Opening the text

Sukta 8.19
Agni (implied as carrier/leader of the oblation), supported by the gods
บทสวดนี้ยกอัคนีเป็นผู้นำและผู้หอบหิ้วเครื่องบูชาผู้ดำเนินไปโดยชอบธรรม ซึ่งเหล่าเทพเอง “ทรงให้เคลื่อนไหว” เพื่อให้เครื่องบูชาลอยขึ้นสู่แดนทิพย์ บทสวดพร่ำอำนวยพรยัญพิธีว่าเป็น bhadra—เป็นมงคลในไฟ ในทาน ในพิธีกรรม และในบทสรรเสริญ—เชื่อมโยงความเคลื่อนไหวแห่งพิธีที่ถูกต้องกับความผาสุก ช่วงท้ายเปลี่ยนเป็นทำนองคล้าย dānastuti ระลึกถึงผู้อุปถัมภ์และรางวัลทางสังคมที่ติดตามความสำเร็จของยัญพิธีและความเอื้อเฟื้อ
Mantra 1
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥
เหล่าเทพขับเคลื่อนท่านด้วยพลังที่ชูขึ้นสูง—ผู้ทรงเป็นพาหะศักดิ์สิทธิ์แห่งเครื่องบูชา ผู้นำที่ดำเนินไปตามทางอันชอบ; และพวกเขายกเครื่องสังเวยขึ้นสู่แดนแห่งเทพทั้งหลาย.
Mantra 2
विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥
โอ้ฤๅษี จงสรรเสริญอัคนี (Agni)—ผู้ให้ทานกว้างไกล ผู้มีเปลวเพลิงหลากสี ผู้เป็นผู้นำทางอันมั่นคงและผู้ควบคุมการเดินทาง. เพื่อเครื่องบูชาที่เกิดจากแรงดลใจนี้ เพื่อพิธีโสมะ (Soma) นี้ โอ้โศภรี (Sobharī) จงนำพลังดึกดำบรรพ์ออกมาสู่หน้าอธวร (adhvara) แห่งยัญญะ.
Mantra 3
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥
เราทั้งหลายเลือกท่าน—ผู้เหมาะยิ่งต่อการบูชา: อัคนี (Agni) ผู้เป็นเทพ ผู้เป็นโหตฤ (hotṛ) อมตะ ผู้พาไปสู่แดนเทพ; ขอท่านจงทำให้สุกรตุ (sukratu) คือพลังเจตจำนงอันถูกต้องของยัญญะ (yajña) นี้บังเกิดผล.
Mantra 4
ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥
ขออัคนี (Agni) ผู้เป็นบุตรแห่งพลัง (ūrjā) ผู้เป็นมงคลและลุกโชติช่วง ผู้มีเปลวไฟประเสริฐยิ่ง จงชนะเพื่อเราบนสวรรค์ซึ่งพระกรุณาของมิตระ (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) และความเอื้อเฟื้อของเหล่าน้ำ (Āpas)—พรที่หลั่งลงมาจากเบื้องบน นำสันติและความบริบูรณ์มาให้.
Mantra 5
यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥
ผู้เป็นมนุษย์ผู้รับใช้อัคนี (Agni) ด้วยเชื้อไฟ (samidhā) ด้วยเครื่องบูชา (āhutī) ด้วยความรู้แห่งเวท (veda) และผู้ถวายด้วยความนอบน้อม (namas)—ผู้มีพิธีบูชาที่ตนกำกับเองและเที่ยงตรง (svadhvara)—ผู้นั้นย่อมเข้าสู่ความคุ้มครองอันชอบธรรมของไฟภายใน.
Mantra 6
तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥
เพื่อผู้นั้น ม้าอาชาอันรวดเร็วก็เร่งรุดมา และเกียรติยศของเขายิ่งสว่างไสวที่สุด. ความชั่วใดๆ ไม่ว่าถูกก่อโดยอำนาจทวยเทพหรือโดยมนุษย์ ก็ไม่อาจเข้าถึงและทำร้ายเขาได้จากที่ใดเลย.
