Adhyaya 88
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa (Offerings for Ancestors and Their Stated Results)
Upa-parva: Śrāddha-vidhi and Pitṛ-tarpaṇa Anuśāsana (Ancestral Rites Instruction Unit)
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma which gifts to the pitṛs become imperishable (akṣaya), which oblation suits long duration, and what yields ‘ānantya’ (enduring continuity). Bhīṣma answers by enumerating śrāddha offerings recognized by specialists: sesame, grains (rice/barley), legumes, water, roots and fruits—stating that such śrāddha pleases the pitṛs for a month. He highlights sesame as primary and cites Manu on ‘vardhamāna-tila’ śrāddha being akṣaya. He then provides a comparative schedule of satisfaction durations linked to specific foods (including fish, various meats, dairy preparations like payasa with ghee), culminating in statements about offerings that are said to lead to ānantya at pitṛ-kṣaya. The chapter also includes a remembered gāthā attributed to pitṛ tradition, referencing Sanatkumāra’s earlier instruction, and mentions ritual occasions (e.g., trayodaśī, Maghā) and the ideal of having many sons so that at least one performs lineage-affirming rites at Gayā, associated with an ‘akṣayya’ banyan. The discourse closes by asserting that water, roots, fruits, meat, food, and anything mixed with honey can be directed toward ānantya in the pitṛ-kṣaya context.
Chapter Arc: दानधर्म के प्रसंग में देवगण ब्रह्मा के पास दौड़े आते हैं—तारक नामक असुर देवताओं और ऋषियों को पीड़ित कर रहा है; जगत् की रक्षा का उपाय माँगा जाता है। → ब्रह्मा अपने समदर्शी स्वभाव का उद्घोष करते हैं—वे किसी के प्रति पक्षपात नहीं करते, पर अधर्म का पोषण भी उन्हें रुचिकर नहीं। समाधान खोजते हुए देव-ऋषि-समुदाय अग्नि के गूढ़ आविर्भाव, उसके आश्वत्थ-शमी में गमन, और तेज के रहस्य से जुड़ी घटनाओं की शृंखला में प्रवेश करता है; इसी से सुवर्ण-उत्पत्ति और दान-विधि का आधार बनता है। → अग्नि-तेज से गर्भ/आश्रय का स्पर्शमात्र ‘काञ्चनीभूत’ कर देता है—भूमि, पर्वत, द्रव्य सब स्वर्ण-प्रभा से भर उठते हैं; उसी तेज से एक दिव्य बालक त्रैलोक्य को प्रकाशित करता हुआ पर्वतों-नदियों-झरनों की ओर दौड़ पड़ता है, मानो सृष्टि के भीतर दान-धर्म का प्रत्यक्ष रूप चल पड़ा हो। → देवगण ब्रह्मा से वर/अनुग्रह पाकर संतुष्ट होते हैं; ब्रह्मा ‘तथेत्येव’ कहकर प्रसन्नतापूर्वक उनकी प्रार्थना स्वीकार करते हैं। आगे दानधर्म का व्यावहारिक निष्कर्ष दिया जाता है—सूर्योदय-काल में विधि-मन्त्रपूर्वक सुवर्ण-दान दुःस्वप्न आदि अशुभ का प्रतिहरण करता है और पुण्य-समृद्धि का हेतु बनता है। → वरुण-ईश्वरत्व और अग्नि-प्रकाश के व्यापक दावे के साथ यह संकेत छोड़ा जाता है कि यह तेज और जल-तत्त्व मिलकर जगत्-व्यवस्था को कैसे बाँधते हैं—अगले प्रसंग में उसी तत्त्व-समन्वय का विस्तार अपेक्षित है।
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें सुवर्णकी उत्पत्ति नामक चौरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ८४ ॥। अपना छा | अफड--क+ पञ्चाशीतितमोब<् ध्याय: ब्रह्माजीका देवताओंको आश्वासन
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າ! ມີອະສຸຣະຊື່ ຕາຣະກະ ຜູ້ທີ່ພຣະອົງເຄີຍປະທານພອນໃຫ້. ບັດນີ້ມັນກຳລັງທຳຮ້າຍເທວະ ແລະ ລະສີທັງຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງກຳນົດການສັງຫານມັນ».
Verse 2
देवता बोले--प्रभो! आपने जिसे वर दे रखा है, वह तारक नामक असुर देवताओं और ऋषियोंको बड़ा कष्ट दे रहा है। अतः उसके वधका कोई उपाय कीजिये ।।
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ຂໍກາບທູນ ພຣະອົງ! ອະສຸຣະຊື່ ຕາຣະກະ ຜູ້ທີ່ພຣະອົງເຄີຍປະທານພອນໃຫ້ ກຳລັງທຳໃຫ້ເທວະ ແລະ ລະສີທັງຫຼາຍທຸກທໍລະມານຢ່າງໜັກ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຈັດຫາວິທີໃດໜຶ່ງເພື່ອສັງຫານມັນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຄວາມຢ້ານກົວອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພວກເຮົາ, ໂອ ພຣະປິຕາມະຫາ. ຂໍພຣະອົງປົກປ້ອງພວກເຮົາ, ເພາະພວກເຮົາບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນ».
Verse 3
ब्रह्मोवाच समोऊहं सर्वभूतानामधर्म नेह रोचये | हन्यतां तारक: क्षिप्रं सुरर्षिगणबाधिता
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ເຮົາມີໃຈເທົ່າທຽມຕໍ່ສັດທັງປວງ; ແຕ່ເຮົາບໍ່ຍອມຮັບອະທັມ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງສັງຫານ ຕາຣະກະ ຢ່າງວ່ອງໄວ, ຜູ້ທີ່ກຳລັງບີບຄັ້ນຝູງເທວະ ແລະ ລະສີ».
Verse 4
वेदा धर्माश्च नोच्छेदं गच्छेयु: सुरसत्तमा: । विहितं पूर्वमेवात्र मया वै व्येतु वो ज्वर:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ, ພຣະເວດ ແລະ ທັມມະ ຈະບໍ່ຕົກສູ່ຄວາມສູນສິ້ນ. ເຮົາໄດ້ຈັດວາງວິທີການໄວ້ລ່ວງໜ້າແລ້ວເພື່ອປ້ອງກັນສິ່ງນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໃຫ້ຄວາມຮ້ອນໃຈຂອງພວກເຈົ້າສະຫງົບລົງ».
Verse 5
देवा ऊचु वरदानाद् भगवतो दैतेयो बलगर्वित: । देवैर्न शक््यते हन्तुं स कथं प्रशमं व्रजेत्
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ເນື່ອງຈາກພອນທີ່ພຣະອົງປະທານ ດາຍຕະນັ້ນໄດ້ຫຼົງລະເລີງໃນຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສແຫ່ງພະລັງ. ເທວະທັງຫຼາຍບໍ່ອາດສັງຫານມັນໄດ້. ໃນສະພາບເຊັ່ນນີ້ ມັນຈະຖືກນຳໃຫ້ສະຫງົບ ຫຼື ຖືກຂັບຂືນໄດ້ແນວໃດ?»
Verse 6
स हि नैव सम देवानां नासुराणां न रक्षसाम् । वध्य: स्यामिति जग्राह वरं त्वत्त: पितामह,पितामह! उसने आपसे यह वरदान प्राप्त कर लिया है कि देवताओं, असुरों तथा राक्षसोंमेंसे किसीके हाथसे भी मारा न जाऊँ
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະປິຕາມະຫາ! ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບພອນຈາກພຣະອົງວ່າ ‘ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຖືກສັງຫານໂດຍເທວະ, ບໍ່ໂດຍອະສຸຣະ, ແລະບໍ່ໂດຍຣາກສະ’».
Verse 7
देवाश्व शप्ता रुद्राण्या प्रजोच्छेदे पुराकृते । न भविष्यति वो<पत्यमिति सर्वे जगत्पते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະກັດປະຕິ (ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ)! ໃນການກ່ອນ ເມື່ອພວກເຮົາໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການສູນສິ້ນແຫ່ງລູກຫຼານຂອງ ຣຸດຣານີ, ນາງໄດ້ສາບແຊ່ງເທວະທັງປວງວ່າ ‘ພວກເຈົ້າຈະບໍ່ມີລູກຫຼານ’».
Verse 8
ब्रह्मोवाच हुताशनो न तत्रासीच्छापकाले सुरोत्तमा: । स उत्पादयितापत्यं वधाय त्रिदशद्विषाम्
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາເທວະ! ໃນຍາມທີ່ສາບແຊ່ງນັ້ນ ອັກນີ (ເທວະໄຟ) ບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ເພື່ອການທຳລາຍຜູ້ທີ່ເປັນສັດຕູແຫ່ງເທວະ ພຣະອົງນັ້ນເອງຈະເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຄົນໜຶ່ງ».
Verse 9
तद् वै सर्वानतिक्रम्य देवदानवराक्षसान् | मानुषानथ गन्धर्वान् नागानथ च पक्षिण:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ລາວຈະເຫນືອກວ່າທັງປວງ—ເທວະ, ດານະວະ, ຣາກສະ, ມະນຸດ, ຄັນທັບພະ, ນາກາ, ແລະນົກ. ແລ້ວດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງອາສະຕຣະອັນບໍ່ພາດພົ້ນ ລາວຈະສັງຫານອະສຸຣະຜູ້ນັ້ນ ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ພວກເຈົ້າເກີດຄວາມຢ້ານ. ແລະສັດຕູອື່ນໆຂອງເທວະ ລາວກໍຈະທຳລາຍໃຫ້ສິ້ນ».
Verse 10
अस्त्रेणामोघपातेन शकक््या तं घातयिष्यति । यतो वो भयमुत्पन्नं ये चान्ये सुरशत्रव:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍການປ່ອຍອາສະຕຣະອັນບໍ່ພາດພົ້ນ ລາວຈະສາມາດສັງຫານສັດຕູນັ້ນ—ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ພວກເຈົ້າເກີດຄວາມຢ້ານ. ແລະສັດຕູອື່ນໆຂອງເທວະ ລາວກໍຈະທຳລາຍໃຫ້ສິ້ນ».
Verse 11
सनातनो हि संकल्प: काम इत्यभिधीयते । रुद्रस्य तेज: प्रस्कन्नमग्नी निपतितं च यत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ແຮງຜັກດັນອັນເປັນນິລັນດອນຂອງຈິດຕະນາ ເອີ້ນວ່າ ກາມ (ຄວາມປາຖະໜາ). ເຕຊະອັນເຜົາໄໝ້ຂອງ ຣຸດຣະ ທີ່ຫຼຸດລົງແລະຕົກໃສ່ ອັກນິ—ອັກນິໄດ້ຮັບແລະຮັກສາໄວ້. (ຕໍ່ມາ ເທວະທັງຫຼາຍຈະນຳລັງສະຫວ່າງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ດັ່ງໄຟທີສອງນັ້ນ ໄປສະຖາປະນາໃນແມ່ນ້ຳ ຄັງຄາ ແລະມັນຈະເກີດເປັນເດັກນ້ອຍ ຜູ້ຈະເປັນເຫດໃຫ້ສັດຕູຂອງເທວະຖືກທຳລາຍ)»
Verse 12
तत्तेजोडग्निर्महद्भूतं द्वितीयमिति पावकम् | वधार्थ देवशत्रूणां गंगायां जनयिष्यति
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເຕຊະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ—ເປັນພະລັງອົງປະກອບອັນມະຫາ, ທີ່ອັກນິຮັບໄວ້ດັ່ງໄຟທີສອງ—ຈະຖືກນຳໄປໃຫ້ເກີດໃນແມ່ນ້ຳ ຄັງຄາ ເພື່ອການທຳລາຍສັດຕູຂອງເທວະ. ຈາກນັ້ນຈະເກີດເປັນເດັກນ້ອຍ ແລະເດັກນັ້ນຈະເປັນເຫດໃຫ້ເທວະຊະນະຄູ່ອະລິ»
Verse 13
स तु नावाप त॑ शापं नष्ट: स हुतभुक् तदा । तस्माद् वो भयह्ृद् देवा: समुत्पत्स्यति पावकि:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ແຕ່ແທ້ຈິງແລ້ວ ລາວບໍ່ໄດ້ຮັບຄຳສາບນັ້ນ; ຄຳສາບນັ້ນຖືກລົບລ້າງ ແລະໃນເວລານັ້ນ ລາວໄດ້ເປັນ ‘ຫຸຕະພຸກ’ (ຜູ້ກິນເຄື່ອງບູຊາ—ໄຟ). ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວະທັງຫຼາຍ, ໄຟ—ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມຢ້ານ—ຈະຜຸດຂຶ້ນອີກໃນພວກເຈົ້າ»
Verse 14
अग्निदेव उस समय छिपे हुए थे, इसलिये वह शाप उन्हें नहीं प्राप्त हुआ; अतः देवताओ! अग्निके जो पुत्र उत्पन्न होगा, वह तुमलोगोंका सारा भय हर लेगा ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນເວລານັ້ນ ອັກນິເທວະໄດ້ຊ່ອນຕົວ ດັ່ງນັ້ນຄຳສາບຈຶ່ງບໍ່ອາດເຖິງລາວໄດ້. ເພາະສະນັ້ນ ໂອ ເທວະທັງຫຼາຍ, ບຸດທີ່ຈະເກີດຈາກອັກນິ ຈະກຳຈັດຄວາມຢ້ານທັງປວງຂອງພວກເຈົ້າ. ຈົ່ງອອກຕາມຫາ ຈະວະລະນະ (ອັກນິ) ແລະແຕ່ງຕັ້ງລາວໃຫ້ຮັບພາລະກິດນີ້ໃນມື້ນີ້ເທົ່ານັ້ນ. ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ຂ້າໄດ້ປະກາດວິທີການສັງຫານ ຕາຣະກະ ແລ້ວ»
Verse 15
न हि तेजस्विनां शापास्तेज:सु प्रभवन्ति वै । बलान्यतिबल प्राप्य दुर्बलानि भवन्ति वै
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຄຳສາບຂອງຜູ້ມີເຕຊະ (ຄວາມສະຫວ່າງແຫ່ງພະລັງ) ບໍ່ອາດມີອຳນາດຢ່າງແທ້ຈິງເທິງຜູ້ທີ່ມີເຕຊະເຊັ່ນກັນ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ກຳລັງທົ່ວໄປ—ຕໍ່ໃຫ້ມີຫຼາຍປານໃດ—ເມື່ອປະຈັນໜ້າຜູ້ມີກຳລັງເຫນືອລ້ຳ ກໍກາຍເປັນອ່ອນແອ»
Verse 16
हन्यादवध्यान् वरदानपि चैव तपस्विन: । संकल्पाभिरुचि: काम: सनातनतमो5भवत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຖືກເຫັນວ່າ «ບໍ່ອາດຖືກໂຈມຕີ»—ນັກບຳເນັດຕະປະທີ່ໄດ້ຮັບພອນ ແລະມີອຳນາດໃຫ້ພອນ—ກໍຍັງອາດຖືກຄວາມປາຖະໜາ (kāma) ທຳລາຍໄດ້. ຄວາມປາຖະໜານັ້ນ ຍັງເອີ້ນວ່າ «ສັງກັລປະ» (ຄວາມຕັ້ງໃຈ) ແລະ «ອະພິຣຸຈິ» (ຄວາມເອົາໃຈ/ແນວໂນ້ມ) ເປັນສິ່ງເກົ່າແກ່ ແລະຍືນຍົງທີ່ສຸດ; ມັນເປັນພະລັງລຶກໃນໃຈ ທີ່ອາດຊະນະໄດ້ແມ່ນແຕ່ຜູ້ສຳເລັດທາງຈິດ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປະຕິບັດທຳມະຕ້ອງເຂົ້າໃຈ ແລະຄວບຄຸມມັນ.
Verse 17
जगत्पतिरनिर्देश्य: सर्वग: सर्वभावन: । हृच्छय: सर्वभूतानां ज्येष्ठो रुद्रादपि प्रभु:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນໂລກ ຢູ່ເກີນກວ່າຈະບັນຍາຍໃຫ້ແນ່ຊັດ; ພຣະອົງແຜ່ຊຶມຢູ່ທົ່ວທຸກສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດສະພາວະທັງປວງ. ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງສັດທັງຫມົດ ເປັນຜູ້ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ແລະເປັນອົງອະທິປະໄຕສູງສຸດ—ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າຣຸດຣະເສຍອີກ.
Verse 18
अग्निदेव इस जगत्के पालक, अनिर्वचनीय, सर्वव्यापी, सबके उत्पादक, समस्त प्राणियोंके हृदयमें शयन करनेवाले, सर्वसमर्थ तथा रुद्रसे भी ज्येष्ठ हैं ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອັກນິເທວະ (ເທບໄຟ) ເປັນຜູ້ພິທັກໂລກນີ້—ບັນຍາຍບໍ່ໄດ້, ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກສິ່ງ, ເປັນຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດທຸກຢ່າງ, ສະຖິດໃນດວງໃຈຂອງສັດທັງປວງ, ມີອຳນາດຄົບຖ້ວນ ແລະເກົ່າແກ່ກວ່າຣຸດຣະ. ຈົ່ງສືບສອກຫາຮຸຕາຊະນະ (Hutāśana) ຜູ້ເປັນກອງແສງອັນສະຫວ່າງໄສ ໂດຍໄວ; ເທບອົງນັ້ນຈະບັນດານໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາໃນໃຈຂອງພວກເຈົ້າສຳເລັດ.
Verse 19
तेजकी राशिभूत अग्निदेवका तुम सब लोग शीघ्र अन्वेषण करो। वे तुम्हारी मनोवांछित कामनाको पूर्ण करेंगे ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳນີ້ຂອງຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ແລ້ວ ພວກເທວະທັງຫມົດ—ຜູ້ມີສັງກັລປະແນ່ວແນ່ ແລະໝັ້ນໃຈວ່າຈະສຳເລັດ—ກໍອອກຈາກທີ່ນັ້ນ ເພື່ອສືບສອກຫາວິພາວະສຸ (Agni).
Verse 20
ततस्त्रैलेक्यमृषयो व्यचिन्वन्त सुरै: सह । कांक्षन्तो दर्शन बल्लेः सर्वे तद्तमानसा:
ຕໍ່ມາ ພວກລຶສີທັງຫມົດ ພ້ອມກັບພວກເທວະ ໄດ້ເລີ່ມສືບສອກຫາອັກນິໃນສາມໂລກ. ໃຈຂອງພວກເຂົາທັງຫມົດຈົ່ງຈໍ່ຢູ່ກັບຈຸດປະສົງນັ້ນ ເພາະທຸກຄົນປາຖະໜາຈະໄດ້ເຫັນອັກນິ (ເທບໄຟ).
