Sukta 18

Mantra 1

परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते स्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजां रीरिषो मोत वीरान् ॥

હે મૃત્યુ, બહુ દૂર—પરં—જાઓ; તે માર્ગે આગળ વધો જે તારો પોતાનો છે, દેવયાન—દેવમાર્ગ—થી ભિન્ન. તને, જે ચક્ષુષ્માન અને શ્રુણ્વાન છે, હું કહું છું: અમારી પ્રજાને હાનિ ન કર; અમારા વીરાન્—વીર-શક્તિઓ—ને સ્પર્શ ન કર.

Mantra 2

मृत्योः पदं योपयन्तो यदैत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः ॥

મૃત્યુના પદચિહ્નને છુપાવી, જ્યારે તમે તેને વટાવી ગયા, ત્યારે દીર્ઘ આયુષ્ય અને વધુ અગ્રગામી ગતિ ધારણ કરીને—પ્રજાથી અને ધનથી—પોષિત થાઓ. હે યજ્ઞિયજન, શુદ્ધ અને પવિત્ર બનો.

Mantra 3

इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्नभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य । प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

આ જીવતા લોકો મૃતકો પાસેથી વળી દૂર થયા છે; આજે દેવોને આપણી હૂતિ શુભ બની છે. અમે આગળ જઈએ છીએ—નૃત્ય અને હર્ષ તરફ—દીર્ઘ આયુષ્ય અને વધુ અગ્રગામી ગતિ ધારણ કરીને.

Mantra 4

इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरो अर्थमेतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्मृत्युं दधतां पर्वतेन ॥

જીવતા લોકો માટે હું આ પરિધિ સ્થાપું છું; કોઈ અન્ય આ સીમા વટાવી તે પરના અર્થ (મૃતકોના માર્ગ) તરફ ન જાય. તેઓ અનેક અને પૂર્ણ એવા સો શરદો જીવે; પર્વત સમે બંધ કરી મૃત્યુને અંદર જ રાખે.

Mantra 5

यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ ऋतव ऋतुभिर्यन्ति साधु । यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम् ॥

જેમ દિવસો યોગ્ય ક્રમે અનુસરે આવે છે, જેમ ઋતુઓ ઋતુઓ સાથે સુવ્યવસ્થિત રીતે ગતિ કરે છે, જેમ પછીનું પહેલાંને ત્યજતું નથી—તેમ, હે ધાતૃ (વિધાતા/સર્જક), એમના આયુષ્યના માર્ગોને ક્રમબદ્ધ સતતતા સાથે ગોઠવી દે.

Mantra 6

आ रोहतायुर्जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति ष्ठ । इह त्वष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुः करति जीवसे वः ॥

આયુષ્ય અને તેની પરિપક્વ જરાને પસંદ કરીને ઊભા થાઓ; યોગ્ય ક્રમે પ્રયત્ન કરતા આગળ વધો અને સ્થિર થાઓ. અહીં ત્વષ્ટૃ, સુજનિમા (સુસંતાન-શક્તિ) સાથે, એકસાથે, તમારે જીવવા માટે દીર્ઘ આયુષ્ય રચી આપે.

Mantra 7

इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु । अनश्रवोऽनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिमग्रे ॥

આ સ્ત્રીઓ—વિધવા ન હોય, સુપત્ની (સુયોગ્ય દાંપત્યવાળી)—અંજન અને સર્પિષા (ઘૃત-સમૃદ્ધિ)થી અભિષિક્ત થઈ, એકસાથે પ્રવેશ કરે. અપકીર્તિ વિનાની, રોગવિહિન, સુરત્ના (સત્ય ધનવાળી) બની, માતાઓ પ્રથમ યોનિ (સર્જન-આસન) પર આરોહણ કરે—જીવનની અગ્રધારામાં પુનઃ પ્રવાહિત થવા માટે.

Mantra 8

उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि । हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सं बभूथ ॥

હે નારી, ઊઠ; જીવલોક તરફ આગળ વધ. જેના પ્રાણ ગયા છે, જે તારી પાસે પડ્યો છે—તેને છોડીને અહીં આવ. હસ્તગ્રાહ (હાથ પકડવાના વિધિ) દ્વારા, ગૃહસ્થ-સ્થાપન કરવાની ઇચ્છા દ્વારા—તું ફરી પૂર્ણ રૂપે પત્નીપણાના પદમાં પ્રવેશી છે.

Mantra 9

धनुर्हस्तादाददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयं सुवीरा विश्वाः स्पृधो अभिमातीर्जयेम ॥

મૃતના હાથમાંથી ધનુષ્ય લઈ—અમારા ક્ષત્રત્વ માટે, તેજ માટે, બળ માટે—તું અહીં જ રહે. અહીં જ અમે, સુવીર (વીર પુત્રો/વીર આત્માઓ)થી સમૃદ્ધ, સર્વ સ્પર્ધાઓ અને સર્વ અભિમાતિઓ (આક્રમક વૈર-શક્તિઓ)ને જીતીએ.

Mantra 10

उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पृथिवीं सुशेवाम् । ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा त्वा पातु निॠतेरुपस्थात् ॥

આ માતા ભૂમિ પાસે સરકીને આવ; વિશાળ વ્યાપ ધરાવતી, વિસ્તૃત, સુશીલા અને કૃપાળુ. ઊન જેવી નરમ છે આ યુવતિ, દક્ષિણાવતી (દક્ષિણા-શક્તિથી સમૃદ્ધ); નિઋતિના ઉપસ્થાનથી—વિઘટનના લોકથી—એ તને રક્ષે.

Mantra 11

उच्छ्वञ्चस्व पृथिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भव सूपवञ्चना । माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूम ऊर्णुहि ॥

હે પૃથ્વી, તું ઊંચી ઊઠ; તેને દબાવી ન નાખ. તેના માટે સુલભ માર્ગવાળી બન, સહજ અને કોમળ રીતે સ્થાન આપ. જેમ માતા પોતાના પુત્રને વસ્ત્રના પલ્લાથી ઢાંકે છે, તેમ હે ભૂમિ, તેને આવરી લે.

Mantra 12

उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्वत्र ॥

ઉપર ઊઠતી પૃથ્વી દૃઢ અને સુસ્થિર ઊભી રહે. હજાર માપેલા આધાર નજીક આવી તેને ટેકો આપે. આ નિવાસો ઘૃતની ધારા સમા—પોષક અને તેજસ્વી—બનતા રહે; અહીં સર્વકાળે તેના માટે શરણસ્થાન રહે.

Mantra 13

उत्ते स्तभ्नामि पृथिवीं त्वत्परीमं लोगं निदधन्मो अहं रिषम् । एतां स्थूणां पितरो धारयन्तु तेऽत्रा यमः सादना ते मिनोतु ॥

હું તારા ચારે તરફ પૃથ્વીને ઉપરથી ટેકો આપું છું, આ લોક-વ્યવસ્થાને સ્થિર કરું છું—મને હાનિ ન થાય. પિતૃઓ આ સ્તંભને ધારણ કરે; અહીં યમ તારા માટે આસન, સ્થિર નિવાસ રચી દે.

Mantra 14

प्रतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः । प्रतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ॥

પ્રતિચીન દિવસોમાં તેમણે મને ફરી પાછો સ્થાપ્યો—જેમ પર્ણને મૂકે તેમ. મેં વાચને ફરી પકડી લીધી, જેમ રશનાથી ઘોડાને પકડી લેવાય તેમ.