Mantra 7
स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥
ขอให้เรามี “ไฟอันถูกต้อง” อย่างบริบูรณ์ด้วยไฟทั้งหลายของท่าน โอ บุตรแห่งพลัง ผู้เป็นเจ้าแห่งอูรชา (ऊर्जां) คือพลังชีวิต ขอท่านประทานกำลังวีรบุรุษแก่เรา และหันมาสู่เราทั้งสิ้นพร้อมด้วยความเกื้อกูล
Mantra 8
प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥
เมื่อเขาถูกสรรเสริญ อัคนีเป็นดุจแขกผู้พึงต้อนรับ เป็นดุจมิตร; และดุจรถศึก ผู้ควรถูกรู้จักว่าเป็นผู้ขนส่งความก้าวหน้าของเรา ในท่านมีความคุ้มครองอันมั่นคงและความสำเร็จอันชอบธรรม; ท่านคือราชาแห่ง rāyí (ความมั่งคั่ง/ความบริบูรณ์)
Mantra 9
सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥
แท้จริง โอ อัคนี มนุษย์ผู้ให้และถวายพิธีบูชายัญย่อมเป็นผู้มีโชค เป็นผู้ควรแก่การสรรเสริญ ขอให้เขา ด้วยความคิดอันสว่างไสว เป็นผู้ชนะ—ผู้ได้บรรลุ
Mantra 10
यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥
ผู้ใดที่ท่านยืนตรงอยู่เบื้องบนเพื่อพิธีบูชา (adhvara)—ผู้ซึ่งเรือนของเขาเจริญด้วยพลังแห่งวีรชน—ผู้นั้นย่อมบรรลุผล. ด้วยม้าอันทรงกำลังเขาย่อมเป็นผู้ได้มา; ด้วยพลังอันมุ่งหมาย ด้วยเหล่าวีรบุรุษ เขาย่อมชนะกิจที่พึงทำ และทำให้เป็นความสำเร็จจริง.
Mantra 11
यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥
ในเรือนของผู้ใด อัคนี (Agni) ตั้งรูปอันเรืองรองของตน และวางบทสรรเสริญ (stoma) ไว้—ผู้ซึ่งทรงไว้ซึ่งพรอันพึงปรารถนาทั้งปวง—ผู้นั้นทำให้เครื่องบูชา (havya) มีชีวิตชีวา และขับไล่พิษแห่งความแตกแยก.
Mantra 12
विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥
เพื่อฤๅษีผู้หยั่งรู้ (vipra) ผู้สรรเสริญท่าน ข้าแต่มหาฤทธิ์ ขอท่านจงเป็นผู้รวดเร็วที่สุดในทานทั้งหลาย. ขอจงทำให้ความอุปถัมภ์เป็นทิพย์ และสูงเกินมาตราของปุถุชน; ข้าแต่วสุ (Vasu) ขอจงให้ถ้อยคำของผู้รู้สำเร็จจริง.