Verse 21
भुगुश्रेष्ठट उत्तम तपस्यासे युक्त, तेजस्वी और लोकविख्यात सभी सिद्ध देवता सभी लोकोंमें अग्निदेवकी खोज करते रहे
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນວົງສາບຣຶກຸ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຕະປະສະຍາອັນສູງສຸດ ສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະ ມີຊື່ສຽງໃນທົ່ວໂລກ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ບັນດາສິດທະ ແລະ ເທວະທັງປວງ ໃນທຸກໂລກທາດ ໄດ້ພາກັນຄົ້ນຫາອັກນິ ພຣະເທວະແຫ່ງໄຟ ຢູ່ເລື້ອຍໆ».
Verse 22
नष्टमात्मनि संलीनं नाधिजम्मुर्ठुताशनम् । ततः संजातसंत्रासानग्निदर्शनलालसान्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໄຟນັ້ນໄດ້ຫາຍໄປ ຊ່ອນຢູ່ໃນຕົນເອງ ດັ່ງນັ້ນເທວະທັງປວງຈຶ່ງເຂົ້າບໍ່ເຖິງ. ຕໍ່ມາ ບັນດາເທວະ—ທັງຕົກໃຈແຕ່ກໍປາຖະໜາຈະເຫັນອັກນິ—ຖືກກ່າວໂດຍກົບຜູ້ອາໄສນ້ຳ ຜູ້ຖືກໄຟເຜົາດ້ວຍຄວາມຮ້ອນ ແລະ ໃຈເມື່ອຍລ້າ ຜູ້ລຸກຂຶ້ນມາຈາກລຶກແຫ່ງຣະສາຕະລະ. ດັ່ງນີ້ ເລື່ອງລາວຫັນໄປຫາຄຳພະຍານຂອງສັດນ້ອຍຕ່ຳຕ້ອຍ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕ່ຳຕ້ອຍກໍອາດເປັນພະຍານແຫ່ງທຳໄດ້ ເມື່ອຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຖືກຄວາມສັບສົນຄອບງຳ».
Verse 23
जलेचर: क्लान्तमनास्तेजसाग्ने: प्रदीपित: । उवाच देवान् मण्डूको रसातलतलोत्थित:
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ກົບຜູ້ອາໄສນ້ຳ ຖືກໄຟຂອງອັກນິເຜົາຈົນເມື່ອຍໃຈ ໄດ້ລຸກຂຶ້ນມາຈາກຄວາມລຶກແຫ່ງຣະສາຕະລະ ແລະ ກ່າວຕໍ່ບັນດາເທວະ. (ໃນເນື້ອເລື່ອງຮອບຂ້າງ ເທວະທັງປວງປາຖະໜາຈະເຫັນອັກນິ ແຕ່ກໍຢ້ານກົວ; ຜູ້ທຸກທ້ອນນີ້ເຂົ້າມາເປັນສຽງທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ.)
Verse 24
रसातलतले देवा वसत्यग्निरिति प्रभो । संतापादिह सम्प्राप्त: पावकप्रभवादहम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ທ່ານເຈົ້ານາຍ, ເຂົາເວົ້າກັນວ່າ ໃນຄວາມລຶກແຫ່ງຣະສາຕະລະ ເທວະທັງປວງອາໄສຢູ່ ແລະ ອັກນິກໍສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າມາຮອດນີ້ດ້ວຍຄວາມທຸກທ້ອນຈາກຄວາມຮ້ອນເຜົາ—ຄວາມທຸກນີ້ເກີດຈາກອຳນາດຂອງພຣະເທວະແຫ່ງໄຟເອງ».
Verse 25
“'देवताओ! अग्नि रसातलमें निवास करते हैं। प्रभो! मैं अग्निजनित संतापसे ही घबराकर यहाँ आया हूँ ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວະທັງປວງ, ພຣະໄຟຜູ້ຮັບເຄື່ອງບູຊາ (ຮະວຽວາຫະນະ) ໄດ້ຫຼັບຢູ່ໃນນ້ຳ ໂດຍປະສານນ້ຳເຂົ້າກັບພະລັງໄຟອັນສ່ອງສະຫວ່າງຂອງພຣະອົງ. ເພາະລັດສະໝີນັ້ນເອງ ພວກເຮົາຈຶ່ງຖືກເຜົາແລະທຸກທ້ອນ».
Verse 26
तस्य दर्शनमिष्टं वो यदि देवा विभावसो: । तत्रैवमधिगच्छध्वं कार्य वो यदि वल्लिना,“देवताओ! यदि आपको अग्निदेवका दर्शन अभीष्ट हो और यदि उनसे आपका कोई कार्य हो तो वहीं जाकर उनसे मिलिये
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ບັນດາເທວະ! ຖ້າພວກເຈົ້າປາຖະໜາຈະເຫັນ ວິພາວະສຸ (ພຣະອັກນີ) ແລະຖ້າມີກິດທີ່ຈະຕ້ອງສຳເລັດກັບຜູ້ຖືຄທາ, ຈົ່ງໄປທີ່ນັ້ນເອງ ແລະພົບພຣະອົງ»។
Verse 27
गम्यतां साधयिष्यामो वयं हाग्निभयात् सुरा: । एतावदुक्त्वा मण्डूकस्त्वरितो जलमाविशत्,“देवगण! आप जाइये। हम भी अग्निके भयसे अन्यत्र जायँगे।! इतना ही कहकर वह मेढक तुरंत ही जलमें घुस गया
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໄປເຖີດ; ໂອ ເທວະທັງຫຼາຍ, ພວກເຮົາກໍຈະຈັດການເອງ—ເນື່ອງຈາກຢ້ານໄຟ ພວກເຮົາຈະຍ້າຍໄປບ່ອນອື່ນ»। ເວົ້າແຕ່ພຽງນັ້ນ ກົບ (ມັນດູກະ) ກໍດຳລົງລົງນ້ຳຢ່າງວ່ອງໄວ।
Verse 28
हुताशनस्तु बुबुधे मण्डूकस्य च पैशुनम् शशाप स तमासाद्य न रसान् वेत्स्यसीति वै
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ພຣະອັກນີ (ຮຸຕາຊະນະ) ຮູ້ທັນວ່າ ກົບມັນດູກະ ໄດ້ໄປຟ້ອງດ້ວຍໃຈຮ້າຍ. ພຣະອົງເຂົ້າໄປໃກ້ ແລະປະກາດຄຳສາບວ່າ: «ແທ້ຈິງ ເຈົ້າຈະບໍ່ຮູ້ລົດຊາດແຫ່ງອາຫານອີກຕໍ່ໄປ»।
Verse 29
त॑ वै संयुज्य शापेन मण्डूकं॑ त्वरितो ययौ । अन्यत्र वासाय विभुर्न चात्मानमदर्शयत्,मेढकको शाप देकर वे तुरंत दूसरी जगह निवास करनेके लिये चले गये। सर्वव्यापी अग्निने अपने-आपको प्रकट नहीं किया
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຜູກມັດມັນດູກະໄວ້ດ້ວຍຄຳສາບນັ້ນແລ້ວ ພຣະອັກນີກໍຮີບຮ້ອນໄປຢູ່ອາໄສບ່ອນອື່ນ. ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຜູ້ແຜ່ຊາຍໄປທົ່ວທຸກແຫ່ງ ບໍ່ໄດ້ປະກົດພຣະອົງຢ່າງແຈ້ງອີກຕໍ່ໄປ।
Verse 30
देवास्त्वनुग्रहं चक्रुर्मण्ड्रकानां भृगूत्तम । यत्तच्छूणु महाबाहो गदतो मम सर्वश:,भुगुश्रेष्॒ महाबाहो! उस समय देवताओंने मेढकोंपर जो कृपा की, वह सब बता रहा हूँ, सुनो
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາບຣຶກຸ, ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ! ຄັ້ງນັ້ນ ບັນດາເທວະໄດ້ປະທານພຣະກະລຸນາແກ່ຝູງກົບມັນດຣະກະຢ່າງໃດ—ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ເລື່ອງທັງໝົດນັ້ນ»។
Verse 31
देवा ऊचु अग्निशापादजिद्नापि रसज्ञानबहिष्कृता: | सरस्वती बहुविधां यूयमुच्चारयिष्यथ
ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຄຳສາບຂອງພຣະອັກນິ ເຈົ້າຈະບໍ່ມີລີ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈະຖືກຕັດອອກຈາກຄວາມຮູ້ເລື່ອງລົດຊາດ. ແຕ່ໂດຍພຣະພອນຂອງພຣະສະຣັສວະຕີ ເຈົ້າຍັງຈະສາມາດເວົ້າຖ້ອຍຄຳໄດ້ຫຼາຍຮູບແບບ»។
Verse 32
बिलवासं गतांश्रैव निराहारानचेतस: । गतासूनपि संशुष्कान् भूमि: संधारयिष्यति
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ໄປອາໄສຢູ່ໃນຮູ ແລະ ຖ້ຳ—ບໍ່ມີອາຫານ ແລະ ຂາດສະຕິ—ແມ່ນແຕ່ຮ່າງກາຍທີ່ດັບຊີວິດແລ້ວ ແລະ ແຫ້ງກອບ ພື້ນດິນກໍຍັງຮັບໄວ້ ແລະ ຄ້ຳຈຸນ. ນີ້ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມປອດປ່ອຍ: ໂລກຍັງຄົງຮັບພາອັນເຉື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້ ແລະ ຖືກປະຖິ້ມ; ດັ່ງນັ້ນ ຢ່າຍຶດຕິດຮ່າງກາຍ ຫຼື ການຢູ່ລອດເປັນຄຸນຄ່າສູງສຸດ ແຕ່ຈົ່ງສະແຫວງຫາສິ່ງທີ່ຄ້ຳຈຸນແທ້—ທຳມະ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຖືກຕ້ອງ.
Verse 33
इत्युक्त्वा तांस्ततो देवा: पुनरेव महीमिमाम्
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແກ່ພວກເຂົາແລ້ວ ເທວະທັງຫຼາຍກໍຫັນຄວາມສົນໃຈກັບມາຫາພື້ນດິນນີ້ອີກຄັ້ງ—ກັບຄືນມາເພື່ອສືບຕໍ່ສິ່ງທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ ຕາມລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ ແລະ ໜ້າທີ່.
Verse 34
अथ तान् द्विरद: वक्षित् सुरेन्द्रद्धिदोपम:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແລ້ວໃນຕອນນັ້ນ ຊ້າງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ສະຫວ່າງໄສ ແລະ ນ່າຢ້ານເກງ ດັ່ງພຣະອິນທຣະ—ໄດ້ເອີ້ນພວກເຂົາ ແລະ ກ່າວດ້ວຍອານາດອັນຄອບງຳ.
Verse 35
शशाप ज्वलन: सर्वान् द्विरदान् क्रोधमूर्च्छित:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະຈະວະລະນະ (ເທວະໄຟ) ໂກດຈົນສູນເສຍການຄວບຄຸມຕົນ ໄດ້ສາບແຊ່ງຊ້າງທັງປວງ—ເປັນການກະທຳທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອຄວາມໂກດຄອບງຳປັນຍາ ມັນອາດຜັກດັນແມ່ນແຕ່ອຳນາດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃຫ້ໄປສູ່ການລົງໂທດເກີນຄວນ.
Verse 36
इत्युक्त्वा नि:सृतो5श्वत्थादग्निर्वारणसूचित: । प्रविवेश शमीगर्भमथ वह्नि: सुषुप्सया
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະອັກນິ—ຜູ້ຖືກຊ້າງຊີ້ບອກ—ໄດ້ອອກຈາກຕົ້ນອັສວັດຖະ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນໂພງຂອງຕົ້ນຊະມີ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະພັກຜ່ອນນອນຫຼັບລຶກຢູ່ທີ່ນັ້ນ»។
Verse 37
अनुग्रहं तु नागानां यं चक्रुः शृणु तं प्रभो । देवा भृगुकुलश्रेष्ठ प्रीत्या सत्यपराक्रमा:,प्रभो! भृगुकुलश्रेष्ठ तब सत्यपराक्रमी देवताओंने प्रसन्न हो नागोंपर जिस प्रकार अपना अनुग्रह प्रकट किया, उसे सुनो
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ທ່ານເຈົ້າ, ຈົ່ງຟັງພຣະກຸສົນທີ່ເທວະ—ຜູ້ກ້າຫານດ້ວຍຄວາມສັດຊື່—ໄດ້ປະທານແກ່ພວກນາກດ້ວຍໃຈເມດຕາ. ໂອ້ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາບຣຶກຸ, ຈົ່ງຟັງວ່າ ເມື່ອພວກເຂົາພໍໃຈແລ້ວ ໄດ້ເປີດເຜີຍພຣະອະນຸເຄາະຕໍ່ເຜົ່າພະຍານາກແນວໃດ»។
Verse 38
देवा ऊचु प्रतीपया जिह्दयापि सर्वाहारं करिष्यथ | वाचं चोच्चारयिष्यध्वमुच्चैरव्यज्जिताक्षराम्
ເທວະກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ຊ້າງທັງຫຼາຍ! ແມ່ນແຕ່ດ້ວຍລີ້ນທີ່ກັບດ້ານ ພວກເຈົ້າກໍຈະກິນອາຫານໄດ້ທຸກຢ່າງ; ແລະຈະອອກສຽງວາຈາດັງໆໄດ້. ແຕ່ສຽງນັ້ນຈະບໍ່ປະກົດເປັນອັກສອນໃດໆໃຫ້ຊັດເຈນ»។
Verse 39
इत्युक्त्वा पुनरेवाग्निमनुससुर्दिवौकस: । अश्वत्थान्नि:सृतश्चाग्नि: शमीगर्भमुपाविशत्,ऐसा कहकर देवताओंने पुनः अग्निका अनुसरण किया। उधर अग्निदेव अभश्वत्थसे निकलकर शमीके भीतर जा बैठे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ເທວະທັງຫຼາຍກໍຕາມພຣະອັກນິອີກຄັ້ງ. ຂະນະນັ້ນ ພຣະອັກນິອອກຈາກຕົ້ນອັສວັດຖະ ແລ້ວເຂົ້າໄປຊ່ອນຢູ່ໃນໂພງຂອງຕົ້ນຊະມີ»។
Verse 40
शुकेन ख्यापितो विप्र तं देवा: समुपाद्रवन् । शशाप शुकममग्निस्तु वाग्विहीनो भविष्यसि
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ເມື່ອຊູກະໄດ້ເຜີຍແຈ້ງເລື່ອງນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍຮີບຮ້ອນພາກັນພຸ່ງເຂົ້າໄປຫາເຂົາ. ແລ້ວພຣະອັກນິກໍສາບຊູກະວ່າ: ‘ເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ຂາດວາຈາ’»។
Verse 41
विप्रवर! तदनन्तर तोतेने अग्निका पता बता दिया। फिर तो देवता शमीवृक्षकी ओर दौड़े। यह देख अग्निने तोतेको शाप दे दिया--'तू वाणीसे रहित हो जायगा” ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ອັກນິ—ຜູ້ຮັບເຄື່ອງບູຊາ—ກໍເຮັດໃຫ້ລີ້ນຂອງນົກແກ້ວຫັນກັບ ຈົນມັນບໍ່ອາດເວົ້າໄດ້. ເມື່ອເຫັນໄຟລຸກໂຊນ ບັນດາເທວະ—ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ—ໄດ້ກ່າວກັບນົກແກ້ວ»។ ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຕຶງຕັນທາງທຳມະລະຫວ່າງການເຜີຍຄວາມຈິງທີ່ອາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເສຍຫາຍ ແລະຜົນຂອງການລົງໂທດທີ່ເກີດຈາກໂທສະ; ຄວາມເມດຕາ ແລະການສຳລວມໃຈຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຄຳຕອບທີ່ສູງກວ່າຕໍ່ຄວາມເຈັບປວດ।
Verse 42
भविता न त्वमत्यन्तं शुकत्वे नष्टवागिति । आवृत्तजिद्दस्य सतो वाक््यं कान््तं भविष्यति
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຈະບໍ່ຢູ່ໃນສະພາບເປັນນົກແກ້ວ ແລະສູນເສຍວາຈາຕະຫຼອດໄປດອກ. ເມື່ອຜູ້ທີ່ຊະນະຕົນ ແລະຫັນກັບຈາກຄວາມຜິດ ເປັນຄົນດີແທ້ ຄຳເວົ້າຂອງເຂົາຈະໄພເພາະ ແລະຄວນແກ່ການຟັງ»។
Verse 43
इत्युक्त्वा तं शमीगर्भे वह्लिमालक्ष्य देवता:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ບັນດາເທວະໄດ້ເຫັນອັກນິຢູ່ໃນ ‘ຄັນ’ ຂອງຕົ້ນຊະມີ (śamī). ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງກຳນົດໃຫ້ຕົ້ນຊະມີເອງເປັນທີ່ສະຖິດອັນບໍລິສຸດ ແລະຖືກຮັບຮອງຂອງອັກນິ ສຳລັບພິທີກຳທັງປວງ. ຈາກນັ້ນມາ ອັກນິກໍປາກົດໃນຕົ້ນຊະມີ»។
Verse 44
तदेवायतन चक्कु: पुण्यं सर्वक्रियास्वपि । ततः प्रभृति चाप्यग्नि: शमीगर्भेषु दृश्यते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຕົ້ນຊະມີນັ້ນເອງ ກາຍເປັນທີ່ສະຖິດອັນສັກສິດ ແລະເປັນເຄື່ອງໝາຍທີ່ເຫັນໄດ້ ສຳລັບພິທີກຳທັງປວງ. ຈາກນັ້ນມາ ອັກນິຖືກເຫັນວ່າສະຖິດຢູ່ໃນ ‘ຄັນ/ໃຈກາງ’ ຂອງຕົ້ນຊະມີ»។ ຂໍ້ຄວາມນີ້ວາງຊະມີເປັນສະຖານທີ່ບໍລິສຸດຂອງໄຟ ເຊື່ອມການບູຊາໃຫ້ຢູ່ໃນແຫຼ່ງທີ່ຖືກຮັບຮອງຕາມທຳມະ ແລະເນັ້ນຄວາມບໍລິສຸດກັບວິທີການທີ່ຖືກຕ້ອງໃນການປະຕິບັດສາສະໜາ।
Verse 45
उत्पादने तथोपायमभिजम्मुश्न मानवा: । आपो रसालले यास्तु संस्पृष्टाश्चित्रभानुना
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣຄະວະ! ເພື່ອໃຫ້ໄຟປາກົດ ມະນຸດໄດ້ຄົ້ນພົບວິທີ—ຄືການເຮັດໃຫ້ເກີດໄຟດ້ວຍການຖູສີ (ມັນທະນະ) ໄມ້ຊະມີ. ແລະນ້ຳທີ່ໃນຣະສາຕະລາ (Rasātala) ໄດ້ສຳຜັດກັບເທວະໄຟ ຈິດຣະພານຸ (Citrabhānu) ຖືກຄວາມຮ້ອນຈາກລັດສະມີຂອງພຣະອົງເຮັດໃຫ້ອຸ່ນຮ້ອນ; ເມື່ອປ່ອຍຄວາມຮ້ອນນັ້ນອອກ ມັນກໍຜຸດຂຶ້ນເປັນນ້ຳພຸອຸ່ນຕາມພູເຂົາ»។
Verse 46
ता: पर्वतप्रस्नरवणैरूष्मां मुज्चन्ति भार्गव । पावकेनाधिशयता संतप्तास्तस्य तेजसा
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣຄະວະ! ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ ທີ່ຖືກເຜົາຮ້ອນໂດຍອຳນາດອັນເຫນືອກວ່າຂອງໄຟ (ອັກນິ) ແລະຖືກຜົນກະທົບໂດຍລັງສີຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງປ່ອຍຄວາມຮ້ອນອອກມາຜ່ານນ້ຳພຸເຂົາ»។ ໃນບົດບາດ ຂໍ້ຄວາມນີ້ອະທິບາຍປາກົດການທຳມະຊາດວ່າເກີດຈາກການສຳຜັດແລະພະລັງຂອງອັກນິ ໂດຍເຊື່ອມໂຍງເຫດປັດໃຈແຫ່ງຈັກກະວານກັບຜົນທີ່ເຫັນໄດ້ໃນໂລກ।
Verse 47
अथानिनिर्देवता दृष्टवा बभूव व्यथितस्तदा । किमागमनमित्येवं तानपृच्छत पावक:,उस समय देवताओंको देखकर अग्निदेव व्यथित हो गये और उनसे पूछने लगे --'किस उद्देश्यसे यहाँ आपलोगोंका शुभागमन हुआ है?”
