Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वात्रिशो ऽध्यायः व्यास उवाच मनुष्याणां तु हरणं कृत्वा स्त्रीणां गृहस्य च / वापीकूपजलानां च शुध्येच्चान्द्रायणेन तु

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഉത്തരവിഭാഗത്തിൽ മുപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—മനുഷ്യരെയും സ്ത്രീകളെയും ഗൃഹത്തെയും, കൂടാതെ കുളം‑കിണർ ജലത്തെയും അപഹരിച്ചാൽ ‘ചാന്ദ്രായണ’ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും।

Verse 2

द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन्निर्यात्यात्मशुद्धये

മറ്റൊരാളുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് അല്പമൂല്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിച്ചാൽ, ആത്മശുദ്ധിക്കായി ‘സാന്തപന കൃച്ഛ്ര’ അനുഷ്ഠിക്കണം; അതിലൂടെ പാപം ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 3

धान्यान्नधनचौर्यं तु कृत्वा कामाद् द्विजोत्तमः / स्वजातीयगृहादेव कृच्छ्रार्धेन विशुद्ध्यति

എന്നാൽ ഒരു ദ്വിജോത്തമൻ കാമവശാൽ തന്റെ തന്നെ ജാതിയിലുള്ളവന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ധാന്യം, അന്നം അല്ലെങ്കിൽ ധനം മോഷ്ടിച്ചാൽ, ‘കൃച്ഛ്ര’ വ്രതത്തിന്റെ അർദ്ധം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മതി; അവൻ ശുദ്ധനാകും।

Verse 4

भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च / पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम्

ഭക്ഷ്യ‑ഭോജ്യങ്ങളുടെ അപഹരണത്തിലും, അതുപോലെ വാഹനം, ശയ്യ, ആസനം എന്നിവയുടെ ഹരണത്തിലും, പുഷ്പ‑മൂല‑ഫലങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും—പഞ്ചഗവ്യം തന്നെയാണ് ശുദ്ധിവിധി।

Verse 5

तृणकाष्ठद्रुमाणां च शुष्कान्नस्य गुडस्य च / चैलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम्

പുല്ല്, വിറക്, വൃക്ഷങ്ങൾ, അതുപോലെ ഉണക്കഅന്നം, ശർക്കര, കൂടാതെ വസ്ത്രം, ചർമ്മം, മാംസം എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ—മൂന്നു രാത്രികൾ അന്നവിരതി പ്രായശ്ചിത്തം।

Verse 6

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च / अयः कांस्योपलानां च द्वादशाहं कणाशनम्

മണി, മുത്ത്, പ്രവാളം, അതുപോലെ താമ്രം, രജതം, കൂടാതെ ഇരുമ്പ്, കാംസം, കല്ല് എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ—പന്ത്രണ്ടു ദിവസം കണാശനം (ധാന്യകണങ്ങൾ മാത്രം) വിധിയാകുന്നു।

Verse 7

कार्पासकीटजोर्णानां द्विशफैकशफस्य च / पक्षिगन्धौषधीनां च रज्वाश्चैव त्र्यहं पयः

കാർപ്പാസകീടം (പട്ടുപുഴു) ഉണ്ടാക്കുന്ന അവശിഷ്ടം, ദ്വിശഫ‑ഏകശഫ ജീവികളുടെ ശവം, കൂടാതെ പക്ഷി, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, കയർ എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ—മൂന്നു ദിവസം പാലാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 8

नरमांसाशनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत् / काकं चैव तथा श्वानं जग्ध्वा हस्तिनमेव च / वराहं कुक्कुटं चाथ तप्तकृच्छ्रेण शुध्यति

നരമാംസം ഭക്ഷിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. എന്നാൽ കാക്ക, നായ, ആന, വരാഹം അല്ലെങ്കിൽ കോഴി ഭക്ഷിച്ചാൽ തപ്തകൃച്ഛ്ര പ്രായശ്ചിത്തംകൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 9

क्रव्यादानां च मांसानि पुरीषं मूत्रमेव च / गोगोमायुकपीनां च तदेव व्रतमाचरेत् / उपोष्य द्वादशाहं तु कूष्माण्डैर्जुहुयाद् घृतम्

ക്രവ്യാദൻമാരുടെ (ശവഭക്ഷികൾ) മാംസം, അല്ലെങ്കിൽ മല–മൂത്രം, കൂടാതെ പശുവിനോടും ഗോമായുക, പീന മുതലായവയോടും ബന്ധപ്പെട്ട അശുചി വസ്തുക്കൾ ഭക്ഷിച്ചാൽ, അതേ പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം ആചരിക്കണം. പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ഉപവസിച്ച് കൂഷ്മാണ്ഡം (കുമ്പളം) കൊണ്ടു ഘൃതാഹുതികൾ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.

Verse 10

नकुलोलूकमार्जारं जग्ध्वा सांतपनं चरेत् / श्वापदोष्ट्रखराञ्जग्ध्वा तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति / व्रतवच्चैव संस्कारं पूर्वेण विधिनैव तु

നകുലം, മൂങ്ങ, അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചാൽ ‘സാന്തപന’ പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം. ശ്വാപദം (ഹിംസക വന്യമൃഗം), ഒട്ടകം അല്ലെങ്കിൽ കഴുത ഭക്ഷിച്ചാൽ ‘തപ്തകൃച്ഛ്ര’ തപസ്സാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. വ്രതംപോലെ സമാപന-സംസ്കാരവും മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം തന്നേ ചെയ്യണം.

Verse 11

बकं चैव बलाकं च हंसं कारण्डवं तथा / चक्रवाकं प्लवं जग्घ्वा द्वादशाहमभोजनम्

ബകം, ബലാകം, ഹംസം, കാരണ്ഡവം, ചക്രവാകം അല്ലെങ്കിൽ പ്ലവം (ജലപക്ഷി) ഭക്ഷിച്ചാൽ പന്ത്രണ്ടു ദിവസം നിരാഹാര പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം.

Verse 12

कपोतं टिट्टिभं चैव शुकं सारसमेव च / उलूकं जालपादं च जग्ध्वाप्येतद् व्रतं चरेत्

കപോതം, ടിറ്റ്ടിഭം, ശുകം (തത്ത), സാരസം, മൂങ്ങ, അല്ലെങ്കിൽ ജാലപാദം (ജലപക്ഷി) ഭക്ഷിച്ച ശേഷം ഈ പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം ആചരിക്കണം.

Verse 13

शिशुमारं तथा चाषं मत्स्यमांसं तथैव च / जग्ध्वा चैव कटाहारमेतदेव चरेद् व्रतम्

ശിശുമാരം, ചാഷം, കൂടാതെ മത്സ്യമാംസം ഭക്ഷിച്ചാൽ, തുടർന്ന് കടാഹാരം (അത്യल्पവും ലളിതവുമായ ആഹാരം) മാത്രം സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്, ഇതേ പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം ആചരിക്കണം.

Verse 14

कोकिलं चैव मत्स्यांश्च मण्डुकं भुजगं तथा / गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

കോകിലം, മത്സ്യം, തവള, പാമ്പ് എന്നിവ ഭക്ഷിച്ചാൽ, ഗോമൂത്രം ചേർത്ത യവകഞ്ഞി മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഒരു മാസത്തിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 15

जलेचरांश्च जलजान् प्रत्तुदान्नखविष्किरान् / रक्तपादांस्तथा जग्ध्वा सप्ताहं चैतदाचरेत्

ജലത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവ, ജലജന്യങ്ങൾ, കൊക്കുകൊണ്ട് കുത്തുന്നവ, നഖങ്ങളാൽ ആഹാരം ചിതറിക്കുന്നവ, ചുവന്ന കാലുള്ള പക്ഷികൾ എന്നിവ ഭക്ഷിച്ചാൽ, പ്രായശ്ചിത്തമായി ഇത് ഏഴ് ദിവസം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 16

शुनो मांसं शुष्कमांसमात्मार्थं च तथा कृतम् / भुक्त्वा मासं चरेदेतत् तत्पापस्यापनुत्तये

നായയുടെ മാംസം, ഉണക്കമാംസം, അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം ഭോഗത്തിനായി തയ്യാറാക്കിയ മാംസം ഭക്ഷിച്ചാൽ, ആ പാപം നീക്കാൻ ഒരു മാസം ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 17

वार्ताकं भुस्तृणं शिग्रुं खुखुण्डं करकं तथा / प्राजापत्यं चरेज्जग्ध्वा शङ्खं कुम्भीकमेव च

വഴുതന, ഭുസ്തൃണ പുല്ല്, ശിഗ്രു (മുരിങ്ങ), ഖുഖുണ്ഡ, കരക, കൂടാതെ ശംഖം, കുംഭീകം എന്നീ ചില ശാകങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചാൽ, പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 18

पलाण्डुं लशुनं चैव भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् / नालिकां तण्डुलीयं च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

പലാണ്ടു (ഉള്ളി)യും ലശുനം (വെളുത്തുള്ളി)യും ഭക്ഷിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം; എന്നാൽ നാളികാ, തണ്ഡുലീയ എന്നീ കീരകൾ ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കും।

Verse 19

अश्मान्तकं तथा पोतं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति / प्राजापत्येन शुद्धिः स्यात् कक्कुभाण्डस्य भक्षणे

അശ്മാന്തകവും പോതവും ഭക്ഷിച്ചാൽ തപ്തകൃച്ഛ്ര വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. കക്കുഭാണ്ഡം ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്രാജാപത്യ വ്രതംകൊണ്ട് ശുദ്ധി സിദ്ധിക്കും.

