
Sukta 8.74
Agni (Atithi, Jātavedas)
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีเป็นหลัก ในฐานะอาติถิ (แขกผู้เป็นทิพย์) และชาตเวทัส—ไฟเรือนที่สถิตอยู่ภายใน ซึ่งทุกตระกูลต้อนรับและอัญเชิญให้ประดิษฐาน เป็นผู้นำพลัง ความอุดมสมบูรณ์ และสันติอันเป็นมงคลมาให้ ด้วยภาพพจน์ที่ใกล้ชิดราวอยู่แค่เอื้อม กวีวอนขอให้อัคนีรับคำสรรเสริญอันหวานที่สุด และให้ท่านยิ่งเข้มแข็งด้วยคำสรรเสริญนั้น เพื่อค้ำจุนความรุ่งเรืองแก่ผู้บูชา ตอนท้ายยังเชิญนทีใหญ่ปารุษณีด้วย เชื่อมธีมแห่งพลังและการคุ้มครองของบทสวดเข้ากับภูมิทัศน์จริงของชีวิตและการเดินทางในยุคพระเวท
Mantra 1
विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् । अग्निं वो दुर्यं वचः स्तुषे शूषस्य मन्मभिः ॥
โอ้ชนทุกตระกูล ผู้บำรุงความอุดมแห่งพลังทั้งหลาย ท่านทั้งหลายได้ยก “แขก” ของท่านขึ้นนำหน้า—อัคนี (Agni) ผู้เป็นที่รักของคนมากมาย. เปลวไฟผู้สถิตในเรือนของท่านนั้น ข้าพเจ้าสรรเสริญด้วยวาจา ด้วยมโนภาพแห่งพลังอันเร่าร้อน (manman).
Mantra 2
यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम् । प्रशंसन्ति प्रशस्तिभिः ॥
ผู้ที่บรรดาผู้ถวายเครื่องบูชาในหมู่มนุษย์สรรเสริญด้วยถ้อยคำยกย่อง—ดุจมิตรสหาย—ผู้ซึ่งการรินบูชาของท่านเป็นความมั่งคั่งอันใสกระจ่าง (sarpis). อัคนีได้รับการสรรเสริญด้วยบทสรรเสริญทั้งหลาย.
Mantra 3
पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता । हव्यान्यैरयद्दिवि ॥
ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้ควรแก่ความรักและสรรเสริญ—ผู้ถูกยกขึ้นสู่ความเป็นเทพ (devatā) ผู้เร่งให้เครื่องบูชาทั้งหลายเคลื่อนไปในที่สูงสว่างแห่งฟากฟ้า.
Mantra 4
आगन्म वृत्रहन्तमं ज्येष्ठमग्निमानवम् । यस्य श्रुतर्वा बृहन्नार्क्षो अनीक एधते ॥
เรามาถึงแล้ว ณ ผู้พิฆาตวฤตระผู้ยิ่งที่สุด—อัคนีผู้เป็นผู้เฒ่า ผู้เก่าแก่แต่ยังใหม่เสมอ; ผู้ซึ่งพลังอันกว้างใหญ่และได้ยินไกลของท่าน เจริญรุ่งเรืองอยู่ ณ แนวหน้าแห่งการปรากฏ.
Mantra 5
अमृतं जातवेदसं तिरस्तमांसि दर्शतम् । घृताहवनमीड्यम् ॥
ชาตเวทัสผู้เป็นอมตะ ผู้ปรากฏให้เห็นได้เหนือความมืดทั้งหลาย; ผู้ถูกเชื้อเชิญด้วยเครื่องบูชาน้ำใส (ฆฤตะ)—ผู้ควรสรรเสริญ ผู้ควรแสวงหาด้วยความใฝ่ปรารถนา.
Mantra 6
सबाधो यं जना इमेऽग्निं हव्येभिरीळते । जुह्वानासो यतस्रुचः ॥
โดยไม่แบ่งแยก ชนเหล่านี้สรรเสริญอัคนีนั้นด้วยเครื่องบูชา; ถือทัพพีอันเที่ยงตรงแล้วรินถวาย—ผู้มีวินัยในกิจแห่งการให้.