ແລ້ວເມື່ອເຫັນເທວະດາທັງຫຼາຍມາຊຸມນຸມຢູ່ນັ້ນ ອັກນິ (ເທວະແຫ່ງໄຟ) ກໍເກີດຄວາມຫວັ່ນໄຫວ. ພຣະອົງຖາມພວກເຂົາວ່າ: «ທ່ານທັງຫຼາຍມາທີ່ນີ້ເພື່ອຈຸດປະສົງອັນໃດ?»
Verse 48
तमूचुर्विबुधा: सर्वे ते चैव परमर्षय: । त्वां नियोक्ष्यामहे कार्ये तद् भवान् कर्तुमरहति
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ແລ້ວເທວະດາທັງປວງ ພ້ອມດ້ວຍລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະອົງວ່າ: «ພວກເຮົາຈະແຕ່ງຕັ້ງທ່ານໃຫ້ຮັບພາລະກິດໜຶ່ງ. ທ່ານຄວນກະທຳມັນ. ເມື່ອສຳເລັດໜ້າທີ່ນັ້ນ ທ່ານເອງກໍຈະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່»។
Verse 49
कृते च तस्मिन् भविता तवापि सुमहान् गुण:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແລະເມື່ອສິ່ງນັ້ນສຳເລັດ ບຸນກຸສົນອັນໃຫຍ່ຈະເກີດຂຶ້ນແກ່ທ່ານດ້ວຍ»។ ແລ້ວເທວະດາແລະລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ຊຸມນຸມກັນນັ້ນ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະອົງວ່າ: «ພວກເຮົາຈະແຕ່ງຕັ້ງທ່ານໃຫ້ຮັບພາລະກິດໜຶ່ງ. ທ່ານຕ້ອງກະທຳມັນ. ເມື່ອສຳເລັດວຽກນັ້ນ ທ່ານເອງກໍຈະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່»។
Verse 50
अग्निरुवाच ब्रूत यद् भवतां कार्य कर्तास्मि तदहं सुरा: । भवतां तु नियोज्यो5स्मि मा वो<त्रास्तु विचारणा
ອັກນິກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວະດາທັງຫຼາຍ, ຈົ່ງບອກພາລະກິດທີ່ພວກທ່ານປາດຖະໜາໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເຮັດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະກະທຳໃຫ້ສຳເລັດ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຢູ່ໃນຄຳສັ່ງຂອງພວກທ່ານ—ຢ່າໃຫ້ມີຄວາມສົງໄສ ຫຼືການຄິດທົດທວນໃນເລື່ອງນີ້»។
Verse 51
देवा ऊचु असुरस्तारको नाम ब्रह्मणो वरदर्पित: । अस्मान् प्रबाधते वीर्याद् वधस्तस्य विधीयताम्
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ ບັນດາເທວະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອັກນິ! ມີອະສຸຣະຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ຕາຣະກະ ຜູ້ເມົາມົນດ້ວຍຄວາມຈອງຫອງຈາກພອນຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະກຳລັງກົດຂີ່ພວກເຮົາທັງປວງດ້ວຍລິດທິພະລັງຂອງຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຈັດວາງວິທີການເພື່ອການທຳລາຍມັນ».
Verse 52
इमान् देवगणांस्तात प्रजापतिगणांस्तथा । ऋषींश्वापि महाभाग परित्रायस्व पावक,तात! महाभाग पावक! इन देवताओं, प्रजापतियों तथा ऋषियोंकी भी रक्षा करो
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ! ໂອ ພາວະກະ (ໄຟ) ຜູ້ສົງ່າງາມ! ຂໍໃຫ້ປົກປ້ອງຝູງເທວະເຫຼົ່ານີ້, ບັນດາປຣະຊາປະຕິ, ແລະພວກລຶສີທັງຫຼາຍດ້ວຍ».
Verse 53
अपत्यं तेजसा युक्त प्रवीरं जनय प्रभो । यद् भयं नोअसुरात् तस्मान्नाशयेद्धव्यवाहन,प्रभो! हव्यवाहन! तुम एक ऐसा तेजस्वी और महावीर पुत्र उत्पन्न करो जो उस असुरसे प्राप्त होनेवाले हमारे भयका नाश करे
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ! ໂອ ຮັວຍະວາຫະນະ (ໄຟ) ຜູ້ນຳພາເຄື່ອງບູຊາ! ຂໍໃຫ້ກຳເນີດບຸດຜູ້ມີເຕຊະອັນສະຫວ່າງໄສ ແລະເປັນວີຣະບຸລຸດຢ່າງແທ້ຈິງ ເພື່ອທຳລາຍຄວາມຢ້ານກົວທີ່ອະສຸຣະນັ້ນນຳມາໃຫ້ພວກເຮົາ».
Verse 54
शप्तानां नो महादेव्या नान्यदस्ति परायणम् | अन्यत्र भवतो वीर्य तस्मात् त्रायस्व नः प्रभो
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ! ພຣະເທວີໃຫຍ່ ປາຣະວະຕີ ໄດ້ສາບໃຫ້ພວກເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ມີລູກ. ດັ່ງນັ້ນ ນອກຈາກພະລັງວີຣະຂອງທ່ານ ພວກເຮົາບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນໃດເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຊ່ວຍຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາ, ໂອ ພຣະອົງ».
Verse 55
इत्युक्त: स तथेत्युक्त्वा भगवान् हव्यवाहन: । जगामाथ दुराधर्षो गड़ां भागीरथीं प्रति,देवताओंके ऐसा कहनेपर “तथास्तु” कहकर दुर्धर्ष भगवान् हव्यवाहन भागीरथी गंगाके तटपर गये
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະຮັວຍະວາຫະນະ (ໄຟ) ຜູ້ບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ກໍຕອບວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ». ແລ້ວພຣະອົງກໍອອກເດີນທາງ ໄປສູ່ແມ່ນ້ຳພາຄີຣະທີ ຄົງຄາ.
Verse 56
तया चाप्यभवन्मिश्रो गर्भ चास्यादधे तदा । ववृधे स तदा गर्भ: कक्षे कृष्णगतिर्यथा
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແລ້ວທ່ານໄດ້ຮ່ວມສະຫມັກກັບນາງ; ໃນເວລານັ້ນນາງໄດ້ຮັບຖືພາເປັນຕົ້ນອ່ອນຂອງທ່ານ. ຕົ້ນອ່ອນນັ້ນຈຶ່ງເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ໃນນາງ, ເຫມືອນໄຟ—ແມ່ນວ່າທາງໄປຂອງມັນຈະມືດ—ແຕ່ເມື່ອຖືກວາງໄວ້ໃນຮູ ຫຼືກອງເຊື້ອໄຟ ກໍລຸກໂຊນຂຶ້ນ».
Verse 57
तेजसा तस्य देवस्य गंगा विह्ललचेतना । संतापमगमत् तीव्रं सोढुं सा न शशाक ह,अग्निदेवके दिये हुए उस तेजसे गंगाजीका चित्त व्याकुल हो गया। वे अत्यन्त संतप्त हो उठीं और उसे सहन करनेमें असमर्थ हो गयीं
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຕະເຈະອັນເຜົາໄໝ້ທີ່ເທວະນັ້ນ (ອັກນິ) ປະທານໃຫ້, ຈິດໃຈຂອງເທວີແມ່ນ້ຳຄົງຄາກໍວຸ້ນວາຍ. ນາງຖືກຄວາມເຜົາຮ້ອນອັນຮຸນແຮງຄອບງຳ ແລະບໍ່ອາດທົນໄດ້».
Verse 58
आठिते ज्वलनेनाथ गर्भ तेजा: समन्विते । गंगायामसुर: कश्चिद् भैरवं नादमानदत्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຕົ້ນອ່ອນອັນສະຫວ່າງໄສ—ປະກອບດ້ວຍພະລັງໄຟ—ຖືກວາງໄວ້ ແລະກຳລັງເຕີບໃຫຍ່ໃນນ້ຳແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ອະສຸຣະຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ມາຮອດຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະຮ້ອງຄຳຮອງອັນນ່າສະພຶງກົວ».
Verse 59
अबुद्धिपतितेनाथ नादेन विपुलेन सा । वित्रस्तोदभ्रान्तनयना गंगा विख्बुतलोचना,उस आकस्मिक महान् सिंहनादसे भयभीत हुई गंगाजीकी आँखें घूमने लगीं और उनके नेत्रोंस आँसू बहने लगा
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແລ້ວ ດ້ວຍສຽງຮ້ອງອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະກະທັນຫັນ ທີ່ເຫມືອນຈະທຳໃຫ້ຈິດໃຈສັບສົນ, ຄົງຄາກໍຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງຳ. ດວງຕານາງຫມຸນວຽນດ້ວຍຄວາມຕົກໃຈ, ສາຍຕາກໍສັ່ນໄຫວ ແລະນ້ຳຕາກໍເອີ້ນຂຶ້ນ».
Verse 60
विसंज्ञा नाशकद् गर्भ वोढुमात्मानमेव च । सा तु तेज:परीतांगी कम्पयन्तीव जाह्नवी
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ນາງໝົດສະຕິ ແລະບໍ່ອາດອຸ້ມຊູກຕົ້ນອ່ອນນັ້ນໄດ້, ທັງບໍ່ອາດພະຍຸງຕົນເອງໄດ້. ອະວະຍະວະຂອງນາງຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍຕະເຈະອັນເຜົາໄໝ້. ໂອ ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດ! ໃນເວລານັ້ນ ເທວີຈາຫນະວີ ຖືກອຳນາດຂອງຕົ້ນອ່ອນນັ້ນຄອບງຳ ແລະສັ່ນໄຫວດັ່ງຢູ່ໃນໄຟ, ນາງໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຮັບຮອງລັດສະໝີນີ້ຂອງພຣະອົງໄດ້».
Verse 61
उवाच ज्वलनं विप्र तदा गर्भबलोद्धता । ते न शक्तास्मि भगवंस्तेजसो5स्य विधारणे
ໃນເວລານັ້ນ ພຣະນາງຊາຫນະວີ (ຄື ຄົງຄາ) ຖືກພະລັງຂອງຄັນທ້ອງກົດທັບ ອະວະທັງປວງຖືກເຕຊະອັນຮ້ອນແຜ່ຊຶມ ແລະສະຕິກໍເກືອບດັບ. ນາງສັ່ນໄຫວແລ້ວກ່າວຕໍ່ອັກນີເທວະດາດັ່ງກ່າວກັບໄຟວ່າ: «ພຣະອົງ! ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດຮັບທົນເຕຊະຂອງພຣະອົງໄດ້»
Verse 62
विमूढास्मि कृतानेन न मे स्वास्थ्यं यथा पुरा । विह्वला चास्मि भगवंश्लेतो नष्टे च मेडनघ
«ຂ້າພະເຈົ້າມືດມົນເນື່ອງຈາກສິ່ງທີ່ເຮັດໄປນີ້; ສຸຂະພາບບໍ່ເໝືອນເກົ່າອີກແລ້ວ. ຂ້າພະເຈົ້າຫວາດຫວັ່ນ ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນສິຣິ; ສະຕິຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍຄ່ອຍໆດັບລົງ ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ!»
Verse 63
धारणे नास्य शक्ताहं गर्भस्य तपतां वर । उत्स्रक्ष्येडहमिमं दुःखान्न तु कामात् कथंचन
«ໂອ ພາວະກະ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນບັນດາຜູ້ປະພຶດຕະບະ! ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີແຮງພໍຈະຖືຄັນນີ້ຕໍ່ໄປ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະປ່ອຍມັນໄປເພາະຄວາມທຸກທໍລະມານທີ່ທົນບໍ່ໄດ້—ບໍ່ແມ່ນເພາະຄວາມປາຖະໜາ ຫຼືຕາມໃຈຕົນແຕ່ຢ່າງໃດ»
Verse 64
न तेजसो<स्ति संस्पर्शो मम देव विभावसो । आपदर्थ हि सम्बन्ध: सुसूक्ष्मोडपि महाद्युते
«ໂອ ເທວະດາ ວິພາວະສຸ! ໂອ ຜູ້ມີປະກາຍອັນຍິ່ງໃຫຍ່! ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີການສຳຜັດກັບເຕຊະນີ້ແຕ່ຢ່າງໃດ. ຄວາມຜູກພັນອັນລະອຽດຍິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຍາມນີ້ ກໍມີແຕ່ເພື່ອປັດເປົ່າພິບັດທີ່ຕົກຕໍ່ເທວະທັງຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ»
Verse 65
यदत्र गुणसम्पन्नमितरद् वा हुताशन । त्वय्येव तदहं मन्ये धर्माधर्मा च केवलौ
«ໂອ ຫຸຕາຊະນະ! ໃນການນີ້ ບໍ່ວ່າຜົນຈະເປັນຄຸນຄ່າດີ ຫຼືບໍ່ດີ; ແລະບໍ່ວ່າຈະເປັນທຳມະ ຫຼືອະທຳມະລ້ວນໆ—ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າຄວາມຮັບຜິດຊອບທັງໝົດນັ້ນຢູ່ທີ່ພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ»
Verse 66
तामुवाच ततो वल्लिर्धार्यतां धार्यतामिति । गर्भो मत्तेजसा युक्तो महागुणफलोदय:
ຕໍ່ມາ ວັນລີ ໄດ້ກ່າວກັບນາງວ່າ: «ຈົ່ງອຸ້ມໄວ້—ຈົ່ງອຸ້ມໄວ້ແທ້. ຄັນນີ້ປະກອບດ້ວຍເຕຊະໄຟຂອງຂ້າ; ຈາກນັ້ນຈະເກີດຜົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ອຸດົມດ້ວຍຄຸນຄ່າສູງສົ່ງ».
Verse 67
शक्ता हासि महीं कृत्स्नां वोढुं धारयितुं तथा । न हि ते किंचिदप्राप्पमन्यतो धारणादृते,“देवि! तुम सारी पृथ्वीको धारण करनेमें समर्थ हो, फिर इस गर्भको धारण करना तुम्हारे लिये कुछ असाध्य नहीं है”
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ເຈົ້າສາມາດອຸ້ມຮັບ ແລະຄ້ຳຈຸນແຜ່ນດິນທັງປວງໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ການອຸ້ມຄັນນີ້ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ເກີນກຳລັງເຈົ້າ—ບໍ່ມີສິ່ງໃດເກີນເຈົ້າ ນອກແຕ່ສິ່ງທີ່ຈະເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ຫາກບໍ່ມີການຄ້ຳຈຸນເທົ່ານັ້ນ».
Verse 68
सा वल्विना वार्यमाणा देवैरपि सरिद्वरा । समुत्ससर्ज तं॑ गर्भ मेरौ गिरिवरे तदा,देवताओं तथा अग्निके मना करनेपर भी सरिताओंमें श्रेष्ठ गंगाने उस गर्भको गिरिराज मेरुके शिखरपर छोड़ दिया
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍກໍພະຍາຍາມຫ້າມປາມ, ແຕ່ ຄົນທີ່ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາຍນ້ຳ—ຄື ຄົງຄາ—ກໍປ່ອຍຄັນນັ້ນອອກ; ແລະໃນເວລານັ້ນ ນາງໄດ້ວາງມັນໄວ້ເທິງຍອດເຂົາເມຣຸ ອັນເປັນພູທີ່ປະເສີດທີ່ສຸດ.
Verse 69
समर्था धारणे चापि रुद्रतेज:प्रधर्षिता । नाशकत् _त॑ तदा गर्भ संधारयितुमोजसा,यद्यपि गंगाजी उस गर्भको धारण करनेमें समर्थ थीं; तो भी रुद्रके तेजसे पराभूत होकर बलपूर्वक उसे धारण न कर सकीं
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແທ້ ຄົງຄາມີກຳລັງອຸ້ມຄັນໄດ້; ແຕ່ນາງຖືກເຕຊະອັນເຜົາໄໝ້ຂອງຣຸດຣະກົດຂີ່, ແລະເຖິງຈະມີພະລັງຂອງຕົນ ກໍບໍ່ອາດຄ້ຳຈຸນຄັນນັ້ນໄດ້ໃນເວລານັ້ນ».
Verse 70
सा समुत्सृज्य तं दुःखाद् दीप्तवैश्वानरप्रभम् । दर्शयामास चाग्निस्तं तदा गंगां भूगूद्धह
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ ນາງໄດ້ປ່ອຍຄັນນັ້ນອອກ ອັນສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟໄວສະວານະຣະ. ຕໍ່ມາ ອັກນິ ປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າຄົງຄາ ແລະຖາມນາງ—ໂອ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນວົງພຣຶກຄຸ—ວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ການຕັ້ງຄັນຂອງເຈົ້າໄດ້ສິ້ນສຸດຢ່າງປອດໄພ ແລະສຸກສະບາຍແລ້ວບໍ? ຄວາມສະຫວ່າງຂອງເດັກນ້ອຍເປັນແນວໃດ—ຮູບຮ່າງຂອງເຂົາປາກົດແນວໃດ ແລະມີເຕຊະໄຟຊະນິດໃດສະຖິດຢູ່? ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້າຟັງທັງໝົດ».
