Rig Veda 10.18.9: Mandala 10, Sukta 18, Mantra 9

Sukta 10.18

Rishi: RV 10.18 funerary hymn seer tradition.

Devata: Kṣatra/Varcas/Bala as empowering forces; the community’s heroic energy (suvīra) is invoked.

Chandas: Triṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

धनुर्हस्तादाददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयं सुवीरा विश्वाः स्पृधो अभिमातीर्जयेम ॥

Transliteration

dhánur hástād ā́dadāno mṛtásyā́smé kṣatrā́ya várcase bálāya | atráivá tvám ihá vayáṃ suvī́rā víśvāḥ spṛ́dho abhímātīr jayema ||

Translation

മൃതന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ധനുസ്സു എടുത്തുകൊണ്ട്—ഞങ്ങളുടെ ക്ഷത്രത്വത്തിനായി, തേജസ്സിനായി, ബലത്തിനായി—നീ ഇവിടെ തന്നേ നിലകൊള്ളുക. ഇവിടെ തന്നേ ഞങ്ങൾ, സുവീരന്മാരാൽ (വീരപുത്രന്മാർ/വീരാത്മാക്കൾ) സമൃദ്ധരായി, എല്ലാ സ്പൃധകളെയും എല്ലാ അഭിമാതികളെയും (ആക്രമക വൈരശക്തികളെ) ജയിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धनुः: bow
• धनुः: कर्म (आददानः इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)

• हस्तात्: from the hand
• हस्तात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• आददानः: taking up / receiving
• आददानः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √दा (आ + दा) / √दद् (आददान- इति वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययः)

• मृतस्य: of the dead (man)
• मृतस्य: सम्बन्ध (धनुः इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मृत (√मृ + क्त) / मृत (प्रातिपदिक)

• अस्मे: to us / for us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• क्षत्राय: for dominion / sovereignty
• क्षत्राय: प्रयोजन/सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• वर्चसे: for splendor
• वर्चसे: प्रयोजन/सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक)

• बलाय: for strength
• बलाय: प्रयोजन/सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• एव: indeed / just
• एव: सम्बन्ध/निपात (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ (अस्तु/भव इत्यर्थे)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ (जयेम इति)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सुवीराः: having good heroes / brave sons
• सुवीराः: कर्तृ-विशेषण (वयम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक समास)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• स्पृधः: rivalries / contests
• स्पृधः: कर्म (जयेम)
• Type: Noun
• Root: स्पृध् (प्रातिपदिक; स्त्री)

• अभिमातीः: hostilities / assaults
• अभिमातीः: कर्म (जयेम)
• Type: Noun
• Root: अभि-माति (प्रातिपदिक; स्त्री)

• जयेम: may we conquer
• जयेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जि (जयति)