Verse 20

अलाबुं किंशुकं चैव भुक्त्वा चैतद् व्रतं चरेत् / उदुम्बरं च कामेन तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

അലാബു (ചുരക്ക)യും കിംശുക (പലാശപുഷ്പം)യും ഭക്ഷിച്ചാൽ ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. എന്നാൽ ആഗ്രഹവശാൽ ഉദുംബരം ഭക്ഷിച്ചാൽ തപ്തകൃച്ഛ്ര തപസ്സാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.

Verse 21

वृथा कृसरसंयावं पायसापूपसंकुलम् / भुक्त्वा चैवं विधं त्वन्नं त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

കൃസരവും സംയാവവും, പായസവും ആപൂപവും കലർന്ന ആഹാരം വ്യർഥമായി/അനുചിതമായി ഭക്ഷിച്ചാൽ, അത്തരം അന്നം കഴിച്ചവൻ മൂന്നു രാത്രികളുടെ നിയമംകൊണ്ട് ശുദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 22

पीत्वा क्षीराण्यपेयानि ब्रह्मचारी समाहितः / गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

സംയമനിഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മചാരി പാൽ മുതലായ അനുമത പാനീയങ്ങൾ കുടിച്ച്, ഗോമൂത്രവും യാവകവും (യവകഞ്ഞി) ആഹാരമാക്കി, ഒരു മാസത്തിനകം ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

अनिर्दशाहं गोक्षीरं माहिषं चाजमेव च / संधिन्याश्च विवत्सायाः पिबन् क्षीरमिदं चरेत्

കിടാവിട്ടിട്ട് പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിലെ പശുപാൽ കുടിക്കരുത്; മഹിഷപ്പാലും ആട്ടുപാലും കുടിക്കരുത്. സംധിനി (ഋതുമതി) അല്ലെങ്കിൽ വിവത്സാ (കിടാവ് നഷ്ടപ്പെട്ട) പശുവിന്റെ പാൽ കുടിച്ചാൽ ഈ പ്രായശ്ചിത്ത വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 24

एतेषां च विकाराणि पीत्वा मोहेन मानवः / गोमूत्रयावकाहारः सप्तरात्रेण शुद्ध्यति

ഇവയുടെ (അശുദ്ധ വസ്തുക്കളുടെ) വികാരങ്ങൾ മോഹവശാൽ ഒരാൾ കുടിച്ചാൽ, ഗോ മൂത്രവും യാവക-കഞ്ഞിയും ആഹാരമാക്കി ഏഴ് രാത്രികളിൽ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 25

भुक्त्वा चैव नवश्राद्धे मृतके सूतके तथा / चान्द्रायणेन शुद्ध्येत ब्राह्मणस्तु समाहितः

നവശ്രാദ്ധകാലത്തോ, മൃതകമോ സൂതകമോ ആയ അശൗചകാലത്തോ ബ്രാഹ്മണൻ ഭക്ഷിച്ചാൽ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ ഏകാഗ്രനായി ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്ത് ശുദ്ധി പ്രാപിക്കണം.

Verse 26

यस्याग्नौ हूयते नित्यं न यस्याग्रं न दीयते / चान्द्रायणं चरेत् सम्यक् तस्यान्नप्राशने द्विजः

നിത്യമായി ഹോമം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും അന്നത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം (അഗ്രം) അർപ്പിക്കാത്തവന്റെ ആഹാരം ദ്വിജൻ കഴിക്കരുത്. കഴിച്ചാൽ ശരിയായി ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 27

अभोज्यानां तु सर्वेषां भुक्त्वा चान्नमुपस्कृतम् / अन्तावसायिनां चैव तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

എല്ലാ അഭോജ്യങ്ങളിലേതെങ്കിലും, അല്ലെങ്കിൽ ‘അന്ത്യാവസായിനി’കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തയ്യാറാക്കിയ ആഹാരം കഴിച്ചാൽ, തപ്തകൃച്ഛ്ര പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 28

चाण्डालान्नं द्विजो भुक्त्वा सम्यक् चान्द्रायणं चरेत् / बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्राब्दं पुनः संस्कारमेव च

ദ്വിജൻ ചാണ്ഡാലന്റെ ആഹാരം കഴിച്ചാൽ ശരിയായി ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം. എന്നാൽ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്താൽ, ഒരു വർഷം കൃച്ഛ്രം ചെയ്ത് പിന്നെ വീണ്ടും സംസ്കാരം (പുനഃശുദ്ധികർമങ്ങൾ) നടത്തണം.

Verse 29

असुरामद्यपानेन कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम् / अभोज्यान्नं तु भुक्त्वा च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

അസുരമദ്യപാനം ചെയ്താൽ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. ഭോജ്യമല്ലാത്ത അന്നം ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തംകൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 30

विण्मूत्रपाशनं कृत्वा रेतसश्चैतदाचरेत् / अनादिष्टेषु चैकाहं सर्वत्र तु यथार्थतः

മലമൂത്ര വിസർജ്ജിച്ചതിനുശേഷവും, വീര്യസ്രാവത്തിനുശേഷവും ഇതേ ശൗചനിയമം പാലിക്കണം. പ്രത്യേക നിർദ്ദേശമില്ലാത്തിടത്ത് ഒരു ദിവസം പാലിക്കലാണ് എല്ലായിടത്തും യഥാർത്ഥ തത്ത്വം.

Verse 31

विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः / प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

ദ്വിജൻ പന്നി, കഴുത, ഒട്ടകം, പശു, കുറുക്കൻ, കുരങ്ങ് അല്ലെങ്കിൽ കാക്ക എന്നിവയുടെ മൂത്രമോ മലമോ ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്രായശ്ചിത്തമായി ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 32

अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च / पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः

അജ്ഞാനവശാൽ ദ്വിജൻ മലമൂത്രമോ മദ്യസ്പർശിതമായ വസ്തുവോ ഭക്ഷിച്ചാൽ, മൂന്ന് വർണങ്ങളിലെ ദ്വിജർ വീണ്ടും സംസ്കാരം (പുനഃപവിത്രീകരണം) ചെയ്യാൻ അർഹരാകുന്നു.

Verse 33

क्रव्यादां पक्षिणां चैव प्राश्य मूत्रपुरीषकम् / महासांतपनं मोहात् तथा कुर्याद् द्विजोत्तमः / भासमण्डूककुररे विष्किरे कृच्छ्रमाचरेत्

ദ്വിജോത്തമൻ മോഹവശാൽ മാംസഭക്ഷി പക്ഷികളുടെ മൂത്രമോ മലമോ ഭക്ഷിച്ചാൽ മഹാസാന്തപന പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം. ഭാസം, മണ്ഡൂകം, കുറരപക്ഷി അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്കിരപക്ഷി ഭക്ഷിച്ചാൽ കൃച്ഛ്ര വ്രതം ആചരിക്കണം.

Verse 34

प्राजापत्येन शुद्ध्येत ब्राहामणोच्छिष्टभोजने / क्षत्रिये तप्तकृच्छ्रं स्याद् वैश्ये चैवातिकृच्छ्रकम् / शूद्रोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम्

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിച്ചാൽ പ്രാജാപത്യ വ്രതത്താൽ ശുദ്ധിയുണ്ടാകും. ക്ഷത്രിയന്റേതാണെങ്കിൽ തപ്തകൃച്ഛ്രവും വൈശ്യന്റേതാണെങ്കിൽ അതികൃച്ഛ്രവും അനുഷ്ഠിക്കണം. ശൂദ്രന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിച്ചാൽ ദ്വിജൻ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 35

सुराभाण्डोदरे वारि पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् / शुनोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति / गोमूत्रयावकाहारः पीतशेषं च रागवान्

മദ്യപാത്രത്തിൽ ഇരുന്ന വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. പട്ടിയുടെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിച്ചാൽ ദ്വിജൻ മൂന്നു രാത്രി ഗോമൂത്രവും യവയും കഴിച്ച് ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 36

अपो मूत्रपुरीषाद्यैर्दूषिताः प्राशयेद् यदा / तदा सांतपनं प्रोक्तं व्रतं पापविशोधनम्

മലമൂത്രാദികളാൽ മലിനമായ ജലം കുടിച്ചാൽ, പാപമോചനത്തിനായി സാന്തപന വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണമെന്ന് വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 37

चाण्डालकूपभाण्डेषु यदि ज्ञानात् पिबेज्जलम् / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं ब्राह्मणः पापशोधनम्

ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചണ്ഡാലന്റെ കിണറ്റിൽ നിന്നോ പാത്രത്തിൽ നിന്നോ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, പാപപരിഹാരത്തിനായി സാന്തപന കൃച്ഛ്ര വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 38