Mantra 13
यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥
ผู้ใดบูชาอัคนี (Agni) ด้วยเครื่องบูชา หรือด้วยการนอบน้อมเคารพ—อัคนีผู้ทรงความสามารถสมบูรณ์—และเชื้อเชิญท่านด้วยถ้อยคำสรรเสริญ ผู้เรียกหาพลังเพลิงอันรวดเร็วสว่างโชติช่วงนั้น ย่อมนำแสงแห่งชัยชนะลงมา
Mantra 14
समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥
ปุถุชนผู้ถวายด้วยเชื้อไฟ และด้วยความมุ่งมั่นอันคมกล้า ผู้บูชาอทิติ (Aditi) ด้วยอำนาจแห่งสภาวะที่ตั้งมั่นเป็นระเบียบ (dhāman) ของตน—ผู้นั้นเป็นผู้มีสิริมงคลด้วยความคิดอันสว่างไสว และด้วยรัศมีของตนย่อมข้ามพ้นหมู่ชน ดุจผู้ข้ามพ้นสายน้ำ
Mantra 15
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥
โอ้อัคนี จงนำพลังอันรุ่งเรืองนั้นมาแก่เรา—พลังซึ่งด้วยมัน ท่านพิชิตได้ ณ ที่ประทับ แม้ผู้กลืนกิน—ศัตรูผู้ใดก็ตาม—และกดข่มความพิโรธของหมู่ชนอันยากจะยึดเหนี่ยวไว้
Mantra 16
येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥
ด้วยพลังนั้นที่วรุณะแลเห็น และมิตรากับอริยมันแลเห็น ด้วยพลังนั้นที่นาสัตยะคู่และภคะดำเนินไปในกิจอันชอบธรรม—ด้วยกำลังของท่านนั้น พวกเราผู้แสวงหาหนทางอันประเสริฐยิ่งในการพบทาง โดยได้รับการค้ำจุนด้วยความเป็นอินทระ ขอรับใช้และสถาปนาพิธีบูชาเถิด.
Mantra 17
ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥
แท้จริงแล้ว คนเหล่านั้นแลเป็นผู้สำรวมตน โออัคนี—เหล่าฤษีผู้ได้ตั้งท่านไว้ภายในตน เป็นผู้เห็นมนุษย์. เหล่าวิประทั้งหลาย โอเทวะ ได้สถาปนาท่าน ผู้มีเจตนาดีและศิลป์อันชอบธรรม.
Mantra 18
त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥
เขาทั้งหลายได้จัดเตรียมแท่นบูชาและเครื่องบูชาเพื่อท่านโดยแท้ โอไฟผู้เป็นสิริมงคลอันงดงาม; เขาทั้งหลายได้สถาปนาการคั้นโสมะเพื่อท่านในโลกสว่างไสวแห่งทิพย์. ผู้ใดวางความปรารถนา (กามะ) แห่งตนไว้ในท่าน ผู้นั้นย่อมชนะทรัพย์อันยิ่งใหญ่ด้วยพลังแห่งความบริบูรณ์.
Mantra 19
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥
เมื่อเราบูชาและอัญเชิญ อัคนี (Agni) ย่อมเป็นมงคลแก่เรา; การประทานก็เป็นมงคล โอ้ผู้เป็นสิริมงคล; ความดำเนินแห่งพิธียัญก็เป็นมงคล และถ้อยคำสรรเสริญก็เป็นมงคลด้วย
Mantra 20
भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥
ในศึกกับวฤตระ (Vṛtra) ขอทรงทำจิตของเราให้เป็นความดีอันเป็นมงคล เพื่อว่าในยามปะทะทั้งหลายเราจะมีชัย ขอทรงโค่นและเหยียดให้มั่นคงซึ่งหมู่ศัตรูอันมากมาย เพื่อว่าโดยความเกื้อหนุนของพระองค์ เราจักชนะได้
Mantra 21
ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥
ข้าพเจ้าสรรเสริญด้วยถ้อยคำซึ่งไฟที่มานุ (Manu) ได้ตั้งไว้ ซึ่งเหล่าเทพได้ให้เคลื่อนไปเป็นทูต เป็นผู้ดำเนินไม่รู้เหน็ดเหนื่อย ผู้ทรงฤทธิ์ยิ่งในพิธียัญ ผู้ขนส่งเครื่องบูชา
Mantra 22
तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥
แด่อัคนี (Agni) ผู้กรามคม ผู้เยาว์วัยนิรันดร์ผู้ส่องประกาย—ท่านจงขับบทสรรเสริญอันเร้าให้เกิดการบูชาและการถวายทาน; พระองค์ทรงก่อรูปพลังวีรบุรุษอันประเสริฐด้วยถ้อยคำสัตย์จริง; อัคนีผู้ถูกอัญเชิญด้วยเนยใส (ghṛta) อันบริสุทธิ์.