Verse 71
पप्रच्छ सरितां श्रेष्ठां कच्चिद् गर्भ: सुखोदय: । कीदृग्वर्णोडपि वा देवि कीद्ग्रूपश्च दृश्यते । तेजसा केन वा युक्त: सर्वमेतद् ब्रवीहि मे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອັກນິໄດ້ເຫັນພຣະນາງຄົງຄາ—ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາແມ່ນ້ຳ—ແລ້ວຖາມວ່າ: «ໂອ ເທວີ! ລູກຂອງເຈົ້າໄດ້ເກີດອອກມາຢ່າງປອດໄພ ແລະ ສຸກສະບາຍແລ້ວບໍ? ຜິວພັນຂອງເຂົາເປັນແນວໃດ? ຮູບຮ່າງທີ່ເຫັນເປັນແນວໃດ? ແລະເຂົາປະກອບດ້ວຍລັດສະໝີຊະນິດໃດ? ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ຄົບຖ້ວນ»។
Verse 72
गंगोवाच जातरूप: स गर्भो वै तेजसा त्वमिवानघ । सुवर्णो विमलो दीप्त: पर्वतं चावभासयत्
ຄົງຄາກ່າວວ່າ: «ຄັນນັ້ນແທ້ຈິງເປັນຄຳ. ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ໃນລັດສະໝີເຂົາຄືກັບເຈົ້າ. ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຄວາມສະອາດບໍລິສຸດດັ່ງຄຳ ແລະສ່ອງໃຫ້ພູທັງລູກສະຫວ່າງໄສ»។
Verse 73
पद्मोत्पलविमिश्राणां हृदानामिव शीतल: । गन्धो5स्य स कदम्बानां तुल्यो वै तपतां वर
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດານັກຕະບະ, ກາຍຂອງເຂົາເຢັນສະບາຍດັ່ງທະເລສາບທີ່ປະດັບດ້ວຍດອກບົວ ແລະ ບົວຟ້າ; ແລະຈາກເຂົາມີກິ່ນຫອມຫວານແຜ່ອອກ ດັ່ງດອກກະດຳບາ»។
Verse 74
तेजसा तस्य गर्भस्य भास्करस्येव रश्मिशि: । यद् द्रव्यं परसंसृष्टं पृथिव्यां पर्वतेषु च
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍລັດສະໝີຂອງຄັນນັ້ນ—ດັ່ງລຳແສງຂອງຕາເວັນ—ສິ່ງຂອງທີ່ຖືກປົນປະສົມ ແລະ ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວແຜ່ນດິນ ແລະ ໃນພູເຂົາ ຖືກດຶງອອກ ແລະ ຮວບຮວມເຂົ້າກັນ»។
Verse 75
पर्यधावत शैलांश्व नदी: प्र्नवणानि च
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ມັນແລ່ນວົນໄປ—ທັງເທິງພູເຂົາ, ຕາມແມ່ນ້ຳ, ແລະຜ່ານທາງລາດຊັນທັງຫຼາຍ»។
Verse 76
एवंरूप: स भगवान् पुत्रस्ते हव्यवाहन । सूर्यवैश्वानरसम: कान्त्या सोम इवापर:,हव्यवाहन! आपका एऐश्वर्यशाली पुत्र ऐसे ही रूपवाला है। वह सूर्य तथा आपके समान तेजस्वी और दूसरे चन्द्रमाके समान कान्तिमान् है
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຮະວະຍະວາຫະນະ (ໄຟ), ບຸດຜູ້ມີສິລິສົມບັດຂອງເຈົ້າ ມີຮູບລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນແທ້. ໃນຄວາມສະຫວ່າງໄສ ທ່ານເທົ່າທຽມພະອາທິດ ແລະ ໄວສະວານະຣະ (ໄຟສັກສິດ); ໃນຄວາມງາມອ່ອນໂຍນ ທ່ານດຸດດັ່ງພະຈັນອີກດວງ».
Verse 77
एवमुक््त्वा तु सा देवी तत्रैवान्तरधीयत । पावकश्चापि तेजस्वी कृत्वा कार्य दिवौकसाम्
ເມື່ອນາງເທວີໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍອັນຕະທານໄປໃນທີ່ນັ້ນທັນທີ. ແລະ ພາວະກະ (ໄຟເທວະ) ຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ເມື່ອສຳເລັດພາລະກິດເພື່ອຊາວສະຫວັນແລ້ວ ກໍຈາກໄປເຊັ່ນກັນ.
Verse 78
जगामेष्टं ततो देशं तदा भार्गवनन्दन । भार्गवनन्दन! ऐसा कहकर देवी गंगा वहीं अन्तर्धान हो गयीं और तेजस्वी अग्निदेव देवताओंका कार्य सिद्ध करके उस समय वहाँसे अभीष्ट देशको चले गये ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຕໍ່ມາ ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງສາຍພັນພາຣະຄະວະ, ທ່ານໄດ້ໄປຍັງດິນແດນທີ່ປາດຖະໜາ. ເມື່ອເທວີຄົງຄາກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ນາງກໍອັນຕະທານໃນທີ່ນັ້ນ; ແລະ ພະເທວະອັກນິຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ເມື່ອສຳເລັດຈຸດປະສົງຂອງເທວະທັງຫຼາຍແລ້ວ ກໍອອກຈາກທີ່ນັ້ນໃນເວລານັ້ນ ໄປສູ່ຈຸດໝາຍທີ່ຕົນເລືອກ. ໂດຍການກະທຳແລະຄຸນຄ່າເຊັ່ນນີ້ ນາມຂອງອັກນິຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນໃນໂລກ».
Verse 79
हिरण्यरेता इति वै ऋषिभिर्विबुधैस्तथा । पृथिवी च तदा देवी ख्याता वसुमतीति वै
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ບັນດາລະສີ ແລະ ຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ ໄດ້ເອີ້ນທ່ານວ່າ ‘ຮິຣັນຍະເຣຕາ’ (ຜູ້ມີພະລັງກຳເນີດເປັນຄຳ). ແລະໃນເວລານັ້ນ ເທວີແຜ່ນດິນກໍຖືກຮູ້ຈັກວ່າ ‘ວະສຸມະຕີ’ (ຜູ້ຖືຄວາມຮັ່ງມີ)».
Verse 80
इन्हीं समस्त कर्मों और गुणोंके कारण देवता तथा ऋषि संसारमें अग्निको हिरण्यरेताके नामसे पुकारते हैं। उस समय अग्निजनित हिरण्य (वसु) धारण करनेके कारण पृथ्वीदेवी वसुमती नामसे विख्यात हुईं ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກການກະທຳແລະຄຸນຄ່າທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ເທວະແລະລະສີໃນໂລກຈຶ່ງເອີ້ນອັກນິວ່າ ‘ຮິຣັນຍະເຣຕາ’—ຜູ້ມີເຊື້ອກຳເນີດເປັນຄຳ. ໃນເວລານັ້ນ ເທວີແຜ່ນດິນ ເນື່ອງຈາກໄດ້ຖືຄຳອັນເປັນສານະ (ວະສຸ) ທີ່ເກີດຈາກອັກນິໄວ້ໃນພາຍໃນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ ‘ວະສຸມະຕີ’—ຜູ້ຖືຄວາມຮັ່ງມີ. ແລະ ຄັນອ່ອນອັນມີລັດສະໝີໃຫຍ່ນັ້ນ—ກາງເກຍ ຜູ້ເກີດຈາກໄຟ—ໄດ້ເຖິງປ່າກົກອ້ອຍອັນເທວະດາ (ຊາຣະວະນະ) ແລ້ວເຕີບໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ປາກົດເປັນທີ່ອັດສະຈັນແກ່ຜູ້ເຫັນ».
Verse 81
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालार्कसदृशद्युतिम् । पुत्रं वै ताश्न तं बाल॑ पुपुषु: स्तन््यविस््रवै:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ດາວກຣິຕຕິກາໄດ້ເຫັນເດັກນ້ອຍນັ້ນມີລັດສະໝີສະຫວ່າງໄສ ດັ່ງດວງອາທິດຍາມຮຸ່ງ. ພວກນາງຮັບເຂົາເປັນລູກຂອງຕົນ ແລະຫຼ້ຽງດູດ້ວຍນ້ຳນົມຈາກອົງອົບທີ່ໄຫຼອອກ—ເປັນພາບແຫ່ງການອຸປະຖຳດ້ວຍເມດຕາໂດຍທັນທີ ອັນຄ້ຳຈຸນທຳໜ້າທີ່ໃນການດູແລຜູ້ອ່ອນແອ.
Verse 82
ततः स कार्तिकेयत्वमवाप परमद्युति: । स्कन्नत्वात् स्कन्दतां चापि गुहावासाद् गुहो&भवत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ຍຸວະຊົນຜູ້ມີລັດສະໝີສູງສຸດນັ້ນ ໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ກາຣຕິເກຍ”. ເນື່ອງຈາກເກີດຈາກເຊື້ອທີ່ໄຫຼຫຼຸດ (skannita) ຈຶ່ງໄດ້ນາມ “ສະກັນດະ” ດ້ວຍ; ແລະເນື່ອງຈາກພັກອາໄສໃນຖ້ຳພູ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ “ກຸຫະ”. ຄຳກະວີນີ້ອະທິບາຍວ່າ ນາມເກີດຈາກເຫດແລະການປະພຶດ ເຊື່ອມອົງຕົນກັບກຳເນີດແລະວິຖີຊີວິດ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຂົນທຳນຽມເທົ່ານັ້ນ.
Verse 83
एवं सुवर्णमुत्पन्नममपत्यं जातवेदस: । तत्र जाम्बूनदं श्रेष्ठ देवानामपि भूषणम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ດັ່ງນັ້ນ ຄຳໄດ້ເກີດຂຶ້ນເປັນລູກຫຼານຂອງອັກນີ ຜູ້ຮູ້ການເກີດທັງປວງ. ໃນບັນດາຄຳຫຼາຍຊະນິດ ຄຳທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຈາມບູນະດະ’ (Jāmbūnada) ແມ່ນດີທີ່ສຸດ ແລະເປັນເຄື່ອງປະດັບແມ່ນແຕ່ສຳລັບເທວະດາທັງຫຼາຍ.”
Verse 84
ततः प्रभृति चाप्येतज्जातरूपमुदाहतम् | रत्नानामुत्तमं रत्नं भूषणानां तथैव च,तभीसे सुवर्णका नाम जातरूप हुआ। वह रत्नोंमें उत्तम रत्न और आशभृषणोंमें श्रेष्ठ आभूषण है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ສານນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ຈາຕະຣູປະ’ (jātarūpa) ແມ່ນຄຳ. ມັນຖືກນັບວ່າເປັນຮັດຕະນະທີ່ດີທີ່ສຸດໃນບັນດາຮັດຕະນະ ແລະເປັນເຄື່ອງປະດັບທີ່ສູງສຸດໃນບັນດາເຄື່ອງປະດັບ.”
Verse 85
पवित्र च पवित्राणां मड्गलानां च मंगलम् । यत् सुवर्ण स भगवानग्निरीश: प्रजापति:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ຄຳແມ່ນບໍລິສຸດທີ່ສຸດໃນບັນດາສິ່ງທີ່ບໍລິສຸດ ແລະເປັນມົງຄຸນທີ່ສຸດໃນບັນດາສິ່ງທີ່ເປັນມົງຄຸນ. ເພາະສິ່ງທີ່ເປັນຄຳນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນອື່ນໃດນອກຈາກພຣະອັກນີຜູ້ມີພຣະພາກ—ແທ້ຈິງແມ່ນອີສະ (Īśa) ແລະປຣະຊາປະຕິ (Prajāpati) ເອງ.” (ໃນມະຫາພາຣະຕະ, ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ, ພາກທຳທານ, ບົດ “ການເກີດຂອງຄຳ” ບົດທີ 85)
Verse 86
पवित्राणां पवित्र हि कनकं द्विजसत्तमा: । अग्नीषोमात्मकं चैव जातरूपमुदाह्ृतम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ຄຳ (ກນກ) ແມ່ນສິ່ງບໍລິສຸດທີ່ສຸດໃນບັນດາສິ່ງທີ່ໃຫ້ຄວາມບໍລິສຸດ. ມັນຖືກປະກາດວ່າເປັນ ‘ຊາຕະຣູປະ’ (jātarūpa) ຄືວັດຖຸທີ່ມີສະພາບເປັນອັກນິ ແລະ ໂສມະ ຢູ່ໃນຕົວມັນເອງ».
Verse 87
द्विजवरो! सुवर्ण सम्पूर्ण पवित्र वस्तुओंमें अतिशय पवित्र है; उसे अग्नि और सोमरूप बताया गया है ।।
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ! ຄຳທີ່ສົມບູນ ແລະ ບໍລິສຸດ ແມ່ນສິ່ງສັກສິດຢ່າງຍິ່ງໃນບັນດາສານສັກສິດ; ມັນຖືກພັນລະນາວ່າມີສະພາບເປັນອັກນິ ແລະ ໂສມະ. ແລະຍັງມີອີກ, ໂອ ຣາມະ (ປະຣະຊຸຣາມະ), ຄັ້ງໜຶ່ງໃນການກ່ອນ ຂ້າໄດ້ຍິນເລື່ອງທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ການເຫັນພຣະພຣະຫມັນ’—ເລື່ອງເກົ່າແກ່ກ່ຽວກັບປິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ, ອັດຕາສູງສຸດ. ຂ້າຈະເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງ; ຈົ່ງຟັງເຖີດ».
Verse 88
देवस्य महतस्तात वारुणीं बिभ्रतस्तनुम् । ऐश्व॒र्यें वारुणे राम रुद्रस्येशस्य वै प्रभो
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ໂອ ຣາມະ—ໂອ ພຣະອົງຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງ—ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣະຣຸດຣະຜູ້ໃຫຍ່, ຈອມເຈົ້າຜູ້ສູງສຸດ, ໄດ້ຮັບຮູບເປັນວາຣຸນະ ແລະ ປະທັບຢູ່ໃນອຳນາດອັນສົງ່າງາມຂອງອານາຈັກວາຣຸນະ. ໃນເຫດການນັ້ນ ລະບຽບເທວະດາຖືກສະແດງວ່າຕັ້ງຢູ່ເທິງອຳນາດອັນຖືກຕ້ອງ: ແມ່ນແຕ່ຈອມເຈົ້າສູງສຸດກໍອາດຮັບຕຳແໜ່ງຄອສມິກບາງຢ່າງເພື່ອຄ້ຳຈຸນການປົກຄອງ ແລະ ລະບຽບອັນສັກສິດ».
Verse 89
आज ममुर्मुनय: सर्वे देवाश्चाग्निपुरोगमा: । यज्ञांगानि च सर्वाणि वषट्कारश्न मूर्तिमान्
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ບັນດາມຸນີທັງໝົດໄດ້ມາຫາຂ້າ, ແລະ ເທວະດາທັງຫຼາຍທີ່ມີອັກນິນຳໜ້າກໍມາດ້ວຍ. ອົງປະກອບແຫ່ງຍັດຍະທັງປວງກໍມາພ້ອມ, ແມ່ນແຕ່ສຽງຮ້ອງ ‘ວະສັດ’ (Vaṣaṭ) ກໍປາກົດເປັນຮູບກາຍ».
Verse 90
मूर्तिमन्ति च सामानि यजूंषि च सहस्रश: । ऋग्वेदश्वागमत् तत्र पदक्रमविभूषित:
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ທີ່ນັ້ນ ບົດສາມັນ (Sāman) ປາກົດເປັນຮູບກາຍ, ແລະ ມົນຕຣາຍະຊຸສ (Yajus) ນັບພັນໆກໍມາດ້ວຍ. ຣິກເວດ (Ṛgveda) ກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນ, ປະດັບດ້ວຍວິໄນແຫ່ງການສະດຸດຄຳເປັນຄຳ (pada) ແລະ ການສະດຸດຕາມລຳດັບ (krama)».
Verse 91
लक्षणानि स्वरा: स्तोभा निरुक्तं सुरपद्धक्तय: । ओड्कारकश्नावसन्नेत्रे निग्रहप्रग्रहौ तथा
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໃນທີ່ນັ້ນ ມີວິຊາ ແລະ ອົງປະກອບທີ່ຄ້ຳຈຸນພຣະເວດ—ໝາຍສຽງ ແລະ ສຽງຍົກຕ່ຳ, ບົດສະຫຼອງພິທີ ແລະ ທ່ອນສຽງສອດແຊກ, ວິຊານິຣຸກຕະ (ອະທິບາຍຮາກຄຳ), ລຳດັບບົດສັນລະເສີນຂອງເທວະ, ພະຍາງ “ໂອມ”, ແລະ “ການຢັບຢັ້ງ” ກັບ “ການປ່ອຍ” ອັນເປັນດັ່ງດວງຕາຂອງຍັດຍະ. ໃນສະຖານນັ້ນ ອຸປະກອນແຫ່ງລະບຽບພຣະເວດທັງມວນ ຕັ້ງຢູ່ຢ່າງສົມບູນ»។
Verse 92
वेदाक्ष॒ सोपनिषदो विद्या सावित्र्यथापि च । भूतं भव्यं भविष्यं च दधार भगवान् शिव:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະເວດທັງຫຼາຍພ້ອມດ້ວຍອຸປະນິສັດຂອງມັນ, ແລະ ວິຊາອັນສັກສິດ—ພ້ອມທັງເທວີສາວິຕຣີດ້ວຍ—ລ້ວນຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ແລະ ພຣະສິວະຜູ້ມີພຣະພາກ ໄດ້ທົດທອນໄວ້ໃນພຣະອົງເອງ ກະແສເວລາສາມປະການ: ອະດີດ, ປັດຈຸບັນ, ແລະ ອະນາຄົດ»។
Verse 93
संजुहावात्मना55त्मानं स्वयमेव तदा प्रभो | यज्ञं च शोभयामास बहुरूपं पिनाकधृत्,प्रभो! पिनाकधारी महादेवजीने अनेक रूपवाले उस यज्ञकी शोभा बढ़ायी और उन्होंने स्वयं ही अपने द्वारा अपने आपको आहुति प्रदान की
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງເຈົ້າ! ໃນເວລານັ້ນ ມະຫາເທວະຜູ້ຖືພິນາກະ ໄດ້ປາກົດເປັນຮູບຫຼາຍປະການ ແລະ ເພີ່ມພູນຄວາມສະຫງ່າງາມໃຫ້ແກ່ຍັດຍະນັ້ນ; ແລະ ໂດຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງໄດ້ຖວາຍພຣະອົງເອງເປັນເຄື່ອງບູຊາ.»
