Adhyaya 48

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अतः परं तु विप्रर्षे चांडालपतितो द्विजः । प्रलप्य च बहून्शोकान्जगाम कश्यपं मुनिम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അതിനു ശേഷം, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണാ, ആ ദ്വിജൻ ചാണ്ഡാലാവസ്ഥയിൽ പതിതനായി, അനവധി ദുഃഖങ്ങളിൽ വിലപിച്ചു കൊണ്ടു മുനി കശ്യപന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു।

Verse 2

गत्वोवाच मुनिश्रेष्ठ वदास्माकं हितं वचः । यथा पापाद्विमुच्येहं मुनिश्रेष्ठ तथा कुरु

അവിടെ ചെന്നു അവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഞങ്ങൾക്ക് ഹിതകരമായ വാക്ക് അരുളുക; ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ജീവിതത്തിൽ തന്നേ ഞാൻ പാപത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകുവാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുക।

Verse 3

तमुवाच महातेजा ईषद्धास्यः समंततः । कश्यप उवाच । संदर्शनाच्च म्लेच्छानामुपशांतोसि वै स्वयम्

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള മുനി അല്പഹാസത്തോടെ അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. കശ്യപൻ പറഞ്ഞു—മ്ലേച്ഛന്മാരെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ തന്നെ നീ സ്വയം ശാന്തനും പ്രശാന്തനും ആയിരിക്കുന്നു।

Verse 4

गायत्र्याश्च जपैर्होमैर्व्रतैश्चांद्रायणदिभिः । स्मर नित्यं हरेः पादमुपोष्य हरिवासरम्

ഗായത്രിജപം, ജപം, ഹോമം, ചാന്ദ്രായണാദി വ്രതങ്ങളാൽ—ഹരിവാസരത്തിൽ ഉപവസിച്ച്—നിത്യം ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ സ്മരിക്ക।

Verse 5

अहर्निशं हरेर्ध्यानं प्रणामं कुरु तं प्रभुम् । तीर्थस्नानेन मंत्रेण पंकस्यांतं गमिष्यसि

പകലും രാത്രിയും ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച് ആ പ്രഭുവിന് പ്രണാമം ചെയ്യുക। തീർത്ഥത്തിൽ മന്ത്രപൂർവം സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപദുഃഖരൂപ പാങ്കിന്റെ അന്ത്യം പ്രാപിക്കും।

Verse 6

ततः पापक्षयादेव ब्राह्मणत्वं च लप्स्यसे । व्रतैर्वृषाधिकैर्मोक्षं नाशयन्कल्मषं द्विज

അതിനുശേഷം പാപക്ഷയത്തിലൂടെയേ നീ ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിക്കും। ഹേ ദ്വിജാ! ധർമ്മസമൃദ്ധമായ വ്രതങ്ങളാൽ കല്മഷം നശിപ്പിച്ച് മോക്ഷം നേടും।

Verse 7

मुनेस्तस्य वचः श्रुत्वा कृतकृत्योऽभवत्तदा । पुण्यं स विविधं कृत्वापुनर्ब्रह्मत्वमाप्तवान्

ആ മുനിയുടെ വാക്കുകൾ ശ്രവിച്ച് അവൻ അപ്പോൾ കൃതകൃത്യനായി. വിവിധ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് അവൻ വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിച്ചു।

Verse 8

ततस्तप्त्वा तपस्तीव्रंस्वर्लोकं चिरमभ्यगात् । सद्वृत्तस्याखिलं पापं क्षयं याति दिने दिने

പിന്നീട് കഠിനതപസ്സു ചെയ്ത് അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിച്ച് ദീർഘകാലം അവിടെ വസിച്ചു. സദ്വൃത്തന്റെ സകല പാപവും ദിനംപ്രതി ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 9

असद्वृत्तस्य पुण्यं हि क्षयं यात्यंजनोपमम् । अनाचाराद्धतो विप्र आचारात्सुरतां व्रजेत्

ദുരാചാരിയുടേ പുണ്യം അഞ്ജനത്തെപ്പോലെ ക്ഷയിച്ചുപോകുന്നു. അനാചാരത്താൽ ബ്രാഹ്മണൻ നശിക്കുന്നു; സദാചാരത്താൽ ദേവസ്ഥിതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 10

ततः कंठगतैः प्राणैराचारं कुरुते द्विजः । कर्मणा मनसांगेन सदाचारं सदा कुरु

അപ്പോൾ, പ്രാണൻ കണ്ഠത്തിലെത്തിയാലും ദ്വിജൻ ആചാരം പാലിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നു. കർമത്താൽ, മനസ്സാൽ, അവയവങ്ങളാൽ—എപ്പോഴും സദാചാരം ആചരിക്കു.

Verse 11

कश्यपस्योपदेशेन स विनीतोऽभवद्द्विजः । आचारं तु पुनः कृत्वा तपस्तप्तत्वा दिवं गतः

കശ്യപന്റെ ഉപദേശത്താൽ ആ ദ്വിജൻ വിനീതനായി. വീണ്ടും ആചാരം സ്വീകരിച്ച് തപസ്സു ചെയ്ത് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 12

अनाचारी हतो विप्रः स्वर्गलोकेषु गर्हितः । आचारं तु पुनः कृत्वा सुरलोके महीयते

അനാചാരിയായ ബ്രാഹ്മണൻ നശിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങളിലും നിന്ദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ വീണ്ടും ആചാരം പാലിച്ചാൽ ദേവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 13

नारद उवाच । प्राप्नुवंति गतिं लोकाः पूजयित्वा द्विजोत्तमान् । द्विजानां पीडनं कृत्वा गतिं गच्छति कां प्रभो

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ദ്വിജോത്തമരെ പൂജിച്ചാൽ ജനങ്ങൾ ശുഭഗതി പ്രാപിക്കുന്നു. പ്രഭോ, ദ്വിജന്മാരെ പീഡിപ്പിച്ചവൻ ഏതു ഗതിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്?

Verse 14

ब्रह्मोवाच । क्षुधा संतप्तदेहानां ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नार्चयेच्छक्तितो भक्त्या स याति नरकं नरः

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ശക്തിയുണ്ടായിട്ടും വിശപ്പാൽ പീഡിതദേഹരായ മഹാത്മ ബ്രാഹ്മണരെ ഭക്തിയോടെ ആദരിക്കാത്തവൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു।

Verse 15

परुषेण क्रोशयित्वा क्रोधाद्यस्तु विसर्जयेत् । स याति नरकं घोरं महारौरवकृच्छ्रकम्

ക്രോധാദികളുടെ വശമായി കഠിനവാക്കുകളാൽ മറ്റൊരാളെ കരയിക്കുന്നവൻ ഭീകര നരകമായ മഹാരൗരവത്തിന്റെ കടുത്ത യാതന അനുഭവിക്കും।

Verse 16

सन्निवृत्तस्ततः कीटाद्यन्त्यजातिषु जायते । ततो रोगी दरिद्रस्तु क्षुधया परिपीडितः

ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയവൻ ആദ്യം കീടാദി നിന്ദ്യജന്മങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്നു; പിന്നെ രോഗിയും ദരിദ്രനും ആയി വിശപ്പാൽ അത്യന്തം പീഡിതനാകും।

Verse 17

नावमन्येत्ततो विप्रं क्षुधया गृहमागतम् । न ददामीति यो ब्रूयाद्देवाग्निब्राह्मणेषु सः

അതുകൊണ്ട് വിശപ്പാൽ പീഡിതനായി വീട്ടിലെത്തിയ ബ്രാഹ്മണനെ അവമാനിക്കരുത്. “ഞാൻ കൊടുക്കില്ല” എന്നു പറയുന്നവൻ ദേവന്മാർ, അഗ്നി, ബ്രാഹ്മണർ എന്നിവർക്കെതിരേ അപരാധിയാകുന്നു।

Verse 18

तिर्यग्योनिशतं गत्वा चांडाल्यमुपगच्छति । पादमुद्यम्य यो विप्रं हंति गां पितरौ गुरुम्

കാൽ ഉയർത്തി ബ്രാഹ്മണനെ അടിക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ പശുവിനെ, മാതാപിതാക്കളെ, ഗുരുവിനെ കൊല്ലുന്നവൻ—നൂറുകണക്കിന് തിര്യക് ജന്മങ്ങൾ കടന്ന് ഒടുവിൽ ചാണ്ഡാലാവസ്ഥ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

रौरवे नियतो वासस्तस्य नास्तीह निष्कृतिः । यदि पुण्याद्भवेज्जन्म स एव पंगुतां व्रजेत्

റൗരവ നരകത്തിൽ അവന്റെ വാസം നിശ്ചിതമാണ്; ഇഹലോകത്തിൽ അവനു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല. പുണ്യബലാൽ പുനർജന്മം ലഭിച്ചാലും അവൻ പംഗുത്വം തന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 20

अतिदीनो विषादी च दुःखशोकाभिपीडितः । एवं जन्मत्रयं प्राप्य भवेत्तस्य च निष्कृतिः

അവൻ അതിദീനനും വിഷാദഗ്രസ്തനും ദുഃഖ-ശോകങ്ങളാൽ പീഡിതനുമായിരിക്കും. ഇങ്ങനെ മൂന്ന് ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം അവനു പ്രായശ്ചിത്തം (കർമഋണക്ഷയം) സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 21

मुष्टिचपेटकीलैश्च हन्याद्विप्रं तु यः पुमान् । तापने रौरवे घोरे कल्पांतं सोपि तिष्ठति

മുഷ്ടിയാലോ ചപേറ്റയാലോ മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളാലോ ബ്രാഹ്മണനെ പ്രഹരിക്കുന്ന പുരുഷൻ ഭയങ്കരമായ ‘താപന’യും ‘റൗരവ’വും എന്ന നരകങ്ങളിൽ കല്പാന്തം വരെ വസിക്കും.

Verse 22

अथ जन्म समासाद्य कुक्कुरः क्रूरचंडकः । अंत्यजातिषु जातोपि दरिद्रः कुक्षिशूलवान्

പിന്നീട് അത്തരം ജന്മം പ്രാപിച്ച് അവൻ ക്രൂരനും ഉഗ്രനും ആയ നായയായി മാറി. അന്ത്യജ ജാതികളിൽ ജനിച്ചാലും അവൻ ദരിദ്രനായി തുടരുകയും ഉദരശൂലത്തിൽ പീഡിതനാകുകയും ചെയ്തു.

Verse 23

पादमुद्यच्छते वा यस्तस्य पादे शिलीपदः । खंजो वा मंदजंघो वा खण्डपादो भवेन्नरः

ആരെങ്കിലും അടിക്കാനായി കാൽ ഉയർത്തുന്നവന്റെ കാലിൽ ശ്ലീപദം (ആനക്കാൽ രോഗം) ഉണ്ടാകും. ആ മനുഷ്യൻ മുടന്തനോ, ദുർബലകാലുകളുള്ളവനോ, അല്ലെങ്കിൽ കാലവൈകല്യമുള്ളവനോ ആകുന്നു.