चाण्डालेन तु संस्पृष्टं पीत्वा वारि द्विजोत्तमः / त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत पञ्चगव्येन चैव हि

ചണ്ഡാലൻ സ്പർശിച്ച ജലം കുടിച്ചാൽ, ദ്വിജൻ മൂന്നു രാത്രി ഉപവാസത്തിലൂടെയും പഞ്ചഗവ്യം സേവിക്കുന്നതിലൂടെയും ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 39

महापातकिसंस्पर्शे भुङ्क्ते ऽस्नात्वा द्विजो यदि / बुद्धिपूर्वं तु मूढात्मा तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

മഹാപാതകിയുമായി സ്പർശം സംഭവിച്ചതിന് ശേഷം സ്നാനം ചെയ്യാതെ ഒരു ദ്വിജൻ ഭോജനം ചെയ്താൽ, അത് മോഹബുദ്ധിയോടെയെങ്കിലും അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്തതായാൽ ‘തപ്തകൃച്ഛ്ര’ എന്ന പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 40

स्पृष्ट्वा महापातकिनं चाण्डालं वा रजस्वलाम् / प्रमादाद् भोजनं कृत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

അശ്രദ്ധവശാൽ മഹാപാതകി, ചാണ്ഡാലൻ അല്ലെങ്കിൽ രജസ്വല സ്ത്രീയെ സ്പർശിച്ച് പിന്നെ ഭോജനം ചെയ്താൽ, മൂന്നു രാത്രികളുടെ (നിയമാനുഷ്ഠാന)കൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 41

स्नानार्हे यदि भुञ्जीत अहोरात्रेण शुद्ध्यति / बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्रेण भगवानाह पद्मजः

സ്നാനം ചെയ്യേണ്ട സമയത്ത് ആരെങ്കിലും ഭോജനം ചെയ്താൽ ഒരു അഹോരാത്രംകൊണ്ട് ശുദ്ധി ലഭിക്കും; എന്നാൽ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ചെയ്താൽ ‘കൃച്ഛ്ര’ പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ടുമാത്രമേ ശുദ്ധി—എന്ന് ഭഗവാൻ പദ്മജൻ (ബ്രഹ്മാ) അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 42

शुष्कपर्युषितादीनि गवादिप्रतिदूषितम् / भुक्त्वोपवासं कुर्वोत कृच्छ्रपादमथापि वा

ഉണങ്ങിയതും പഴകിയതും മുതലായ ആഹാരമോ, പശു മുതലായവ കൊണ്ട് മലിനമായ അന്നമോ കഴിച്ചാൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ‘കൃച്ഛ്രപാദ’ എന്ന പ്രായശ്ചിത്തവും ചെയ്യാം।

Verse 43

संवत्सरान्ते कृच्छ्रं तु चरेद् विप्रः पुनः पुनः / अज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः

ഓരോ വർഷാവസാനത്തിലും വിപ്രൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘കൃച്ഛ്ര’ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം—അറിയാതെ (അശുദ്ധമായി/അനുചിതമായി) ഭക്ഷിച്ചതിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി; ദോഷം അറിഞ്ഞാൽ അതിലും പ്രത്യേകമായി।

Verse 44

व्रात्यानां यजनं कृत्वा परेषामन्त्यकर्म च / अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्विशुद्ध्यति

വ്രാത്യർക്കായി യജനം നടത്തി, മറ്റുള്ളവരുടെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, അഭിചാരം (ഹാനികരമായ തന്ത്രകർമ്മം) ചെയ്താലും—മൂന്ന് കൃച്ഛ്രവ്രതങ്ങളാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 45

ब्राह्मणादिहतानां तु कृत्वा दाहादिकाः क्रियाः / गोमूत्रयावकाहारः प्राजापत्येन शुद्ध्यति

എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ കൊന്നവൻ മുതലായ (അശുദ്ധമരണം) സംഭവങ്ങളിൽ, ദാഹാദി കർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു—ഗോമൂത്രവും യാവകഭക്ഷണവും ആഹാരമാക്കി പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്താൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 46

तैलाभ्यक्तो ऽथवा कुर्याद् यदि मूत्रपुरीषके / अहोरात्रेण शुद्ध्येत श्मश्रुकर्म च मैथुनम्

എണ്ണ പുരട്ടിയ നിലയിൽ മൂത്രമോ മലമോ വിസർജിച്ചാൽ, ഒരു അഹോരാത്രം കഴിഞ്ഞാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; അതുപോലെ ശ്മശ്രുകർമ്മം (താടി/മീശ വെട്ടൽ)യും മൈഥുനത്തിനുശേഷവും ശുദ്ധിവിധി ഉണ്ട്.

Verse 47

एकाहेन विवाहाग्निं परिहार्य द्विजोत्तमः / त्रिरात्रेण विशद्ध्येत त्रिरात्रात् षडहं पुनः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഗൃഹസ്ഥന്റെ വിവാഹാഗ്നിയെ ഒരു ദിവസം ഒഴിവാക്കിയാൽ, മൂന്ന് രാത്രികളിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; ആ മൂന്ന് രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും ആറു ദിവസം (സംയമം/ശൗചാചാരം) ആചരിക്കണം.

Verse 48

दशाहं द्वादशाहं वा परिहार्य प्रमादतः / कृच्छ्रं चान्द्रायणं कुर्यात् तत्पापस्यापनुत्तये

അശ്രദ്ധവശാൽ ദോഷം സംഭവിച്ചാൽ, ആദ്യം പത്ത് അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ട് ദിവസം പരിഹാരം പാലിച്ച്, ആ പാപം നീക്കാൻ കൃച്ഛ്രവും ചാന്ദ്രായണവും എന്ന വ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കണം.

Verse 49

पतिताद् द्रव्यमादाय तदुत्सर्गेण शुद्ध्यति / चरेत् सांतपनं कृच्छ्रमित्याह भगवान् प्रभुः

പതിതനിൽ നിന്നു സ്വീകരിച്ച ദ്രവ്യം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ സാന്തപന കൃച്ഛ്രം ആചരിക്കണമെന്ന് ഭഗവാൻ പ്രഭു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 50

अनाशकनिवृत्तास्तु प्रव्रज्यावसितास्तथा / चरेयुस्त्रीणि कृच्छ्राणि त्रीणि चान्द्रायणानि च

ഉപവാസാചരണം ഉപേക്ഷിച്ചവരും പ്രവ്രജ്യാ-വ്രതത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും പ്രായശ്ചിത്തമായി മൂന്ന് കൃച്ഛ്രങ്ങളും മൂന്ന് ചാന്ദ്രായണങ്ങളും ആചരിക്കണം.

Verse 51

पुनश्च जातकर्मादिसंकारैः संस्कृता द्विजाः / शुद्ध्येयुस्तद् व्रतं सम्यक् चरेयुर्धर्मवर्धनाः

വീണ്ടും ജാതകർമ്മാദി സംസ്കാരങ്ങളാൽ സംസ്കൃതരായ ദ്വിജർ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കട്ടെ; ധർമ്മവർധകരായി ആ വ്രതം വിധിപൂർവ്വം സമ്യക് ആചരിക്കട്ടെ.

Verse 52

अनुपासितसंध्यस्तु तदहर्यापको वसेत् / अनश्नन् संयतमना रात्रौ चेद् रात्रिमेव हि

സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യാതിരുന്നവൻ ആ ദിവസം യാപകമായി (അൽപാഹാരത്തിൽ) കഴിയണം. മനസ്സിനെ സംയമിച്ച് ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കി; പിഴവ് രാത്രിയിൽ സംഭവിച്ചാൽ ആ രാത്രിയേ ഉപവസിക്കണം.

Verse 53

अकृत्वा समिदाधानं शुचिः स्नात्वा समाहितः / गायत्र्यष्टसहस्रस्य जप्यं कुर्याद् विशुद्धये

സമിദാധാനം ചെയ്യാതെ, ശുചിയായി സ്നാനം ചെയ്ത് സമാഹിതചിത്തനായി, പൂർണ്ണശുദ്ധിക്കായി ഗായത്രിയുടെ എട്ടായിരം ജപം ചെയ്യണം.

Verse 54

उपासीत न चेत् संध्यां गृहस्थो ऽपि प्रमादतः / स्नात्वा विशुद्ध्यते सद्यः परिश्रान्तस्तु संयमात्

ഗൃഹസ്ഥനും അശ്രദ്ധവശാൽ സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, സ്നാനം ചെയ്ത് ഉടൻ ശുദ്ധനാകുന്നു; എന്നാൽ സംയമത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചവൻ സ്ഥിരത ലഭിച്ച ശേഷം അത് ചെയ്യണം.