Mantra 23
यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥
เมื่ออัคนีถูกอัญเชิญด้วยเนยใส (ghṛta) พระองค์ทรงชูพลังอันกึกก้องขึ้นสูง และแผ่ลงต่ำด้วย—ดุจเจ้าอำนาจผู้เผยอาภรณ์อันเรืองรองของตน.
Mantra 24
यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥
พระองค์ผู้ขับเคลื่อนเครื่องบูชา ถูกมานุ (Manu) สถาปนาไว้—เทพผู้มีโอษฐ์หอมกรุ่น; พระองค์ทรงส่องสว่างบรรดาพรอันล้ำค่า. ผู้ประกอบยัญอันถูกนำทางอย่างดี ปุโรหิตผู้ถวายบูชา (hotṛ) เทพผู้เป็นอมตะ.
Mantra 25
यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥
หากว่า โอ อัคนี (Agni) แม้ท่านจะเป็นผู้มีความตาย และข้าจะเป็นผู้ไม่ตาย—โอ มิตรผู้ทรงฤทธิ์ โอ บุตรแห่งสหัส (Sahas) ผู้ถูกอัญเชิญด้วยเครื่องบูชา—ถึงกระนั้น ขอพันธะเกื้อกูลซึ่งกันและกันของเราจงมั่นคงไม่คลอนแคลน
Mantra 26
न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥
โอ ผู้ประเสริฐ ข้าจะไม่มอบท่านให้แก่คำกล่าวโทษอันเป็นศัตรู และจะไม่มอบให้แก่ภาวะแห่งความชั่วร้าย ขอผู้สรรเสริญของข้ามิให้ตกสู่ความหลงงง มิให้ตกอยู่ในที่อันไม่เหมาะ—โอ อัคนี (Agni) มิใช่ด้วยบาป
Mantra 27
पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥
ดุจบุตรของบิดาผู้ได้รับการค้ำจุนอย่างดีในเรือน ขอเครื่องบูชาของเรา (havis) จงก้าวไปถึงเหล่าเทพทั้งหลาย
Mantra 28
तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥
โอ อัคนี ด้วยความอุปถัมภ์ของท่านอันใกล้ที่สุดและสนิทที่สุด ขอให้ข้าพเจ้าผูกพันกับท่านด้วยความยินยอมอันเปรมปรีดิ์ โอ วสุ (พลังแห่งความอุดมบริบูรณ์) เสมอไป มนุษย์ผู้ต้องตายย่อมดำรงอยู่ได้ในท่ามกลางการประทับอยู่ของเทพะ.
Mantra 29
तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥
โอ อัคนี ด้วยกรตุ (krátu: เจตจำนงแห่งการกระทำอันสว่างไสว) ของท่าน ขอให้ข้าพเจ้าชนะได้; ด้วยทานของท่าน และด้วยบทสรรเสริญอันยืนยันของท่าน. เขาทั้งหลายเรียกท่านจริงแท้ว่าเป็นความคิดล่วงหน้าและคำปรึกษาอันเที่ยงตรง โอ วสุ; โอ อัคนี จงยินดีในการประทานแก่ข้าพเจ้าเถิด.
Mantra 30
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥
เขาย่อมก้าวไปข้างหน้า โอ อัคนี ด้วยความอุปถัมภ์ของท่านที่นำพลังวีรบุรุษมาให้; เขาย่อมข้ามพ้นด้วยผู้แบกพลังอันเป็นความอุดมบริบูรณ์—ผู้นั้นซึ่งท่านรับไว้เป็นสหาย และคลุมไว้ด้วยการคุ้มครองของท่าน.