Verse 94
द्यौर्नभ: पृथिवी खं च तथा चैवैष भूपति: । सर्वविद्येश्वर: श्रीमानेष चापि विभावसु:,ये भगवान् शिव ही स्वर्ग, आकाश, पृथ्वी समस्त शून्य प्रदेश, राजा, सम्पूर्ण विद्याओंके अधीश्वर तथा तेजस्वी अग्निरूप हैं
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນສະຫວັນ, ຟ້າ, ແຜ່ນດິນ, ແລະ ຄວາມວ່າງອັນກວ້າງໃຫຍ່; ແລະ ພຣະອົງກໍແມ່ນກະສັດນີ້ດ້ວຍ. ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າແຫ່ງວິຊາທັງປວງ, ມີສະຫງ່າງາມອັນເປັນມົງຄຸນ; ແລະ ພຣະອົງຍັງແມ່ນວິພາວະສຸ—ໄຟອັນສະຫວ່າງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະສິວະຜູ້ມີພຣະພາກ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າປະທັບຢູ່ໃນທຸກໂລກ ແລະ ທຸກຮູບພາບ.»
Verse 95
एष ब्रह्मा शिवो रुद्रो वरुणो5ग्नि: प्रजापति: । कीर्त्यते भगवान् देव: सर्वभूतपति: शिव:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງນີ້ແຫຼະ—ພຣະສິວະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ—ຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມເທວະຫຼາຍປະການ: ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະສິວະ, ຣຸດຣະ, ວະຣຸນະ, ອັກນິ, ແລະ ປຣະຊາປະຕິ. ແມ່ນແມ່ນຖືກເອີ້ນໃນຮູບແບບຫຼາຍຢ່າງ ແຕ່ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າອັນເປັນມົງຄຸນອົງດຽວ ຜູ້ປົກປ້ອງ ແລະ ເປັນນາຍເຫນືອສັດທັງປວງ.»
Verse 96
तस्य यज्ञ: पशुपतेस्तप: क्रतव एव च | दीक्षा दीप्तव्रता देवी दिशश्व॒ सदिगी श्व॒रा:
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໃນຍັດຍາຂອງພຣະປະສຸປະຕິ ນັ້ນ ຕະປະ (ການບໍາເພັນພະຕະວິນັຍ) ແລະ ກຣະຕຸ (ພິທີຍັດຍາ) ກໍຢູ່ພ້ອມ; ແລະ ເທວີ ດີກສາ (ການອຸທິດ/ການປະກອບພິທີອຸປະນະຍະ) ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍວຣະຕະອັນເຂັ້ມງວດ ກໍມາຮອດ—ພ້ອມດ້ວຍທິດທັງຫຼາຍ ແລະ ເຈົ້າຜູ້ພິທັກທິດ»។ ດັ່ງນັ້ນ ຍັດຍາອັນເທວະພາບຂອງພຣະປະສຸປະຕິ ຈຶ່ງດໍາເນີນໄປ ດຶງດູດອໍານາດທີ່ຄ້ຳຈຸນທຳມະ: ການອຸທິດທີ່ມີວິໄນ, ການປະກອບພິທີ, ແລະ ຜູ້ພິທັກໂລກຜູ້ເປັນພະຍານແລະປົກປ້ອງຄວາມຖືກຕ້ອງ.
Verse 97
देवपत्न्यश्न कन्याश्ष् देवानां चैव मातर: । आजम्मुः सहितास्तत्र तदा भगुकुलोद्वह
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ພຣະຍາຂອງເທວະທັງຫຼາຍ, ນາງຟ້າທັງຫຼາຍ, ແລະ ແມ່ຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ກໍມາຮອດທີ່ນັ້ນພ້ອມກັນ. ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດແລະເປັນເກຍດຂອງວົງສາພຣຶກຸ, ພວກນາງມາເພື່ອຮ່ວມໃນພິທີອັນສັກສິດນັ້ນ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ລະບຽບເທວະພາບກໍຮວມເປັນໜຶ່ງ ເພື່ອນັບຖືຍັດຍາທີ່ປະກອບຖືກທຳມະ ແລະ ວິໄນທີ່ຄ້ຳຈຸນມັນ.
Verse 98
यज्ञ पशुपते: प्रीता वरुणस्य महात्मन: । स्वयम्भुवस्तु ता दृष्टवा रेत: समपतद् भुवि
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ໃນຍັດຍາຂອງພຣະປະສຸປະຕິ ນາງຟ້າທັງຫຼາຍມີຄວາມຍິນດີ ແລະ ພຣະວະຣຸນະຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ກໍພໍໃຈ. ແຕ່ເມື່ອ ສະວະຍັມພູ (ພຣະພຣະຫມາ) ເຫັນນາງຟ້າເຫຼົ່ານັ້ນ ນ້ໍາເຊື້ອກໍາເນີດຂອງພຣະອົງໄດ້ຫຼຸດລົງໂດຍບໍ່ອາດຫ້າມໄດ້ ຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ.
Verse 99
तस्य शुक्रस्य विस्पन्दान् पांसून् संगृहा भूमित: । त्रास्यत् पूषा कराभ्यां वै तस्मिन्नेव हुताशने,तब ब्रह्माजीके वीर्यसे संसिक्त धूलिकणोंको दोनों हाथोंद्वारा भूमिसे उठाकर पूषाने उसी आगमें फेंक दिया
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ປູຊັນ ໄດ້ເກັບກໍາຝຸ່ນລະອອກທີ່ສັ່ນໄຫວ ອັນເກີດຈາກນ້ໍາເຊື້ອ (ສຸກຣະ) ນັ້ນ ຈາກພື້ນດິນດ້ວຍມືທັງສອງ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນ ໄດ້ໂຍນມັນເຂົ້າໄປໃນໄຟນັ້ນເອງ.
Verse 100
ततस्तस्मिन् सम्प्रवृत्ते सत्रे ज्वलितपावके । ब्रह्मणो जुद्वतस्तत्र प्रादुर्भावो बभूव ह,तदनन्तर प्रज्वलित अग्निवाले उस यज्ञके चालू होनेपर वहाँ ब्रह्माजीका वीर्य पुनः स्खलित हुआ
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ເມື່ອສັດຕຣະ (ການປະຊຸມຍັດຍາອັນຍາວນານ) ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ໄຟສັກສິດກໍລຸກໂຊນສະຫວ່າງ, ທີ່ນັ້ນໄດ້ເກີດການປາກົດອັນກ່ຽວກັບພຣະພຣະຫມາ—ນ້ໍາເຊື້ອກໍາເນີດຂອງພຣະອົງໄດ້ຫຼຸດອອກອີກຄັ້ງ.
Verse 101
स्कन्नमात्रं च तच्छुक्रे ख्रुवेण परिगृह्म सः । आज्यवन्मन्त्रतश्नापि सोडजुहोद् भूगुनन्दन
ວະສິດຖະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ທັນທີທີ່ນ້ຳເຊື້ອນັ້ນຕົກລົງ ລາວກໍຮີບເກັບມັນຂຶ້ນດ້ວຍຊ້ອນພິທີບູຊາ (khruva). ແລ້ວ ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິຂອງວົງສາພຣຶກຸ ລາວໄດ້ສວດມັນຕຣາດ້ວຍຕົນເອງ ແລະຖວາຍລົງໃນໄຟ ດັ່ງກັບເປັນເນີຍໃສ (ghṛta). ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຜິດພາດກະທັນຫັນ ລາວກໍຍັງຮັກສາວິໄນພິທີ ແລະການຄວບຄຸມຕົນ ປ່ຽນຄວາມພະລາດໃຫ້ເປັນການກະທຳທີ່ຖືກລະບຽບ ບໍ່ໃຫ້ກາຍເປັນເຫດແຫ່ງຄວາມວຸ່ນວາຍ».
Verse 102
ततः स जनयामास भूतग्रामं च वीर्यवान् । तस्य तत् तेजसस्तस्माज्जज्ञे लोकेषु तैजसम्
ຕໍ່ມາ ຜູ້ມີລິດທິນັ້ນໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຫມູ່ສັດທັງຫຼາຍ. ຈາກລັດສະໝີແຫ່ງພະລັງຂອງລາວນັ້ນເອງ ໃນບັນດາໂລກໄດ້ປາກົດ “ໄຕຊະສະ” ການກໍ່ກຳເນີດ—ຮູບແບບຊີວິດທີ່ເນັ້ນກຳລັງກິດຈະກຳ ແລະການເຄື່ອນໄຫວ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຈັກກະວານແຜ່ຂະຫຍາຍອອກຈາກແຫຼ່ງດຽວ ໂດຍອາໄສພະລັງທີ່ແຕກຕ່າງກັນພາຍໃນນັ້ນ.
Verse 103
तमसस्तामसा भावा व्यापि सत्त्वं तथोभयम् । स गुणस्तेजसो नित्यस्तस्य चाकाशमेव च
ວະສິດຖະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຈາກຄວາມມືດ (tamas) ເກີດສະພາບທີ່ມືດທຶບ ແລະເຉື່ອຍຊາ; ແລະຫຼັກແຫ່ງຄວາມແຈ້ງໃສ (sattva) ກໍແຜ່ຊຶມຢູ່ໃນທັງສອງ (rajas ແລະ tamas) ດ້ວຍ. ສັດຕະວະນັ້ນ—ມີສະພາບເປັນແສງ ແລະການສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງນິລັນດອນ—ເປັນຂອງຫຼັກທີ່ສະຫວ່າງ (tejas); ແມ່ນແຕ່ອາກາດ/ອາກາສ (ākāśa) ກໍຢູ່ໃນຫຼັກດຽວກັນນັ້ນ. ຄຳສອນນີ້ວາງຈັກກະວານ ແລະຈິດໃຈໃນກອບຈັນຍາ: ຄວາມແຈ້ງໃສ ແລະການຈຳແນກຮູ້ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງບັງເອີນ ແຕ່ເປັນພື້ນຖານອັນສະຫວ່າງທີ່ໝັ້ນຄົງ ຊຶ່ງສາມາດແຜ່ຊຶມ ແລະຂັດເກົາໄດ້ແມ່ນແຕ່ຄວາມຮ້ອນແຮງແຫ່ງຕັນຫາ ແລະຄວາມໜັກທຶບແຫ່ງຄວາມເຉື່ອຍຊາ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຖືກຕ້ອງເກີດຂຶ້ນໄດ້.
Verse 104
सर्वभूतेषु च तथा सत्त्वं तेजस्तथोत्तमम् | शुक्रे हुते5ग्नौ तस्मिंस्तु प्रादुरासंस्त्रय: प्रभो
ວະສິດຖະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນສັດທັງປວງມີແກ່ນສານແຫ່ງຊີວິດ (sattva) ແລະມີຄວາມສະຫວ່າງອັນສູງສຸດ (tejas). ເມື່ອນ້ຳເຊື້ອນັ້ນຖືກຖວາຍລົງໃນໄຟນັ້ນ ໂອ ພຣະອົງ ມີສັດສາມຕົນປາກົດຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນ».
Verse 105
पुरुषा वपुषा युक्ता: स्वैः स्वै: प्रसवजैर्गुणै: । अतः सम्पूर्ण भूतोंमें जो सत्त्वमुण तथा उत्तम तेज है, वह प्रजापतिके उस शुक्रसे ही प्रकट हुआ है। प्रभो! ब्रह्माजीके वीर्यकी जब अग्निमें आहुति दी गयी तब उससे तीन शरीरधारी पुरुष उत्पन्न हुए, जो अपने-अपने कारणजनित गुणोंसे सम्पन्न थे || १०४ $ ।।
ວະສິດຖະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ບຸລຸດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ມີຮ່າງກາຍ ແຕ່ລະຄົນມີຄຸນລັກສະນະທີ່ເກີດຈາກເຫດແຫ່ງການເກີດຂອງຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມສົມບູນແຫ່ງ sattva ແລະຄວາມສະຫວ່າງອັນສູງສຸດທີ່ພົບໃນສັດທັງປວງ ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ປາກົດຈາກແກ່ນກຳເນີດຂອງປຣະຊາປະຕິ. ເມື່ອເມັດພັນຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຖືກຖວາຍລົງໃນໄຟ ກໍເກີດບຸລຸດມີຮ່າງກາຍສາມຄົນ ແຕ່ລະຄົນພ້ອມດ້ວຍຄຸນລັກສະນະທີ່ເກີດຈາກຕົ້ນກຳເນີດຂອງຕົນ».
Verse 106
अंगारसंश्रयाच्चैव कविरित्यपरो5भवत् । सह ज्वालाभिरुत्पन्नो भृगुस्तस्माद् भगु: स्मृत:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂດຍອາໄສອັງການ (ຖ່ານໄຟທີ່ກໍາລັງສົ່ງແສງ) ຈຶ່ງມີຜູ້ໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ແລະໄດ້ນາມວ່າ ‘ກະວິ (Kavi)’. ພຣຶກຸ (Bhṛgu) ເກີດພ້ອມກັບແປວໄຟ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາໃນນາມ ‘ພະກຸ/ພຣຶກຸ (Bhagu/Bhṛgu)’».
Verse 107
मरीचिभ्यो मरीचिस्तु मारीच: कश्यपो हाभूत् | अंगारेभ्यो5ज़ितिस्तात वालखिल्या: कुशोच्चयात्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ຈາກລໍາແສງ (marīci) ເກີດພຣະລິສີ ມະຣີຈິ; ແລະບຸດຂອງທ່ານໄດ້ໂດງດັງໃນນາມ ກັດຍະປະ (Kaśyapa) ຜູ້ສືບສາຍມະຣີຈິ. ໂອ້ ຜູ້ເຈົ້າທີ່ຮັກ, ຈາກຖ່ານໄຟທີ່ສົ່ງແສງ ເກີດ ອັງຄິຣາ (Aṅgirā); ແລະຈາກກອງຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ປາກົດພວກລິສີທີ່ເອີ້ນວ່າ ວາລະຄິລະຍະ (Vālakhilyas)».
Verse 108
अन्रैवात्रेति च विभो जातमत्रिं वदन्त्यपि | तथा भस्मव्यपोहेभ्यो ब्रह्मर्षिगणसम्मता:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ຜູ້ມີລິດ, ຈາກກຸ່ມຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ມີພຣະບຣະຫມະລິສີອີກອົງໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ຊຶ່ງຜູ້ຄົນເອີ້ນວ່າ ‘ອະຕຣິ (Atri)’. ແລະຈາກກອງຂີ້ເທົ່າທີ່ຖືກຮ່ອນອອກ ເກີດພວກ ໄວຄານະສະ (Vaikhānasa) ຜູ້ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນຫມູ່ບຣະຫມະລິສີ—ນັກບໍາເພັນຕະປະ ຜູ້ໃຝ່ຫາຄວາມຮູ້ແຫ່ງຄໍາພີ ແລະຄຸນທຳອັນດີ».
Verse 109
वैखानसा: समुत्पन्नास्तप: श्रुतगुणेप्सव: । अश्रुतो<स्य समुत्पन्नावश्चिनौ रूपसम्मतौ
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ຈາກແຫຼ່ງອັນສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດພວກລິສີ ໄວຄານະສະ (Vaikhānasa)—ຜູ້ອຸທິດຕົນໃນຕະປະ ໃຝ່ຫາຄວາມຮູ້ແຫ່ງຄໍາພີ ແລະປາຖະໜາຄຸນທຳ. ຈາກນ້ໍາຕາຂອງອັກນິ (Agni) ເກີດອັສວິນ (Aśvins) ສອງອົງ ຜູ້ໄດ້ຮັບການນັບຖືທົ່ວໄປເນື່ອງດ້ວຍຄວາມງາມແລະຄວາມດີເລີດ. ແລະທີ່ນີ້ເອງ ຈາກກຸ່ມຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍເກີດບຣະຫມະລິສີອີກອົງໜຶ່ງ ທີ່ຜູ້ຄົນເອີ້ນວ່າ ‘ອະຕຣິ (Atri)’».
Verse 110
शेषा: प्रजानां पतय: स्रोतोभ्यस्तस्य जज्ञिरे । ऋषयो रोमकूपेभ्य: स्वेदाच्छन्दो बलान्मन:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ບັນດາເຈົ້າແຫ່ງປະຊາສັດທີ່ເຫຼືອ ເກີດຈາກຊ່ອງທາງແຫ່ງກາຍຂອງພຣະອົງ (ກະແສແຫ່ງອິນທຣີ). ຈາກຮູຂົນ ເກີດພວກລິສີ; ຈາກເຫື່ອ ເກີດສັນທະ (chandas) ແຫ່ງພຣະເວດ; ແລະຈາກພະລັງຊີວິດ ເກີດຈິດ (manas)».
Verse 111
एतस्मात् कारणादाहुरग्नि: सर्वास्तु देवता: । ऋषय: श्रुतसम्पन्ना वेदप्रामाण्यदर्शनात्,इस कारणसे शास्त्रज्ञानसम्पन्न महर्षियोंने वेदोंकी प्रामाणिकतापर दृष्टि रखते हुए अग्निको सर्वदेवमय बताया है
ດ້ວຍເຫດນີ້ ບັນດາລິດສີຜູ້ອຸດົມດ້ວຍຄວາມຮູ້ທາງສັກສິດ ຈຶ່ງປະກາດວ່າ ອັກນິ (ໄຟບູຊາ) ໂດຍແທ້ແລ້ວແມ່ນຮວມເທວະທັງປວງ. ເຫັນພຣະເວດເປັນອໍານາດຕັດສິນ ພວກເຂົາຢືນຢັນວ່າ ພິທີບູຊາໄຟແມ່ນຈຸດພົບພາທີ່ເຂົ້າໄປນົບນ້ອມທິດທາງເທວະ ແລະທີ່ທໍາໃຫ້ລະບຽບອັນຖືກຕ້ອງ (ທັມມະ) ດໍາລົງຢູ່ດ້ວຍພິທີທີ່ກໍານົດໄວ້.
Verse 112
यानि दारुणि निर्यासास्ते मासा: पक्षसंज्ञिता: अहोरात्रा मुहूर्ताश्न पित्त ज्योतिश्न दारुणम्
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ນ້ໍາຢາງອັນແຂງກະດ້າງທີ່ໄຫຼອອກຈາກໄມ້ຟືນບູຊາ (ສະມິທາ) ໄດ້ກາຍເປັນມາດຕາວັດເວລາ—ເດືອນ, ການແບ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າປັກສະ (ຄື່ງເດືອນ), ກາງວັນແລະກາງຄືນ, ແມ່ນກະທັ້ງມຸຫູຣຕະ. ແລະ ‘ນ້ໍາດີ’ ຂອງອັກນິ ປາກົດເປັນລັງສີຮ້ອນແຮງອັນດຸເດືອດ.” ໃນເລື່ອງນີ້ ພິທີຖືກພາບເປັນແຫຼ່ງກໍາເນີດລະບຽບໂລກແລະຈັງຫວະເວລາ; ແຕ່ພະລັງບູຊາດຽວກັນນັ້ນກໍອາດປາກົດເປັນຄວາມຮ້ອນຮຸນແຮງອັນອັນຕະລາຍ—ຊີ້ວ່າ ທັມມະຄໍ້າຈຸນໂລກເມື່ອຖືກຈັດວາງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແຕ່ຈະນ່າຢ້ານເມື່ອພະລັງຂອງມັນພຸ່ງຂຶ້ນໂດຍບໍ່ຖືກຄວບຄຸມ.