Verse 55

वेदोदितानि नित्यानि कर्माणि च विलोप्य तु / स्नातकव्रतलोपं तु कृत्वा चोपवसेद् दिनम्

വേദവിഹിത നിത്യകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും സ്നാതകവ്രതാചരണത്തിലും ലോപം വരുത്തുകയും ചെയ്തവൻ ഒരു ദിവസം ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 56

संवत्सरं चरेत् कृच्छ्रमग्न्युत्सादी द्विजोत्तमः / चान्द्रायणं चरेद् व्रात्यो गोप्रदानेन शुद्ध्यति

പവിത്ര അഗ്നികളെ അവഗണിച്ച ഉത്തമ ദ്വിജൻ ഒരു വർഷം കൃച്ഛ്ര പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം. വ്രാത്യനായവൻ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം; ഗോദാനത്താൽ അവൻ ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 57

नास्तिक्यं यदि कुर्वोत प्राजापत्यं चरेद् द्विजः / देवद्रोहं गुरुद्रोहं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

ഒരു ദ്വിജൻ നാസ്തിക്യം ചെയ്താൽ പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം. ദേവദ്രോഹവും ഗുരുദ്രോഹവും ചെയ്താൽ തപ്തകൃച്ഛ്ര തപസ്സാൽ അവൻ ശുദ്ധനാകുന്നു.

Verse 58

उष्ट्रयानं समारुह्य खरयानं च कामतः / त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत् तु नग्नो वा प्रविशेज्जलम्

ആരെങ്കിലും ഇച്ഛാപൂർവ്വം ഒട്ടകവാഹനത്തിലോ കഴുതവാഹനത്തിലോ കയറുകയാണെങ്കിൽ, മൂന്ന് രാത്രികൾക്കകം ശുദ്ധനാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ നഗ്നനായി ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് (സ്നാനത്തോടെ) ശുദ്ധി നേടണം.

Verse 59

षष्ठान्नकालतामासं संहिताजप एव च / होमाश्च शाकला नित्यमपाङ्क्तानां विशोधनम्

‘അപാങ്ക്ത്യ’രായവരുടെ ശുദ്ധിക്കായി ഒരു മാസം ഷഷ്ഠാന്ന-കാലനിയമം പാലിക്കൽ, സംഹിതാ-ജപം, നിത്യ ശാകല-ഹോമങ്ങൾ—ഇവയാണ് വിശോധനോപായങ്ങൾ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 60

नीलं रक्तं वसित्वा च ब्राह्मणो वस्त्रमेव हि / अहोरात्रोषितः स्नातः पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ നീലമോ ചുവപ്പോ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ, അവൻ ഒരു അഹോരാത്രം നിയന്ത്രണത്തോടെ പാർത്ത്, സ്നാനം ചെയ്ത്, പഞ്ചഗവ്യംകൊണ്ട് ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 61

वेदधर्मपुराणानां चण्डालस्य तु भाषणे / चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

ചണ്ഡാലൻ വേദം, ധർമ്മശാസ്ത്രം, പുരാണം എന്നിവ ഉച്ചരിക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ, അവന്റെ ശുദ്ധി ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ടുമാത്രം; മറ്റൊരു നിഷ്കൃതിയില്ല।

Verse 62

उद्बन्धनादिनिहतं संस्पृश्य ब्राह्मणः क्वचित् / चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഒരിക്കലെങ്കിലും തൂക്കിലേറ്റൽ മുതലായ വിധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവനെ സ്പർശിച്ചാൽ, അവൻ ചാന്ദ്രായണത്തിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തത്തിലൂടെയോ ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 63

उच्छिष्टो यद्यनाचान्तश्चाण्डालादीन् स्पृशेद् द्विजः / प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

ദ്വിജൻ ഉച്ഛിഷ്ടാവസ്ഥയിൽ ആചമനം ചെയ്യാതെ അശ്രദ്ധയാൽ ചണ്ഡാലാദികളെ സ്പർശിച്ചാൽ, അവൻ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രായശ്ചിത്താർത്ഥം ഗായത്രി എട്ടായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।

Verse 64

द्रुपदानां शतं वापि ब्रह्मचारी समाहितः / त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

നിയമനിഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മചാരിക്ക് നൂറ് ‘ദ്രുപദ’ ദോഷങ്ങൾ വന്നാലും, മനസ്സിനെ സമാഹിതമായി വെച്ച് മൂന്ന് രാത്രികൾ വിധിപൂർവ്വം ഉപവസിച്ചാൽ പഞ്ചഗവ്യവിധിയാൽ ശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 65

चण्डालपतितादींस्तु कामाद् यः संस्पृशेद् द्विजः / उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

കാമവശാൽ ഒരു ദ്വിജൻ ചണ്ഡാലൻ, പതിതൻ മുതലായവരെ സ്പർശിച്ചാൽ അവൻ അശുദ്ധനാകും; അതിനാൽ ശുദ്ധിക്കായി പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 66

चाण्डालसूतकशवांस्तथा नारीं रजस्वलाम् / स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

ചണ്ഡാലൻ, സൂതകമുള്ളവൻ, ശവം, കൂടാതെ രജസ്വലായ സ്ത്രീയെ സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധിക്കായി സ്നാനം ചെയ്യണം; അവരാൽ സ്പർശിക്കപ്പെട്ട വസ്തുവും അതുപോലെ ശുദ്ധമാക്കണം।

Verse 67

चाण्डालसूतकशवैः संस्पृष्टं संस्पृशेद् यदि / प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

അശ്രദ്ധവശാൽ ചണ്ഡാലൻ, സൂതകമുള്ളവൻ അല്ലെങ്കിൽ ശവം സ്പർശിച്ച വസ്തു ആരെങ്കിലും സ്പർശിച്ചാൽ, തുടർന്ന് ആചമനം ചെയ്ത് സമാഹിതചിത്തത്തോടെ ശുദ്ധിക്കായി ജപം ചെയ്യണം।

Verse 68

तत् स्पृष्टस्पर्शिनं स्पृष्ट्वा बुद्धिपूर्वं द्विजोत्तमः / आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

അശുദ്ധനെ സ്പർശിച്ചവനെ സ്പർശിച്ച ഒരാളെ ബോധപൂർവ്വം സ്പർശിച്ച ദ്വിജോത്തമൻ ശുദ്ധിക്കായി ആചമനം ചെയ്യണം—ഇങ്ങനെ ദേവപിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 69

भुञ्जानस्य तु विप्रस्य कदाचित् संस्त्रवेद् गुदम् / कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്‍ ഒരിക്കൽ ഗുദത്തിൽ നിന്ന് സ്രാവം സംഭവിച്ചാൽ, ശൗചം ചെയ്ത് സ്നാനം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഘൃതാഹുതി അർപ്പിക്കണം।

Verse 70

चाण्डालान्त्यशवं स्पृष्ट्वा कृच्छ्रं कुर्याद् विशुद्धये / स्पृष्ट्वाभ्यक्तस्त्वसंस्पृश्यमहोरात्रेण शुद्ध्यति

ചാണ്ഡാലൻ, അന്ത്യജൻ അല്ലെങ്കിൽ ശവം സ്പർശിച്ചാൽ പൂർണ്ണ വിശുദ്ധിക്കായി കൃച്ഛ്ര പ്രായശ്ചിത്തം അനുഷ്ഠിക്കണം. എന്നാൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അഭ്യംഗം ചെയ്ത ശേഷം ‘അസ്പൃശ്യ’നെ സ്പർശിച്ചാൽ ഒരു അഹോരാത്രത്തിനകം ശുദ്ധിയാകും।

Verse 71

सुरां स्पृष्ट्वा द्विजः कुर्यात् प्राणायामत्रयं शुचिः / पलाण्डुं लशुनं चैव घृतं प्राश्य ततः शुचिः

സുര (മദ്യ) സ്പർശിച്ചാൽ ദ്വിജൻ ശുചിയായി മൂന്ന് പ്രാണായാമങ്ങൾ ചെയ്യണം. കൂടാതെ ഉള്ളിയും വെളുത്തുള്ളിയും കഴിച്ചതിന് ശേഷം ഘൃതം പ്രാശനം ചെയ്താൽ അവൻ ശുദ്ധനാകും।

Verse 72

ब्राह्मणस्तु शुना दष्टस्त्र्यहं सायं पयः पिबेत् / नाभेरूर्ध्वं तु दष्टस्य तदेव द्विगुणं भवेत्

ബ്രാഹ്മണനെ നായ കടിച്ചാൽ, മൂന്ന് ദിവസം സന്ധ്യയ്ക്ക് പാൽ കുടിക്കണം. എന്നാൽ നാഭിക്ക് മുകളിലായി കടിയുണ്ടെങ്കിൽ അതേ അനുഷ്ഠാനം ഇരട്ടിയായി വേണം।

Verse 73

स्यादेतत् त्रिगुणं बाह्वोर्मूर्ध्नि च स्याच्चतुर्गुणम् / स्नात्वा जपेद् वा सावित्रीं श्वभिर्दष्टो द्विजोत्तमः

ബാഹുവിൽ കടിയുണ്ടെങ്കിൽ ഈ പ്രായശ്ചിത്തം മൂന്നിരട്ടി, തലയിൽ കടിയുണ്ടെങ്കിൽ നാലിരട്ടി ആകണം. അല്ലെങ്കിൽ നായകൾ കടിച്ച ദ്വിജോത്തമൻ സ്നാനം ചെയ്ത് സാവിത്രി (ഗായത്രി) ജപിക്കണം।

