Rig Veda Sukta 45
Mandala 1Sukta 4510 Mantras

Sukta 45

Sukta 1.45

Rishi

Kaṇva (Kāṇva lineage) (traditional for RV 1.45)

Devata

Agni (as summoner and sacrificer); also invokes Vasus, Rudras, Ādityas

Chandas

Gāyatrī (probable; requires pada-count verification)

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ യാഗത്തിലെ പുരോഹിത-ആഹ്വാനകനായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു—അവൻ വസുക്കൾ, രുദ്രർ, ആദിത്യർ എന്നീ ദിവ്യകുലങ്ങളെ മനുഷ്യരുടെ യാഗത്തിലേക്ക് വിളിച്ചു വരുത്തി, യാഗത്തെ “സു-അധ്വര” (സുമാർഗ്ഗിത/സുപഥിത)മാക്കുന്നു. ഹവിയും യജമാനന്റെ ഭക്തിഭാവ–സങ്കൽപ്പവും മേലോട്ടു വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകാൻ അഗ്നിയോട് ആവർത്തിച്ച് അപേക്ഷിക്കുന്നു; അതിലൂടെ മനുവിന്റെ മനുഷ്യസമൂഹം ഋതം/കോസ്മികക്രമവുമായി ഏകീകരിക്കപ്പെടണമെന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. അവസാനം അഗ്നിയുടെ യജനത്തെ സോമസാന്നിധ്യവുമായി അടുത്തായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാർ പാനം ചെയ്യുവാൻ വിളിക്കുകയും, യാഗം സാധാരണ സമയപരിധിയെ അതിക്രമിക്കുവാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Recitation with translationRig Veda 1.45

Mantras

Mantra 1

त्वमग्ने वसूँरिह रुद्राँ आदित्याँ उत । यजा स्वध्वरं जनं मनुजातं घृतप्रुषम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഇവിടെ വസുക്കളെയും രുദ്രന്മാരെയും ആദിത്യന്മാരെയും കൂടി കൊണ്ടുവരിക; യജ്ഞകർമ്മം നിർവഹിക്ക. മനുജനിതമായ, സുസംവിധിതമായ മനുഷ്യസമൂഹത്തിനായി—ഘൃതത്തിന്റെ ശുദ്ധ തുള്ളികളാൽ സിഞ്ചിതമായ—സ്വധ്വര യജ്ഞത്തിൽ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്ക; അകത്തെ വിധി നേരായ പാതയാകട്ടെ.

Mantra 2

श्रुष्टीवानो हि दाशुषे देवा अग्ने विचेतसः । तान्रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह ॥

ഹേ അഗ്നേ, ദാനം ചെയ്യുന്നവനുവേണ്ടി ദേവന്മാർ ശ്രവിക്കാൻ ഉത്സുകരാണ്; അവർ വിവേചനചേതനയുടെ ശക്തികളാണ്. ഹേ ഗീർവണ, രോഹിദശ്വ (ചുവന്ന കുതിരകളുള്ളവനേ), അവരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക—ത്രി-ഏകാദശ, മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരെ നമ്മുടെ യജ്ഞക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വഹിക്ക.

Mantra 3

प्रियमेधवदत्रिवज्जातवेदो विरूपवत् । अङ्गिरस्वन्महिव्रत प्रस्कण्वस्य श्रुधी हवम् ॥

ഹേ ജാതവേദസ്, നീ പ്രിയമേധനെ കേട്ടതുപോലെ, അത്രിയെ കേട്ടതുപോലെ, വിരൂപനെ കേട്ടതുപോലെ, അങ്കിരസുകളെ കേട്ടതുപോലെ—ഹേ മഹിവ്രത, ഇപ്പൊഴും പ്രസ്കണ്വന്റെ ഹവൻ-ആഹ്വാനം കേൾക്കുക; സമ്മതത്തിന്റെ ജ്വാലയാൽ അതിന് മറുപടി നൽകുക.

Mantra 4

महिकेरव ऊतये प्रियमेधा अहूषत । राजन्तमध्वराणामग्निं शुक्रेण शोचिषा ॥

മഹാശബ്ദമുള്ള പ്രിയമേധർ സഹായത്തിനായി അവനെ ആഹ്വാനിച്ചു—അധ്വരങ്ങളുടെ (യജ്ഞങ്ങളുടെ) രാജാവായ അഗ്നിയെ, ശുദ്ധവും ദീപ്തവുമായ ജ്വാലകൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്നവനെ. ആ അധിപതി അഗ്നി നമ്മുടെ അന്തർ അധ്വരത്തെ ഭരിക്കട്ടെ; അതിനെ ദീപ്തപരിപൂർണ്ണതയിലേക്കു നയിക്കട്ടെ.

Mantra 5

घृताहवन सन्त्येमा उ षु श्रुधी गिरः । याभिः कण्वस्य सूनवो हवन्तेऽवसे त्वा ॥

ഹേ ഘൃതാഹവനേ (ഘൃതത്തോടെ ആഹുതി സ്വീകരിക്കുന്നവനേ), ഈ വചനങ്ങൾ ഇവിടെ തന്നെയുണ്ട്—ഇപ്പോൾ തന്നെ നന്നായി കേൾക്കുക. ഈ സ്തുതികളാൽ കണ്വന്റെ പുത്രന്മാർ സഹായത്തിനായി നിന്നെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; പോഷകമായ അഗ്നിയായി വരിക—ആഹുതിയെ മേലോട്ടു വഹിക്കയും, ചേതനയെ അകത്തോട്ടു സ്ഥാപിക്കയും ചെയ്യുക.