Verse 24

पक्षवातेन चांगानि प्रकंपंते सदैव हि । मातरं पितरं विप्रं स्नातकं च तपस्विनम्

പക്ഷവാതദോഷം മൂലം അവന്റെ അവയവങ്ങൾ എപ്പോഴും വിറയ്ക്കുന്നു; മാതാപിതാക്കളെയും ബ്രാഹ്മണനെയും സ്നാതകനെയും തപസ്വിയെയും പീഡിപ്പിക്കുകയോ അപമാനിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന് ഇത്തരമൊരു ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 25

हत्वा गुरुगणं क्रोधात्कुंभीपाके चिरं भवेत् । उषित्वा चैव जायेत कीटजातिषु तत्परम्

ക്രോധത്തോടെ ഗുരുസമൂഹത്തെ വധിച്ചവൻ ദീർഘകാലം കുംഭീപാക നരകത്തിൽ വസിക്കും; അവിടെ അനുഭവിച്ച ശേഷം കീടയോനികളിൽ ജനിച്ച് അതേ നീചാവസ്ഥയിൽ തന്നെ ആസക്തനാകും।

Verse 26

विरुद्धं परुषं वाक्यं यो वदेद्धि द्विजातिषु । अष्टौ कुष्ठाः प्रजायंते तस्य देहे दृढं सुत

ദ്വിജന്മാരുടെ ഇടയിൽ വിരുദ്ധവും കഠിനവുമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവന്—ഓ സ്ഥിരപുത്രാ—അവന്റെ ദേഹത്തിൽ എട്ട് തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠങ്ങൾ ദൃഢമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു।

Verse 27

विचर्चिकाथ दद्रूश्च मंडलः शुक्ति सिध्मकौ । कालकुष्ठस्तथा शुक्लस्तरुणश्चातिदारुणः

വിചർച്ചികാ, ദദ്രു, മണ്ഡല, ശുക്തി, സിദ്ധ്മക; അതുപോലെ കാലകുഷ്ഠ, ശുക്ല, തരുണ—ഇവ അത്യന്തം ഭീകരമായ ചർമ്മരോഗങ്ങളാണ്।

Verse 28

ततो भिषक्प्रयोगे च पापात्पुण्यं पलायते । अपुण्याज्जलरेखेव तेनैव निधनं व्रजेत्

പിന്നീട് പാപാവസ്ഥയിൽ വൈദ്യചികിത്സയെ ആശ്രയിച്ചാലും ആ പാപം മൂലം പുണ്യം ഒഴിഞ്ഞുപോകുന്നു; അപുണ്യം വെള്ളത്തിൽ വരച്ച രേഖപോലെ മായ்ந்து, അതിനാലേ തന്നെ നാശം വരുന്നു।

Verse 29

एषां मध्ये महाकुष्ठास्त्रय एव प्रकीर्तिताः । कालकुष्ठस्तथा शुक्लस्तरुणश्चातिदारुणः

ഇവയിൽ മൂന്ന് മഹാകുഷ്ഠങ്ങൾ പ്രത്യേകമായി പ്രസിദ്ധം—കാലകുഷ്ഠം, ശുക്ലകുഷ്ഠം, ‘തരുൺ’ എന്ന അതിഭയങ്കര കുഷ്ഠം।

Verse 30

महापातकभावानां ज्ञानात्संसर्गतोपि वा । अतिपातकिनामेव त्रयो देहे भवंति वै

മഹാപാതകങ്ങളിൽ ലീനരായവരുമായി അറിഞ്ഞും കൂട്ടുകൂടുന്നതാൽ—അല്ലെങ്കിൽ വെറും സ്പർശസംസർഗ്ഗം കൊണ്ടും—അതിപാതകിയുടെ ദേഹത്തിൽ തീർച്ചയായും മൂന്ന് ദോഷങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു।

Verse 31

संसर्गात्सहसंबंधाद्रोगः संचरते नृणाम् । दूरात्परित्यजेद्धीरः स्पृष्ट्वा स्नानं समाचरेत्

സംസർഗ്ഗവും അടുത്ത ബന്ധവും മൂലം മനുഷ്യരിൽ രോഗം പടരുന്നു. അതിനാൽ ധീരൻ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ വിട്ടുനിൽക്കണം; സ്പർശിച്ചാൽ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 32

पतितं कुष्ठसंयुक्तं चांडालं च गवाशिनम् । श्वानं रजस्वलां भिल्लं स्पृष्ट्वा स्नानं समाचरेत्

പതിതൻ, കുഷ്ഠരോഗി, ചാണ്ഡാലൻ, ഗോമാംസഭോജി, നായ, രജസ്വല സ്ത്രീ, ഭില്ലൻ—ഇവരെ സ്പർശിച്ചാൽ വിധിപൂർവ്വം ശുദ്ധിസ്നാനം ആചരിക്കണം।

Verse 33

दुरितस्यानुरूपेण देहे कुष्ठा व्यवस्थिताः । इहलोके परत्रैवाप्यत्र नास्ति तु संशयः

പാപത്തിന് അനുസരിച്ച് ദേഹത്തിൽ കുഷ്ഠം സ്ഥാപിതമാകുന്നു—ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 34

न्यायेनोपार्जितां वृत्तिं ब्रह्मस्वं हरते तु यः । अक्षयं नरकं प्राप्य पुनर्जन्म न विद्यते

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ജീവിക—ബ്രാഹ്മണസ്വം—ആരാണോ അപഹരിക്കുന്നത്, അവൻ അക്ഷയ നരകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; അതിന് ശേഷം അവന് പുനർജന്മമില്ല।

Verse 35

पिशुनो यस्तु विप्राणां रंध्रान्वेषणतत्परः । तं दृष्ट्वाप्यथवा स्पृष्ट्वा सचेलो जलमाविशेत्

ബ്രാഹ്മണരുടെ ദോഷങ്ങൾ തേടുന്നതിൽ തൽപരനായ നിന്ദകനെയെ കണ്ടാലും സ്പർശിച്ചാലും, ശുദ്ധിക്കായി വസ്ത്രസഹിതം ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം।

Verse 36

ब्रह्मस्वं प्रणयाद्भुक्तं दहत्यासप्तमं कुलम् । विक्रमेण तु भुंजानो दशपूर्वान्दशापरान्

ബ്രാഹ്മണസ്വം (അനുചിത) സ്നേഹമോ പക്ഷപാതമോ മൂലം ഭോഗിച്ചാൽ, അത് ഏഴാം തലമുറ വരെ കുലത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ബലപ്രയോഗത്തോടെ ഭോഗിക്കുന്നവൻ പത്ത് മുൻതലമുറയും പത്ത് പിന്‍തലമുറയും നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 37

न विषं विषमित्याहुर्ब्रह्मस्वं विषमुच्यते । विषमेकाकिनं हंति ब्रह्मस्वं पुत्रपौत्रकम्

അവർ പറയുന്നു—വിഷം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ‘വിഷം’ അല്ല; (അന്യായമായി എടുത്ത) ബ്രാഹ്മണസ്വമാണ് ‘വിഷം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്. വിഷം ഒരാളെ മാത്രം കൊല്ലും; ബ്രാഹ്മണധനം പുത്ര-പൗത്രസഹിതം നശിപ്പിക്കും।

Verse 38

मोहाच्च मातरं गत्वा ब्राह्मणीं च गुरोस्त्रियम् । पतित्वा रौरवे घोरे पुनरुत्पत्तिदुर्लभः

മോഹവശനായി സ്വന്തം മാതാവിനെ സമീപിക്കുകയും ഗുരുവിന്റെ ബ്രാഹ്മണീ ഭാര്യയെയും സമീപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ഭയങ്കര റൗരവ നരകത്തിൽ പതിച്ച് പുനർജന്മം അത്യന്തം ദുർലഭമാക്കുന്നു।

Verse 39

पतंति पितरस्तस्य कुंभीपाकेथ तापने । अवीचिकालसूत्रे च महारौरवरौरवे

അവന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാർ കുംഭീപാകവും താപനവും എന്ന നരകങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു; അവീചി, കാലസൂത്ര, മഹാരൗരവ, രൗരവ എന്നിവിലേക്കും വീഴുന്നു।

Verse 40

कदाचिदपि वा तेषां निष्कृतिं नानुमेनिरे । प्राणं हत्वा द्विजातीनां स्वयं यात्यपुनर्भवम्

അത്തരം കൃത്യത്തിന് അവർ ഒരിക്കലും പ്രായശ്ചിത്തം അംഗീകരിച്ചില്ല; ദ്വിജന്മാരുടെ പ്രാണം ഹരിച്ചവൻ സ്വയം അപുനർഭവം—മടങ്ങിവരാത്ത അവസ്ഥ—പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 41

पतंति पुरुषास्तस्य रौरवे च सहस्रशः । नारद उवाच । सर्वेषामेव विप्राणां वधे च पातकं समम्

അവന്റെ ആളുകൾ ആയിരങ്ങളായി രൗരവ നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു। നാരദൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാ വിപ്രന്മാരെയും വധിക്കുന്നതിലെ പാപം ഒരുപോലെയാണ്।

Verse 42

विषमं वा कुतस्तिष्ठेत्तत्त्वतो वक्तुमर्हसि । ब्रह्मोवाच । हत्वा विप्रं ध्रुवं पुत्र पातकं यदुदाहृतम्

“അസമത്വം യഥാർത്ഥത്തിൽ എവിടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്? തത്ത്വമായി പറയുക.” ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“പുത്രാ, വിപ്രനെ വധിക്കുന്നത് നിശ്ചയമായും പാപമെന്നു പ്രഖ്യാപിതമാണ്.”

Verse 43

लभते ब्रह्महा घोरं वक्तव्यं चापरं शृणु । लक्षकोटिसहस्राणां ब्राह्मणानां वधं भजेत्

ബ്രാഹ്മണഹന്തൻ ഭീകര പാപം പ്രാപിക്കുന്നു; പിന്നെയും കേൾക്കുക—അവൻ ലക്ഷകോടി സഹസ്ര ബ്രാഹ്മണരെ വധിച്ച ദോഷംപോലെ കുറ്റം വഹിക്കുന്നു।

Verse 44

वेदशास्त्रयुतं हत्वा श्रोत्रियं विजितेंद्रियम् । विप्रं च वैष्णवं हत्वा तस्माद्दशगुणोत्तरम्

വേദശാസ്ത്രസമ്പന്നനും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായ ശ്രോത്രിയനെ വധിക്കുകയും, വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണനെ വധിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതിനേക്കാൾ പാപം പത്തിരട്ടിയായി വർധിക്കുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 45

स्ववंशान्पातयित्वा तु पुनर्जन्म न विंदते । त्रिवेदं स्नातकं हत्वा वधस्यांतं न विन्दते

സ്വവംശത്തെ പതനത്തിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ പുനർജന്മം ലഭിക്കില്ല; ത്രിവേദപാരംഗതനായ സ്നാതകനെ വധിച്ചാൽ ആ വധപാപത്തിന് അന്തം കാണാനാവില്ല।

Verse 46

श्रोत्रियं च सदाचारं तीर्थमंत्रप्रपूतकम् । ईदृशं ब्राह्मणं हन्तुः पापस्यांतो न विद्यते

വേദജ്ഞനും സദാചാരസമ്പന്നനും തീർത്ഥകർമ്മ-മന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധനായ അത്തരം ബ്രാഹ്മണനെ വധിക്കുന്നവന്റെ പാപത്തിന് അന്തമില്ല।

Verse 47

अपकारं समुद्दिश्य द्विजः प्राणान्परित्यजेत् । दृश्यते येन चान्येन ब्रह्महा स भवेन्नरः

അപകാരം ചെയ്യാനുള്ള ഉദ്ദേശത്തോടെ ഒരു ദ്വിജൻ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്‌താൽ, അത് മറ്റൊരാൾ കണ്ടാൽ, ആ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഹാ (ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്) ആകുന്നു।

Verse 48

वचोभिः परुषैर्वृत्तैः पीडितस्ताडितो द्विजः । यमुद्दिश्य त्यजेत्प्राणांस्तमाहुर्ब्रह्मघातिनम्

കഠിനവാക്കുകളും ക്രൂരവൃത്തിയും മൂലം പീഡിതനായി അടിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണൻ ആരെയോ ഉദ്ദേശിച്ച് പ്രാണത്യാഗം ചെയ്‌താൽ, ആ വ്യക്തിയെ ബ്രഹ്മഘാതി (ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്) എന്നു പറയുന്നു।

Verse 49

ऋषयो मुनयो देवाः सर्वे ब्रह्मविदस्तथा । देशानां पार्थिवानां च स च वध्यो भवेदिह

ഋഷിമുനികളും ദേവന്മാരും—എല്ലാവരും ബ്രഹ്മവിദർ—ദേശാധിപന്മാരിലും രാജാക്കളിലും പോലും അത്തരക്കാരൻ ഈ ലോകത്തിൽ വധയോഗ്യനാകുന്നു എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 50

अतो ब्रह्मवधं प्राप्य पितृभिः सह पच्यते । प्रायोपवेशकं विप्रं बुधः संमानयेद्ध्रुवम्

അതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ഏറ്റവൻ പിതൃകളോടുകൂടെ നരകത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു. പ്രായോപവേശം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ ജ്ഞാനി നിർബന്ധമായി ആദരിക്കണം.

