सवनेषु प्रवाच्या । यच्छूर धृष्णो धृषता दधृष्वानहिं वज्रेण शवसाविवेषीः ॥
హే ఇంద్రా, ఇవే మహానైన నీ మహత్తర కృత్యాలు—ప్రతి సవనంలో (సోమపీడనంలో) ప్రకటించదగినవి. ఎందుకంటే హే శూరా, ధృష్ణూ—ధృషతా బలంతో ధైర్యవంతుడై, పూర్తిగా నిర్భయుడై—నీవు నీ శక్తితో వజ్రం ద్వారా అహి (సర్పం)ను కొట్టి సంహరించావు.
Mantra 6
ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥
ఇవే నీ సత్యమైన, మహాపౌరుషంతో నిండిన పరాక్రమాలు; వృషభుని ఊదరము నుండి సమస్త ధేనువులు ధారలై ప్రవహిస్తాయి. ఆపై నీ ఉగ్రవేగబలంతో ప్రేరితమై నదులు కూడా, నిన్ను భయపడినట్లుగా, వేగంగా ముందుకు పరుగెడతాయి.
Mantra 7
अत्राह ते हरिवस्ता उ देवीरवोभिरिन्द्र स्तवन्त स्वसारः । यत्सीमनु प्र मुचो बद्बधाना दीर्घामनु प्रसितिं स्यन्दयध्यै ॥
ఇక్కడ, హరివాన్ (హరి-యుక్త) ప్రభూ! హే ఇంద్రా, దివ్య సోదరీమణులు (నదులు) తమ సహాయాలతో నిన్ను స్తుతిస్తాయి—నీవు అతని వెంట వెళ్లి బంధింపబడినదాన్ని విడిపించగా, దీర్ఘంగా విస్తరించిన ప్రవాహధార ప్రవహించునట్లు చేస్తావు.
Mantra 8
पिपीळे अंशुर्मद्यो न सिन्धुरा त्वा शमी शशमानस्य शक्तिः । अस्मद्र्यक्छुशुचानस्य यम्या आशुर्न रश्मिं तुव्योजसं गोः ॥
సోమ-అంశు మత్తు నదిలా పరిపూర్ణమై పొంగింది; అది నీ వద్దకు వస్తుంది—ఇది యత్నించి అన్వేషించే సాధకుని శక్తి. అలాగే అది మా వైపు దహించే తేజస్సు యొక్క యోగాన్ని లాగి తెస్తుంది—మహాబలవంతమైన గోవు యొక్క శీఘ్ర రశ్మిలా.
Mantra 9
अस्मे वर्षिष्ठा कृणुहि ज्येष्ठा नृम्णानि सत्रा सहुरे सहांसि । अस्मभ्यं वृत्रा सुहनानि रन्धि जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्य ॥
మాలో నీ అత్యధిక-వర్షిణి, నీ జ్యేష్ఠ శక్తులను స్థాపించు—నిత్య సంగ్రామంలో జయించే వీరబలాలు. హే వృత్రహన్, మా కొరకు శుభ-వధాలను ప్రసాదించు; గాయపరచదలచిన మర్త్యుని వధాయుధాన్ని కొట్టి పడగొట్టు.
Mantra 10
अस्माकमित्सु शृणुहि त्वमिन्द्रास्मभ्यं चित्राँ उप माहि वाजान् । अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीरस्माकं सु मघवन्बोधि गोदाः ॥
హే ఇంద్రా, మమ్మల్నే విను; చిత్రవర్ణమైన, బహువిధ వాజ-సంపదలను మా దగ్గరకు తీసుకురా. మా కొరకు సమస్త ప్రేరణలను, పురంధి (పూర్తి-సిద్ధులను) ప్రవహింపజేయి; హే మఘవన్, మా కొరకు గోదాః—ప్రకాశ (గో) దాత—జాగ్రత్తగా ఉండు.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ఇప్పుడు స్తుతింపబడినవాడా, హే ఇంద్రా—ఇప్పుడు గానముచేయబడినవాడా—స్తుతికర్తలో ఇష్ (ప్రేరణా వేగం) నదులవలె పొంగిపొర్లేలా చేయి. హే హరివః, నీ కొరకు నవ్య బ్రహ్మ (నూతన స్తోత్రవాక్యం) నిర్మించబడింది; ధియా (దర్శనం) ద్వారా మేము సదా రథ్య—రథపథానికి యోగ్యులు—సదాసాః (నిత్య సహచరులు) కావలెను.
It praises Indra as the mighty power who accepts the worshipper’s prayer and Soma and then makes results happen—releasing abundance and driving the world’s energies into motion.
These are Vedic images for “flow” and abundance: Indra’s strength makes nourishment stream forth and makes the rivers surge, symbolizing the removal of blockage and the return of prosperity.
It means the poet fashions a fresh, inspired formulation of sacred speech—an original hymn/insight—so that Indra is invoked more effectively and the praiser’s inspiration grows strong.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.