Mantra 6

त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः । शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

ഹേ ചിത്രശ്രവസ്തമ (കീർത്തിയിൽ അത്യന്തം ദീപ്തനായവനേ), വസതികളിലെ ജനങ്ങൾ നിന്നെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. ഹേ ശോചിഷ്കേശ (ജ്വാലാകേശൻ) പുരുപ്രിയ അഗ്നേ, ഹവ്യം വഹിക്കാൻ വരിക—ഞങ്ങളുടെ ആഹുതിയെ മേലോട്ടു കൊണ്ടുപോകുക; ഞങ്ങളുടെ ചേതനയെ അതിന്റെ പരിധികൾക്കപ്പുറം എത്തിക്കുക.

Mantra 7

नि त्वा होतारमृत्विजं दधिरे वसुवित्तमम् । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं विप्रा अग्ने दिविष्टिषु ॥

ഹേ അഗ്നേ, വിപ്രന്മാർ നിന്നെ ഋതുവിനൊത്ത യജ്ഞകർമ്മനിഷ്ഠനായ ഋത്വിജനായി—ഹോതൃയായി സ്ഥാപിച്ചു; നീ വസു-വിത്തമം, സത്യസമ്പത്തിന്റെ അത്യുത്തമ കണ്ടെത്തുകാരൻ. ശ്രുത്കർണം—സത്യമായി കേൾക്കുന്ന കാതുള്ളവനേ, സപ്രഥസ്തമം—വ്യാപ്തിയിൽ അതിവിശാലനായ നീ, ദിവിഷ്ടിഷു—ദൈവിക പരിശ്രമങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതനാകുന്നു.

Mantra 8

आ त्वा विप्रा अचुच्यवुः सुतसोमा अभि प्रयः । बृहद्भा बिभ्रतो हविरग्ने मर्ताय दाशुषे ॥

ഹേ അഗ്നേ, സുതസോമ—സോമം പിഴിഞ്ഞൊരുക്കിയ വിപ്രന്മാർ അഭി പ്രയഃ—യജ്ഞപ്രവാഹത്തോടുകൂടെ നിന്നിലേക്കു തന്നെ പ്രേരിതരായി എത്തിയിരിക്കുന്നു. അവർ ബൃഹദ്ഭാ—വിശാലപ്രകാശം ധരിച്ചു, ഹവിസുമായി വരുന്നു. ദാനം ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യനുവേണ്ടി നീ പ്രകാശമുള്ള മധ്യസ്ഥനാകുക; അർപ്പണക്രിയയിൽ ആ മഹാതേജം നിലനിൽക്കട്ടെ.

Mantra 9

प्रातर्याव्णः सहस्कृत सोमपेयाय सन्त्य । इहाद्य दैव्यं जनं बर्हिरा सादया वसो ॥

ഹേ സഹസ്കൃത—ശക്തിയാൽ നിർമ്മിതനായ ബലവാനേ, പ്രാതര്യാവൺ—പ്രഭാതത്തിൽ എത്തുന്നവനേ, നീ സോമപേയായ—സോമപാനത്തിനായി സന്നദ്ധനാകുന്നു. ഇന്ന് ഇവിടെ ദൈവ്യ ജനത്തെ ബർഹിസിന്മേൽ ഇരുത്തുക, ഹേ വസോ. ഹേ ദീപ്തനേ, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ദൈവ്യമായ ഋത-ക്രമബദ്ധ സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്ക; പ്രവർത്തിയുടെ പ്രഭാതം പൂർത്തിയാകട്ടെ.

Mantra 10

अर्वाञ्चं दैव्यं जनमग्ने यक्ष्व सहूतिभिः । अयं सोमः सुदानवस्तं पात तिरोअह्न्यम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, ദൈവ്യജനത്തെ അർവാഞ്ചം—ഇവിടെക്കായി—തിരിപ്പിച്ച്, സഹൂതിഭിഃ (ആഹ്വാന-സഹായങ്ങളോടെ) അവരുടെ വേണ്ടി യജ്ഞം ചെയ്യുക. ഈ സോമം ഇവിടെ ഉണ്ട്, ഹേ സുദാനവഃ (സുദാതാക്കൾ); തിരോഅഹ്ന്യ സോമം പാനം ചെയ്യുക—അത് ദിവസത്തിന്റെ അതിർത്തി കടന്നുപോകുന്നതാണ്.

Frequently Asked Questions

It asks Agni to come as the priest of the sacrifice, summon the divine groups (Vasus, Rudras, Ādityas), and carry the offerings so the rite becomes well-ordered and effective.

They represent major ‘families’ of gods. Calling them together means inviting a complete divine assembly to witness and accept the sacrifice.

Agni conducts the offering, while Soma is the sacred drink offered to the gods. The hymn links them: Agni brings the gods and completes the rite, and Soma seals it through divine drinking and blessing.

Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play