Verse 51

दोषैश्चापि विनिर्मुक्तमुद्दिश्य प्राणमुत्सृजेत् । स प्रलिप्तो वधैर्घोरैर्न तु यं परिकीर्तयेत्

ദോഷമുക്തിക്കായി ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാലും, ഭീകരവധകൃത്യങ്ങളിൽ മലിനനായവനെ പ്രശംസിച്ച് പറയരുത്; അവനെ കീർത്തിക്കരുത്.

Verse 52

आत्मघातं द्रुमारोहं कोटरै रूपजीविनं । यः कुर्यादात्मनोघातं स्ववंशे ब्रह्महा भवेत्

ആർ ആത്മനാശം ചെയ്യുമോ—സ്വയംഹത്യയാൽ, മരത്തിൽ കയറി (മരണാർത്ഥം), അല്ലെങ്കിൽ കൊറ്റരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് (രൂപജീവിയായി)—അവൻ സ്വന്തം വംശത്തിൽ ബ്രഹ്മഹനായിത്തീരുന്നു.

Verse 53

भ्रूणं च घातयेद्यस्तु शिशुं वा आतुरं गुरुम् । ब्रह्महा स्वयमेव स्यान्न तु यं परिकीर्तयेत्

ആർ ഭ്രൂണത്തെയോ, ശിശുവെയോ, രോഗബാധിതനായ ഗുരുവെയോ കൊല്ലുന്നുവോ, അവൻ സ്വയം ബ്രഹ്മഹനായിത്തീരുന്നു; അവനെ കീർത്തിച്ച് പ്രശംസിക്കരുത്.

Verse 54

मारयेच्च सगोत्रं वा ब्राह्मणं ब्राह्मणाधमः । तस्यैव तद्भवेत्पापं न तु यं परिकीर्त्तयेत्

ഒരു അധമബ്രാഹ്മണൻ സ്വന്തം ഗോത്രത്തിലെ ബ്രാഹ്മണനെ വധിച്ചാലും, ആ കർമത്തിന്റെ പാപം ഹന്താവിനേ ബാധിക്കും; അവൻ പേരുചൊല്ലി വിളിക്കുന്നവനിൽ അല്ല।

Verse 55

पीडयित्वा द्विजं शूद्रः स्वकार्यं चापि साधयेत् । तत्रापापे च शूद्रस्य पातकं नान्यथा भवेत्

ശൂദ്രൻ ഒരു ദ്വിജനെ പീഡിപ്പിച്ച് തന്റെ കാര്യം സാധിച്ചാലും, ആ പ്രവൃത്തി ശൂദ്രനു അപാപമെന്നു വിധിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അവിടെ പാതകം ഉണ്ടാകില്ല; മറ്റഥാ അല്ല।

Verse 56

तात्कालिक वधं हत्वा हंतारमाततायिनं । न च हंता च तत्पापैर्लिप्यते द्विजसत्तम

ഹേ ദ്വിജസത്തമ! തൽക്ഷണം പ്രാണഹന്താവായ ആതതായിയായ ഹന്താവിനെ വധിച്ചാൽ, വധകൻ ആ കർമജന്യ പാപത്തിൽ ലിപ്തനാകുകയില്ല।

Verse 57

आततायिनमायांतमपि वेदांतगं रणे । जिघांसंतं जिघांसेच्च न तेन ब्रह्महा भवेत्

കൊല്ലാൻ വരുന്ന ആതതായിയെ—അവൻ വേദാന്തജ്ഞനായാലും—യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കാം; അതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷം ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 58

अग्निदो गरदश्चैव धनहारी च सुप्तघः । क्षेत्रदारापहारी च षडेते ह्याततायिनः

അഗ്നി കൊളുത്തുന്നവൻ, വിഷം കൊടുക്കുന്നവൻ, ധനം കവർന്നെടുക്കുന്നവൻ, ഉറങ്ങുന്നവനെ കൊല്ലുന്നവൻ, കൃഷിഭൂമി/ഭൂമി അപഹരിക്കുന്നവൻ, ഭാര്യയെ അപഹരിക്കുന്നവൻ—ഈ ആറുപേരും ‘ആതതായികൾ’ ആകുന്നു।

Verse 59

खलो राजवधोद्योगी पितॄणां च वधे रतः । अनुयायी नृपो राज्ञश्चत्वारश्चाततायिनः

രാജവധത്തിനായി ഉദ്യോഗിക്കുന്ന ദുഷ്ടൻ, പിതൃകൾ/മൂപ്പന്മാരുടെ വധത്തിൽ രമിക്കുന്നവൻ, രാജാവിന്റെ അനുയായി, സ്വയം രാജാവും—ഇവർ നാലുപേരും നിശ്ചയമായി ‘ആതതായികൾ’ എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 60

तत्क्षणान्न मृतं विप्रं पुनर्हंतुं न युज्यते । पुर्नहत्वा वधं घोरं ज्ञानात्प्राप्नोति निश्चितं

ആ നിമിഷത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ മരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അവനെ വീണ്ടും പ്രഹരിക്കുന്നത് യുക്തമല്ല. എന്നാൽ വീണ്ടും പ്രഹരിച്ചു വധിച്ചാൽ, ശാസ്ത്രജ്ഞാനപ്രകാരം അവൻ നിശ്ചയമായി ഘോര വധപാപം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 61

लोके विप्रसमो नास्ति पूजनीयो जगद्गुरुः । हत्वा तं यद्भवेत्पापं तत्परं च न विद्यते

ലോകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനോടു സമനായവൻ ഇല്ല; അവൻ ജഗദ്ഗുരുവായി പൂജ്യനാണ്. അവനെ വധിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പാപത്തേക്കാൾ വലിയ പാപം ഇല്ല।

Verse 62

देववत्पूजनीयोसौ देवासुरगणैर्नरैः । ब्राह्मणस्य समो नास्ति त्रिषु लोकेषु निश्चितं

അവൻ ദേവനെപ്പോലെ പൂജ്യനാണ്—ദേവഗണങ്ങളും അസുരഗണങ്ങളും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും. നിശ്ചയമായി ത്രിലോകങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണനോടു സമനായവൻ ഇല്ല।

Verse 63

नारद उवाच । कां वृत्तिं समुपाश्रित्य जीवितव्यं द्विजेन हि । अपानेन सुरश्रेष्ठ तत्वतो वक्तुमर्हसि

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ദ്വിജൻ ഏതു ജീവികാവൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കണം? ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, തത്ത്വപ്രകാരം സത്യമായി വിശദീകരിക്കേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്।

Verse 64

ब्रह्मोवाच । अयाचिता च या भिक्षा प्रशस्ता सा प्रकीर्तिता । उञ्छवृत्तिस्ततो भद्रा सुभद्रा सर्ववृत्तिषु

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—യാചിക്കാതെ ലഭിക്കുന്ന ഭിക്ഷയാണ് പ്രശസ്തമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഉഞ്ഛവൃത്തി (ധാന്യകണങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു ജീവിക്കൽ) മംഗളം—എല്ലാ ജീവികകളിലും അതിമംഗളം।

Verse 65

यामाश्रित्य मुनिश्रेष्ठा गच्छंति ब्रह्मणः पदम् । दक्षिणा यज्ञशेषाणां ग्राह्या यज्ञगतेन हि

ആ (ധർമ്മോപായം) ആശ്രയിച്ച് മുനിശ്രേഷ്ഠർ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു. യജ്ഞശേഷത്തിൽ നിന്നുമാത്രം ദക്ഷിണ സ്വീകരിക്കണം; അത് യജ്ഞവിധിയാൽ അംഗീകൃതമാണ്।

Verse 66

पाठनं याजनं कृत्वा ग्रहीतव्यं धनं द्विजैः । पाठयित्वा पठित्वा च कृत्वा स्वस्त्ययनं शुभं

പാഠനം നടത്തി യാജനം നിർവഹിപ്പിച്ച ശേഷം ദ്വിജർ ധനം സ്വീകരിക്കണം. മറ്റുള്ളവരെ പഠിപ്പിച്ച്, താനും വേദപാഠം ചെയ്ത്, ശുഭമായ സ്വസ്ത്യയന കർമ്മവും ചെയ്യണം।

Verse 67

ब्राह्मणानामिदं जीव्यं शिष्टा वृत्तिः प्रतिग्रहः । शास्त्रोपजीविनो धन्या धन्या वृक्षोपजीविनः

ബ്രാഹ്മണർക്കു ഇതാണ് യോജ്യമായ ജീവിക—ശിഷ്ടസമ്മതമായ വൃത്തി, അതായത് പ്രതിഗ്രഹം. ശാസ്ത്രത്തെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ ധന്യർ; വൃക്ഷങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവരും ധന്യർ।

Verse 68

धन्या वृक्षलताजीव्या वाटीसस्योपजीविनः । अन्न जंतु वधे पापं तस्य दोषोपशांतये

വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ ധന്യർ; തോട്ടത്തിലെ വിളകളാൽ ഉപജീവിക്കുന്നവരും ധന്യർ. കാരണം അന്നത്തിനായി ജീവഹത്യ പാപമാണ്; ആ ദോഷം ശമിപ്പാൻ (ഇത്തരം ആഹാരം) ഉപകരിക്കുന്നു।

Verse 69

नवधान्यानि शस्तानि विप्रेभ्यः संप्रदापयेत् । न चेत्प्राणिवधे ह्यत्र क्षीयंते चायुषो ध्रुवं

ഒൻപതു തരത്തിലുള്ള ധാന്യങ്ങളും യോജ്യമായ അന്നസാമഗ്രികളും ശ്രദ്ധയോടെ ബ്രാഹ്മണർക്കു സമർപ്പിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ പ്രാണിഹിംസാദോഷം മൂലം ആയുസ്സ് തീർച്ചയായും ക്ഷയിക്കും.

Verse 70

तस्माद्दद्यात्सुबहूनि पितृदेवद्विजातिषु । अभावात्क्षत्त्रियावृत्तिर्ब्राह्मणैरूपजीव्यते

അതുകൊണ്ട് പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും ധാരാളമായി ദാനം നൽകണം; യഥോചിത സഹായമില്ലെങ്കിൽ ക്ഷത്രിയരുടെ ഉപജീവനവും ബ്രാഹ്മണരുടെ ആശ്രയത്തിലായിത്തീരും.

Verse 71

न्याययुद्धेषु योद्धव्यं चरेद्वीरव्रतं शुभम् । स तया च द्विजो वृत्या यद्धनं लभते नृपात्

ന്യായയുദ്ധങ്ങളിൽ മാത്രമേ യുദ്ധം ചെയ്യാവൂ; മംഗളകരമായ വീരവ്രതം ആചരിക്കണം; അങ്ങനെ ആ വൃത്തിയിലും ആചരണത്തിലുമൂടെ ദ്വിജൻ രാജാവിൽ നിന്ന് നേടുന്ന ധനം യുക്തമായതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.

Verse 72

पितृयज्ञादिदानेषु मेध्यं तद्धनमुच्यते । समभ्यसेद्धनुर्विद्यां वेदयुक्तां सदानघः

പിതൃയജ്ഞാദി ദാനകർമ്മങ്ങളിൽ വിനിയോഗിക്കുന്ന ധനമാണ് ‘മേധ്യം’ അഥവാ ശുദ്ധധനം എന്നു പറയുന്നത്. സദാ നിർദോഷനായവൻ വേദസഹിതമായ ധനുർവിദ്യ നിരന്തരം അഭ്യസിക്കണം.

