Sukta 74

Mantra 1

विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् । अग्निं वो दुर्यं वचः स्तुषे शूषस्य मन्मभिः ॥

ਹੇ ਹਰ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕੋ, ਬਲ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਤਿਥੀ—ਅਗਨੀ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ—ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਗ੍ਰਿਹ-ਵਾਸੀ (ਅੰਦਰ-ਵੱਸਦਾ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਚਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਨਾਲ।

Mantra 2

यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम् । प्रशंसन्ति प्रशस्तिभिः ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਅਰਪਣਕਰਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਜਿਸ ਦੀ ਸ੍ਰਵਦੀ ਘ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈ—ਉਹ ਅਗਨੀ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता । हव्यान्यैरयद्दिवि ॥

ਪੂਜਨੀਯ ਜਾਤਵੇਦਸ—ਜੋ ਦੇਵਤ੍ਵ ਵੱਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਉੱਚਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

आगन्म वृत्रहन्तमं ज्येष्ठमग्निमानवम् । यस्य श्रुतर्वा बृहन्नार्क्षो अनीक एधते ॥

ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਮ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਅਗਨਿ, ਮਾਨਵ (ਪੁਰਾਤਨ-ਨਵਾਂ) ਅਗਨਿ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਦੂਰ-ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਕਟਾਵੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਵਧਦੀ ਤੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 5

अमृतं जातवेदसं तिरस्तमांसि दर्शतम् । घृताहवनमीड्यम् ॥

ਅਮ੍ਰਿਤ ਜਾਤਵੇਦਸ—ਅੰਧਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯਮਾਨ; ਘ੍ਰਿਤਾਹਵਨ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਿਤ, ਈਡ੍ਯ—ਸਤੁਤ੍ਯ, ਆਰਾਧ੍ਯ।

Mantra 6

सबाधो यं जना इमेऽग्निं हव्येभिरीळते । जुह्वानासो यतस्रुचः ॥

ਬਿਨਾ ਵੰਡ ਦੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਅਗਨਿ ਦੀ ਈਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਯਤਸ੍ਰੁਚ—ਸੰਯਮਿਤ ਸ੍ਰੁਚ (ਕੜਛੀ) ਫੜ ਕੇ, ਜੁਹਵਾਨ—ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਢਾਲ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 7

इयं ते नव्यसी मतिरग्ने अधाय्यस्मदा । मन्द्र सुजात सुक्रतोऽमूर दस्मातिथे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਮਤਿ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਧਰੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਮੰਦਰ (ਆਨੰਦਮਈ), ਸੁਜਾਤ (ਸੁਜਨਮਾ), ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ)—ਅਮੂਰ (ਅਵਿਮੂੜ੍ਹ), ਦਸਮ ਅਤਿਥਿ (ਅਦਭੁਤ ਅਤਿਥਿ)—ਨੇੜੇ ਆ।

Mantra 8

सा ते अग्ने शंतमा चनिष्ठा भवतु प्रिया । तया वर्धस्व सुष्टुतः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹ (ਮਤਿ/ਸਤੁਤੀ) ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਿ-ਦਾਇਕ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ, ਅਤਿ ਅੰਤਰੰਗ—ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਧ, ਸੁਸ਼ਟੁਤ (ਸੁਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ), ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 9

सा द्युम्नैर्द्युम्निनी बृहदुपोप श्रवसि श्रवः । दधीत वृत्रतूर्ये ॥

ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਦ੍ਯੁਮਨਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਯੁਮਨੀ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ), ਸਾਡੇ ਸ਼੍ਰਵਸਿ (ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ) ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਟਿਕਾਏ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਤੂਰ੍ਯੇ (ਰੋਕ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ) ਜਿੱਤੂ ਬਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਾਰੇ।

Mantra 10

अश्वमिद्गां रथप्रां त्वेषमिन्द्रं न सत्पतिम् । यस्य श्रवांसि तूर्वथ पन्यम्पन्यं च कृष्टयः ॥

ਉਹ ਅਸ਼ਵ-ਬਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਾਂ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਥ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਤੀਖ਼ਾ-ਤੇਜਸਵੀ, ਸਤਪਤੀ (ਸੱਚਾ ਅਧਿਪਤੀ), ਮਾਰਗ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸੁਆਮੀ; ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਤੂਰਵਥ, ਲੋਕ ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਸਰਾਹਣਯੋਗ’ ਕਹਿ ਕੇ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 11

यं त्वा गोपवनो गिरा चनिष्ठदग्ने अङ्गिरः । स पावक श्रुधी हवम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਗਊਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ (ਗੋਪਵਨ) ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਵਕ, ਸਾਡਾ ਹਵਨ ਸੁਣ—ਅੰਤਰ-ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਗਾ।

Mantra 12

यं त्वा जनास ईळते सबाधो वाजसातये । स बोधि वृत्रतूर्ये ॥

ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਈਲਦੇ ਹਨ—ਵਾਜਸਾਤਿ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਜਿਤ—ਉਹ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਤੂਰ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਰੁਕਾਵਟ-ਭੇਦਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਹੋ।

Mantra 13

अहं हुवान आर्क्षे श्रुतर्वणि मदच्युति । शर्धांसीव स्तुकाविनां मृक्षा शीर्षा चतुर्णाम् ॥

ਮੈਂ, ਗਰੁੜ (ਸੂਰਜ-ਪੰਛੀ) ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼੍ਰੁਤರ್ವਣਿ—ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਗਤੀਮਾਨ, ਮਦ (ਆਨੰਦ) ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਛਾਲ ਵਿੱਚ—ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਤੁਰਵਿਧ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 14

मां चत्वार आशवः शविष्ठस्य द्रवित्नवः । सुरथासो अभि प्रयो वक्षन्वयो न तुग्र्यम् ॥

ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ (ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ) ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਗਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਸੁਯੁਕਤ, ਸੁ-ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੈਨੂੰ ਪੋਸ਼ਕ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਦੂਰਲੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਘੋੜੇ ਢੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 15

सत्यमित्त्वा महेनदि परुष्ण्यव देदिशम् । नेमापो अश्वदातरः शविष्ठादस्ति मर्त्यः ॥

ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨਦੀ ਪਰੁਸ਼ਣੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਪਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਰਤ੍ਯ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ—ਘੋੜੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ—ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਵੱਧ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ (ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ) ਸ਼ਕਤੀ।