Rig Veda Sukta 45
Mandala 1Sukta 4510 Mantras

Sukta 45

Sukta 1.45

Rishi

Kaṇva (Kāṇva lineage) (traditional for RV 1.45)

Devata

Agni (as summoner and sacrificer); also invokes Vasus, Rudras, Ādityas

Chandas

Gāyatrī (probable; requires pada-count verification)

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಪೌರೋಹಿತ್ಯದ ಆಹ್ವಾನಕನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಕುಲಗಳನ್ನು ಮಾನವರ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು, ಯಾಗವನ್ನು “ಸು-ಅಧ್ವರ” (ಸುಮಾರ್ಗಿತ/ಸುಪಥಿತ)ವಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಹವಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಯಜಮಾನನ ಭಕ್ತಿಭಾವ–ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲೆಂದು ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಮನುಜನ ಸಮುದಾಯವು ಋತ/ಕೋಸ್ಮಿಕ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಯಜನವು ಸೋಮದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬಂಧಿತವೆಂದು ಹೇಳಿ, ದೇವತೆಗಳು ಪಾನಮಾಡಲೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಯಜ್ಞವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಉನ್ನತವಾಗಲೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

त्वमग्ने वसूँरिह रुद्राँ आदित्याँ उत । यजा स्वध्वरं जनं मनुजातं घृतप्रुषम् ॥

ಓ ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಸುಗಳನ್ನು, ರುದ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರನ್ನೂ ಕರೆತಂದು; ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಮನುಜನಿತವಾದ, ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮಾನವಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ—ಘೃತದ ಪವಿತ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಸಿಂಚಿತವಾದ—ಸ್ವಧ್ವರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು; ಅಂತರಂಗ ವಿಧಿ ಸರಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಲಿ.

Mantra 2

श्रुष्टीवानो हि दाशुषे देवा अग्ने विचेतसः । तान्रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह ॥

ಓ ಅಗ್ನೇ, ದಾನಶೀಲನಿಗಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ವಿವೇಕಚೇತನ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಓ ಗೀರ್ವಣ, ರೋಹಿದಶ್ವ (ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಗಳವನೇ), ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು—ತ್ರಿ-ಏಕಾದಶ, ಮೂವತ್ತ್ಮೂರು ದೇವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಹಿಸು.

Mantra 3

प्रियमेधवदत्रिवज्जातवेदो विरूपवत् । अङ्गिरस्वन्महिव्रत प्रस्कण्वस्य श्रुधी हवम् ॥

ಓ ಜಾತವೇದಸ್, ನೀನು ಪ್ರಿಯಮೇಧನನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಅತ್ರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ವಿರೂಪನನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಅಂಗಿರಸರನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ—ಓ ಮಹಿವ್ರತ, ಹಾಗೆಯೇ ಈಗ ಪ್ರಸ್ಕಣ್ವನ ಹವನ್-ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅನುಮೋದನೆಯ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸು.

Mantra 4

महिकेरव ऊतये प्रियमेधा अहूषत । राजन्तमध्वराणामग्निं शुक्रेण शोचिषा ॥

ಮಹಾ-ಸ್ವರದ ಪ್ರಿಯಮೇಧರು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು—ಅಧ್ವರಗಳ (ಯಜ್ಞಗಳ) ರಾಜನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವವನನ್ನು. ಆ ಅಧಿಪತಿ ಅಗ್ನಿ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗ ಅಧ್ವರವನ್ನು ಆಳಲಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದೀಪ್ತ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸಲಿ.

Mantra 5

घृताहवन सन्त्येमा उ षु श्रुधी गिरः । याभिः कण्वस्य सूनवो हवन्तेऽवसे त्वा ॥

ಹೇ ಘೃತಾಹವನ (ಘೃತದಿಂದ ಆಹುತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನೇ), ಈ ವಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ—ಇಗೋ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳು. ಈ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಕಣ್ವನ ಪುತ್ರರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಪೋಷಕ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಬಾ—ಆಹುತಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು, ಚೇತನೆಯನ್ನು ಒಳಗೆಡೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸು.