Verse 73

शक्तिकुंतगदाखड्ग परिघाणां समंततः । अश्वारोहं गजारोहमैंद्रजालममानकं

ചുറ്റുമെങ്ങും ശക്തി, കുന്തം, ഗദ, ഖഡ്ഗം, പരിഘം എന്നിവ ധരിച്ച യോദ്ധാക്കൾ; അശ്വാരോഹികളും ഗജാരോഹികളും—ഇന്ദ്രജാലംപോലെ അത്ഭുതകരമായ ദൃശ്യം.

Verse 74

रथभूमिगतं युद्धं युक्तं सर्वत्र कारयेत् । द्विज देव ध्रुवाणां च स्त्रीणां वृत्तं तपस्विनाम्

രഥത്തിൽ നിന്നോ നിലത്തോ നടക്കുന്ന യുദ്ധം എല്ലായിടത്തും ധർമ്മാനുസൃതമായി ശരിയായി നടത്തിക്കൊള്ളണം; കൂടാതെ ദ്വിജന്മാർ, ദേവന്മാർ, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരരായ ധ്രുവജനങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, തപസ്വികൾ എന്നിവരുടെ യഥോചിതമായ വൃത്തം സംരക്ഷിക്കണം।

Verse 75

साधु साध्वी गुरूणां च नृपाणां रक्षणाद्ध्रुवम् । यत्पुण्यं लभ्यते शूरैः कथं तद्ब्रह्मवादिभिः

സാധുക്കളെയും സാധ്വികളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും രാജാക്കന്മാർ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ നിശ്ചയമായും പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു; എന്നാൽ ശൂരന്മാർ നേടുന്ന അതേ പുണ്യം ബ്രഹ്മവാദികൾ (ബ്രഹ്മചിന്തകർ) എങ്ങനെ നേടും?

Verse 76

सर्वपापक्षयं कृत्वा सोक्षयं स्वर्गमश्नुते । सम्मुखे न्याययुद्धे च पतंति ब्राह्मणा रणे

സകല പാപങ്ങളും ക്ഷയിപ്പിച്ച് അവൻ ക്ഷയരഹിതമായ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; കൂടാതെ സമ്മുഖ ന്യായയുദ്ധത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീഴാം।

Verse 77

ते व्रजंति परं स्थानं न गम्यं ब्रह्मवादिनां । धर्मयुद्धस्य यद्वृत्तं शृणु पुण्यं यथार्थतः

അവർ പരമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകുന്നു; അത് ബ്രഹ്മവാദികൾക്കും അഗമ്യം. ഇനി ആ ധർമ്മയുദ്ധത്തിൽ സംഭവിച്ച പുണ്യവൃത്താന്തം യഥാർത്ഥമായി കേൾക്കുക।

Verse 78

संमुखेन प्रयुध्यंते न च गच्छंति कातरं । न भग्नं पृष्ठतो घ्नंति निःशस्त्रं प्रपलायितम्

അവർ സമ്മുഖമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു; ഭീരുത്വത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല. തോറ്റു പിൻതിരിഞ്ഞവനെയും, ആയുധമില്ലാതെ ഓടിപ്പോകുന്നവനെയും അവർ വധിക്കുകയില്ല।

Verse 79

अयुध्यमानं भीरुं च पतितं गतकल्मषं । असच्छूद्रं स्तुतिप्रीतमाहवे शरणागतम्

യുദ്ധം ചെയ്യാത്തവനായാലും, ഭീരുവായാലും, വീണുപോയവനായാലും, പാപം ക്ഷയിച്ചവനായാലും—നീച ശൂദ്രനാകിലും, സ്തുതിയിൽ പ്രസന്നനായാലും—യുദ്ധത്തിൽ ശരണാഗതനായി വന്നാൽ അവനെ ആശ്രയിച്ച് രക്ഷിക്കണം.

Verse 80

हत्वा च नरकं यांति दुर्वृत्ता जयकांक्षिणः । एषा च क्षत्त्रिया वृत्तिः सदाचारैस्तु गीयते

ദുര്വൃത്തർ ജയാകാംക്ഷയോടെ കൊല ചെയ്ത് അവസാനം നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഇതാണ് ക്ഷത്രിയരുടെ വൃത്തി എന്നു സദാചാരനിഷ്ഠർ പാടിപ്പറയുന്നു.

Verse 81

यामाश्रित्य दिवं यांति सर्वक्षत्रियकुंजराः । धर्मयुद्धे शुभो मृत्युः संमुखे क्षत्त्रियस्य च

ആ ധർമ്മസിദ്ധാന്തത്തെ ആശ്രയിച്ച് എല്ലാ ക്ഷത്രിയ-കുഞ്ജരസമാന വീരന്മാരും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ധർമ്മയുദ്ധത്തിൽ മരണം ശുഭം—പ്രത്യേകിച്ച് ക്ഷത്രിയൻ മുഖാമുഖി സമരത്തിൽ പ്രാപിക്കുന്ന മരണം.

Verse 82

अत्र पूतो भवेत्सोपि सर्वपापैः प्रमुच्यते । स तिष्ठेत्स्वर्गलोके च प्रासादे रत्नभूषिते

ഇവിടെ അവനും ശുദ്ധനായി എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും. പിന്നെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പ്രാസാദത്തിൽ വസിക്കും.

Verse 83

जांबूनदमयस्तंभे रत्नभूषितभूतले । इष्टद्रव्यैः सुसंपूर्णे दिव्यवस्त्रोपशोभिते

ജാംബൂനദ സ്വർണമയ സ്തംഭങ്ങളോടും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഭൂതലത്തോടും—ഇഷ്ടദ്രവ്യങ്ങളാൽ സമ്പൂർണ്ണവും ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായ (പ്രാസാദം)।

Verse 84

पुरतः कल्पवृक्षाश्च तिष्ठंति सर्वदायिनः । वापीकूपतटाकाद्यैरुद्यानैरुपशोभिते

മുന്നിൽ സർവ്വദായികളായ കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു; ആ സ്ഥലം വാപി, കിണർ, കുളം മുതലായ ജലാശയങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും കൊണ്ടു ശോഭിതമാണ്।

Verse 85

यौवनाढ्याश्च सेवंते तं देवपुरकन्यकाः । तस्याग्रतो मुदा नित्यं नृत्यंत्यप्सरसां गणाः

യൗവനസമൃദ്ധമായ ദേവപുരിയിലെ കന്യകമാർ അവനെ സേവിക്കുന്നു; അവന്റെ മുമ്പിൽ ആനന്ദത്തോടെ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘം നിത്യം നൃത്തം ചെയ്യുന്നു।

Verse 86

गीतं गायंति गंधर्वा देवाश्च स्तुतिपाठकाः । एवं क्रमेण कल्पांते सार्वभौमो भवेन्नृपः

ഗന്ധർവ്വർ ഗീതങ്ങൾ പാടുന്നു, ദേവന്മാർ സ്തുതിപാഠം ചെയ്യുന്നു; ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ കല്പാന്തത്തിൽ രാജാവ് സർവ്വഭൗമ ചക്രവർത്തിയാകുന്നു।

Verse 87

सर्वभोगैककर्ता च नीरुङ्मन्मथविग्रहः । तस्य पत्न्यः प्ररूपाढ्याः सदैव यौवनान्विताः

അവൻ ഒരുത്തൻതന്നെ സർവ്വഭോഗങ്ങളുടെ ദാതാവ്, നിരോഗി—മന്മഥന്റെ സാകാര വിഗ്രഹംപോലെ; അവന്റെ പത്നിമാർ അത്യന്തം രൂപസമ്പന്നരും സദാ യൗവനയുതരുമാണ്।

Verse 88

धर्मशीलाः सुताः शुभ्राः समृद्धाः पितृसंमताः । एवं क्रमेण भुंजंति सप्तजन्मसु क्षत्रियाः

ധർമ്മശീലരും ശുദ്ധരുമായ, സമൃദ്ധരും പിതൃസമ്മതരുമായ പുത്രന്മാരോടുകൂടെ—ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ ക്ഷത്രിയർ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമൃദ്ധി അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 89

अन्यायेन तु योद्धारस्तिष्ठंति नरके चिरम् । एवं च क्षत्रिया वृत्तिर्ब्राह्मणैरुपजीव्यते

അന്യായമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന യോദ്ധാക്കൾ ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെ ക്ഷത്രിയരുടെ ഉപജീവനവും ആചാരവും ബ്രാഹ്മണന്മാർകൊണ്ടു പോഷിക്കപ്പെടുകയും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 90

वैश्यैः शूद्रैस्तथान्यैश्च अंत्यजैर्म्लेच्छजातिभिः । ये च योधाः प्रयुध्यंते न्याययुद्धेन सर्वदा

വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിവരും മറ്റുള്ളവരും—അന്ത്യജരും മ്ലേച്ഛജാതിയിൽ ജനിച്ചവരും—എപ്പോഴും ന്യായയുദ്ധത്തിന്റെ ധർമ്മനിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന യോദ്ധാക്കൾ.

Verse 91

तेपि यांति परं स्थानं सर्वे वर्णा द्विजातयः । न शूरो यो द्विजो भीरुरस्त्रशस्त्रविवर्जितः

അവരും പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു—എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലെയും ദ്വിജർ. എന്നാൽ ശൗര്യമില്ലാത്ത, ഭീരുവായ, അസ്ത്രശസ്ത്രരഹിതനായ ദ്വിജൻ കർത്തവ്യച്യുതനും നിന്ദ്യനുമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 92

विपत्तौ वैश्यवृतिं च कारयेद्द्विजसत्तमः । वैश्यवृत्तिं वणिग्भावं कृषिं चैव तथापरैः

വിപത്തിന്റെ സമയത്ത് ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ വൈശ്യവൃത്തി സ്വീകരിക്കാം. ആ വൈശ്യവൃത്തി വാണിജ്യവും കൃഷിയും ആണെന്ന് മറ്റു ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഉപദേശിക്കുന്നു.

Verse 94

कारयेत्कृषिवाणिज्यं विप्रकर्म न च त्यजेत् । वणिग्भावान्मृषात्युक्तौ दुर्गतिं प्राप्नुयाद्द्विजः । आर्द्रद्रव्यं परित्यज्य ब्राह्मणो लभते शिवम् । समुत्पाद्य ततो वृत्तिं दद्याद्विप्राय सर्वशः

അവൻ കൃഷിയും വാണിജ്യവും നടത്തിക്കൊള്ളാം; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണോചിത കർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്. വ്യാപാരിയുടെ ഭാവത്തിൽ അസത്യം പറഞ്ഞാൽ ദ്വിജൻ ദുര്‍ഗതി പ്രാപിക്കും. അന്യായമായി ലഭിച്ച ധനം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ശിവമംഗലം പ്രാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഉപജീവനം സമ്പാദിച്ച് സർവ്വവിധം ബ്രാഹ്മണനു (അംശം) ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 95

पितृयज्ञे तथा चाग्नौ जुहुयाद्विधिवद्द्विजः । तुलेऽसत्यं न कर्त्तव्यं तुलाधर्मप्रतिष्ठिता

ദ്വിജൻ പിതൃയജ്ഞത്തിലും പവിത്ര അഗ്നിയിലും വിധിപൂർവ്വം ആഹുതി അർപ്പിക്കണം; തൂക്കത്തിലും തുലയിലും അസത്യം ചെയ്യരുത്, കാരണം തുല ധർമ്മത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

Verse 96

छलभावं तुले कृत्वा नरकं प्रतिपद्यते । अतुलं चापि यद्द्रव्यं तत्र मिथ्या परित्यजेत्

തൂക്കത്തിൽ വഞ്ചന ചെയ്യുന്നവൻ നരകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. തൂക്കാൻ യോജ്യമല്ലാത്ത വസ്തുവിലും മിഥ്യാവ്യവഹാരം ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 97

एवं मिथ्या न कर्त्तव्या मृषा पापप्रसूतिका । नास्ति सत्यात्परोधर्मो नानृतात्पातकं परम्

അതുകൊണ്ട് മിഥ്യ പറയരുത്; കള്ളം പാപത്തെ പ്രസവിക്കുന്നു. സത്യത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന ധർമ്മമില്ല, അസത്യത്തേക്കാൾ വലിയ പാതകവും ഇല്ല.