Verse 74

अनिर्वर्त्य महायज्ञान् यो भुङ्क्ते तु द्विजोत्तमः / अनातुरः सति धने कृच्छ्रार्धेन स शुद्ध्यति

മഹായജ്ഞങ്ങൾ നിർവഹിക്കാതെയും ഭോഗിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ, ധനം ഉണ്ടായും ദുരിതമില്ലാതെയും ഇരുന്നാൽ, കൃച്ഛ്രവ്രതത്തിന്റെ പകുതി ആചരിച്ച് ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 75

आहिताग्निरुपस्थानं न कुर्याद् यस्तु पर्वणि / ऋतौ न गच्छेद् भार्यां वा सो ऽपि कृच्छ्रार्धमाचरेत्

ആഹിതാഗ്നി സ്ഥാപിച്ചവൻ പർവ്വദിനത്തിൽ അഗ്ന്യുപസ്ഥാനം ചെയ്യാതെയോ, യോജ്യമായ ഋതുകാലത്ത് ഭാര്യയെ സമീപിക്കാതെയോ ഇരുന്നാൽ, അവനും കൃച്ഛ്രവ്രതത്തിന്റെ പകുതി ആചരിക്കണം।

Verse 76

विनाद्भिरप्सु नाप्यार्तः शरीरं सन्निवेश्य च / सचैलो जलमाप्लुत्य गामालभ्य विशुद्ध्यति

നിശ്ചിത ജലവിധി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ദുരിതസ്ഥൻ, ദേഹം-മനം ഏകാഗ്രമാക്കി വസ്ത്രസഹിതം ജലത്തിൽ മുങ്ങി സ്നാനം ചെയ്യണം; പിന്നെ ഗോദാനം/ഗോ-ആലഭം നടത്തി ശുദ്ധനാകണം।

Verse 77

बुद्धिपूर्वं त्वभ्युदितो जपेदन्तर्जले द्विजः / गायत्र्यष्टसहस्रं तु त्र्यहं चोपवसेद् व्रती

ബുദ്ധിപൂർവം സൂര്യോദയത്തിന് മുമ്പേ എഴുന്നേറ്റ് ദ്വിജൻ ജലത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ജപം ചെയ്യണം; വ്രതസ്ഥൻ ഗായത്രി എട്ടായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് മൂന്നു ദിവസം ഉപവസിക്കണം।

Verse 78

अनुगम्येच्छया शूद्रं प्रेतीभूतं द्विजोत्तमः / गायत्र्यष्टसहस्रं च जप्यं कुर्यान्नदीषु च

ഒരു ശൂദ്രൻ സ്വേച്ഛയാൽ പ്രേതബന്ധ അശൗചത്തിൽ ഉള്ള ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനെ അനുഗമിച്ചാൽ, ആ ദ്വിജൻ നദികളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഗായത്രി എട്ടായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം।

Verse 79

कृत्वा तु शपथं विप्रो विप्रस्य वधसंयुतम् / मृषैव यावकान्नेन कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम्

ബ്രാഹ്മണഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശപഥം ചെയ്ത് ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അസത്യം പറഞ്ഞാൽ, യാവക (യവം) ആഹാരം മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ചാന്ദ്രായണ പ്രായശ്ചിത്തവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 80

पङ्क्त्यां विषमदानं तु कृत्वा कृच्छ्रेण शुद्ध्यति / छायां श्वपाकस्यारुह्य स्नात्वा संप्राशयेद् घृतम्

പങ്ക്തിഭോജനത്തിൽ അസമമായോ അനുചിതമായോ ദാനവിതരണം ചെയ്താൽ കൃച്ഛ്രവ്രതം കൊണ്ടു ശുദ്ധി ലഭിക്കും. തുടർന്ന് ശ്വപാകൻ (ചാണ്ഡാലൻ) നിഴലിൽ കയറി സ്നാനം ചെയ്ത് ഘൃതം വിധിപൂർവ്വം പ്രാശനം ചെയ്യണം।

Verse 81

ईक्षेदादित्यमशुचिर्दृष्ट्वाग्निं चन्द्रमेव वा / मानुषं चास्थि संस्पृश्य स्नानं कृत्वा विशुद्ध्यति

ആശൗചാവസ്ഥയിൽ സൂര്യനെ കാണുകയോ, അഗ്നിയെയോ ചന്ദ്രനെയോ കാണുകയോ, മനുഷ്യ അസ്ഥി സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും।

Verse 82

कृत्वा तु मिथ्याध्ययनं चरेद् भैक्षं तु वत्सरम् / कृतघ्नो ब्राह्मणगृहे पञ्च संवत्सरं व्रती

മിഥ്യാധ്യയനം (കപടമോ അശുദ്ധപാഠമോ) ചെയ്താൽ ഒരു വർഷം ഭിക്ഷയാൽ ജീവിക്കണം. കൃതഘ്നൻ വ്രതിയായി ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ അഞ്ചു വർഷം ശാസനാനുസൃത സേവയോടെ വസിക്കണം।

Verse 83

हुङ्कारं ब्राह्मणस्योक्त्वा त्वङ्कारं च गरीयसः / स्नात्वानश्नन्नहः शेषं प्रणिपत्य प्रसादयेत्

ബ്രാഹ്മണനോട് അവഹേളനമായി ‘ഹും’ എന്നു പറഞ്ഞാലോ, അല്ലെങ്കിൽ പൂജ്യനായ മുതിർന്നവനോട് ‘നീ’ എന്നു പരിചയവചനത്തോടെ അശിഷ്ടമായി പറഞ്ഞാലോ, സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ദിവസത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച്, നമസ്കരിച്ചു ക്ഷമ അപേക്ഷിക്കണം।

Verse 84

ताडयित्वा तृणेनापि कण्ठं बद्ध्वापि वाससा / विवादे वापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत्

പുല്ലിന്റെ തുമ്പുകൊണ്ടെങ്കിലും അടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വസ്ത്രംകൊണ്ട് കഴുത്ത് കെട്ടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വാദത്തിൽ ജയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—എങ്കിലും നമസ്കരിച്ചു അവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം।

Verse 85

अवगूर्य चरेत् कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने / कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्वोत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम्

ബ്രാഹ്മണനെ വധിച്ചാൽ കൃച്ഛ്രവും അതികൃച്ഛ്രവും പ്രായശ്ചിത്തമായി ആചരിക്കണം; ബ്രാഹ്മണന്റെ രക്തം ഒഴുക്കിയാൽ കൃച്ഛ്ര-അതികൃച്ഛ്ര രണ്ടും ചെയ്യണം।

Verse 86

गुरोराक्रोशमनृतं कृत्वा कुर्याद् विशोधनम् / एकरात्रं त्रिरात्रं वा तत्पापस्यापनुत्तये

ഗുരുവിനെ നിന്ദിച്ച് അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞാൽ, ആ പാപം നീക്കാൻ ഒരു രാത്രി അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് രാത്രി ഉപവാസരൂപമായ ശുദ്ധിപ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം।

Verse 87

देवर्षोणामभिमुखं ष्ठीवनाक्रोशने कृते / उल्मुकेन दहेज्जिह्वां दातव्यं च हिरण्यकम्

ദേവർഷിമാരുടെ മുന്നിൽ തുപ്പുകയോ അധിക്ഷേപിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അഗ്നിശലാകകൊണ്ട് നാവിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന (പ്രതീകാത്മക) പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്ത്, കൂടാതെ സ്വർണം ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 88

देवोद्याने तु यः कुर्यान्मूत्रोच्चारं सकृद् द्विजः / छिन्द्याच्छिश्नं तु शुद्ध्यर्थं चरेच्चान्द्रायणं तु वा

ദേവോദ്യാനത്തിൽ (ക്ഷേത്രോപവനത്തിൽ) ഒരു ദ്വിജൻ ഒരിക്കൽ പോലും മൂത്രവിസർജനം ചെയ്താൽ, ശുദ്ധിക്കായി ശിശ്നഛേദനം ചെയ്യണം—അല്ലെങ്കിൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതരൂപ പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം।

Verse 89

देवतायतने मूत्रं कृत्वा मोहाद् द्विजोत्तमः / शिश्नस्योत्कर्तनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत्

മോഹവശാൽ ഒരു ദ്വിജോത്തമൻ ദേവാലയത്തിൽ മൂത്രം ചെയ്താൽ, ശിശ്നോച്ഛേദന പ്രായശ്ചിത്തം നിർവഹിച്ചു പിന്നെ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ആചരിക്കണം।

Verse 90

देवतानामृषीणां च देवानां चैव कुत्सनम् / कृत्वा सम्यक् प्रकुर्वोत प्राजापत्यं द्विजोत्तमः

ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ദേവഗണങ്ങളെയും നിന്ദിച്ച പാപത്തിന് വിധിപൂർവ്വം പ്രായശ്ചിത്തം നിർവഹിച്ചു, ദ്വിജോത്തമൻ യഥാവിധി പ്രാജാപത്യ തപസ് ആചരിക്കണം।

Verse 91

तैस्तु संभाषणं कृत्वा स्नात्वा देवान् समर्चयेत् / दृष्ट्वा वीक्षेत भास्वन्तं स्म्वत्वा विशेश्वरं स्मरेत्