Mantra 7
इयं ते नव्यसी मतिरग्ने अधाय्यस्मदा । मन्द्र सुजात सुक्रतोऽमूर दस्मातिथे ॥
โอ อัคนี ความดำริใหม่ที่สุดของพวกเรานี้ได้ถูกวางไว้ในท่านแล้ว โอผู้รื่นรมย์ ผู้บังเกิดดี ผู้มีเจตจำนงอันสว่างไสว—ผู้ไม่หลงผิด แขกผู้พิสดาร—ขอจงเข้ามาใกล้เถิด
Mantra 8
सा ते अग्ने शंतमा चनिष्ठा भवतु प्रिया । तया वर्धस्व सुष्टुतः ॥
โอ อัคนี ขอให้สิ่งนั้น—ผู้ประทานสันติยิ่ง—เป็นที่รักแก่ท่าน เป็นสิ่งที่ใกล้ที่สุดและสนิทที่สุด ด้วยสิ่งนั้น โอผู้ได้รับการสรรเสริญอย่างงาม ขอท่านจงเจริญงอกงาม เพิ่มพูนกำลังของท่าน
Mantra 9
सा द्युम्नैर्द्युम्निनी बृहदुपोप श्रवसि श्रवः । दधीत वृत्रतूर्ये ॥
ขอให้แรงดลใจนั้น ซึ่งส่องสว่างด้วยความสว่างทั้งหลาย ตั้งเกียรติอันยิ่งใหญ่ให้เข้ามาใกล้ในโสตของเรายิ่งขึ้น—และขอให้มันยึดมั่นพลังผู้มีชัย ในศึกกับสิ่งกีดขวาง
Mantra 10
अश्वमिद्गां रथप्रां त्वेषमिन्द्रं न सत्पतिम् । यस्य श्रवांसि तूर्वथ पन्यम्पन्यं च कृष्टयः ॥
ท่านประทานพลังแห่งม้า โคแห่งแสง และรถศึกที่พุ่งนำหน้า—ดุเดือดดุจอินทรา เป็นเจ้าแห่งหนทางโดยแท้; โอ ทูรวถะ (Tūrvatha) เกียรติยศของท่านนั้น ชนทั้งหลายสรรเสริญซ้ำแล้วซ้ำเล่า ว่าน่าชม น่ายกย่องเสมอไป.
Mantra 11
यं त्वा गोपवनो गिरा चनिष्ठदग्ने अङ्गिरः । स पावक श्रुधी हवम् ॥
โอ อัคนี อังคิรัส (Aṅgiras) ผู้พิทักษ์ฝูงโคอันเรืองรอง ได้จุดท่านด้วยถ้อยคำ; โอ ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ โปรดสดับเสียงเรียกนี้ (hávam) จงเสด็จสู่เครื่องบูชาภายในของเรา และทำให้ลุกไหม้อย่างกระจ่างใส.
Mantra 12
यं त्वा जनास ईळते सबाधो वाजसातये । स बोधि वृत्रतूर्ये ॥
ท่านผู้ซึ่งชนทั้งหลายสรรเสริญ ผู้ไม่อาจต้านทานในการชนะความอุดมแห่งพลัง (vāja)—โปรดตื่นขึ้นในเราเถิด; ในศึกที่ทำลายม่านกำบังของวฤตระ (Vṛtra) จงรู้ตื่นและลงมือกระทำ.
Mantra 13
अहं हुवान आर्क्षे श्रुतर्वणि मदच्युति । शर्धांसीव स्तुकाविनां मृक्षा शीर्षा चतुर्णाम् ॥
ข้าพเจ้าขานเรียกสู่การโผบินอันกว้างใหญ่ของนกอินทรี (นกสุริยะ) สู่กระแสที่ “ได้ยินแล้วเคลื่อนไหว” อันปลดปล่อยความปีติ (mada) ข้าพเจ้าทำลายแรงต้านที่รวมเป็นกอง ดุจบดขยี้ศีรษะของพลังสี่ชั้นซึ่งกีดขวางหนทาง
Mantra 14
मां चत्वार आशवः शविष्ठस्य द्रवित्नवः । सुरथासो अभि प्रयो वक्षन्वयो न तुग्र्यम् ॥
พลังอันรวดเร็วสี่ประการของผู้ทรงฤทธิ์ยิ่ง ผู้มั่งคั่งด้วยแรงผลักแห่งการเคลื่อนที่ ผูกเทียมดีดุจราชรถอันสง่า พาข้าพเจ้าไปสู่ความอุดมอันหล่อเลี้ยง—ดุจม้าแกร่งพาผู้แสวงหาจุดหมายไกล
Mantra 15
सत्यमित्त्वा महेनदि परुष्ण्यव देदिशम् । नेमापो अश्वदातरः शविष्ठादस्ति मर्त्यः ॥
แท้จริง ข้าพเจ้าได้ทำให้ท่านลุกโพลงสว่างไสว โอ้แม่น้ำยิ่งใหญ่ ปรุษณี (Paruṣṇī) และในหมู่มนุษย์ผู้มรรตัย ไม่มีผู้ใด—แม้ผู้ให้ม้า—จะแข็งแกร่งยิ่งกว่าท่าน โอ้ผู้ทรงพลังยิ่ง
Because the sacred fire is treated as a revered presence welcomed into the home and the ritual. The hymn portrays every clan ‘setting forward’ Agni as the honored Guest who brings blessings when received properly.
It asks for auspicious peace, strength, and increase—especially that Agni accept the closest and most peace-giving praise and grow powerful through it, returning prosperity to the worshippers.
The river functions as a protective and life-sustaining power in the Vedic landscape. Invoking Paruṣṇī links the hymn’s theme of might and safeguarding to real-world travel, territory, and sustaining waters, reinforcing the request for support and strength.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.