Verse 98

अतः सर्वेषु कार्येषु सत्यमेव विशिष्यते । अश्वमेधसहस्रं तु सत्यं च तुलया धृतम्

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സത്യമാണ് ശ്രേഷ്ഠം. സഹസ്ര അശ്വമേധയജ്ഞങ്ങളും സത്യവും തുലയിൽ വെച്ചപ്പോൾ—സത്യമാണ് ഭാരമായി തെളിഞ്ഞത്.

Verse 99

अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते । यो वदेत्सर्वकार्येषु सत्यं मिथ्या परित्यजेत्

സഹസ്ര അശ്വമേധങ്ങളേക്കാൾ സത്യമാണ് ശ്രേഷ്ഠം. എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സത്യം പറയുകയും മിഥ്യ ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം.

Verse 100

स निस्तरति दुर्गाणि स्वर्गमक्षयमश्नुते । वाणिज्यं कारयेद्विप्रो मिथ्याऽवश्यं परित्यजेत्

അവൻ ദുഷ്കരമായ അപകടങ്ങൾ കടന്ന് അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ വ്യാപാരം ചെയ്യാം; എന്നാൽ അസത്യത്തെ നിർബന്ധമായി ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 101

वृद्धिं च निक्षिपेत्तीर्थे स्वयं शेषं तु भोजयेत् । देहक्लेशात्तत्सहस्रगुणं भवति सर्वदा

മിച്ചമുള്ളത് തീർത്ഥത്തിൽ അർപ്പണമായി നിക്ഷേപിക്കണം; താൻ ശേഷിക്കുന്നതേ മാത്രം ഭുജിക്കണം. ദേഹക്ലേശം മൂലം ആ പുണ്യം എപ്പോഴും സഹസ്രഗുണമാകുന്നു.

Verse 102

अर्थार्जनविधौ मर्त्या विशंति विषमे जले । कांतारमटवीं चैव श्वापदैः सेवितां तथा

ധനാർജ്ജനത്തിനായി മനുഷ്യർ അപകടകരമായ ജലത്തിൽ ഇറങ്ങുന്നു; അതുപോലെ നിർജനമായ കാന്താരവനങ്ങളിലും, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനാന്തരങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 103

गिरिं गिरिगुहां दुर्गां म्लेच्छानां शस्त्रपातिनाम् । गृहं प्रतिभयं स्थानं धनलोभात्समंततः

ധനലോഭം മൂലം പർവ്വതവും പർവ്വതഗുഹയും ദുർഗ്ഗവും പോലും ചുറ്റുമെല്ലാം ആയുധപ്രഹാരം നടത്തുന്ന മ്ലേച്ഛരുടെ ഭയാനക വാസസ്ഥാനമാകുന്നു.

Verse 104

सुतदारान्परित्यज्य दूरं गच्छंति लोभिनः । स्कंधे भारं वहंत्यन्ये तर्यां चक्रे निपातनैः

ലോഭികൾ പുത്രനെയും ഭാര്യയെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ദൂരേയ്ക്ക് പോകുന്നു. ചിലർ തോളിൽ ഭാരം ചുമക്കുന്നു; ചിലരെ അടിയേറ്റ് തോണിയിലോ ചക്രത്തിന്മേലോ തള്ളിവീഴ്ത്തുന്നു.

Verse 105

क्षेपणीभिर्महादुःखैस्सदा प्राणव्ययेन च । अर्थस्य संचयः पुत्र प्राणात्प्रियतरो महान्

നിത്യമായ മഹാദുഃഖങ്ങളാലും പ്രാണക്ഷയത്താലും, ഹേ പുത്രാ, ധനസഞ്ചയം പ്രാണത്തേക്കാളും അധികം പ്രിയം—അത്യന്തം പ്രിയം—ആയിത്തീരുന്നു।

Verse 106

एभिर्न्यायार्जितं वित्तं वणिग्भावेन यत्नतः । पितृदेवद्विजातिभ्यो दत्तं चाक्षयमश्नुते

ഈ മാർഗങ്ങളാൽ ന്യായമായി, വാണിജ്യഭാവത്തോടെ പരിശ്രമിച്ച് സമ്പാദിച്ച ധനം—പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും ദാനം ചെയ്താൽ—അക്ഷയ പുണ്യമായി ഫലിക്കുന്നു।

Verse 107

एतौ दोषौ महांतौ च वाणिज्ये लाभकर्मणि । लोभानामपरित्यागो मृषा ग्राह्यश्च विक्रयः

ലാഭത്തിനായുള്ള വാണിജ്യത്തിൽ ഇവ രണ്ടും മഹാദോഷങ്ങൾ—ലോഭം ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കുക, മിഥ്യ/വഞ്ചനയോടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുക।

Verse 108

एतौ दोषो परित्यज्य कुर्यादर्थार्जनं बुधः । अक्षयं लभते दानाद्वणिग्दोषैर्न लिप्यते

ഈ രണ്ടു ദോഷങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ജ്ഞാനി ധനാർജനം ചെയ്യണം. ദാനത്തിലൂടെ അവൻ അക്ഷയ പുണ്യം നേടുന്നു; വാണിജ്യദോഷങ്ങൾ അവനെ ലിപ്തമാക്കുകയില്ല।

Verse 109

पुण्यकर्मरतो विप्रः कृषिं हि परिकारयेत् । वाहयेद्दिवसस्यार्धं बलीवर्दचतुष्टयम्

പുണ്യകർമ്മത്തിൽ രതനായ ബ്രാഹ്മണൻ കൃഷി നടത്തിക്കൊള്ളണം; നാലു കാളകളെ ദിവസത്തിന്റെ പകുതി സമയം വരെ ജോലിക്കു നടത്തണം।

Verse 110

अभावात्त्रितयं चैव अविश्रामं न कारयेत् । चारयेच्च तृणेऽच्छिन्नै चोरव्याघ्रविवर्जिते

ഈ മൂന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങളെ വിശ്രമമില്ലാതെ നടത്തരുത്; പുല്ല് മുറിക്കാത്തതും കള്ളന്മാരും പുലികളും ഇല്ലാത്തതുമായ സ്ഥലത്ത് അവയെ മേയാൻ വിടണം।

Verse 111

दद्याद्घासं यथेष्टं च नित्यमातर्पयेत्स्वयम् । गोष्ठं च कारयेत्तस्य किंचिद्विघ्नविवर्जितम्

ഇഷ്ടമുള്ളത്ര തീറ്റ നൽകുകയും നിത്യം താനേ അവയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം; കൂടാതെ അല്പം പോലും തടസ്സമില്ലാത്ത ഗോശാല പണിയിക്കണം।

Verse 112

सदा गोमयमूत्राभ्यां विघसैश्च विवर्जितम् । न मलं निक्षिपेद्गोष्ठे सर्वदेवनिकेतने

സർവ്വദേവനികേതനമായി കരുതുന്ന ഗോശാലയെ എപ്പോഴും ചാണകം, ഗോമൂത്രം, ശേഷിച്ച ഉച്ചിഷ്ടം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമായി സൂക്ഷിക്കണം; ഗോശാലയിൽ അഴുക്ക് എറിയരുത്।

Verse 113

आत्मनः शयनीयस्य सदृशं कारयेद्बुधः । समं निर्वापयेद्यत्नाच्छीतवातरजस्तथा

ബുദ്ധിമാൻ അതിന് തന്റെ കിടക്കപോലെ കിടപ്പിടം ഒരുക്കണം; പരിശ്രമത്തോടെ അത് സമമാക്കി തണുപ്പോടെ സൂക്ഷിക്കണം, അങ്ങനെ തണുപ്പ്, കാറ്റ്, പൊടി എന്നിവ ബാധിക്കാതിരിക്കും।

Verse 114

प्राणस्य सदृशं पश्येद्गां च सामान्यविग्रहम् । अस्य देहे सुखंदुःखं तथा तस्यैव कल्पते

പശുവിനെ സ്വന്തം പ്രാണശ്വാസംപോലെ, സമാന ദേഹധർമ്മമുള്ളവളായി കാണണം; ഈ ദേഹത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സുഖദുഃഖം അവൾക്കും അതുപോലെ തന്നെയെന്ന് ധരിക്കണം।

Verse 115

अनेन विधिना यस्तु कृषिकर्माणि कारयेत् । स च गोवाहनैर्दोषैर्न लिप्येत धनी भवेत्

ഈ വിധിപ്രകാരം കൃഷികർമ്മങ്ങൾ നടത്തിക്കുന്നവൻ, കാളകളോടും വാഹനങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട ദോഷങ്ങളിൽ ലിപ്തനാകുകയില്ല; ധനവാനാകും।

Verse 116

दुर्बलं पीडयेद्यस्तु तथैव गदसंयुतम् । अतिबालातिवृद्धं च स गोहत्यां समालभेत्

ദുർബലനെയും രോഗബാധിതനെയും അതിശയ ബാലനെയും അതിവൃദ്ധനെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ ഗോഹത്യാപാപം ഏറ്റെടുക്കുന്നു।

Verse 117

विषमं वाहयेद्यस्तु दुर्बलं सबलं तथा । स गोहत्यासमं पापं प्राप्नोतीह न संशयः

ദുർബല (മൃഗ)ത്തെ സബലമെന്നു കരുതി അസമമോ അതിഭാരമോ ചുമപ്പിക്കുന്നവൻ ഗോഹത്യാസമമായ പാപം പ്രാപിക്കുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 118

यो वाहयेद्विना सस्यं खादंतं गां निवारयेत् । मोहात्तृणं जलं वापि स गोहत्यासमं लभेत्

വിളയുടെ ആവശ്യമില്ലാതെയും പശുവിനെ പണിയിലാക്കുന്നവൻ, തിന്നുന്ന പശുവിനെ തടയുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ മോഹത്താൽ പുല്ലോ വെള്ളമോ പോലും നിഷേധിക്കുന്നവൻ—ഗോഹത്യാസമ പാപം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 119

संक्रांत्यां पौर्णमास्यां चामावास्यायां तथैव च । हलस्य वाहनात्पापं गवामयुतहत्यया

സംക്രാന്തി, പൗർണ്ണമി, അമാവാസി ദിവസങ്ങളിൽ ഹലത്തെ വാഹനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്നുള്ള പാപം പത്തായിരം പശുഹത്യയ്ക്കു തുല്യമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 120

अमूषु पूजयेद्यस्तु सितैश्चित्रादिभिर्नरः । कज्जलैः कुसुमैस्तैलैः सोक्षयं स्वर्गमश्नुते

ആ പവിത്രരൂപങ്ങളെ ശ്വേതദ്രവ്യങ്ങളാലും ചിത്രാദികളാലും കാജൽ, പുഷ്പങ്ങൾ, തൈലം എന്നിവയാലും പൂജിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 121

घासमुष्टिं परगवे यो ददाति सदाह्निकम् । सर्वपापक्षयस्यस्य स्वर्गं चाक्षयमश्नुते

ആരായാലും പ്രതിദിനം നിത്യകർമ്മത്തോടൊപ്പം മറ്റൊരാളുടെ പശുവിന് ഒരു മുഷ്ടി പുല്ല് ദാനം ചെയ്യുന്നു എങ്കിൽ, അവൻ സർവ്വപാപക്ഷയം നേടി അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 122

यथा विप्रस्तथा गौश्च द्वयोः पूजाफलं समम् । विचारे ब्राह्मणो मुख्यो नृणां गावः पशौ तथा

ബ്രാഹ്മണൻ എത്രമാത്രം പൂജ്യനോ അതുപോലെ പശുവും പൂജ്യമാണ്; ഇരുവരുടെയും പൂജാഫലം സമമാണ്. എങ്കിലും വിവേചനത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണൻ മുഖ്യൻ, മൃഗങ്ങളിൽ പശു മുഖ്യമാണ്.

