Sukta 18

Mantra 1

परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते स्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजां रीरिषो मोत वीरान् ॥

हे मृत्यू, फार दूर जा; देवयान (देवांकडे जाणारा मार्ग) यापेक्षा भिन्न, तुझाच जो स्वतःचा पंथ आहे त्यावर पुढे जा. पाहणाऱ्या-ऐकणाऱ्या तुला मी सांगतो: आमची प्रजां—संतती/उद्भव—हिला रीरिषः, इजा करू नकोस; आणि आमचे वीरान्—वीरबल—स्पर्श करू नकोस.

Mantra 2

मृत्योः पदं योपयन्तो यदैत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः ॥

मृत्यूचे पद लपवीत, जेव्हा तुम्ही त्याच्या पलीकडे जाता, तेव्हा दीर्घ आयुष्य आणि अधिक अग्रगामी गती धारण करा. प्रजा व धनाने—आत्मसमृद्धीने—परिपूर्ण व्हा. हे यज्ञिय जनहो, शुद्ध व पूत होऊन अधिक निर्मळ व्हा.

Mantra 3

इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्नभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य । प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

हे जीवंत जन मृतांपासून दूर झाले आहेत; आज आमची देवहूती (देवांना आवाहन) शुभ झाली आहे. आम्ही पुढे जातो—नृत्य व हर्षाकडे—दीर्घ आयुष्य आणि अधिक अग्रगामी गती धारण करून.

Mantra 4

इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरो अर्थमेतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्मृत्युं दधतां पर्वतेन ॥

मी जीवंतांसाठी ही परिघ-सीमा स्थापीतो; आता यांपैकी कोणीही ही मर्यादा ओलांडून त्या पलीकडील ध्येयाकडे (मृतलोकाकडे) जाऊ नये. ते शंभर शरदऋतू, अनेक व पूर्ण, जगोत; आणि मृत्यूला आतच ठेवून रोखोत—जणू पर्वताने वेढल्याप्रमाणे.

Mantra 5

यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ ऋतव ऋतुभिर्यन्ति साधु । यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम् ॥

जसे दिवस योग्य क्रमाने एकामागून एक येतात, जसे ऋतू ऋतूंशी सुसंगत रीतीने चालतात, जसे पुढचा आधीच्याला सोडून देत नाही—तसेच, हे धाता (विधाता), यांचे आयुष्य-मार्ग सुव्यवस्थित सातत्याने नियोजित कर.

Mantra 6

आ रोहतायुर्जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति ष्ठ । इह त्वष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुः करति जीवसे वः ॥

उठा—आयुष्य आणि परिपक्व जरा निवडत; क्रमाने प्रयत्न करीत पुढे जा आणि दृढपणे उभा राहा. येथे त्वष्टा, सुजनिमा (सत्प्रजनन-शक्ती)सह, एकमताने, तुमच्या जगण्यासाठी दीर्घ आयुष्य करो.

Mantra 7

इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु । अनश्रवोऽनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिमग्रे ॥

या स्त्रिया अविधवा, सुपत्नी—अंजन व सर्पिष् (घृत) यांनी अभ्यंगित होऊन—एकत्र प्रवेश करो. अपकीर्ती-रहित, रोग-रहित, सत्य रत्नांनी युक्त—या जनन्या अग्रे योनि (सृजन-आसन) वर आरोहण करो, जीवन-प्रवाहाकडे परत जावोत.

Mantra 8

उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि । हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सं बभूथ ॥

हे नारी, उठ; जीवितलोकाकडे ये. ज्याचे प्राण गेले आहेत, जो तुझ्या जवळ पडला आहे—त्याला मागे ठेवून इथे ये. हे तुझ्यासाठीच आहे: हस्तग्रहणाने, गृहस्थापनेच्या इच्छेने, तू पुन्हा पूर्णपणे पत्नीत्वाच्या अवस्थेत प्रविष्ट झाली आहेस.

Mantra 9

धनुर्हस्तादाददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयं सुवीरा विश्वाः स्पृधो अभिमातीर्जयेम ॥

मृताच्या हातातून धनुष्य घेऊन—आमच्या क्षत्रत्वासाठी, तेजासाठी, बलासाठी—तू इथेच स्थिर राहा. इथेच आम्ही, सु-वीर (वीर-संपत्ती/वीर-संतती) युक्त होऊन, सर्व स्पृधा आणि सर्व अभिमाती (आक्रमक वैरशक्ती) जिंकू.

Mantra 10

उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पृथिवीं सुशेवाम् । ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा त्वा पातु निॠतेरुपस्थात् ॥

या माता-भूमीजवळ सरकून जा—विस्तीर्ण-व्यापक, प्रशस्त पृथ्वी, सु-शेवा (कल्याणकारी, कृपाळू). लोकरासारखी मृदू ही युवती, दक्षिणावत् (दक्षिणा-समृद्ध, शुभ-दानशक्तियुक्त) आहे; निरृति-च्या उपस्थानातून, विनाशाच्या लोकातून, ही तुला रक्षो.

Mantra 11

उच्छ्वञ्चस्व पृथिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भव सूपवञ्चना । माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूम ऊर्णुहि ॥

हे पृथ्वी, तू वर उचल; त्याला खाली दाबू नकोस. त्याच्यासाठी सुलभ-प्राप्य हो, मृदू रीतीने जागा देणारी हो. जशी माता आपल्या वस्त्राच्या पदराने पुत्राला आच्छादित करते, तशी, हे भूमे, त्याला आवरून घे.

Mantra 12

उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्वत्र ॥

ऊर्ध्वगामी होत पृथ्वी दृढपणे, सुस्थिर होऊन उभी राहो. मित (मोजून ठरविलेले) सहस्र आधार जवळ येऊन त्याला टेकू देत राहोत. हे गृह घृत-धारांनी स्रवणारे—पोषक व तेजस्वी—होवोत; आणि येथे सर्व काळ त्याच्यासाठी शरणे ठरोत.

Mantra 13

उत्ते स्तभ्नामि पृथिवीं त्वत्परीमं लोगं निदधन्मो अहं रिषम् । एतां स्थूणां पितरो धारयन्तु तेऽत्रा यमः सादना ते मिनोतु ॥

तुझ्या सभोवती पृथ्वीला मी वरून आधार देऊन स्थिर करीत आहे; हा लोक-क्रम (लोकव्यवस्था) स्थापीत करीत—मला इजा होऊ नये. पितर हे स्तंभ धारण करो; आणि येथेच यम तुझ्यासाठी आसन, स्थिर निवास रचो.

Mantra 14

प्रतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः । प्रतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ॥

परत येणाऱ्या दिवसांत त्यांनी मला पुन्हा मागे ठेवले—जणू पान अंथरावे तसे. मी वाचेला पुन्हा धरून घेतले—जशी रशनेने घोडा आवळून धरतात तसे.