Mantra 6

त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः । शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

ಹೇ ಚಿತ್ರಶ್ರವಸ್ತಮ (ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತನಾದವನೇ), ವಸತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಶೋಚಿಷ್ಕೇಶ (ಜ್ವಾಲಾಕೇಶವಂತ) ಬಹುಪ್ರಿಯ ಅಗ್ನೇ, ಹವ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬಾ—ನಮ್ಮ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು, ನಮ್ಮ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಅದರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಕರೆದೊಯ್ಯು.

Mantra 7

नि त्वा होतारमृत्विजं दधिरे वसुवित्तमम् । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं विप्रा अग्ने दिविष्टिषु ॥

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ವಿಪ್ರರು ನಿನ್ನನ್ನು ಋತುಸಮ್ಮತ ಯಜ್ಞಕರ್ಮನಿರತ ಋತ್ವಿಜನಾಗಿ—ಹೋತೃವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ನೀನು ವಸು-ವಿತ್ತಮ, ಸತ್ಯಸಂಪತ್ತಿನ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ವೇಷಕ. ಶ್ರುತ್ಕರ್ಣ—ಸತ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಕಿವಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಸಪ್ರಥಸ್ತಮ—ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲನಾದ ನೀನು, ದಿವಿಷ್ಟಿಷು—ದೈವಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವೆ.

Mantra 8

आ त्वा विप्रा अचुच्यवुः सुतसोमा अभि प्रयः । बृहद्भा बिभ्रतो हविरग्ने मर्ताय दाशुषे ॥

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಸುತಸೋಮ—ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಿಪ್ರರು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಾವೇ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅಭಿ ಪ್ರಯಃ—ಯಜ್ಞಪ್ರವಾಹದೊಂದಿಗೆ. ಅವರು ಬೃಹದ್ಭಾ—ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹವಿಸನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರುತ್ತಾರೆ. ದಾನಮಾಡುವ ಮর্ত್ಯನಿಗಾಗಿ ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗು; ಅರ್ಪಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತೇಜ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ.

Mantra 9

प्रातर्याव्णः सहस्कृत सोमपेयाय सन्त्य । इहाद्य दैव्यं जनं बर्हिरा सादया वसो ॥

ಹೇ ಸಹಸ್ಕೃತ—ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರೂಪಿತ ಬಲವಂತನೇ, ಪ್ರಾತರ್ಯಾವಣ—ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವವನೇ, ನೀನು ಸೋಮಪೇಯಾಯ—ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವೆ. ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ದೈವ್ಯ ಜನವನ್ನು ಬರ್ಹಿಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಗೊಳಿಸು, ಹೇ ವಸೋ. ಹೇ ಪ್ರಕಾಶವಂತನೇ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ದೈವ್ಯ ಋತ-ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು, ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಭಾತವು ಪೂರ್ಣವಾಗಲೆಂದು.

Mantra 10

अर्वाञ्चं दैव्यं जनमग्ने यक्ष्व सहूतिभिः । अयं सोमः सुदानवस्तं पात तिरोअह्न्यम् ॥

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದೈವ್ಯ ಜನರನ್ನು ಅರ್ವಾಂಚ್—ಇತ್ತ ಕಡೆಗೆ—ತಿರುಗಿಸಿ, ಸಹೂತಿಭಿಃ (ಆಹ್ವಾನ-ಸಹಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅವರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞಮಾಡು. ಈ ಸೊಮ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಹೇ ಸುಧಾನವಃ (ಸು-ದಾತರು); ತಿರೋಅಹ್ನ್ಯ ಸೊಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿರಿ—ಅದು ದಿನದ ಪಾರಕ್ಕೆ ಸಾಗುವದು.

Frequently Asked Questions

It asks Agni to come as the priest of the sacrifice, summon the divine groups (Vasus, Rudras, Ādityas), and carry the offerings so the rite becomes well-ordered and effective.

They represent major ‘families’ of gods. Calling them together means inviting a complete divine assembly to witness and accept the sacrifice.

Agni conducts the offering, while Soma is the sacred drink offered to the gods. The hymn links them: Agni brings the gods and completes the rite, and Soma seals it through divine drinking and blessing.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App