Verse 123

नारद उवाच । विप्रो ब्रह्ममुखे जातः कथितो मे त्वयानघ । कथं गोभिः समो नाथ विस्मयो मे विधे ध्रुवम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ അനഘാ! ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചതായി നിങ്ങൾ എനിക്ക് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഹേ നാഥാ, അവൻ പശുക്കളോടു എങ്ങനെ സമൻ? ഹേ വിധാതാവേ, ഇത് എനിക്ക് തീർച്ചയായും മഹാ വിസ്മയം.

Verse 124

ब्रह्मोवाच । शृणु चात्र यथातथ्यं ब्राह्मणानां गवां यथा । एकपिंडक्रियैक्यं तु पुरुषैर्निर्मितं पुरा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇവിടെ യഥാർത്ഥ കാര്യം കേൾക്കുക; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും പശുക്കളുടെയും കാര്യത്തിൽ സത്യം ഇതാണ്. പുരാതനകാലത്ത് മനുഷ്യർ ‘ഒരേ പിണ്ഡദാനവും ഒരേ ക്രിയാസമൂഹവും’ (അവരുടെ) ഏകത്വം സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തം നിശ്ചയിച്ചു.

Verse 125

पुरा ब्रह्ममुखोद्भूतं कूटं तेजोमयं महत् । चतुर्भागप्रजातं तद्वेदोग्निर्गौर्द्विजस्तथा

പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് മഹത്തായ, തേജോമയമായ, സഘനമായ ദീപ്തിപിണ്ഡം ഉദ്ഭവിച്ചു. അത് നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട് വേദം, അഗ്നി, ഗാവ്, ദ്വിജൻ (ബ്രാഹ്മണൻ) എന്നിങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചു.

Verse 126

प्राक्तेजः संभवो वेदो वह्निरेव तथैव च । परतो गौस्तथा विप्रो जातश्चैव पृथक्पृथक्

ആദിതേജസ്സിൽ നിന്ന് വേദം ഉദ്ഭവിച്ചു; അതുപോലെ അഗ്നിയും ജനിച്ചു. തുടർന്ന് ഗാവും വിപ്രനും (ബ്രാഹ്മണനും) ഓരോന്നും വേറേവേറെ, സ്വതന്ത്രമായി പിറന്നു.

Verse 127

तत्र सृष्टा मया चादौ वेदाश्चत्वार एकशः । स्थित्यर्थं सर्वलोकानां भुवनानां समंततः

അവിടെ തന്നേ ആദിയിൽ ഞാൻ നാലു വേദങ്ങളെയും ഒരൊറ്റ സമഗ്രരൂപമായി സൃഷ്ടിച്ചു; ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും എല്ലാ ഭുവനങ്ങളുടെയും നിലനിൽപ്പിനും പോഷണത്തിനുമായി.

Verse 128

अग्निर्हव्यानि भुंजीत देवहेतोस्तथा द्विजः । आज्यं गोप्रभवं विद्धि तस्मादेते प्रसूतकाः

ദേവഹിതാർത്ഥം അർപ്പിച്ച ഹവ്യങ്ങളെ അഗ്നി ഭുജിക്കുന്നു; അതുപോലെ ദ്വിജനും (ബ്രാഹ്മണനും) അർപ്പിതഭാഗം സ്വീകരിക്കുന്നു. ആജ്യം (നെയ്യ്) ഗാവിൽ നിന്നു ജനിച്ചതെന്ന് അറിക; അതുകൊണ്ട് ഇവരെ ‘പ്രസൂതക’ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

Verse 129

न संति यदि लोकेषु चत्वारोमी महत्तराः । तदाखिलं च भुवनं नष्टं स्थावरजंगमम्

ലോകങ്ങളിൽ ഈ നാലു മഹത്തായവ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, സ്ഥാവര-ജംഗമങ്ങളോടുകൂടിയ സമസ്ത ഭുവനവും നശിച്ചുപോകുമായിരുന്നു.

Verse 130

एभिर्धृताः सदा लोकाः प्रतिष्ठंति स्वभावतः । स्वभावो ब्रह्मरूपोसावेते ब्रह्ममयाः स्मृताः

ഇവയാൽ ലോകങ്ങൾ സദാ ധാരിതമാകുകയും സ്വസ്വഭാവത്താൽ തന്നെ സ്ഥാപിതമായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ സ്വഭാവം ബ്രഹ്മസ്വരൂപം; അതുകൊണ്ട് ഇവ ബ്രഹ്മമയമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 131

तस्माद्गौः पूजनीयोसौ विप्र देवासुरैरपि । उदारः सर्वकार्येषु जातस्तथ्यो गुणाकरः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ വിപ്ര, ആ ഗോവ് ദേവന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും പോലും പൂജ്യയാണ്. അവൾ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഉദാരിണി, സത്യമായി ഉപകാരിണിയായി ജനിച്ചവൾ, ഗുണാകരമാണ്.

Verse 132

सर्वदेवमयः साक्षात्सर्वसत्वानुकंपकः । अस्य कार्यं मया सृष्टं पुरैव पोषणं प्रति

അവൻ സാക്ഷാൽ സർവ്വദേവമയനും സർവ്വസത്ത്വങ്ങളോടും അനുകമ്പയുള്ളവനുമാണ്. പോഷണത്തിനായി ഞാൻ പണ്ടേ അവന്റെ ഈ കര്‍ത്തവ്യം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 133

अतएव मया दत्तं वरं चातिसुशोभनम् । एकजन्मनि ते मोक्षस्तवास्त्विति विनिश्चितम्

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ നിനക്ക് അത്യന്തം ശോഭനമായ വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു—ഒരു ജന്മത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ നിനക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കുമെന്ന് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 134

अत्रैव ये मृता गावस्त्वागच्छंति ममालयम् । पापस्य कणमात्रं तु तेषां देहेन तिष्ठति

ഇവിടെയേ മരിക്കുന്ന ഗോവുകൾ എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു; അവരുടെ ദേഹത്തിൽ പാപത്തിന്റെ കണികപോലും നിലനിൽക്കുകയില്ല.

Verse 135

देवी गौर्धेनुका देवाश्चादिदेवी त्रिशक्तिका । प्रसादाद्यस्य यज्ञानां प्रभवो हि विनिश्चितः

അവൾ ദേവി—കാമധേനുവിനെപ്പോലെ വരദായിനി, ദേവസമൂഹത്തിന്റെ തന്നെ സ്വരൂപം, ത്രിശക്തിമയ ആദിദേവി; അവളുടെ പ്രസാദത്താൽ മാത്രമേ യജ്ഞങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവം നിശ്ചിതമാകൂ।

Verse 136

गवां सर्वपवित्राणि पुनंति सकलं जगत् । मूत्रं गोर्गोमयं क्षीरं दधिसर्पिस्तथैव च

ഗോവിന്റെ പരമപവിത്ര ദ്രവ്യങ്ങൾ സമസ്ത ലോകത്തെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—ഗോമൂത്രം, ഗോമയം, ക്ഷീരം, ദധി, സർപ്പി (നെയ്യ്) എന്നിവയും।

Verse 137

अमीषां भक्षणे पापं न तिष्ठति कलेवरे । तस्माद्घृतं दधि क्षीरं नित्यं खादंति धार्मिकाः

ഇവയെ ഭുജിച്ചാൽ പാപം ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കുകയില്ല; അതുകൊണ്ട് ധാർമ്മികർ നിത്യവും നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ എന്നിവ സേവിക്കുന്നു।

Verse 138

विशिष्टं सर्वद्रव्येषु गव्यमिष्टं परं शुभम् । यस्यास्ये भोजनं नास्ति तस्य मूर्तिस्तु पूतिका

സകല ദ്രവ്യങ്ങളിലും ഗോവിൽ നിന്നുള്ള ഗവ്യം വിശിഷ്ടവും പരമശുഭവും ഇഷ്ടവുമാണ്; എന്നാൽ ആരുടെ വായിൽ ആഹാരം ഇല്ലയോ, അവന്റെ ദേഹമൂർത്തി തന്നെ ദുർഗന്ധമാകും।

Verse 139

अन्नाद्यं पंचरात्रेण सप्तरात्रेण वै पयः । दधि विंशतिरात्रेण घृतं स्यान्मासमेककम्

വെന്ത അന്നം അഞ്ചു രാത്രിവരെ, പാൽ ഏഴ് രാത്രിവരെ; തൈര് ഇരുപത് രാത്രിവരെ, നെയ്യ് ഒരു പൂർണ്ണ മാസംവരെ യോജ്യമായി നിലനിൽക്കും।

Verse 140

अगव्यैर्यस्तु भुंक्ते वै मासमेकं निरंतरम् । भोजने तस्य मर्त्यस्य प्रेताः खादंति चैव हि

ഗോ-ഉത്പന്നങ്ങളില്ലാത്ത ദ്രവ്യങ്ങളാൽ തയ്യാറാക്കിയ ആഹാരം ഒരുമാസം തുടർച്ചയായി ഭുജിക്കുന്നവന്റെ ഭോജനത്തിൽ പ്രേതഗണവും നിശ്ചയമായും സഹഭാഗികളായി ഭുജിക്കുന്നു।

Verse 141

परमान्नं परं शुद्धं स्विन्नं चातपतण्डुलैः । भुक्त्वा तु यत्कृतं पुण्यं कोटिकोटिगुणं भवेत्

സൂര്യത്തിൽ ഉണക്കിയ അരി ആവിയിൽ വേവിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ പരമശുദ്ധമായ ‘പരമാന്നം’ ഭുജിക്കുന്നവന്‍ നേടുന്ന പുണ്യം കോടി-കോടി ഗുണം വർധിക്കുന്നു।

Verse 142

अन्यच्चापि च यद्द्रव्यं हविष्यं शास्त्रनिर्मितम् । तद्भुक्तवा यत्कृतं कर्म सर्वं लक्षगुणं भवेत्

ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ‘ഹവിഷ്യ’മായി നിർദ്ദേശിച്ച മറ്റേതെങ്കിലും ദ്രവ്യം ഭുജിച്ച് ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മം എല്ലാം ലക്ഷഗുണം ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 143

निरामिषं च यत्किंचित्तस्माद्यद्यत्फलं लभेत् । तस्माद्गौः सर्वकार्येषु शस्त एको युगेयुगे

നിരാമിഷ (അഹിംസ) ആചരണത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഏതു ഫലമായാലും—അതുകൊണ്ട് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും, യുഗം യുഗമായി, ഗാവേ ഏകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 144

सर्वदा सर्वकामेषु धर्मकामार्थमोक्षदः । नारद उवाच । केषु किं वा प्रयोगेण परं पुण्यं प्रकीर्तितं

അത് എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിലും, ധർമ്മ-കാമ-അർത്ഥ-മോക്ഷങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ്. നാരദൻ പറഞ്ഞു—“ഏതെല്ലാം കാര്യങ്ങളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് പ്രയോഗവിധിയാൽ, പരമ പുണ്യം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?”

Verse 145

वद तत्सर्वलोकेश यथा जानामि तत्वतः । ब्रह्मोवाच । सकृत्प्रदक्षिणं कृत्वा गोधनं चाभिवंदयेत्

ഹേ സർവ്വലോകേശ്വരാ! ഞാൻ തത്ത്വമായി അറിയേണ്ടതിന് അത് പറയണമേ. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഒരിക്കൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ഗോധനത്തെ ഭക്തിയോടെ വന്ദിക്കണം.