അവരുമായി സംഭാഷണം നടത്തി സ്നാനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ദേവന്മാരെ യഥാവിധി ആരാധിക്കണം. ദീപ്തനായ സൂര്യനെ ദർശിച്ച് അതിലേക്കു ദൃഷ്ടി നിർത്തി, വിശേശ്വരനായ പരമേശ്വരനെ സ്മരിച്ചു മനസ്സിൽ ധരിക്കണം।

Verse 92

यः सर्वभूताधिपतिं विश्वेशानं विनिन्दति / न तस्य निष्कृतिः शक्या कर्तुं वर्षशतैरपि

സകലഭൂതാധിപതിയായ വിശ്വേശ്വരനെ നിന്ദിക്കുന്നവന്, നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും പ്രായശ്ചിത്തം സാധ്യമല്ല।

Verse 93

चान्द्रायणं चरेत् पूर्वं कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम् / प्रपन्नः शरणं देवं तस्मात् पापाद् विमुच्यते

ആദ്യം ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ആചരിക്കുകയും, കൃച്ഛ്രവും അതികൃച്ഛ്രവും എന്ന തപസ്സുകളും ചെയ്യുകയും വേണം. ദേവനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ച് സമർപ്പിതനായാൽ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 94

सर्वस्वदानं विधिवत् सर्वपापविशोधनम् / चान्द्रायणं चविधिना कृच्छ्रं चैवातिकृच्छ्रकम्

വിധിപൂർവ്വം സർവ്വസ്വദാനം ചെയ്യുന്നത് സർവ്വപാപശോധനമാണ്; അതുപോലെ നിയമപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ചാന്ദ്രായണ വ്രതവും കൃച്ഛ്രവും അതികൃച്ഛ്രവും പാപക്ഷയം വരുത്തുന്നു।

Verse 95

पुण्यक्षेत्राभिगमनं सर्वपापविनाशनम् / देवताभ्यर्चनं नॄणामशेषाघविनाशनम्

പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർത്ഥഗമനം സർവ്വപാപനാശകമാണ്; മനുഷ്യർക്കായി ദേവതാരാധന എല്ലാ അഘവും പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 96

अमावस्यां तिथिं प्राप्य यः समाराधयेच्छिवम् / ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यते

അമാവാസ്യാ തിഥിയിൽ ഭക്തിയോടെ ശിവനെ സമാരാധിച്ച് പിന്നെ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 97

कृष्णाष्टम्यां महादेवं तथा कृष्णचतुर्दशीम् / संपूज्य ब्राह्मणमुखे सर्वपापैः प्रमुच्यते

കൃഷ്ണാഷ്ടമിയിലും കൃഷ്ണചതുര്ദശിയിലും മഹാദേവനെ വിധിപൂർവ്വം സംപൂജിച്ച്, ബ്രാഹ്മണമുഖേന (അഥവാ ബ്രാഹ്മണനെ ആദരപൂർവ്വം ഗ്രാഹകനാക്കി) ആ പൂജ അർപ്പിച്ചാൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തിയാകും।

Verse 98

त्रयोदश्यां तथा रात्रौ सोपहारं त्रिलोचनम् / दृष्ट्वेशं प्रथमे यामे मुच्यते सर्वपातकैः

ത്രയോദശിയുടെ രാത്രിയിൽ, ഉപഹാരങ്ങളോടുകൂടി ത്രിലോചനനായ ഈശ്വരനെ ആദ്യ യാമത്തിൽ ദർശിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 99

उपोषितश्चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे समाहितः / यमाच धर्मराजाय मृत्यवे चान्तकाय च

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിയിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ഉപവസിച്ച്, യമനെ ധർമരാജനായി, കൂടാതെ മൃത്യുവായും അന്തകനായും വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം।

Verse 100

वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च / प्रत्येकं तिलसंयुक्तान् दद्यात् सप्तोदकाञ्जलीन् / स्नात्वा नद्यां तु पूर्वाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः

വൈവസ്വത യമനോടും കാലനോടും സർവ്വഭൂതക്ഷയത്തോടും ഉദ്ദേശിച്ച്, ഓരോ തവണയും എള്ള് ചേർത്ത ജലത്തിന്റെ ഏഴ് അഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കണം। മുൻപകൽ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും।

Verse 101

ब्रह्मचर्यमधः शय्यामुपवासं द्विजार्चनम् / व्रतेष्वेतेषु कुर्वोत शान्तः संयतमानसः

അവൻ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം, നിലത്ത് ശയിക്കണം, ഉപവസിക്കണം, ദ്വിജന്മാരെ (വേദപണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണരെ) ആരാധിക്കണം। ഈ വ്രതങ്ങളിൽ ശാന്തനായി മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കണം।

Verse 102

अमावस्यायां ब्रह्माणं समुद्दिश्य पितामहम् / ब्राह्मणांस्त्रीन् समभ्यर्च्य मुच्यते सर्वपातकैः

അമാവാസ്യാദിനത്തിൽ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനെ ഉദ്ദേശിച്ച്, മൂന്ന് ബ്രാഹ്മണരെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും।

Verse 103

षष्ठ्यामुपोषितो देवं शुक्लपक्षे समाहितः / सप्तम्यामर्चयेद् भानुं मुच्यते सर्वपातकैः

ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ഷഷ്ഠിയിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ഉപവസിച്ച്, സപ്തമിയിൽ ഭാനുവായ സൂര്യദേവനെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും।

Verse 104

भरण्यां च चतुर्थ्यां च शनैश्चरदिने यमम् / पूजयेत् सप्तजन्मोत्थैर्मुच्यते पातकैर्नरः

ഭരണീ നക്ഷത്രദിനത്തിലും, ചതുര്ഥീ തിഥിയിലും, ശനൈശ്ചര (ശനിയാഴ്ച) ദിനത്തിലും യമനെ പൂജിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 105

एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य जनार्दनम् / द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य महापापैः प्रमुच्यते

ഏകാദശിയിൽ നിരാഹാരനായി ജനാർദനനെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ചാൽ, ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശിയിൽ മഹാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 106

तपो जपस्तीर्थसेवा देवब्राह्मणपूजनम् / ग्रहणादिषु कालेषु महापातकशोधनम्

തപസ്, ജപം, തീർത്ഥസേവ, ദേവ-ബ്രാഹ്മണപൂജ—ഗ്രഹണാദി കാലങ്ങളിൽ ചെയ്താൽ അവ മഹാപാതകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു।

Verse 107

यः सर्वपापयुक्तो ऽपि पुण्यतीर्थेषु मानवः / नियमेन त्यजेत् प्राणान् स मुच्येत् सर्वपातकैः

സകലപാപങ്ങളാൽ ഭാരിതനായാലും, പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ നിയമബദ്ധമായി പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാതകങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും।

Verse 108

ब्रह्मघ्नं वा कृतघ्नं वा महापातकदूषितम् / भर्तारमुद्धरेन्नारी प्रविष्टा सह पावकम्

ഭർത്താവ് ബ്രഹ്മഹന്തകനായാലും, കൃതഘ്നനായാലും, മഹാപാതകങ്ങളാൽ ദൂഷിതനായാലും—സ്ത്രീ പാവകത്തിൽ സഹപ്രവേശം ചെയ്ത് ഭർത്താവിനെ ഉദ್ಧരിക്കാം।

Verse 109

एतदेव परं स्त्रीणां प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः / सर्वपापसमुद्भूतौ नात्र कार्या विचारणा

ബുദ്ധന്മാർ ഇതുതന്നെ സ്ത്രീകൾക്കുള്ള പരമ പ്രായശ്ചിത്തമെന്ന് അറിയുന്നു. ഇത് സർവ്വപാപശമനഹേതുവായതിനാൽ ഇവിടെ കൂടുതൽ വിചാരം വേണ്ട.

Verse 110

पतिव्रता तु या नारी भर्तृशुश्रूषणोत्सुका / न तस्या विद्यते पापमिह लोके परत्र च

പതിവ്രതയായി ഭർത്തൃശുശ്രൂഷയിൽ ഉത്സുകയായ സ്ത്രീക്ക്—ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പാപം ഇല്ല.

Verse 111

पतिव्रता धर्मरता रुद्राण्येव न संशयः / नास्याः पराभवं कर्तुं शक्नोतीह जनः क्वचित्

പതിവ്രതയും ധർമ്മരതയും ആയ അവൾ, സംശയമില്ല—രുദ്രാണിയേ തന്നേ. ഈ ലോകത്തിൽ എവിടെയും ആരും അവളെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയോ അപമാനിക്കുകയോ കഴിയില്ല.

Verse 112

यथा रामस्य सुभगा सीता त्रैलोक्यविश्रुता / पत्नी दाशरथेर्देवी विजिग्ये राक्षसेश्वरम्

രാമന്റെ പ്രിയയും ത്രൈലോക്യവിഖ്യാതയുമായ സീത—ദാശരഥിയുടെ ദിവ്യപത്നി—രാക്ഷസേശ്വരനെ ജയിച്ചതുപോലെ.