Mantra 31
तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥
หยดเปลวเพลิงของท่านเป็นสีน้ำเงินเข้ม กึกก้องกังวาน; พลังแห่งปุโรหิตผู้ประกอบฤดูพิธี (ṛtvij) เมื่อถูกจุดแล้ว ย่อมตั้งเรี่ยวแรงลงในกิจการ. ท่านเป็นที่รักของอุษาส (Uṣas) ผู้เป็นอรุณอันยิ่งใหญ่; ท่านครองราชย์ท่ามกลางราตรีทั้งหลาย ในที่พักพิงทั้งปวง ในฐานะแสงอันเป็นที่รักของนางเหล่านั้น.
Mantra 32
तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥
เราทั้งหลายได้มาถึงเขาแล้ว โอ โสภาริส (Sobharis) เพื่อขอความคุ้มครอง—ตราสทัสยุ (Trāsadasyu) ผู้เป็นสมราฐา ผู้ครองเหนือทั้งปวง; ผู้มีกำลังพันเท่า ผู้มีชัยชนะอันดีและตั้งมั่นด้วยตนเอง.
Mantra 33
यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥
ในผู้นั้นเอง โอ อัคนี (Agni) ไฟอื่นๆ ทั้งหลายย่อมสถิตอยู่ ดุจนกสถิตในรัง. ดุจฤๅษีผู้มีแรงดลใจ (vipra) พลังอันรุ่งเรืองของเขาถูกตั้งไว้ท่ามกลางหมู่ชน เพื่อเพิ่มพูนอำนาจแห่งความเป็นเจ้า (kṣatra) ของท่านให้ไพบูลย์.
Mantra 34
यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥
โอ้เหล่าอาทิตยะ ผู้ปราศจากเล่ห์กล ผู้ใดที่ท่านทั้งหลายพาข้ามไปสู่ฝั่งไกล—คือมนุษย์ผู้ต้องตายผู้นั้น—โอ้ผู้ให้ทานอันดี เพื่อบรรดาผู้ทรงอำนาจทั้งปวงผู้แสวงหาความกว้างใหญ่ ท่านทั้งหลายทรงค้ำจุนเขาไว้
Mantra 35
यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्त्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥
ท่านทั้งหลายคือราชา โอ้ผู้ทรงพลังผู้ค้ำจุนหมู่ชน ผู้สถิตและครองอยู่ท่ามกลางเผ่าพันธุ์มนุษย์ ขอให้เราทั้งหลายเป็นสหายของท่านโดยแท้—โอ้ วรุณะ มิตร อริยมน—ผู้ดำเนินไปบนทางรถแห่ง ṛta (สัจจะ-ระเบียบ)
Mantra 36
अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥
ตราสทัสยุ แห่งสายปอรุคุตสะ ได้มอบหญิงสาวห้าสิบคนแก่ข้าพเจ้า เขาผู้เอื้อเฟื้อยิ่ง—ผู้สูงศักดิ์ ผู้เป็นเจ้าแห่งผู้สัตย์จริง
Mantra 37
उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥
และเพื่อข้าพเจ้า เพื่อผู้เป็นที่รักสองคนของข้าพเจ้า พระองค์ได้ตั้งที่พำนักอันเป็นมงคลไว้เหนือทุควาน (Tugvan) ศยาวะ (Śyāva) ได้เป็นผู้นำของ “สามชุดแห่งเจ็ดสิบ” และเป็นวสุ (Vasu) ผู้เป็นเจ้าแห่งทานอันส่องประกายทั้งหลาย
Agni is the main focus—especially as the carrier and leader of the oblation—though the hymn also assumes the supportive presence of other gods who receive the offering through him.
“Bhadra” means auspicious, gracious, and beneficial. The hymn blesses the whole sacrificial process—fire, giving, the rite’s movement, and the praises—so the ritual becomes a channel of well-being.
Parts of Mandala 8 often include dānastuti, praising patrons and recalling gifts. This reflects how Vedic ritual linked divine worship with communal support, generosity, and remembered benefactors.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.