Verse 146

सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः स्वर्गं चाक्षयमश्नुते । सुराचार्यो यथा वंद्यः पूज्योसौ माधवो यथा

അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവഗുരു എത്ര വന്ദ്യനോ, അതുപോലെ അവനും പൂജ്യൻ—മാധവൻ (വിഷ്ണു) തന്നെയെന്നപോലെ.

Verse 147

सप्तप्रदक्षिणं कृत्वा चैश्वर्यात्पाकशासनः । कल्य उत्थाय गोमध्ये पात्रं गृह्य सहोदकम्

ഏഴ് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ഐശ്വര്യസമ്പന്നനായ പാകശാസനൻ (ഇന്ദ്രൻ) പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്; ഗോമദ്ധ്യേ നിന്നുകൊണ്ട് ജലസഹിതം പാത്രം കൈക്കൊണ്ടു.

Verse 148

निषिंचेद्यो गवां शृंगं मस्तकेनैव तज्जलम् । प्रतीच्छेत निराहारस्तस्य पुण्यं निबोधत

ആരു പശുവിന്റെ കൊമ്പിൽ നിന്നു ജലം ഒഴിച്ച്, ആ ജലം തന്നെ തലയിൽ സ്വീകരിച്ച്, നിരാഹാരനായി ഇരിക്കുമോ—അവന്റെ പുണ്യം അറിഞ്ഞുകൊൾവിൻ.

Verse 149

श्रूयंते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु नारद । सिद्धचारणयुक्तानि सेवितानि महर्षिभिः

ഹേ നാരദാ! ത്രിലോകങ്ങളിലും കേൾക്കപ്പെടുന്ന തീർത്ഥങ്ങൾ—സിദ്ധചാരണന്മാർ സന്നിഹിതരായവ—മഹർഷിമാരാലും സേവിക്കപ്പെടുകയും വന്ദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 150

अभिषेकस्समस्तेषां गवां शृंगोदकस्य च । प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्पृशेद्गां च घृतं मधु

സകല ഗോകളുടെയും അഭിഷേകവും ഗോശൃംഗജലത്തിന്റെ പ്രയോഗവും വിധിപ്രകാരം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഗോമാതാവിനെ സ്പർശിക്കുകയും നെയ്യും തേനും സ്പർശിക്കുകയോ ഗ്രഹിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മർത്ത്യൻ പുണ്യം നേടുന്നു.

Verse 151

सर्षपांश्च प्रियंगूंश्च कल्मषात्प्रतिमुच्यते । घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः

കടുകും പ്രിയംഗുവും ദാനം ചെയ്താൽ കല്മഷത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു. നെയ്യും പാലും നൽകുന്ന ഗോകൾ നെയ്യിൽ നിന്നുള്ള യോനിയായവ, നെയ്യിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചവ; നെയ്യുതന്നെ അവയുടെ മൂലമാണ്.

Verse 152

घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे संतु सदा गृहे । घृतं मे सर्वगात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम्

എന്റെ ഗൃഹത്തിൽ നെയ്യിന്റെ നദികളും നെയ്യിന്റെ ചുഴികളും സദാ നിലനില്ക്കട്ടെ. നെയ്യ് എന്റെ സർവ്വാംഗങ്ങളിലും വ്യാപിക്കട്ടെ; നെയ്യ് എന്റെ മനസ്സിൽ സ്ഥിരമായി വസിക്കട്ടെ.

Verse 153

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च । गावश्च सर्वगात्रेषु गवांमध्ये वसाम्यहम्

ഗോകൾ നിത്യം എന്റെ മുന്നിലുണ്ട്; ഗോകൾ തന്നെ എന്റെ പിന്നിലും ഉണ്ട്. ഗോകൾ എന്റെ സർവ്വാംഗങ്ങളിലും ഉണ്ട്; ഞാൻ ഗോകളുടെ മദ്ധ്യേ വസിക്കുന്നു.

Verse 154

इत्याचम्य जपेन्मंत्रं सायंप्रातरिदं शुचिः । सर्वपापक्षयस्तस्य स्वर्लोके पूजितो भवेत्

ഇങ്ങനെ ആചമനം ചെയ്ത് ശുചിയായവൻ സായാഹ്നവും പ്രഭാതവും ഈ മന്ത്രം ജപിക്കണം. അവന്റെ സർവ്വപാപങ്ങളും ക്ഷയിക്കുകയും അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ പൂജിതനാകുകയും ചെയ്യും.

Verse 155

यथा गौश्च तथा विप्रो यथाविप्रस्तथा हरिः । हरिर्यथा तथा गंगा एतेन ह्यवृषाः स्मृताः

എങ്ങനെ ഗാവോ അങ്ങനെ തന്നെ വിപ്രൻ; എങ്ങനെ വിപ്രൻ അങ്ങനെ തന്നെ ഹരി. എങ്ങനെ ഹരി അങ്ങനെ തന്നെ ഗംഗ—ഈ ഉപദേശത്താൽ ഇവർ ‘അവൃഷാഃ’ (ഹിംസിക്കരുതാത്തവർ) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 156

गावो बंधुर्मनुष्याणां मनुष्या बांधवा गवाम् । गौश्च यस्मिन्गृहे नास्ति तद्बंधुरहितं गृहम्

ഗാവുകൾ മനുഷ്യരുടെ ബന്ധുക്കൾ; മനുഷ്യർ ഗാവുകളുടെ ബന്ധുക്കൾ. ഏത് വീട്ടിൽ ഗാവ് ഇല്ലയോ, ആ വീട് ബന്ധുവറ്റ വീട് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 157

गोमुखे चाश्रिता वेदाः सषडंगपदक्रमाः । शृंगयोश्च स्थितौ नित्यं सहैव हरिकेशवौ

ഗോമുഖത്തിൽ വേദങ്ങൾ ആശ്രിതമാണ്—ഷഡംഗങ്ങളോടും പദക്രമത്തോടും കൂടി. അതിന്റെ രണ്ടു കൊമ്പുകളിലും നിത്യമായി ഹരിയും കേശവനും ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 158

उदरेऽवस्थितः स्कंदः शीर्षे ब्रह्मा स्थितः सदा । वृषद्ध्वजो ललाटे च शृंगाग्र इंद्र एव च

അവളുടെ ഉദരത്തിൽ സ്കന്ദൻ വസിക്കുന്നു; ശിരസ്സിൽ സദാ ബ്രഹ്മാവ് വിരാജിക്കുന്നു. ലലാടത്തിൽ വൃഷധ്വജൻ (ശിവൻ), കൊമ്പിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ തന്നെയുണ്ട്।

Verse 159

कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषोश्शशिभास्करौ । दंतेषु गरुडो देवो जिह्वायां च सरस्वती

ചെവികളിൽ രണ്ട് അശ്വിനീദേവന്മാർ; കണ്ണുകളിൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും. പല്ലുകളിൽ ദിവ്യ ഗരുഡൻ, നാവിൽ സരസ്വതി ദേവി വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 160

अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे चैव जाह्नवी । ऋषयो रोमकूपेषु मुखतः पृष्ठतो यमः

അപാനമാർഗത്തിൽ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളും വസിക്കുന്നു; വീര്യപ്രവാഹത്തിൽ ജാഹ്നവീ (ഗംഗ) അധിഷ്ഠിതയാണ്. രോമകൂപങ്ങളിൽ ഋഷിമാർ പാർക്കുന്നു; മുന്നിൽ മുഖം, പിന്നിൽ യമൻ.

Verse 161

धनदो वरुणश्चैव दक्षिणं पार्श्वमाश्रितौ । वामपार्श्वे स्थिता यक्षास्तेजस्वंतो महाबलाः

ധനദൻ (കുബേരൻ) വരുണനോടുകൂടെ വലതുപാർശ്വത്തിൽ അധിഷ്ഠിതൻ; ഇടതുപാർശ്വത്തിൽ തേജസ്സും മഹാബലവും ഉള്ള യക്ഷന്മാർ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 162

मुखमध्ये च गंधर्वा नासाग्रे पन्नगास्तथा । खुराणां पश्चिमे पार्श्वेऽप्सरसश्च समाश्रिताः

മുഖത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഗന്ധർവ്വർ വസിക്കുന്നു; നാസാഗ്രത്തിൽ പന്നഗങ്ങൾ (നാഗങ്ങൾ) പാർക്കുന്നു; കുതിരക്കുളമ്പുകളുടെ പിന്നാമ്പുറ പാർശ്വത്തിൽ അപ്സരസ്സുകൾ ആശ്രയിക്കുന്നു.

Verse 163

गोमये वसते लक्ष्मीर्गोमूत्रे सर्वमंगला । पादाग्रे खेचरा वेद्या हंभाशब्दे प्रजापतिः

ഗോമയത്തിൽ ലക്ഷ്മീ വസിക്കുന്നു; ഗോമൂത്രത്തിൽ സർവ്വമംഗളവും അധിഷ്ഠിതമാണ്. കുളമ്പിന്റെ അഗ്രഭാഗത്ത് ഖേചരന്മാർ (ദിവ്യചരർ) ജ്ഞേയർ; ‘ഹംഭാ’ ശബ്ദത്തിൽ പ്രജാപതി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 164

चत्वारः सागराः पूर्णा धेनूनां च स्तनेषु वै । गां च स्पृशति यो नित्यं स्नातो भवति नित्यशः

ധേനുക്കളുടെ സ്തനങ്ങളിൽ നിശ്ചയമായും നാലു സമുദ്രങ്ങളും പരിപൂർണ്ണമായി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിത്യം ഗാവിനെ സ്പർശിക്കുന്നവൻ പ്രതിദിനം സ്നാതനായതുപോലെ ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 165

अतो मर्त्यः प्रपुष्टैस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते । गवां रजः खुरोद्धूतं शिरसा यस्तु धारयेत्

അതുകൊണ്ട് പശുക്കളുടെ കുളമ്പുകളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന പൊടിയെ ഭക്തിയോടെ തലയിൽ ധരിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ, ബലപ്പെട്ട എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമേയും മോചിതനാകുന്നു।

Verse 166

स च तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते । नारद उवाच । गवां च दशवर्णानां कस्य दाने च किंफलम्

തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവനും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനാകുന്നു। നാരദൻ പറഞ്ഞു—“ഗോവുകളുടെ പത്ത് വർണ്ണങ്ങളിൽ ഏത് ഗോവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ ഏതു ഫലം ലഭിക്കും?”