Verse 113

रामस्य भार्यां विमलां रावणो राक्षसेश्वरः / सीतां विशालनयनां चकमे कालचोदितः

കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണൻ, രാമന്റെ വിമലപത്നിയും വിശാലനയനയുമായ സീതയെ കാമിച്ചു.

Verse 114

गृहीत्वा मायया वेषं चरन्तीं विजने वने / समाहर्तुं मतिं चक्रे तापसः किल कामिनीम्

മായയാൽ വേഷം ധരിച്ചു അവൾ നിർജന വനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ആ കാമിനിയെ നേടുവാൻ തപസ്വി മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ചു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 115

विज्ञाय सा च तद्भावं स्मृत्वा दाशरथिं पतिम् / जगाम शरणं वह्निमावसथ्यं शुचिस्मिता

അവന്റെ ഉദ്ദേശം അറിഞ്ഞ്, ദാശരഥിയായ ഭർത്താവിനെ സ്മരിച്ച്, ശുചിസ്മിതയായ സീത യാഗശാലയിലെ പവിത്ര അഗ്നിയെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 116

उपतस्थे महायोगं सर्वदोषविनाशनम् / कृताञ्जली रामपत्नी शाक्षात् पतिमिवाच्युतम्

കൈകൂപ്പി രാമപത്നി സീത സർവ്വദോഷനാശകനായ ആ മഹായോഗത്തെ ഉപാസിച്ചു; അച്യുതനെ സാക്ഷാൽ ഭർത്താവെന്നപോലെ സമീപിച്ചു।

Verse 117

नमस्यामि महायोगं कृतान्तं गहनं परम् / दाहकं सर्वभूतानामीशानं कालरूपिणम्

ഞാൻ മഹായോഗത്തെ നമസ്കരിക്കുന്നു—അത് കൃതാന്തം (മരണം) സ്വരൂപം, പരമവും അഗാധവും; സർവ്വഭൂതങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന കാലരൂപിയായ ഈശാനൻ।

Verse 118

नमस्ये पावकं देवं साक्षिणं विश्वतोमुखम् / आत्मानं दीप्तवपुषं सर्वभूतहृदी स्थितम्

ഞാൻ പാവകദേവനെ നമസ്കരിക്കുന്നു—സർവ്വദിക്കുമുഖമായ സാക്ഷിയെ; സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദീപ്തസ്വരൂപ ആത്മാവിനെ।

Verse 119

प्रपद्ये शरणं वह्निं ब्रह्मण्यं ब्रह्मरूपिणम् / भूतेशं कृत्तिवसनं शरण्यं परमं पदम्

ഞാൻ അഗ്നിയെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അവൻ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനും ബ്രഹ്മസ്വരൂപനും; ഭൂതേശ്വരൻ, കൃത്തിവസനധാരി, പരമ ശരണവും പരമ പദവും ആകുന്നു.

Verse 120

ॐ प्रपद्ये जगन्मूर्तिं प्रभवं सर्वतेजसाम् / महायोगेश्वरं वह्निमादित्यं परमेष्ठिनम्

ഓം. ജഗന്മൂർത്തിയായും സർവ്വതേജസ്സുകളുടെ ഉദ്ഭവമായും ഉള്ള അവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—മഹായോഗേശ്വരൻ, ദിവ്യ വഹ്നി, ആദിത്യൻ, പരമേഷ്ഠി.

Verse 121

प्रपद्ये शरणं रुद्रं महाग्रासं त्रिशूलिनम् / कालाग्निं योगिनामीशं भोगमोक्षफलप्रदम्

ഞാൻ രുദ്രനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—മഹാഗ്രാസൻ, ത്രിശൂലധാരി; കാലാഗ്നിസ്വരൂപൻ, യോഗികളുടെ ഈശ്വരൻ, ഭോഗവും മോക്ഷവും ഫലമായി നൽകുന്നവൻ.

Verse 122

प्रपद्ये त्वां विरूपाक्षं भुर्भुवः स्वः स्वरूपिणम् / हिरण्यमये गृहे गुप्तं महान्तममितौजसम्

ഹേ വിരൂപാക്ഷ, ഞാൻ നിന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്ന ത്രിലോകം തന്നെയാണ് നിന്റെ സ്വരൂപം; ഹിരണ്യമയ ഗൃഹത്തിൽ (ദീപ്ത ഹൃദയത്തിൽ) ഗുപ്തനായ നീ മഹാനും അപാര തേജസ്സുള്ളവനും ആകുന്നു.

Verse 123

वैश्वानरं प्रपद्ये ऽहं सर्वभूतेष्ववस्थितम् / हव्यकव्यवहं देवं प्रपद्ये वह्निमीश्वरम्

സകലഭൂതങ്ങളിലും അധിവസിക്കുന്ന വൈശ്വാനരനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവർക്കും പിതൃകൾക്കും ഹവ്യ-കവ്യങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന ആ ഈശ്വര അഗ്നിയെയും ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 124

प्रपद्ये तत्परं तत्त्वं वरेण्यं सवितुः स्वयम् / भर्गमग्निपरं ज्योती रक्ष मां हव्यवाहन

ഞാൻ ആ പരമതത്ത്വത്തിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അത് വരേണ്യം, സ്വയം സവിതാവാണ്; അതിന്റെ പാവന ഭർഗ്ഗപ്രഭ അഗ്നിപരമായ പരമജ്യോതി. ഹവ്യവാഹനാ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 125

इति वह्न्यष्टकं जप्त्वा रामपत्नी यशस्विनी / ध्यायन्ती मनसा तस्थौ राममुन्मीलितेक्षणा

ഇങ്ങനെ വഹ്ന്യഷ്ടകം ജപിച്ച ശേഷം യശസ്വിനിയായ രാമപത്നി (സീത) മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് ദൃഢമായി നിന്നു; രാമൻ വിശാലമായി തുറന്ന കണ്ണുകളോടെ നോക്കി നിന്നു.

Verse 126

अथावसथ्याद् भगवान् हव्यवाहो महेश्वरः / आविरासीत् सुदीप्तात्मा तेजसा प्रदहन्निव

അപ്പോൾ ആ വാസസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ ഹവ്യവാഹനൻ—മഹേശ്വരൻ—പ്രത്യക്ഷനായി; അവന്റെ അന്തർസ്വരൂപം അത്യന്തം ദീപ്തമായിരുന്നു, തന്റെ തേജസ്സാൽ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 127

स्वष्ट्वा मायामयीं सीतां स रावणवधेप्सया / सीतामादाय धर्मिष्ठां पावको ऽन्तरधीयत

രാവണവധം സാധിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശത്തോടെ അഗ്നി മായാമയിയായ സീതയെ സൃഷ്ടിച്ചു; ധർമ്മനിഷ്ഠയായ സീതയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പാവകൻ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 128

तां दृष्ट्वा तादृशीं सीतां रावणो राक्षसेश्वरः / समादाय ययौ लङ्कां सागरान्तरसंस्थिताम्

അങ്ങനെ തന്നെയുള്ള സീതയെ കണ്ട രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണൻ അവളെ പിടിച്ചെടുത്തു, സമുദ്രത്തിനപ്പുറത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലങ്കയിലേക്കു പോയി.

Verse 129

कृत्वाथ रावणवधं रामो लक्ष्मणसंयुतः / मसादायाभवत् सीतां शङ्काकुलितमानसः

അനന്തരം രാവണവധം നടത്തി, ലക്ഷ്മണസഹിതനായ ശ്രീരാമൻ സംശയത്താൽ കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ സീതയെ സമീപിച്ചു।

Verse 130

सा प्रत्ययाय भूतानां सीता मायामीय पुनः / विवेश पावकं दीप्तं ददाह ज्वलनो ऽपि ताम्

അപ്പോൾ സകല ജീവികൾക്കും ഉറപ്പ് വരുത്തുവാൻ സീത വീണ്ടും തന്റെ മായാശക്തി ധരിച്ചു ജ്വലിക്കുന്ന ദീപ്തമായ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അഗ്നിദേവനും (ദൃശ്യമാത്രമായി) അവളെ ദഹിപ്പിച്ചു।

Verse 131

दग्ध्वा मायामयीं सीतां भगवानुग्रदीधितिः / रामायादर्शयत् सीतां पावको ऽभूत् सुरप्रियः

മായാമയിയായ സീതയെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, ഉഗ്രദീപ്തിയുള്ള ഭഗവാൻ പാവകൻ രാമനു സത്യസീതയെ ദർശിപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ അഗ്നി ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനായി।

Verse 132

प्रगृह्य भर्तुश्चरणौ कराभ्यां सा सुमध्यमा / चकार प्रणतिं भूमौ रामाय जनकात्मजा

അപ്പോൾ സുമധ്യമയായ ജനകാത്മജ സീത ഇരുകൈകളാലും ഭർത്താവിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് ഭൂമിയിൽ രാമനോട് പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 133

दृष्ट्वा हृष्टमना रामो विस्मयाकुललोचनः / ननाम वह्निं सिरसा तोषयामास राघवः

ഇത് കണ്ടു ഹർഷിതമനസ്സോടെയും അത്ഭുതത്തിൽ കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെയും രാഘവൻ തലകുനിച്ച് അഗ്നിയെ നമസ്കരിച്ചു; അഗ്നിദേവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു।