Verse 113
रौद्रे लोहितमित्याहुलोहितात् कनकं स्मृतम् । तन्मैत्रमिति विज्ञेयं धूमाच्च वसव: स्मृता:
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ໃນພາກຮູບຂອງຣຸດຣະ ມັນຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ໂລຫິຕະ’ (ຜູ້ແດງ). ຈາກ ‘ໂລຫິຕະ’ ນັ້ນ ຄໍາຖືກກ່າວວ່າເກີດຂຶ້ນ. ນັ້ນພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ ‘ໄມຕຣະ’—ຂຶ້ນກັບມິຕຣະ ຫຼັກແຫ່ງຄວາມກົງກຽວແລະມິດຕະພາບ. ແລະຈາກຄວັນ ວະສຸທັງຫຼາຍຖືກຈື່ຈໍາວ່າເກີດມາ.”
Verse 114
अग्निके तेजको लोहित कहते हैं, उस लोहितसे कनक उत्पन्न हुआ। उस कनकको मैत्र जानना चाहिये तथा अग्निके धूमसे वसुओंकी उत्पत्ति बतायी गयी है ।।
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ລັງສີແດງຂອງໄຟຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ໂລຫິຕະ’; ຈາກໂລຫິຕະນັ້ນ ຄໍາເກີດຂຶ້ນ. ຄໍານັ້ນພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຂອງມິຕຣະ (maitra); ແລະຈາກຄວັນຂອງໄຟ ກໍມີຄໍາສອນເຖິງກໍາເນີດຂອງວະສຸ. ແປວໄຟຂອງໄຟນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຣຸດຣະ 11 ແລະອາທິຕຍະ 12 ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ແລະຖ່ານໄຟຫຼາຍຢ່າງທີ່ຖືກຊີ້ໄວ້ໃນໄຟບູຊານັ້ນ ແມ່ນກຸ່ມແສງສະຫວ່າງທີ່ຢືນຢູ່ໃນຟ້າ ເປັນກຸ່ມດາວ (ກຸ່ມນັກສັດ).
Verse 115
आदिकर्ता च लोकस्य तत्परं ब्रह्म तद् ध्रुवम् । सर्वकामदमित्याहुस्तद्रहस्यमुवाच ह
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງຕັ້ງແຕ່ເດີມຂອງໂລກ; ພຣະອົງແມ່ນພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ ແລະເປັນຄວາມຈິງອັນມັ່ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ. ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ປະທານທຸກສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ. ຄໍາສອນອັນເປັນຄວາມລັບນັ້ນ ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວແລ້ວໃນບັດນີ້.”
Verse 116
इस लोकके जो आदि स्रष्टा हैं, उन ब्रह्माजीका कथन है कि अग्नि परब्रह्मस्वरूप है। वही अविनाशी परब्रह्म परमात्मा है और वही सम्पूर्ण कामनाओंको देनेवाला है। यह गोपनीय रहस्य ज्ञानी पुरुष बताते हैं ।।
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ສ້າງໂລກແຕ່ດັ້ງເດີມ ໄດ້ປະກາດວ່າ ອັກນິ (ໄຟບູຊາ) ມີສະພາບເປັນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ. ພຣະອະຕະມະທີ່ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ປະຣະມາດມະ—ນັ້ນແຫຼະ ເປັນຜູ້ປະທານຜົນຕາມປາຖະໜາທັງປວງ. ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງອັນລັບລຶກທີ່ຄວນຮັກສາ. ຕໍ່ມາ ມະຫາເທວະ—ປາກົດເປັນວະຣຸນະ ແລະເປັນອຳນາດທີ່ມີສະພາບເປັນລົມ—ໄດ້ປະກາດວ່າ: «ນີ້ແມ່ນສັດຕຣະ (ພິທີຍັດຍາວ) ອັນທິບພະຂອງຂ້າ; ທີ່ນີ້ ຂ້າເອງແມ່ນເຈົ້າພາບ-ຍະຊະມານ ຂອງພິທີ».
Verse 117
त्रीणि पूर्वाण्यपत्यानि मम तानि न संशय: । इति जानीत खगमा मम यज्ञफलं हि तत्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ລູກຫຼານທີ່ເກີດກ່ອນສາມຄົນນັ້ນ ເປັນຂອງຂ້າແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ ໂອ ຜູ້ເດີນທາງໃນຟ້າ: ຜົນຂອງຍັດນີ້ ແທ້ຈິງແລ້ວ ເປັນຂອງຂ້າ».
Verse 118
अग्निरुवाच मदड्गलेभ्य: प्रसूतानि मदाश्रयकृतानि च । ममैव तान्यपत्यानि वरुणो हवशात्मक:
ອັກນິ ກ່າວວ່າ: «ລູກທັງສາມນີ້ ເກີດຈາກອະວະຍະວະຂອງຂ້າເອງ ແລະ ຜູ້ສ້າງ (ວິທາຕາ) ໄດ້ນຳເຂົາເຈົ້າອອກມາ ໃນຂະນະທີ່ເຂົາເຈົ້າອາໄສຢູ່ເທິງການຄ້ຳຈຸນຂອງຂ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ທັງສາມແມ່ນລູກຂອງຂ້າແທ້. ວະຣຸນະ—ແມ່ນແຕ່ຈະປາກົດເປັນຮູບຂອງຮະວິສ (ເຄື່ອງບູຊາ) ກໍບໍ່ມີສິດເໜືອເຂົາເຈົ້າ».
Verse 119
अथाब्रवील्लोकगुरुब्रह्मा लोकपितामह: । ममैव तान्यपत्यानि मम शुक्र हुतं हि तत्
ແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາ ຄູຂອງໂລກ ແລະ ປິຕາມະຫາຂອງສັດທັງປວງ ໄດ້ກ່າວວ່າ: «ລູກເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຂອງຂ້າແຕ່ຜູ້ດຽວ; ເພາະເມັດ (śukra) ນັ້ນ ໄດ້ຖືກຖວາຍເຂົ້າມາໃນຂ້າ—ເປັນອາຮຸຕິໜຶ່ງ».
Verse 120
तदनन्तर लोकपितामह लोकगुरु ब्रह्माजीने कहा--“ये सब मेरी ही संतानें हैं; क्योंकि मेरे ही वीर्यकी आहुति दी गयी है; जिससे इनकी उत्पत्ति हुई है ।।
ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາ ຄູຂອງໂລກ ແລະ ປິຕາມະຫາ ໄດ້ກ່າວວ່າ: «ພວກເຂົາທັງໝົດແມ່ນລູກຂອງຂ້າ; ເພາະໄດ້ຖວາຍເຊື້ອ (śukra) ຂອງຂ້າເປັນອາຮຸຕິ ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ເກີດພວກເຂົາ. ຂ້າແມ່ນຜູ້ກະທຳພິທີສັດຕຣະນີ້ ແລະ ເປັນຜູ້ຖວາຍຮະວິສແຫ່ງເຊື້ອດ້ວຍ. ຜົນຍ່ອມເປັນຂອງຜູ້ທີ່ມີເມັດ. ຖ້າໃນເລື່ອງການເກີດ ຈະຖືວ່າເຊື້ອຢ່າງດຽວເປັນເຫດຕັດສິນ ແລ້ວ ພວກເຂົາກໍແນ່ນອນເປັນລູກຂອງຂ້າ!»
Verse 121
ततोडब्रुवन् देवगणा: पितामहमुपेत्य वै । कृताञ्जलिपुटा: सर्वे शिरोभिरभिवन्द्य च,इस प्रकार विवाद उपस्थित होनेपर समस्त देवताओंने ब्रह्माजीके पास जा दोनों हाथ जोड़ मस्तक झुकाकर उनको प्रणाम किया और कहा--
ເມື່ອການຂັດແຍ້ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນດັ່ງນັ້ນ ຝູງເທວະທັງປວງໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ປິຕາມະຫາ ພຣະພຣະຫມາ. ພວກເຂົາປະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະກົ້ມສີສະຖວາຍບູຊາ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວ—ຂໍຄໍາຊີ້ນໍາເພື່ອຟື້ນຟູລະບຽບ ແລະທຳມະ.
Verse 122
वयं च भगवन् सर्वे जगच्च सचराचरम् | तवैव प्रसवा: सर्वे तस्मादग्निर्विभावसु:
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຜູ້ມີພຣະພອນ, ພວກເຮົາທັງປວງ—ແລະທັງສາກົນຈັກກະວານ ທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ລ້ວນເກີດຈາກພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ. ດັ່ງນັ້ນ ອັກນິ ໄຟອັນສະຫວ່າງໄສ (Vibhāvasu) ກໍເປັນລູກຫຼານຂອງພຣະອົງເຊັ່ນກັນ.”
Verse 123
निसर्गाद् ब्रह्मणश्वापि वरुणो यादसाम्पति:
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ແຕ່ການອະນຸພົບອອກມາຂອງພຣະພຣະຫມາ ວະຣຸນະກໍເກີດຂຶ້ນ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດນໍ້າ. ຕໍ່ມາ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະພຣະຫມາ, ພຣະອີສະວະຣະ—ພຣະສິວະ—ໄດ້ຮັບຮູບເປັນວະຣຸນະ ເຈົ້າແຫ່ງສັດທີ່ເກີດໃນນໍ້າ, ແລະໄດ້ຮັບຜູ້ສະຫວ່າງໄສດຸດດວງອາທິດເປັນບຸດຂອງ ພຣິກຸ ກ່ອນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະອົງຍັງກໍານົດ ອັງຄິຣະສ ໃຫ້ເປັນລູກຂອງໄຟ (ອັກນິ) ອີກດ້ວຍ.”
Verse 124
जग्राह वै भृगुं पूर्वमपत्यं सूर्यवर्चसम् । ईश्वरो$ज्लिरिसं चाग्नेरपत्यार्थमकल्पयत्
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງໄດ້ຮັບ ພຣິກຸ ກ່ອນ ເປັນບຸດຂອງພຣະອົງ—ສະຫວ່າງໄສດຸດດວງອາທິດ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງພຣະອົງນັ້ນເອງ ໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງ ອັງຄິຣະສ ໃຫ້ເປັນລູກຂອງ ອັກນິ (ໄຟ) ເພື່ອການສືບສາຍພົງສາ.”
Verse 125
पितामहस्त्वपत्यं वै कविं जग्राह तत्त्ववित् | तदा स वारुण: ख्यातो भृगुः प्रसव कर्मवित्
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ປິຕາມະຫາ ຜູ້ຮູ້ຄວາມຈິງ ໄດ້ຮັບ ກະວິ (Kavi) ເປັນລູກຂອງພຣະອົງ. ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ພຣິກຸ—ຜູ້ຊໍານານໃນໜ້າທີ່ ແລະຂະບວນການແຫ່ງການໃຫ້ກໍາເນີດ—ກໍໄດ້ຮັບການຂານນາມວ່າ ‘ວາຣູນະ’ (Vāruṇa).”
Verse 126
आग्नेयस्त्वंगिरा: श्रीमान् कविर्राह्मो महायशा: । भार्गवांगिरसौ लोके लोकसंतानलक्षणौ
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ອັງຄິຣະ ຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ແລະ ມີກຽດສົມບູນ ໄດ້ຖືກຮູ້ຈັກວ່າ “ອາກເນຍ”; ແລະ ນັກພະຍາກອນຜູ້ມີຊື່ສຽງໃຫຍ່ ໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ພຣາຫມ”। ພຣຶກຸ ແລະ ອັງຄິຣະ—ສອງທ່ານນີ້ ຖືກກ່າວໃນໂລກວ່າ ເປັນຕົ້ນທາງກຳນົດຂອງສາຍວົງສາ ແລະ ຂະຫຍາຍການສ້າງສັນດ້ວຍລູກຫຼານຂອງຕົນ»។
Verse 127
एते हि प्रस्रवा: सर्वे प्रजानां पतयस्त्रय: । सर्व संतानमेतेषामिदमित्युपधारय
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ແທ້ຈິງແລ້ວ ທັງໝົດນີ້ແມ່ນຕົ້ນທາງແຫ່ງການກຳເນີດ—ເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍສາມອົງ (ປຣະຊາປະຕິ)। ຈົ່ງເຂົ້າໃຈໃຫ້ແນ່: ຜູ້ອື່ນທັງໝົດເປັນລູກຫຼານຂອງພວກເຂົາ; ໂລກທັງປວງນີ້ສືບສາຍມາຈາກພວກເຂົາ»។
Verse 128
भगोस्तु पुत्रा: सप्तासन् सर्वे तुल्या भगोर्गुणै: । च्यवनो वज्शीर्षश्न॒ शुचिरौर्वस्तथैव च
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພະຄະ (Bhaga) ມີລູກຊາຍເຈັດຄົນ ທຸກຄົນມີຄຸນຄ່າເທົ່າທຽມກັບພະຄະ. ຊື່ຂອງພວກເຂົາຄື Cyavana, Vajraśīrṣa, Śuci, Aurva, Śukra, Vareṇya, ແລະ Savana—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ “ພຣຶກຸ ເຈັດອົງ”. ຜູ້ຢູ່ໃນສາຍວົງສາພຣຶກຸ ໂດຍທົ່ວໄປເອີ້ນວ່າ “ວາຣຸນາ”; ແລະ ເຈົ້າເອງກໍເກີດໃນສາຍນັ້ນ»។
Verse 129
शुक्रो वरेण्यश्न विभु: सवनश्चेति सप्त ते । भार्गवा वारुणा: सर्वे येषां वंशे भवानपि
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «Śukra, Vareṇya, Vibhu, ແລະ Savana—ພ້ອມກັບຜູ້ທີ່ໄດ້ເອີ້ນນາມໄວ້ແລ້ວ—ລວມເປັນເຈັດທັງໝົດ. ທຸກອົງເປັນພວກ Bhārgava ແລະ ຕາມປະເພນີເອີ້ນວ່າ ‘Vāruṇa’; ແລະ ເຈົ້າເອງກໍເກີດໃນສາຍນັ້ນ»។
Verse 130
अष्टौ चांगिरस: पुत्रा वारुणास्ते5प्युदाह्नता: । बृहस्पतिरुतथ्यश्ष पयस्य: शान्तिरेव च
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ອັງຄິຣະ ມີລູກຊາຍແປດຄົນ ຜູ້ທີ່ກໍຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ວາຣຸນາ’ (ເນື່ອງຈາກຄວາມສຳພັນກັບວາຣຸນ). ຊື່ຂອງພວກເຂົາຄື Bṛhaspati, Utathya, Payasya, Śānti, Ghora, Virūpa, Saṃvarta, ແລະ ຄົນທີ່ແປດ Sudhanvan. ເກີດໃນສາຍຂອງອັກນິ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ອາກເນຍ’. ທຸກອົງມັ່ນຄົງໃນປັນຍາ ແລະ ປອດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກທ້ອນ»។
Verse 131
घोरो विरूप: संवर्त: सुधन्वा चाष्टम: स्मृत: । एतेडष्टौ वहल्लिजा: सर्वे ज्ञाननिष्ठा निरामया:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂຆຣະ, ວິຣູປະ, ສັມວັຣຕະ, ແລະອົງທີ 8 ສຸທັນວາ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຖືກຈື່ຈຳໃນພວກເຂົາ. ທັງ 8 ອົງ ເກີດໃນສາຍວົງທີ່ສືບພັນກັບອັກນິ, ມັ່ນຄົງໃນປັນຍາທາງວິນຍານ ແລະປອດຈາກຄວາມທຸກທໍລະມານ. ຊີວິດຂອງພວກເຂົາເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງວິໄນ ແລະສະພາບທີ່ບໍ່ມີໂລກໄພ ບໍ່ມີໂສກ ອັນຕັ້ງຢູ່ເທິງປັນຍາ ບໍ່ແມ່ນການດິ້ນຮົນເພື່ອໂລກີຍະ»។
Verse 132
ब्रह्मणस्तु कवे: पुत्रा वारुणास्तेडप्युदाह्मता: । अष्टौ प्रसवजैर्युक्ता गुणैब्रह्मविद: शुभा:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ບຸດຂອງ ກະວິ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ກໍຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ວາຣຸນະ’ ເຊັ່ນກັນ. ພວກເຂົາມີ 8 ອົງ ພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າທຳມະຊາດອັນຄວນແກ່ບຸດຜູ້ເກີດດີ; ແລະຖືກນັບຖືວ່າມີລັກສະນະມົງຄຸນ ແລະເປັນຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman)»។
Verse 133
कवि: काव्यश्न धृष्णुश्न बुद्धिमानूशना तथा । भगुश्न विरजाश्वैव काशी चोग्रश्न धर्मवित्,उनके नाम ये हैं--कवि, काव्य, धुृष्णु, बुद्धिमान शुक्राचार्य, भूगु, विरजा, काशी तथा धर्मज्ञ उग्र
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ນາມຂອງພວກເຂົາຄື—ກະວິ, ກາວຍະ, ທຣິສນຸ, ອຸສະນາ (ສຸກຣາຈາຣຍະ) ຜູ້ມີປັນຍາ, ພຣິກຸ, ວິຣະຈາ, ກາສີ, ແລະ ອຸກຣະ ຜູ້ຮູ້ທັນທຳມະ»។
Verse 134
अष्टौ कविसुता होते सर्वमेभिर्जगत् ततम् । प्रजापतय एते हि प्रजाभागैरिह प्रजा:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ມີບຸດຂອງກະວິ 8 ອົງ; ໂດຍພວກເຂົານີ້ ໂລກທັງປວງຖືກແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມ. ແທ້ຈິງ ທັງ 8 ອົງນີ້ແມ່ນ ປຣະຈາປະຕິ (Prajāpati); ແລະເນື່ອງຈາກພວກເຂົາມີສ່ວນຮ່ວມໃນອົງປະກອບ ແລະໜ້າທີ່ແຫ່ງການເກີດພັນຂອງສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກນີ້, ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ປຣະຈາ’ (ປວງສັດ/ປະຊາ) ດ້ວຍ»។
Verse 135
एवमड्रिरसश्लैव कवेश्ष प्रसवान्वयै: । भगोश्व भूगुशार्दूल वंशजै: सततं जगत्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍສາຍວົງທີ່ເກີດຈາກ ອັດຣິຣະສະ (Aḍrirasa) ແລະຈາກ ກະເວສະ (Kaveṣa), ແລະດ້ວຍລູກຫຼານຂອງ ພະກະ (Bhaga) ດ້ວຍ—ໂອ ຜູ້ເປັນເສືອໃນຫມູ່ພຣິກຸ—ໂລກນີ້ຈຶ່ງຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະສືບຕໍ່ດຳລົງມາໂດຍບໍ່ຂາດສາຍ»។
Verse 136
भुगुश्रेष्ठी इस प्रकार अंगिरा, कवि और भृगुके वंशजों तथा संतान-परम्पराओंसे सारा जगत् व्याप्त है ।।
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມະນະ, ພຣະເຈົ້າຜູ້ມີອານຸພາບ—ພຣະສິວະໃນຮູບວະຣຸນະ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງນ້ຳ—ເຄີຍຮັບ ກະວິ ແລະ ພຶຣຄຸ ເປັນບຸດ. ເພາະສະນັ້ນ ລະສີທັງສອງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ວາຣຸນະ’».