Verse 167

ब्रूहि तत्त्वं गुरुश्रेष्ठ परमेष्ठिन्प्रियं यदि । ब्रह्मोवाच । श्वेतां गां ब्राह्मणे दत्वा मानवश्चेश्वरो भवेत्

“ഹേ ഗുരുശ്രേഷ്ഠാ! നിങ്ങൾ പരമേശ്വരന് പ്രിയനാണെങ്കിൽ തത്ത്വസത്യം പറയുക.” ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“ബ്രാഹ്മണന് ശ്വേതഗോവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ഐശ്വര്യവാനും പ്രഭുത്വമുള്ളവനുമാകും।”

Verse 168

प्रासादे वसते नित्यं भोगी च सुखमेधते । धूम्रा तु स्वर्गकांतार संसारे पापमोक्षिणी

അവൻ നിത്യവും പ്രാസാദത്തിൽ വസിക്കുകയും ഭോഗി സുഖത്തിൽ സമൃദ്ധനാകുകയും ചെയ്യുന്നു। എന്നാൽ ധൂമ്രാ (വർണ്ണഗോവ്) സ്വർഗ്ഗത്തിലും വനപ്രദേശത്തെപ്പോലെ; സംസാരത്തിൽ പാപമോചിനിയാകുന്നു।

Verse 169

अक्षयं कपिलादानं कृष्णां दत्वा न सीदति । पांडुरा दुर्लभा लोके गौरी च कुलनंदिनी

കപിലാ ഗോവിന്റെ ദാനം അക്ഷയ പുണ്യം നൽകുന്നു; കൃഷ്ണാ (കറുത്ത) ഗോവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുഃഖത്തിൽ പതിക്കുകയില്ല। പാണ്ഡുരാ (ധവള) ഗോവ് ലോകത്തിൽ ദുർലഭം; ഗൗരിയും കുലത്തിന്റെ ആനന്ദിനിയാണ്।

Verse 170

रक्ताक्षी रूपकामस्य धनकामस्य नीलिका । एकां च कपिलां दत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

രക്താക്ഷീ എന്ന പശു രൂപകാമന നിറവേറ്റുന്നു; നീലികാ എന്ന പശു ധനകാമന നിറവേറ്റുന്നു. ഒരു കപിലാ (തവിട്ടുനിറ) പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താലും സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 171

यत्तु बाल्यकृतं पापं यौवने वार्धके कृतम् । वाचाकृतं कर्मकृतं मनसा यत्प्रचिंतितं

ബാല്യത്തിൽ ചെയ്ത പാപം, യൗവനത്തിലോ വാർദ്ധക്യത്തിലോ ചെയ്ത പാപം—വാക്കുകൊണ്ട് ചെയ്തതോ, പ്രവൃത്തിയാൽ ചെയ്തതോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ മാത്രം ചിന്തിച്ചതോ—

Verse 172

अगम्यागमनं चैव मित्रद्रोहे च पातकम् । मानकूटं तुलाकूटं कन्यानृतं गवानृतम्

അഗമ്യയോടുള്ള ഗമനം, കൂടാതെ മിത്രദ്രോഹത്തിന്റെ പാതകം; അളവിൽ വഞ്ചന, തൂക്കത്തിൽ വഞ്ചന, കന്യയെക്കുറിച്ചുള്ള അസത്യം, പശുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള അസത്യം—

Verse 173

सर्वं च नाशयेत्क्षिप्रं कपिलां यः प्रयच्छति । दशयोजनविस्तीर्णा महापारा महानदी

കപിലാ പശുവിനെ ശീഘ്രമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വ (പാപങ്ങളും) വേഗത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു. (അഗ്രത്തിൽ) പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള, മഹാതീരങ്ങളുള്ള ഒരു മഹാനദിയുണ്ട്.

Verse 174

नारा च जलकांतारे प्रसृते चोदकार्णवे । यावद्वत्सस्य द्वौ पादौ मुखं यावन्न जायते

ജലാന്തര വനാന്തരത്തിൽ, ജലസമുദ്രം വ്യാപിച്ചിരുന്നപ്പോൾ—കിടാവിന്റെ രണ്ട് കാലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുവരെ, അതിന്റെ വായും ഇതുവരെ ജനിക്കാത്തതുവരെ (അവസ്ഥ അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു).

Verse 175

तावद्गौः पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुंचति । सुवर्णशृंगीं वस्त्राढ्यां सर्वालंकारभूषिताम्

പശു കിടാവിനെ പ്രസവിക്കാത്തതുവരെ അവളെ ഭൂമിയോടു തുല്യയായി അറിയണം—സ്വർണശൃംഗയുള്ളവൾ, സമൃദ്ധ വസ്ത്രധാരിണി, സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃത.

Verse 176

ताम्रपृष्ठीं रौप्यखुरां तथा कांस्योपदोहनाम् । शोभितां गंधपुष्पैश्च सर्वालंकारभूषितां

താമ്രവർണ്ണ പൃഷ്ഠമുള്ളവൾ, വെള്ളിഖുരങ്ങളുള്ളവൾ, കാംസ്യ ദോഹനപാത്രയുക്ത—സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ ശോഭിതയും സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയുമായ ഗോവു.

Verse 177

ईदृशीं कपिलां दद्याद्द्विजातौ वेदपारगे । सर्वपापक्षयस्तस्य विष्णुलोकेऽच्युतो भवेत्

ഇത്തരത്തിലുള്ള കപിലാ ഗോവിനെ വേദപാരഗനായ ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ സർവപാപങ്ങളും ക്ഷയിക്കും; അവൻ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ അച്യുതപദം പ്രാപിക്കും.

Verse 178

तस्यां तु दुह्यमानायां भूमौ पतंति बिंदवः । आरामादि विजायंते बहुपुष्पफलोत्तमाः

ആ ഭൂമിയെ ദോഹനം ചെയ്യുമ്പോൾ തുള്ളികൾ നിലത്തുവീണു; ആ തുള്ളികളിൽ നിന്ന് ഉദ്യാനാദികൾ ഉദ്ഭവിച്ചു, ഉത്തമ പുഷ്പഫലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായി.

Verse 179

यत्र कामफला वृक्षा नद्यः पायसकर्दमाः । प्रासादाश्चापि सौवर्णास्तत्र गच्छंति गोप्रदाः

എവിടെ വൃക്ഷങ്ങൾ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നുവോ, എവിടെ നദികൾ പായസവും മധുരദുധകദമവും ഒഴുകുന്നുവോ, എവിടെ സ്വർണമയ പ്രാസാദങ്ങളും ഉണ്ടോ—അവിടേക്കാണ് ഗോദാനം ചെയ്തവർ പോകുന്നത്.

Verse 180

दशधेनूश्च यो दद्यादेकं चैव धुरंधरं । समानं तु फलं प्रोक्तं ब्रह्मणा समुदाहृतम्

ആരു പത്ത് പാലുതരുന്ന പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരൊറ്റ ശക്തനായ ധുരന്ധര വൃഷഭത്തെ നൽകുകയോ ചെയ്താലും—ഇരുവർക്കും സമമായ പുണ്യഫലമാണെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 181

एकं च दशभिर्दद्यात्सहस्राणां शतं फलम् । तस्यानुसारतो वेद्यं फलं नारद यत्नतः

ഒന്നിന് പകരം പത്ത് ദാനം ചെയ്താൽ ഫലം ആയിരങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടിയാകും। ഹേ നാരദാ, ആ അനുപാതപ്രകാരം പുണ്യഫലം ശ്രദ്ധയോടെ അറിയണം।

Verse 182

पितॄनुद्दिश्य यः पुत्रो वृषं च मोक्षयेद्भुवि । पितरो विष्णुलोकेषु महीयंते यथेप्सितम्

പിതൃങ്ങളെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഭൂമിയിൽ വൃഷഭത്തെ വിട്ടയക്കുന്ന പുത്രന്റെ പിതാക്കന്മാർ വിഷ്ണുലോകങ്ങളിൽ തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവിധം മഹത്വപ്പെടുന്നു।

Verse 183

चतस्रो वत्सतर्यश्च एकस्यैव वृषस्य च । मोक्ष्यंते सर्वतः पुत्र विधिरेष सनातनः

നാല് വത്സതരികളും ഒരു വൃഷഭവും—ഹേ പുത്രാ, എല്ലാദിക്കുകളിലേക്കും അവയെ വിട്ടയക്കണം; ഇതാണ് സനാതനവിധി।

Verse 184

यावंति चैव रोमाणि तस्य तासां च सर्वशः । तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गं भुजंति मानवाः

അവന്റെ ദേഹത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങളുണ്ടോ—അവ എല്ലാം ചേർത്ത് എത്രയോ—അത്ര ആയിരം വർഷങ്ങൾ മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗസുഖം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 185

लांगूलेन वृषो यच्च जलं चोत्क्षिपति ध्रुवं । तत्तोयं तु सहस्राब्दं पितॄणाममृतं भवेत्

വൃഷഭം തന്റെ വാലാൽ നിശ്ചയമായി ചിതറിക്കുന്ന ജലം, പിതൃകൾക്കു ആയിരം വർഷം അമൃതസമമാകുന്നു।

Verse 186

खुरेण कर्षयेद्भूमिं ततो लोष्ठं च कर्दमः । पितृभ्यश्च स्वधा तत्र लक्षकोटिगुणं भवेत्

ഖുരംകൊണ്ട് ഭൂമി ഉഴുതാൽ മണ്ണുകട്ടകളും ചെളിയും ഉയരും; അവിടെ പിതൃകൾക്കുള്ള ‘സ്വധാ’ അർപ്പണം ലക്ഷകോടിഗുണം ഫലിക്കുന്നു।

Verse 187

विद्यमाने च जनके यदि माता विनश्यति । चंदनेनांकिता धेनुस्तस्याः स्वर्गाय दीयते

പിതാവ് ജീവിച്ചിരിക്കെ മാതാവ് അന്തരിച്ചാൽ, അവളുടെ സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തിക്കായി ചന്ദനചിഹ്നിതമായ ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 188

दाता चैव पितॄणां च ऋणं चैव प्रमुंचति । अक्षयं लभते स्वर्गं पूजितो मघवा यथा

ദാനി പിതൃഋണവും വിമോചിക്കുന്നു; അവൻ അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ച് മഘവാ (ഇന്ദ്രൻ) പോലെ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 189

सर्वलक्षणसंयुक्ता तरुणा गौः पयस्विनी । समाप्रसूतिका भद्रा सा च गौः पृथिवी स्मृता

സകല ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ, യൗവനവതി, പാലിൽ സമൃദ്ധ, യഥാകാലം പ്രസവിച്ച മംഗളകരമായ ആ ഗോവിനെ ഭൂമിസ്വരൂപമായി സ്മരിക്കുന്നു।

Verse 190

तस्य दानेन मंत्रस्य पृथ्वीदानसमं फलं । शतक्रतुसमो मर्त्यः कुलमुद्धरते शतं

ആ മന്ത്രം ദാനം ചെയ്താൽ ഭൂദാനത്തിന്നു തുല്യമായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു. അത്തരം മർത്ത്യൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) സമനായി തന്റെ കുലത്തിലെ നൂറുപേരെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു.

Verse 191

गवां च हरणं कृत्वा मृते गोरथवत्सके । क्रिमिपूर्णे स कूपे च तिष्ठेदाभूतसंप्लवं

പശുക്കളെ മോഷ്ടിച്ചവൻ, പശു, രഥം, കിടാവ് എന്നിവ മരിച്ചാൽ, പുഴുക്കൾ നിറഞ്ഞ കിണറ്റിൽ ഭൂതസമ്പ്ലവം (മഹാപ്രളയം) വരെയും നില്ക്കേണ്ടിവരും.

Verse 192

गवां चैव वधं कृत्वा पितृभिः सह पच्यते । रौरवे नरके घोरे तावत्कालं प्रतिक्रिया

പശുക്കളെ വധിച്ചവൻ പിതൃകളോടൊപ്പം ഭീകരമായ റൗരവ നരകത്തിൽ വേവിക്കപ്പെടുന്നു—അത്രകാലം ഇതുതന്നെ അവന്റെ പ്രതിക്രിയ (ഫലം) ആകുന്നു.

Verse 193

गोप्रचारप्रभग्नश्च षंडवाहनबंधनः । अक्षयं नरकं प्रायान्पुनर्जन्मनि जन्मनि

പശുക്കളുടെ മേച്ചിലിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവനും ഭാരവാഹിയായ കാളയെ കെട്ടിയിടുന്നവനും—അക്ഷയ നരകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; ജന്മം ജന്മമായി.

Verse 194

सकृच्च श्रावयेद्यस्तु कथां पुण्यतमामिमां । सर्वपापक्षयस्तस्य देवैश्च सह मोदते

എന്നാൽ ഈ അതിപുണ്യമായ കഥ ഒരിക്കൽപോലും ശ്രവിപ്പിക്കുന്നവന്റെ സകല പാപങ്ങളും ക്ഷയിച്ച്, അവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 195

य इदं शृणुयाद्वापि परं पुण्यतमं महत् । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते तत्क्षणेन हि

ഈ പരമ പുണ്യവും മഹത്തുമായ ഉപദേശം ആരെങ്കിലും ശ്രവിച്ചാൽ, ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് അവൻ തത്സമയത്തിൽ തന്നെ വിമുക്തനാകും.