Shloka 109
वैखानसा: समुत्पन्नास्तप: श्रुतगुणेप्सव: । अश्रुतो<स्य समुत्पन्नावश्चिनौ रूपसम्मतौ
vaikhānasāḥ samutpannās tapaḥ-śruta-guṇe-psavaḥ | aśruto 'sya samutpannāv aśvinau rūpa-sammatāv, vibho | atrai eva—
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ຈາກແຫຼ່ງອັນສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນ ເກີດພວກລິສີ ໄວຄານະສະ (Vaikhānasa)—ຜູ້ອຸທິດຕົນໃນຕະປະ ໃຝ່ຫາຄວາມຮູ້ແຫ່ງຄໍາພີ ແລະປາຖະໜາຄຸນທຳ. ຈາກນ້ໍາຕາຂອງອັກນິ (Agni) ເກີດອັສວິນ (Aśvins) ສອງອົງ ຜູ້ໄດ້ຮັບການນັບຖືທົ່ວໄປເນື່ອງດ້ວຍຄວາມງາມແລະຄວາມດີເລີດ. ແລະທີ່ນີ້ເອງ ຈາກກຸ່ມຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍເກີດບຣະຫມະລິສີອີກອົງໜຶ່ງ ທີ່ຜູ້ຄົນເອີ້ນວ່າ ‘ອະຕຣິ (Atri)’».
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that revered lineages and divine helpers arise from disciplined, sacred sources: ascetic rigor (tapas), scriptural learning (śruta), and virtue (guṇa) are presented as the marks of exemplary sages, while the Aśvins’ origin underscores that even divine benefactors emerge from profound, meaningful causes.
Vasiṣṭha is recounting origins: the emergence of the Vaikhānasa sages characterized by tapas and Vedic learning, the birth of the twin Aśvins from Agni’s tears (as explained in the accompanying tradition), and the appearance of the seer Atri from sacred kuśa grass.