
Sukta 4.22
Vāmadeva Gautama
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
वामदेवस्यायं सूक्तः इन्द्रं स्तौति—स महाबलः साधकः प्रार्थनां सोमं स्तुतिं च गृह्णाति, ततः उपासकस्य कामान् प्रबलतया साधयति। अस्य अतिप्रवृद्धं वीर्यं लोकव्यवस्थापकं बलं च स्मार्यते—वृषभस्य स्तनात् क्षीरमिव समृद्धिं स्रवयन्, नदीश्च प्रवर्तयन्। इन्द्रानुग्रहेण कवेर् धियः कार्यसिद्धिश्च नदीव प्रवर्धतामिति प्रार्थ्यते।
Mantra 1
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेति ॥
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेतिः ॥
Mantra 2
वृषा वृषन्धिं चतुरश्रिमस्यन्नुग्रो बाहुभ्यां नृतमः शचीवान् । श्रिये परुष्णीमुषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये ॥
वृषा वृषन्धिं चतुरश्रिमस्यन्नुग्रो बाहुभ्यां नृतमः शचीवान् । श्रिये परुष्णीमुषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये ॥
Mantra 3
यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । दधानो वज्रं बाह्वोरुशन्तं द्याममेन रेजयत्प्र भूम ॥
यः देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः । दधानो वज्रं बाह्वोरुशन्तं द्याममेन रेजयत् प्र भूमम् ॥
Mantra 4
विश्वा रोधांसि प्रवतश्च पूर्वीर्द्यौॠष्वाज्जनिमन्रेजत क्षाः । आ मातरा भरति शुष्म्या गोर्नृवत्परिज्मन्नोनुवन्त वाताः ॥
विश्वा रोधांसि प्रवतश्च पूर्वीर्द्यौर्ऋष्वाज्जनिमन् रेजत क्षाः । आ मातरा भरति शुष्म्या गोर्नृवत्परिज्मन्नोनुवन्त वाताः ॥
Mantra 5
ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्वित्सवनेषु प्रवाच्या । यच्छूर धृष्णो धृषता दधृष्वानहिं वज्रेण शवसाविवेषीः ॥
ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्वित्सवनेषु प्रवाच्या । यच्छूर धृष्णो धृषता दधृष्वानहिं वज्रेण शवसाविवेषीः ॥
Mantra 6
ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥
ताः खलु ते सत्याः तुविनृम्णाः सर्वाः शक्तयः; वृष्ण ऊध्नः सर्वा धेनवः प्र सिस्रते। अथ हि त्वद्वृषमणो भियानाः सिन्धवो जवसा प्र चक्रमन्त।
Mantra 7
अत्राह ते हरिवस्ता उ देवीरवोभिरिन्द्र स्तवन्त स्वसारः । यत्सीमनु प्र मुचो बद्बधाना दीर्घामनु प्रसितिं स्यन्दयध्यै ॥
अत्र ते हरिवस्तः देव्यः स्वसारः अवोभिः, हे इन्द्र, स्तवन्ति। यत् सीम् अनु प्र मुचः बद्बधानं, दीर्घाम् अनु प्रसितिं स्यन्दयध्यै।
Mantra 8
पिपीळे अंशुर्मद्यो न सिन्धुरा त्वा शमी शशमानस्य शक्तिः । अस्मद्र्यक्छुशुचानस्य यम्या आशुर्न रश्मिं तुव्योजसं गोः ॥
पिपीळे अंशुर्मद्यो न सिन्धुः; त्वा शमी शशमानस्य शक्तिः। अस्मद्र्यक् छुशुचानस्य यम्या, आशुर्न रश्मिं तुव्योजसं गोः।
Mantra 9
अस्मे वर्षिष्ठा कृणुहि ज्येष्ठा नृम्णानि सत्रा सहुरे सहांसि । अस्मभ्यं वृत्रा सुहनानि रन्धि जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्य ॥
अस्मे वर्षिष्ठाः कृणुहि ज्येष्ठा नृम्णानि सत्रा सहुरे सहांसि। अस्मभ्यं वृत्रा सुहणानि रन्धि जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्य॥
Mantra 10
अस्माकमित्सु शृणुहि त्वमिन्द्रास्मभ्यं चित्राँ उप माहि वाजान् । अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीरस्माकं सु मघवन्बोधि गोदाः ॥
अस्माकमित्सु शृणुहि त्वमिन्द्रास्मभ्यं चित्राँ उप माहि वाजान्। अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीरस्माकं सु मघवन्बोधि गोदाः॥
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः। अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः॥
Indra’s willing acceptance of the worshipper’s offerings and his capacity to accomplish what he accepts and desires.
Praise expands to Indra as sustainer of sacred speech and Soma, then to his cosmic potency—abundance streaming like milk and forces moving under his awe-inspiring drive.
The vision of Indra’s true, vast manhood: rivers surge forward in speed, and the world’s flows are released and set in motion by his power.
A new brahman is fashioned; the poet asks that inspiration swell like rivers and that the singers remain ever fit for Indra’s chariot-path—effective partners in his onward action.
यन्न इन्द्रो जुजुषे यच्च वष्टि तन्नो महान्करति शुष्म्या चित् । ब्रह्म स्तोमं मघवा सोममुक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रदेति ॥ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥nadyo na pīpeḥ
It praises Indra as the mighty power who accepts the worshipper’s prayer and Soma and then makes results happen—releasing abundance and driving the world’s energies into motion.
These are Vedic images for “flow” and abundance: Indra’s strength makes nourishment stream forth and makes the rivers surge, symbolizing the removal of blockage and the return of prosperity.
It means the poet fashions a fresh, inspired formulation of sacred speech—an original hymn/insight—so that Indra is invoked more effectively and the praiser’s inspiration grows strong.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.