Verse 137
जग्राहांगिरसं देव: शिखी तस्माद्भधुताशन: । तस्मादांगिरसा ज्ञेया: सर्व एव तदन्वया:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອັກນິຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ຜູ້ມີຍອດເປັນແປວໄຟ ໄດ້ຮັບ ອັງຄິຣະສ ເປັນບຸດ; ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ເກີດໃນສາຍວົງອັງຄິຣະສ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນສາຍອັກນິດ້ວຍ ແລະຄວນຮູ້ຈັກດ້ວຍນາມທີ່ສືບເນື່ອງກັບວະຣຸນະອີກດ້ວຍ».
Verse 138
ब्रह्मा पितामह: पूर्व देवताभि: प्रसादित: । इमे नः संतरिष्यन्ति प्रजाभिर्जगती श्वरा:
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໃນການກ່ອນ ບັນດາເທວະດາໄດ້ທຳໃຫ້ ພຣະພິຕາມະຫະ ພຣະພຣະຫມາ ພໍໃຈ ແລ້ວອ້ອນວອນວ່າ: ‘ຂໍພຣະອົງໂຜດເມດຕາ ໃຫ້ລູກຫຼານຂອງ ພຶຣຄຸ ແລະພວກນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ ຈົ່ງອາໄສລູກຫຼານຂອງຕົນ ຊ່ວຍພວກເຮົາໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມຄັບຂັນ. ຂໍໃຫ້ພວກເຂົາທັງໝົດເປັນ ປຣະຊາປະຕິ ແລະເປັນນັກຕະປະສະຍາອັນຍິ່ງ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ພວກເຂົາຈະກູ້ໂລກທັງປວງໃນຍາມນີ້ໃຫ້ພົ້ນໄພ’».
Verse 139
सर्वे प्रजानां पतय: सर्वे चातितपस्विन: । त्वत्प्रसादादिमं लोक॑ तारयिष्यन्ति साम्प्रतम्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ພວກເຂົາທັງໝົດຈະເປັນເຈົ້ານາຍ ແລະຜູ້ປົກປ້ອງສັດທັງປວງ; ແລະພວກເຂົາທັງໝົດຈະເປັນນັກຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດຢ່າງຍິ່ງ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ໃນຍາມນີ້ພວກເຂົາຈະກູ້ໂລກນີ້ໃຫ້ພົ້ນໄພ».
Verse 140
तथैव वंशकर्तारस्तव तेजोविवर्धना: । भवेयुर्वेदविदुष: सर्वे च कृतिनस्तथा,“आपकी दयासे ये सब लोग वंशप्रवर्तक, आपके तेजकी वृद्धि करनेवाले तथा वेदज्ञ पुण्यात्मा हों
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ຄົນເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງແລະຄ້ຳຈຸນວົງສານ, ເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນພຣະສະຫງ່າລາສີຂອງພຣະອົງ, ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໃນເວດ, ແລະເປັນຜູ້ສຳເລັດກິດການ ມີຄຸນຄວາມດີໃນຄວາມປະພຶດທັງປວງ».
Verse 141
देवपक्षचरा: सौम्या: प्राजापत्या महर्षय: । आप्नवन्ति तपश्चैव ब्रह्मचर्य परं तथा
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ມະຫາຣິສີເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ເກີດໃນສາຍພົວພັນຂອງພຣະປະຊາປະຕິ ມີນິໄສອ່ອນໂຍນ, ຢືນຢັນຢູ່ຂ້າງພຣະເທວະດາເສມອ, ແລະໄດ້ຮັບພະລັງທີ່ເກີດຈາກຕະປະ (ການບຳເພັນພະຕະ) ແລະຈາກການຍຶດຫມັ້ນໃນພຣະພຣະຫມະຈັນຍະ (ການດຳລົງຊີວິດບໍລິສຸດມີວິໄນ) ອັນສູງສຸດ».
Verse 142
सर्वे हि वयमेते च तवैव प्रसव: प्रभो | देवानां ब्राह्मणानां च त्वं हि कर्ता पितामह,'प्रभो! पितामह! ये सब और हमलोग आपहीकी संतान हैं; क्योंकि देवताओं और ब्राह्मणोंकी सृष्टि करनेवाले आप ही हैं
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ໂອ ພຣະປິຕາມະຫະ—ປູ່ໃຫຍ່ແຫ່ງສັບພະສັດ! ພວກເຮົາທັງໝົດ ແລະຜູ້ອື່ນເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍ ແທ້ຈິງແມ່ນລູກຫຼານຂອງພຣະອົງ. ເພາະພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງ ແລະເປັນປູ່ຕົ້ນກຳເນີດ ທັງຂອງພຣະເທວະດາ ແລະພຣາຫມະນະ».
Verse 143
मारीचमादित: कृत्वा सर्वे चैवाथ भार्गवा: । अपत्यानीति सम्प्रेक्ष्य क्षमयाम पितामह,“पितामह! कश्यपसे लेकर समस्त भृगुवंशियोंतक हम सब लोग आपहीकी संतान हैं --ऐसा सोचकर आपसे अपनी भूलोंके लिये क्षमा चाहते हैं
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະປິຕາມະຫະ! ນັບແຕ່ມາຣີຈະ (Mārīca) ເປັນຕົ້ນໄປ ຈົນເຖິງພວກພາຣຄະວະ (Bhārgava) ທັງໝົດ, ພວກເຮົາຮູ້ຊັດວ່າເປັນລູກຫຼານຂອງພຣະອົງ; ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຂໍອະໄພຈາກພຣະອົງ ສຳລັບຄວາມຜິດພາດຂອງພວກເຮົາ».
Verse 144
ते त्वनेनैव रूपेण प्रजनिष्यन्ति वै प्रजा: । स्थापयिष्यन्ति चात्मानं युगादिनिधने तथा
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ແທ້ຈິງ ໃນຮູບແບບນີ້ເອງ ພຣະປະຊາປະຕິເຫຼົ່ານັ້ນຈະໃຫ້ກຳເນີດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ແລະຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຍຸກ ຈົນເຖິງທ້າຍຍຸກ—ຈົນກວ່າການລະລາຍ (ປຣະລະຍະ)—ພວກເຂົາຈະຮັກສາຕົນໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຂອບເຂດອັນຖືກກຳນົດ ຄືການຄ້ຳຈຸນລະບຽບແຫ່ງສາກົນ».
Verse 145
इत्युक्त:ः स तदा तैस्तु ब्रह्मा लोकपितामह: । तथेत्येवाब्रवीत् प्रीतस्तेडपि जग्मुर्यथागतम्
ເມື່ອພຣະເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ພຣະພຣະຫມາ—ປິຕາມະຫະ ແລະບິດາແຫ່ງໂລກທັງຫຼາຍ—ກໍພໍໃຈ ແລະຕອບວ່າ: «ຕະຖາສະຕຸ—ຂໍໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນ»। ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະເທວະດາທັງຫຼາຍກໍຈາກໄປ ກັບຄືນດັ່ງທີ່ໄດ້ມາ.
Verse 146
एवमेतत् पुरा वृत्तं तस्य यज्ञे महात्मन: । देवश्रेष्टस्य लोकादौ वारुणीं बिशभ्रतस्तनुम्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ແທ້ດັ່ງນັ້ນ ເຄີຍເກີດຂຶ້ນໃນການກ່ອນ—ໃນພິທີຍັດຂອງມະຫາອາດຕະມາ ຜູ້ເປັນເທວະຜູ້ປະເສີດສຸດ. ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງໂລກ ພຣະອົງໄດ້ຖືຮູບກາຍເປັນ ວາຣຸນີ»។
Verse 147
इस प्रकार पूर्वकालमें जब कि सृष्टिके प्रारम्भका समय था, वरुण-शरीर धारण करनेवाले सुरश्रेष्ठ महात्मा रुद्रके यञ्ञमें पूर्वोक्त वृत्तान्त घटित हुआ था ।।
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໃນການກ່ອນ ໃນຍາມເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງການສ້າງສັນ, ເຫດການທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນນັ້ນ ເກີດຂຶ້ນໃນພິທີຍັດຂອງມະຫາອາດຕະມາ ຣຸດຣະ—ເທວະຜູ້ປະເສີດສຸດ—ຜູ້ຮັບຮູບກາຍອັນສຳພັນກັບ ວາຣຸນະ. ອາຫານເອງນັ້ນ ຖືກນັບຖືວ່າເປັນ ພຣະພຣະຫມາ, ປະສຸປະຕິ, ສະຣະວະ, ຣຸດຣະ, ແລະ ປະຊາປະຕິ; ແລະຄຳນີ້ ທຸກຄົນຖືວ່າເປັນລູກຫຼານຂອງ ອັກນິ.»
Verse 148
अग्न्यभावे च कुरुते वह्निस्थानेषु काउ्चनम् | जामदग्न्य प्रमाणज्ञो वेदश्रुतिनिदर्शनात्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອບໍ່ມີໄຟ (ອັກນິ), ຜູ້ຮູ້ປະມານ (pramāṇa) ຕາມທີ່ສຣຸຕິແຫ່ງເວດະຊີ້ແຈງ ອາດນຳຄຳມາໃຊ້ແທນໄຟໃນບ່ອນທີ່ຕ້ອງໃຊ້ໄຟ. ໂອ ບຸດແຫ່ງ ຈະມະດັກນິ, ປະຣະຊຸຣາມ, ນີ້ສະແດງວ່າ ທັມມະຖືກຮັກສາໄວ້ໂດຍການຕາມແບບຢ່າງເວດະ ແລະໂດຍຮັບເອົາສິ່ງແທນທີ່ຖືກອະນຸຍາດ ເມື່ອສະພາບການບໍ່ອຳນວຍໃຫ້ປະຕິບັດພິທີຫຼັກ.»
Verse 149
कुशस्तम्बे जुहोत्यग्निं सुवर्णे तत्र च स्थिते । वल्मीकस्य वपायां च कर्णे वाजस्य दक्षिणे
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ບາງຄົນ ອາໄສອຳນາດແຫ່ງເວດະ ກະທຳການຖວາຍອາຫຸຕິໃນສິ່ງທີ່ເຂົາເຫັນວ່າເປັນຮູບແທນຂອງອັກນິແທ້—ແມ່ນແມ່ນວ່າໄຟຖືກຈຸດໃນບ່ອນປະຫລາດ: ເທິງກໍ່ຫຍ້າກຸສະ, ເທິງຄຳທີ່ວາງໄວ້ທີ່ນັ້ນ, ໃນຮູຂອງຈອມປວກ, ຫຼືເທິງຫູຂວາຂອງແບ້. ເມື່ອພິທີນັ້ນສຳເລັດດ້ວຍຄວາມເຊື່ອໃນພະຄຳພີ, ພຣະອັກນິຖືກກ່າວວ່າຮັບເອົາມັນ ແລະຊື່ນບານອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມອຸດົມສົມບູນ.»
Verse 150
शकटोर्व्याँ परस्याप्सु ब्राह्मणस्य करे तथा | हुते प्रीतिकरीमृद्धिं भगवांस्तत्र मन््यते
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແມ່ນວ່າການຖວາຍອາຫຸຕິຈະເຮັດໃນບ່ອນປະຫລາດ ຫຼືບ່ອນຊາຍຂອບ—ເທິງທາງລໍ້ລົດ, ໃນນ້ຳຂອງຄົນອື່ນ, ຫຼືແມ່ນກະທັ້ງເທິງມືຂອງພຣາຫມັນ—ຖ້າເຮັດເປັນອາຫຸຕິທີ່ແທ້ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງເວດະ ແລະເຈດຕະນາທີ່ຖືກຕ້ອງ, ພຣະອັກນິກໍຮັບເອົາມັນໃນບ່ອນນັ້ນ. ເມື່ອການຖວາຍສຳເລັດ ອັກນິຖືກເຫັນວ່າໄດ້ຮັບຄວາມຊື່ນບານ ແລະຄວາມອຸດົມສົມບູນທີ່ເພີ່ມພູນ.»
Verse 151
तस्मादग्निपरा: सर्वे देवता इति शुश्रुम । ब्रहद्मणो हि प्रभूतो5ग्निरग्नेरपि च काउ्चनम्,अतः सब देवताओंमें अग्नि ही श्रेष्ठ हैं। यह हमने सुना है। ब्रह्मासे अग्निकी उत्पत्ति भी है और अग्निसे सुवर्णकी
ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ທວງເທວະທັງປວງພຶງພາ ອັກນິ (ໄຟ) ແລະຫາທີ່ພຶງໃນພຣະອົງ. ເພາະອັກນິເກີດຈາກ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ແລະຈາກອັກນິນັ້ນ ກໍເກີດເປັນຄຳ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນບັນດາເທວະທັງປວງ ອັກນິຖືກນັບວ່າເປັນຜູ້ສູງສຸດ—ທັງເປັນຜູ້ນຳພາເຄື່ອງບູຊາ ແລະເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງສິຣິມົງຄຸນອັນສັກສິດ.
Verse 152
तस्माद् ये वै प्रयच्छन्ति सुवर्ण धर्मदर्शिन: । देवतास्ते प्रयच्छन्ति समस्ता इति नः श्रुतम्
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາເຫັນທາງທຳ ຜູ້ໃຫ້ທານເປັນຄຳ ຖືກກ່າວວ່າ ເປັນການໃຫ້ແກ່ເທວະທັງປວງໃນຄັ້ງດຽວ. ນີ້ແມ່ນຄຳສອນທີ່ພວກເຮົາຮັບມາຕາມປະເພນີ—ການໃຫ້ຄຳຖືກນັບເປັນການບູຊາອັນຄົບຖ້ວນ ເພື່ອຖວາຍກຽດແກ່ລະບຽບອັນສັກສິດດ້ວຍຄວາມເອື້ອເຟື້ອ.
Verse 153
तस्य चातमसो लोका गच्छत: परमां गतिम् । स्वलोके राजराज्येन सो5भिषिच्येत भार्गव
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: “ສຳລັບຜູ້ທີ່ເດີນໄປສູ່ເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ໂລກທີ່ເຂົາໄດ້ຮັບນັ້ນ ປາດຈາກຄວາມມືດ—ເປັນດິນແດນແຫ່ງແສງສະຫວ່າງອັນສົດໃສ. ໂອ ພາຣຄະວະ! ໃນພຣະສະຫວັນຂອງຕົນ ເຂົາຖືກປະພອມພິທີອະພິເສກ ໃຫ້ເປັນຜູ້ຄອງລາຊະອຳນາດ ຈົນເຖິງຖານະ ‘ລາຊາເຫນືອລາຊາ’.”
Verse 154
आदित्योदयसम्प्राप्ते विधिमन्त्रपुरस्कृतम् । ददाति काज्चन यो वै दुःस्वप्रं प्रतिहन्ति सः,जो सूर्योदय-कालमें विधिपूर्वक मन्त्र पढ़कर सुवर्णका दान करता है, वह अपने पाप और दुःस्वप्रको नष्ट कर डालता है
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລາຕາເວັນຂຶ້ນ ຜູ້ໃດປະຕິບັດຕາມພິທີທີ່ກຳນົດ ແລະນຳມົນຕຣາອັນສັກສິດໄວ້ເປັນຫົວໜ້າ ແລ້ວໃຫ້ທານເປັນຄຳ—ຜູ້ນັ້ນຈະຂັບໄລ່ຄວາມຝັນຮ້າຍ ແລະລຶບລ້າງອັບມົງຄຸນກັບມົນທິນທາງຈິດໃຈທີ່ຕິດຕາມມາ. ຄຳສອນນີ້ເຊື່ອມໂຍງການໃຫ້ທານຢ່າງມີວິໄນ ແລະຖືກກາລະ ກັບການຊຳລະພາຍໃນ ແລະການປ້ອງກັນຈາກລາງຮ້າຍ.
Verse 155
ददात्युदितमात्रे यस्तस्य पाप्मा विधूयते । मध्याद्वे ददतो रुक्मं हन्ति पापमनागतम्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດໃຫ້ (ຄຳ) ໃນຂະນະທີ່ຕາເວັນພຶ້ງຂຶ້ນ ບາບທີ່ສະສົມມາຂອງເຂົາຈະຖືກຊຳລະລ້າງ. ແລະຜູ້ໃດໃຫ້ຄຳໃນເວລາທ່ຽງ ຈະທຳລາຍບາບທີ່ຍັງບໍ່ເກີດ—ບາບທີ່ຈະມາໃນອະນາຄົດ.
Verse 156
ददाति पश्िमां संध्यां यः सुवर्ण यतव्रतः । ब्रह्मवाय्वग्निसोमानां सालोक्यमुपयाति सः,जो सायं संध्याके समय व्रतका पालन करते हुए सुवर्ण दान देता है, वह ब्रह्मा, वायु, अग्नि और चन्द्रमाके लोकोंमें जाता है
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຮັກສາວຣະຕະຢ່າງມີວິໄນ ແລະ ບໍລິຈາກຄຳໃນເວລາສັນທະຍາຍາມແລງ (ສັນທະຍາຝັ່ງຕາເວັນຕົກ) ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ເຖິງການຢູ່ຮ່ວມໂລກດຽວກັນກັບ ພຣະພຣະຫມາ, ວາຍຸ, ອັກນິ ແລະ ໂສມ.
Verse 157
सेन्द्रेषु चैव लोकेषु प्रतिष्ठां विन्दते शुभाम् इह लोके यश: प्राप्प शान्तपाप्मा च मोदते
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ໃນໂລກທີ່ພຣະອິນທຣະ ແລະ ຜູ້ພິທັກທິດອື່ນໆ ປົກຄອງ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຖານະແລະກຽດສັກສີອັນເປັນມົງຄຸນ. ແລະໃນໂລກນີ້ເອງ ລາວໄດ້ຊື່ສຽງດີ ຢູ່ຢ່າງຊື່ນບານ—ບາບຖືກສະຫງົບ ໃຈສະຫງົບສຸກ.