Verse 134

उवाच वह्नेर्भगवान् किमेषा वरवर्णिनी / दग्धा भगवता पूर्वं दृष्टा मत्पार्श्वमागता

ഭഗവാൻ അഗ്നിയോടു പറഞ്ഞു—“ഈ വരവർണ്ണിനിയായ മനോഹരസ്ത്രീ ആരാണ്? മുൻപ് ഭഗവാനാൽ ദഗ്ധയായ അവൾ, ഇപ്പോൾ എന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽപ്പെട്ടു എന്റെ സമീപം എത്തിയിരിക്കുന്നു।”

Verse 135

तमाह देवो लोकानां दाहको हव्यवाहनः / यथावृत्तं दाशरथिं भूतानामेव सन्निधौ

അപ്പോൾ ഹവ്യവാഹനനായ ദേവൻ—ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നി—സകല ഭൂതങ്ങളുടെയും സന്നിധിയിൽ ദാശരഥി (രാമൻ)നോട് സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാവൃത്തമായി പറഞ്ഞു।

Verse 136

इयं सा मिथिलेशेन पार्वतीं रुद्रवल्लभाम् / आराध्य लब्धा तपसा देव्याश्चात्यन्तवल्लभा

ഇവളാണ് ആ സ്ത്രീ; മിഥിലാധിപൻ തപസ്സിലൂടെ രുദ്രപ്രിയയായ പാർവതിയെ ആരാധിച്ച് അവളെ ലഭിച്ചു; അവൾ ദേവിക്ക് അത്യന്തം പ്രിയയായി മാറി।

Verse 137

भर्तुः शुश्रूषणोपेता सुशीलेयं पतिव्रता / भवानीपार्श्वमानीता मया रावणकामिता

അവൾ ഭർത്തൃശുശ്രൂഷയിൽ നിഷ്ഠയുള്ള, സദാചാരിണിയായ പതിവ്രത; എന്നാൽ ഞാൻ—കാമാതുരനായ രാവണൻ—അവളെ മോഹിച്ചു ഭവാനി (പാർവതി)യുടെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 138

या नीता राक्षसेशेन सीता भगवताहृता / मया मायामयी सृष्टा रावणस्य वधाय सा

രാക്ഷസാധിപൻ കൊണ്ടുപോയ സീതയെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് അപഹരിച്ചത്; രാവണവധത്തിനായി ഞാൻ മായാമയിയായ സീതയെ സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 139

तदर्थं भवता दुष्टो रावणो राक्षसेश्वरः / मयोपसंहृता चैव हतो लोकविनाशनः

അതേ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഞാൻ ദുഷ്ടനായ രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണനെ അടക്കി വധിച്ചു—അവൻ ലോകനാശകനായിരുന്നു.

Verse 140

गृहाण विमलामेनां जानकीं वचनान्मम / पश्य नारायणं देवं स्वात्मानं प्रभवाव्ययम्

എന്റെ വചനപ്രകാരം ഈ നിർമല ജാനകിയെ സ്വീകരിക്കൂ. നാരായണദേവനെ ദർശിക്കൂ—അവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ സ്വാത്മാവ്, സർവ്വത്തിന്റെ ഉദ്ഭവവും അവ്യയനും.

Verse 141

इत्युक्त्वा भगवांश्चण्डो विश्चार्चिर्विश्वतोमुखः / मानितो राघवेणाग्निर्भूतैश्चान्तरधीयत

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ അഗ്നി—ഉഗ്രൻ, സർവ്വത്ര ജ്വലിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ളവൻ, സർവ്വദിക്കുമുഖൻ—രാഘവൻ ആദരിച്ച് പൂജിച്ചതിനുശേഷം ഭൂതഗണങ്ങളോടുകൂടെ അപ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 142

एतते पतिव्रतानां वैं माहात्म्यं कथितं मया / स्त्रीणां सर्वाघशमनं प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम्

ഇതാണ് പതിവ്രതകളുടെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ പ്രസ്താവിച്ചത്. സ്ത്രീകൾക്കായി ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്ന പ്രായശ്ചിത്തമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 143

अशेषपापयुक्तस्तु पुरुषो ऽपि सुसंयतः / स्वदेहं पुण्यतीर्थेषु त्यक्त्वा मुच्येत किल्बिषात्

എല്ലാ പാപങ്ങളാലും ബാധിതനായ പുരുഷനും—അവൻ സുസംയതനായാൽ—പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ ദേഹം ത്യജിച്ച് കുറ്റകലുഷത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

Verse 144

पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु स्नात्वा पुण्येषु वा द्विजः / मुच्यते पातकैः सर्वैः समस्तैरपि पूरुषः

ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ—അഥവാ ഏതെങ്കിലും പുണ്യസ്ഥാനത്ത് സ്നാനം ചെയ്താലും—ദ്വിജൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു; മനുഷ്യൻ സമ്പൂർണ്ണമായി സഞ്ചിതമായ എല്ലാ അപരാധങ്ങളിൽ നിന്നുമെല്ലാം വിടുതൽ നേടുന്നു.

Verse 145

व्यास उवाच इत्येष मानवो धर्मो युष्माकं कथितो मया / महेशाराधनार्थाय ज्ञानयोगं च शाश्वतम्

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് മാനവധർമ്മം ഉപദേശിച്ചു; മഹേശൻ (ശിവൻ) ആരാധനയ്ക്കും പ്രസാദത്തിനുമായി ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനയോഗവും പറഞ്ഞു.

Verse 146

यो ऽनेन विधिना युक्तं ज्ञानयोगं समाचरेत् / स पश्यति महादेवं नान्यः कल्पशतैरपि

ഈ വിധിയാൽ നിയന്ത്രിതനായി ജ്ഞാനയോഗം ആചരിക്കുന്നവൻ മഹാദേവനെ സാക്ഷാൽ ദർശിക്കുന്നു; മറ്റൊരാൾ നൂറുകണക്കിന് കല്പങ്ങളിലുപോലും ആ ദർശനം പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 147

स्थापयेद् यः परं धर्मं ज्ञानं तत्पारमेश्वरम् / न तस्मादधिको लोके स योगी परमो मतः

പരമധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ—അത് പരമേശ്വരസംബന്ധിയായ ആ ജ്ഞാനം തന്നേ—ലോകത്തിൽ അവനേക്കാൾ മേലുള്ളവൻ ഇല്ല; അവൻ പരമയോഗി എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 148

य संस्थापयितुं शक्तो न कुर्यान्मोहितो जनः / स योगयुक्तो ऽपि मुनिर्नात्यर्थं भगवत्प्रियः

സ്ഥാപിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടായിട്ടും മോഹിതനായി അത് ചെയ്യാത്തവൻ, യോഗസമ്പന്നനായ മുനിയായാലും, ഭഗവാനോട് അത്യന്തം പ്രിയനായിരിക്കുകയില്ല.

Verse 149

तस्मात् सदैव दातव्यं ब्राह्मणेषु विशेषतः / धर्मयुक्तेषु शान्तेषु श्रद्धया चान्वितेषु वै

അതുകൊണ്ട് എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്യണം—പ്രത്യേകിച്ച് ധർമ്മനിഷ്ഠരും ശാന്തസ്വഭാവികളും ശ്രദ്ധയോടുകൂടിയവരുമായ ബ്രാഹ്മണർക്കു।

Verse 150

यः पठेद् भवतां नित्यं संवादं मम चैव हि / सर्वपापविनिर्मुक्तो गच्छेत परमां गतिम्

നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി എന്റെ ഈ സംവാദം നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും।

Verse 151

श्राद्धे वा दैविके कार्ये ब्राह्मणानां च सन्निधौ / पठेत नित्यं सुमनाः श्रोतव्यं च द्विजातिभिः

ശ്രാദ്ധത്തിലോ ദൈവികമായ ധാർമ്മിക കർമത്തിലോ, ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിൽ, ശാന്തമനസ്സോടെ ഇതിനെ നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്യണം; ദ്വിജന്മാരും ഇത് ശ്രവിക്കണം।

Verse 152

योर्ऽथं विचार्य युक्तात्मा श्रावयेद् ब्राह्मणान् शुचीन् / स दोषकञ्चुकं त्यक्त्वा याति देवं महेश्वरम्

ഇതിന്റെ അർത്ഥം വിചാരിച്ച്, യുക്താത്മാവ് ശുദ്ധബ്രാഹ്മണർക്കു ഇത് ശ്രവിപ്പിക്കണം; അവൻ ദോഷങ്ങളുടെ മറ നീക്കി ദേവനായ മഹേശ്വരനെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 153

एतावदुक्त्वा भगवान् व्यासः सत्यवतीसुतः / समाश्वास्य मुनीन् सूतं जगाम च यथागतम्

ഇത്രമാത്രം പറഞ്ഞ്, സത്യവതീസുതനായ ഭഗവാൻ വ്യാസൻ മുനിമാരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും സൂതനോട് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്ത്, വന്ന വഴിയേ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയി।