Shloka 84
Prāyaścitta for Theft, Forbidden Foods, Impurity, and Ritual Lapses; Tīrtha–Vrata Remedies; Pativratā Mahātmyam via Sītā and Agni
ताडयित्वा तृणेनापि कण्ठं बद्ध्वापि वाससा / विवादे वापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत्
tāḍayitvā tṛṇenāpi kaṇṭhaṃ baddhvāpi vāsasā / vivāde vāpi nirjitya praṇipatya prasādayet
പുല്ലിന്റെ തുമ്പുകൊണ്ടെങ്കിലും അടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വസ്ത്രംകൊണ്ട് കഴുത്ത് കെട്ടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വാദത്തിൽ ജയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ—എങ്കിലും നമസ്കരിച്ചു അവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം।
Traditional narrator-to-sages instruction (Dharma-nīti teaching within the Kurma Purana narrative frame)
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: shanta
FAQs
Indirectly: by urging humility and appeasement even after victory, it points to inner mastery (jitendriyatā) and ego-transcendence—qualities aligned with realizing the Self beyond pride and hostility.
It emphasizes yogic restraint in conduct—vinaya (humility), kṣamā (forgiveness), and śānti (pacification). These are ethical foundations (yama-like disciplines) that support higher practices taught elsewhere in the Kurma Purana’s yoga frameworks.
This verse is primarily ethical rather than sectarian; its stress on humility and appeasement fits the Kurma Purana’s integrative spirit where devotion and discipline—whether framed through Shaiva or Vaishnava idioms—are grounded in the same dharmic virtues.