Verse 158
ततः सम्पद्यते<न्येषु लोकेष्वप्रतिम: सदा । अनावृतगतिश्चैव कामचारो भवत्युत
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໃນໂລກອື່ນໆ ລາວກໍຈະບັນລຸສະພາບອັນຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້ຢູ່ເສມອ. ເສັ້ນທາງຂອງລາວບໍ່ຖືກກັ້ນຂວາງ ແລະຍັງໄດ້ອິດສະລະໃນການເດີນທາງ—ໄປໄດ້ຕາມໃຈປາດຖະໜາ.
Verse 159
१५८ ।। नच क्षरति तेभ्यश्व यशश्रैवाप्तुते महत् । सुवर्णमक्षयं दत्त्वा लोकांश्षाप्रोति पुष्कलान्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບໍລິຈາກຄຳອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ຕົກຕ່ຳຈາກໂລກແຫ່ງບຸນເຫຼົ່ານັ້ນ. ໃນໂລກນີ້ ລາວໄດ້ຊື່ສຽງອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ແລະຫຼັງຄວາມຕາຍ ລາວໄດ້ເຖິງໂລກສະຫວັນຫຼາຍແຫ່ງ ທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຮຸ່ງເຮືອງ.
Verse 160
यस्तु संजनयित्वाग्निमादित्योदयन प्रति । दद्याद् वै व्रतमुद्दिश्य सर्वकामान् समश्चुते
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດກໍ່ໄຟບູຊາໃນເວລາຕາເວັນຂຶ້ນ ຫັນໜ້າໄປຫາຕາເວັນທີ່ກຳລັງຂຶ້ນ ແລະ ບໍລິຈາກຄຳໂດຍຕັ້ງໃຈຮັກສາວຣະຕະ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດໃນຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ.
Verse 161
अग्निमित्येव तत् प्राहु: प्रदानं च सुखावहम् । यथेष्टगुणसंवृत्तं प्रवर्तकमिति स्मृतम्
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ຂອງຖວາຍນີ້ແທ້ຈິງເອີ້ນວ່າ ‘ອັກນິ’ (ໄຟ) ແລະການຖວາຍຂອງນີ້ນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້. ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ມັນເປັນສິ່ງທີ່ພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າຕາມທີ່ຜູ້ໃຫ້ປາດຖະໜາ ແລະເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ດານເຄື່ອນໄຫວ—ກະຕຸ້ນໃຈໃຫ້ຢາກໃຫ້ ແລະກໍ່ເກີດບຸນກຸສົນກັບຊື່ສຽງດີ ຕາມເຈດຈຳນົງ. »
Verse 162
एषा सुवर्णस्योत्पत्ति: कथिता ते मयानघ । कार्तिकेयस्य च विभो तद् विद्धि भूगुनन्दन,प्रभो! निष्पाप भृगुनन्दन! यह मैंने तुम्हें सुवर्ण और कार्तिकेयकी उत्पत्ति बतायी है। इसे अच्छी तरह समझ लो
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວເຖິງກຳເນີດຂອງຄຳ ແລະກຳເນີດຂອງພຣະກາຣຕິເກຍຜູ້ມີອຳນາດ. ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນໃຈແຫ່ງວົງສ໌ພຣຶກຸ, ຈົ່ງເຂົ້າໃຈໃຫ້ດີ.»
Verse 163
कार्तिकेयस्तु संवृद्ध:ः कालेन महता तदा | देवैः सेनापतित्वेन वृतः सेन्द्रैर्भगूद्धह,भुगुश्रेष्ठ! कार्तिकेय जब दीर्घकालमें बड़े हुए तब इन्द्र आदि देवताओंने उनका अपने सेनापतिके पदपर वरण किया
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກາລເວລາຜ່ານໄປດົນ ພຣະກາຣຕິເກຍເຕີບໃຫຍ່ແຂງແກ່ງສົມບູນແລ້ວ, ບັນດາເທວະທັງຫຼາຍ—ມີພຣະອິນທຣາເປັນຜູ້ນຳ—ໄດ້ເລືອກພຣະອົງ ແລະຕັ້ງໃຫ້ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່. ໂອ ຜູ້ສູງສຸດໃນວົງສ໌ພຣຶກຸ, ການແຕ່ງຕັ້ງນີ້ສະທ້ອນຫຼັກທຳວ່າ ການນຳພາໃນສົງຄາມຄວນຢູ່ໃນມືຂອງຜູ້ປົກປ້ອງຊຸມຊົນທີ່ມີຄວາມສາມາດ ແລະສຸກງອມທີ່ສຸດ.»
Verse 164
जघान तारक चापि दैत्यमन्यांस्तथासुरान् । त्रिदशेन्द्राज्ञया ब्रहाँल्लोकानां हितकाम्यया
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະ, ແລະດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາໃຫ້ໂລກທັງຫຼາຍເກີດປະໂຫຍດ, ພຣະອົງໄດ້ປະຫານຕາຣະກະ ແລະດາຍຕະຍະກັບອະສຸຣະອື່ນໆ, ໂອ ພຣາຫມັນ.»
Verse 165
सुवर्णदाने च मया कथितास्ते गुणा विभो । तस्मात् सुवर्ण विप्रेभ्य: प्रयच्छ ददतां वर
«ໂອ ຜູ້ມີອຳນາດ, ຂ້າໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າແລ້ວເຖິງຄຸນຄ່າ ແລະຜົນບຸນຂອງການຖວາຍຄຳ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມນາຍ—ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນບັນດາຜູ້ໃຫ້—ບັດນີ້ຈົ່ງຖວາຍຄຳເປັນທານແກ່ພຣາຫມັນ.»
Verse 166
भीष्म उवाच इत्युक्त:स वसिष्ठेन जामदग्न्य: प्रतापवान् । ददै सुवर्ण विप्रेभ्यो व्यमुच्यत च किल्बिषात्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບຄໍາສອນຈາກວະສິດຖະ ຊາມະດັກນະຍະຜູ້ກ້າຫານ ໄດ້ມອບຄໍາ (ທອງ) ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ແລະໂດຍທານນັ້ນ ກ່າວກັນວ່າ ທ່ານໄດ້ພົ້ນຈາກບາບ.
Verse 167
भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठि!! वसिष्ठजीके ऐसा कहनेपर प्रतापी परशुरामजीने ब्राह्मणोंको सुवर्णका दान किया। इससे वे सब पापोंसे छुटकारा पा गये ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ! ເມື່ອວະສິດຖະເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ພະຣະຊູຣາມະຜູ້ມີອໍານາດໄດ້ມອບຄໍາໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ; ໂດຍທານນັ້ນ ພວກເຂົາລ້ວນພົ້ນຈາກບາບ. ໂອ ກະສັດ! ຂ້າໄດ້ບອກແກ່ເຈົ້າຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ ທັງກໍາເນີດຂອງຄໍາ ແລະຜົນແຫ່ງການໃຫ້ຄໍາ—ທັງໝົດນີ້ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ.”
Verse 168
तस्मात् त्वमपि विप्रेभ्य: प्रयच्छ कनकं बहु । ददत्सुवर्ण नृपते किल्बिषाद् विप्रमोक्ष्यसि,अतः नरेश्वर! अब तुम भी ब्राह्मणोंको बहुत-सा सुवर्ण दान करो। सुवर्ण दान करके तुम पापसे मुक्त हो जाओगे
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດ! ເຈົ້າກໍຄວນມອບຄໍາຈໍານວນຫຼາຍໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ. ໂດຍການໃຫ້ຄໍາ ເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກບາບໄດ້ໄວ.
Verse 231
परेण तपसा युक्ता: श्रीमन््तो लोकविश्रुता: | लोकानन्वचरन् सिद्धा: सर्व एव भृगूत्तम
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ບັນດາລະສີຜູ້ສໍາເລັດ (ສິດທະ) ທັງຫຼາຍ ມີຕະປະສະອັນສູງສຸດ ມັ່ງຄັ່ງ ແລະໂດງດັງໃນທົ່ວໂລກ ໄດ້ເດີນທາງຢ່າງເສຣີໃນບັນດາໂລກ ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງສາພຣຶກຸ.”
Verse 323
तमोघनायामपि वै निशायां विचरिष्यथ । बिलमें रहते समय तुम आहार न मिलनेके कारण अचेत और निष्प्राण होकर सूख जाओगे तो भी भूमि तुम्हें धारण किये रहेगी--वर्षाका जल मिलनेपर तुम पुन: जीवित हो उठोगे। घने अन्धकारसे भरी हुई रात्रिमें भी तुम विचरते रहोगे
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ແມ່ນແຕ່ໃນຄືນທີ່ມືດຫນາແນ່ນ ເຈົ້າກໍຈະຍັງເດີນທ່ອງໄປ. ແມ່ນວ່າເຈົ້າຈະຊ່ອນຢູ່ໃນຮູ ແລະເນື່ອງຈາກຂາດອາຫານ ຈົນໝົດສະຕິ ຄ້າຍຄືບໍ່ມີຊີວິດ ແຫ້ງຫຼົ່ນໄປ ແຕ່ແຜ່ນດິນກໍຈະຍັງຮອງຮັບເຈົ້າ; ແລະເມື່ອຝົນນໍານໍ້າມາ ເຈົ້າຈະຟື້ນຄືນຊີວິດອີກ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຄວາມມືດຫນາແນ່ນ ເຈົ້າກໍຈະຍັງດໍາເນີນທາງຂອງເຈົ້າຕໍ່ໄປ.”
Verse 336
परीयुज्वलनस्यार्थे न चाविन्दन् हुताशनम् । मेढकोंसे ऐसा कहकर देवता पुनः अग्निकी खोजके लिये इस पृथ्वीपर विचरने लगे; किंतु वे अग्निदेवको कहीं उपलब्ध न कर सके
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພວກເຂົາສະແຫວງຫາວິທີເພື່ອຈຸດໄຟສັກສິດໃຫ້ລຸກຂຶ້ນອີກ ກໍບໍ່ພົບອັກນິ (ເທວະໄຟ)» ເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງຈາກເວົ້າກັບກົບແລ້ວ ບັນດາເທວະດາກໍພາກັນທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນເພື່ອຊອກຫາອັກນິ ແຕ່ກໍບໍ່ອາດພົບພາບພຣະອົງໄດ້ເລີຍ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມື່ອລະບຽບຖືກລົບກວນ ອໍານາດສັກສິດກໍອາດຖືກປິດບັງໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ໜ້າເທວະດາເອງ.
Verse 343
अश्रृत्थस्थो3ग्निरित्येवमाह देवान् भृगूद्गवह | भुगुश्रेष्ठ॒ तदनन्तर देवराज इन्द्रके ऐरावतकी भाँति कोई विशालकाय गजराज देवताओंसे बोला--'अश्वत्थ अग्निरूप है'
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ພຣຶກຸ—ຜູ້ເປັນຍອດໃນສາຍພົງຂອງຕົນ—ໄດ້ກ່າວແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍວ່າ ‘ໄຟນັ້ນສະຖິດຢູ່ໃນຕົ້ນອັດສະວັດຖະ’». ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ພຣະອິນທຣາ ຈອມເທວະດາ—ດຸດດັ່ງໄອຣາວະຕະ ຈອມຊ້າງອັນມະຫາໃຫຍ່—ໄດ້ກ່າວຢືນຢັນແກ່ເທວະດາວ່າ: «ຕົ້ນອັດສະວັດຖະນັ້ນມີສະພາບເປັນໄຟ»។ ຂໍ້ຄວາມນີ້ວາງການຈໍາແນກອັນສັກສິດ ໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ທີ່ເຄົາລົບນັ້ນຖືກປະພຶດດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງແລະຄວາມຄາລະວະເທົ່າກັບໄຟ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຍັບຍັ້ງທາງຈັນຍາ ແລະສະຕິໃນພິທີກຳຕໍ່ສັນຍາລັກມີຊີວິດແຫ່ງພຣະພະຍົມ.
Verse 353
प्रतीपा भवतां जिह्दा भवित्रीति भृगूद्गह | भगुकुलभूषण! यह सुनकर अग्निदेव क्रोधसे विह्लल हो उठे और उन्होंने समस्त हाथियोंको शाप देते हुए कहा--तुमलोगोंकी जिह्ला उलटी हो जायगी”
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດໃນພວກພຣຶກຸ, ‘ລີ້ນຂອງພວກເຈົ້າຈະກັບດ້ານ’». ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ອັກນິກໍຖືກໂກດຈົນຫວັ່ນໄຫວ ແລະໄດ້ສາບແຊ່ງຊ້າງທັງປວງ ກ່າວວ່າ: «ລີ້ນຂອງພວກເຈົ້າຈະຖືກກັບດ້ານ»។ ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມໂກດທີ່ບໍ່ຖືກຄວບຄຸມ ແມ່ນແຕ່ໃນເທວະພະຍົມ ກໍອາດກ່ອນໃຫ້ເກີດຜົນກະທົບກວ້າງຂວາງ; ແລະຄໍາສາບແຊ່ງເປັນຄໍາເຕືອນທາງຈັນຍາວ່າ ຄໍາເວົ້າມີອໍານາດ ແລະການລົງໂທດແບບບໍ່ເລືອກໜ້າມີອັນຕະລາຍ.
Verse 426
अग्निदेवने उसकी भी जिह्ला उलट दी। अब अग्निदेवको प्रत्यक्ष देखकर देवताओंने दयायुक्त होकर शुकसे कहा--“तू शुकयोनिमें रहकर अत्यन्त वाणीरहित नहीं होगा--कुछ- कुछ बोल सकेगा। जीभ उलट जानेपर भी तेरी बोली बड़ी मधुर एवं कमनीय होगी ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອັກນິໄດ້ເຮັດໃຫ້ລີ້ນຂອງຊຸກະກັບດ້ານ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອເຫັນອັກນິປາກົດຕໍ່ໜ້າ ບັນດາເທວະດາມີໃຈເມດຕາ ໄດ້ກ່າວແກ່ຊຸກະວ່າ: «ເຖິງແມ່ນເຈົ້າຈະຢູ່ໃນຍອນີຂອງນົກແກ້ວ ເຈົ້າກໍຈະບໍ່ຖືກພາກຈາກຄໍາເວົ້າໂດຍສິ້ນເຊີງ; ເຈົ້າຈະຍັງເວົ້າໄດ້ບ້າງ. ແມ່ນແຕ່ລີ້ນຖືກກັບດ້ານ ສຽງຂອງເຈົ້າຈະຫວານຊື່ນ ແລະນ່າຫຼົງໃຫຼຢ່າງຍິ່ງ. ເຫມືອນຄໍາເວົ້າຕິດຂັດອັນອັດສະຈັນຂອງເດັກນ້ອຍ ທີ່ແມ່ນແຕ່ຜູ້ເຖົ້າກໍຟັງແລ້ວຮູ້ສຶກຫວານ, ສຽງຂອງເຈົ້າກໍຈະເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ທຸກຄົນດັ່ງນັ້ນ»। ເຫດການນີ້ວາງພາບວ່າ ການລົງໂທດຂອງເທວະພະຍົມຖືກປະສົມດ້ວຍຄວາມເມດຕາ: ມີຂໍ້ຈໍາກັດ ແຕ່ກໍມີພຣະຄຸນຊົດເຊີຍ ເພື່ອໃຫ້ການດໍາລົງຢູ່ຂອງຜູ້ນັ້ນຍັງເປັນປະໂຫຍດ.
Verse 743
तत् सर्व काज्चनीभूतं समन्तात् प्रत्यदृश्यत । सूर्यकी किरणोंके समान उस गर्भसे वहाँकी भूमि या पर्वतोंपर रहनेवाले जिस किसी द्रव्यका स्पर्श हुआ, वह सब चारों ओरसे सुवर्णमय दिखायी देने लगा
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ທົ່ວທິດທາງ ທຸກສິ່ງປາກົດຄືຖືກປ່ຽນເປັນຄໍາ. ດຸດດັ່ງລໍາແສງຕາເວັນ ແຫຼ່ງອັນອັດສະຈັນນັ້ນເຮັດໃຫ້ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ມັນແຕະຕ້ອງ—ຈະເປັນຜືນດິນເອງ ຫຼືວັດຖຸໃດໆທີ່ຢູ່ເທິງພູ—ສ່ອງປະກາຍອອກທຸກດ້ານ ດຸດດັ່ງກາຍເປັນຄໍາບໍລິສຸດ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການສຳຜັດກັບອໍານາດອັນພິເສດອາດປ່ຽນໂລກທີ່ເຫັນໄດ້ ແລະເຊີນໃຫ້ຄິດໄຕ່ຕອງເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຄວາມສະຫວ່າງພາຍນອກ ແລະຄຸນຄ່າພາຍໃນ.
Verse 756
व्यादीपयंस्तेजसा च त्रैलोक्यं सचराचरम् । वह बालक अपने तेजसे चराचर प्राणियोंको प्रकाशित करता हुआ पर्वतों, नदियों और झरनोंकी ओर दौड़ने लगा था
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍລັງສີແຫ່ງເຕຊະຂອງຕົນ ເຂົາໄດ້ສ່ອງສະຫວ່າງຕຣິໂລກທັງປວງ—ທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ເດັກນ້ອຍຜູ້ລຸກໂລດດ້ວຍສະຫງ່າລາສີ ໄດ້ເລີ່ມວິ່ງໄປຫາພູເຂົາ, ແມ່ນ້ຳ ແລະ ນ້ຳຕົກ».
Verse 1223
वरुणश्रेश्वरो देवो लभतां काममीप्सितम् | “भगवन्! हम सब लोग और चराचरसहित सारा जगत् ये सब-के-सब आपकी ही संतान हैं। अत: अब ये प्रकाशमान अग्नि और ये वरुणरूपधारी ईश्वर महादेव भी अपना मनोवांछित फल प्राप्त करें!
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອົງສູງສຸດໃນພຣະນາມວະຣຸນ ປະທານໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາທີ່ໃຝ່ຝັນ. ໂອ ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ! ພວກເຮົາທັງປວງ ແລະ ໂລກທັງມວນພ້ອມດ້ວຍສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ລ້ວນແຕ່ເປັນລູກຫຼານຂອງພຣະອົງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ອັກນິຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງນີ້ ແລະ ພຣະມະຫາເທວະຜູ້ຮັບຮູບວະຣຸນ ໄດ້ຮັບຜົນທີ່ແຕ່ລະອົງປາຖະໜາໃນໃຈໃນບັດນີ້».
Frequently Asked Questions
It asks which offerings to pitṛs yield akṣaya (imperishable benefit), which oblations produce long-lasting satisfaction, and what is described as leading to ānantya within the śrāddha framework.
Sesame (tila) is given primacy, with tradition attributing akṣaya quality to specific sesame-based śrāddha; the chapter also presents a ranked, substance-based account of how long different offerings are said to please the pitṛs.
Yes. Bhīṣma references authoritative tradition (including Manu) and introduces a gāthā connected to pitṛ song, attributing prior instruction to Sanatkumāra, thereby positioning the teaching as received and standardized rather than merely personal opinion.