Rig Veda Sukta 19
Mandala 8Sukta 1937 Mantras

Sukta 19

Sukta 8.19

Devata

Agni (implied as carrier/leader of the oblation), supported by the gods

ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਵਾਹਕ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ “ਚਲਾਉਂਦੇ/ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ” ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਭੇਟ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹੇ। ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ, ਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਭਦ੍ਰ’—ਸ਼ੁਭ—ਕਹਿ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਿਤੁਅਲ ਗਤੀ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ-ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵੱਲ ਇਹ ਦਾਨਸਤੁਤੀ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਫਲ ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯਜਮਾਨ/ਪੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਨਾਮ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Recitation with translationRig Veda 8.19

Mantras

Mantra 1

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ—ਹਵ੍ਯ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਕ, ਸਨਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੇਤਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਹਵਿ ਨੂੰ ਦੇਵਤ੍ਰ ਲੋਕ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਵਿਭੂਤਰਾਤਿ, ਚਿਤ੍ਰਸ਼ੋਚਿਸ਼, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਕ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ; ਇਸ ਮੇਧ ਲਈ, ਇਸ ਸੋਮ੍ਯ ਕਰਮ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਭਰੀ, ਅਧ੍ਵਰ ਲਈ ਪੂਰਵ੍ਯ (ਪੁਰਾਤਨ) ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆ।

Mantra 3

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥

ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ; ਦੇਵ, ਦੇਵਤ੍ਰਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮਰ ਹੋਤਾਰ; ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਸੁਚੱਜੀ ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਕਾਰਗਰ ਕਰ।

Mantra 4

ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥

ਊਰਜ ਦਾ ਨਪਾਤ—ਸੁਭਾਗਾ, ਸੁਦੀਪਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਲੌ ਵਾਲਾ ਅਗਨਿ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਆਪਃ (ਜਲ-ਦੇਵਤਿਆਂ) ਦਾ ਸੁਮਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਵਾਂਗ ਉਤਰਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਜਿਤਵਾ ਦੇਵੇ।

Mantra 5

यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ, ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ, ਵੇਦ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦਾ ਸ੍ਵਧ੍ਵਰ ਯਜ੍ਞ ਆਪ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਋ਜੂ ਹੈ—ਉਹ ਅਗਨਿ ਦੀ ਋ਤ-ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 6

तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥

ਉਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਯਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਉਮਨਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਕ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਤ੍ਯਕ੍ਰਿਤ—ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਹੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ।

Mantra 7

स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥

ਹੇ ਸਹਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਊਰਜਾ ਦੇ ਪਤੀ! ਤੇਰੇ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੁਅਗਨੀ—ਸ਼ੁਭ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ—ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋਈਏ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਵੀਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਹੀਂ।

Mantra 8

प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਗਨੀ ਅਤਿਥੀ ਵਾਂਗ ਸੁਆਗਤਯੋਗ, ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸਨੇਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਰਥ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੇਮ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ—ਅਤੇ ਸਾਧੁ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਰਯਿ—ਸਾਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ—ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।

Mantra 9

सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧ੍ਵਰ—ਯਜ੍ਞ—ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸੋਚਾਂ—ਦੁਆਰਾ ਸਨਿਤਾ ਬਣੇ—ਵਿਜੇਤਾ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਹੋਵੇ।

Mantra 10

यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥

ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਅਧਵਰ (ਯਜਨ) ਲਈ ਊਰਧਵ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਵੀਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤਿਕਰਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਵਿਪਨ੍ਯੁ (ਉਤਕਟ ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਨਾਲ, ਸ਼ੂਰ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ—ਸਾਕਾਰ—ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 11

यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਅਗਨੀ ਆਪਣਾ ਤੇਜਸਵੀ ਵਪੁ (ਰੂਪ) ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ) ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰ੍ਯ (ਸਾਰੇ ਵਾਂਛਿਤ ਵਰ) ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਹਵ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਤ, ਜੀਵੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਭੇਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥

ਹੇ ਸਹਸਨ ਯਹੋ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ), ਜੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਤਿ (ਦਾਨਾਂ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ। ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਦੇਵਮਯ ਅਤੇ ਮਰਤ੍ਯ ਮਾਪ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕਰ; ਹੇ ਵਸੁ, ਵਿਵਿਦੁਸ਼ (ਜਾਣਨਹਾਰ) ਦੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ।

Mantra 13

यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥

ਜੋ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਹਵ੍ਯ-ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ-ਰੂਪ ਆਦਰ ਨਾਲ—ਸੁਦਕ੍ਸ਼ਮ (ਸਰਬਥਾ ਸਮਰੱਥ) ਅਗਨਿ ਨੂੰ—ਸੇਵਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਿਰਾ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਵਾਜਿਰ-ਸ਼ੋਚਿਸ਼ (ਵੇਗਵਾਨ, ਜ੍ਵਲੰਤ ਤੇਜ) ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੈ-ਪ੍ਰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 14

समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਸਮਿਧਾ (ਇੰਧਨ) ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਿਤੀ (ਤੀਖ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤਾ) ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਾਮਭਿਃ (ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਅਵਸਥਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਧੀਭਿਃ (ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਮਯ ਵਿਚਾਰਾਂ) ਨਾਲ ਸੁਭਗ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨੈਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਤੇਜਾਂ) ਨਾਲ ਜਨਾਂ ਅਤੀ (ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ) ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਦ੍ਨਃ ਇਵ (ਜਲ ਵਾਂਗ) ਪਾਰ ਲੰਘਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 15

तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥

ਹੇ ਅਗਨਿ, ਉਹ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਬਲ) ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਦਨੇ (ਆਸਨ/ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਤ੍ਰਿਣ (ਭੱਖਣਹਾਰ, ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਸ਼ਤ੍ਰੁ) ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਜਨਸ੍ਯ (ਲੋਕਾਂ ਦੇ) ਦੂਢ੍ਯਃ (ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਿਆ) ਮਨ੍ਯੁ (ਕ੍ਰੋਧ) ਨੂੰ ਵੀ।

Mantra 16

येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥

ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਅਰ੍ਯਮਨ ਵੀ; ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਾਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਭਗ ਆਪਣੇ ਋ਤ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੀ ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਾਰਗ-ਵਿੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ, ਇੰਦਰਤ੍ਵ ਨਾਲ ਆਸਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਰਚੀਏ।

Mantra 17

ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ! ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯ (ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ) ਹਨ—ਉਹੀ ਰਿਸ਼ੀ-ਵਿਪ੍ਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨ੍ਰੁਚਕ੍ਸ਼ਸ (ਮਨੁੱਖ-ਦਰਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ) ਵਜੋਂ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ! ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਸੁਯਜ੍ਞ-ਕੁਸ਼ਲ) ਤੈਨੂੰ ਵਿਪ੍ਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 18

त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥

ਹੇ ਸੁਭਗ ਅਗਨੀ! ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੇਦੀ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਦਿਵਿ (ਉਜਲੇ ਲੋਕਾਂ) ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ-ਸਵਨ—ਆਨੰਦ-ਰਸ ਦਾ ਪੀੜਨ—ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਜਾਂ (ਪੋਸ਼ਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਧਨ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਾਮ (ਅੰਦਰਲੀ ਇੱਛਾ) ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 19

भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਗਨੀ ਭਦ੍ਰ ਹੈ; ਹੇ ਸੁਭਗ, ਦਾਨ—ਰਾਤਿ ਭਦ੍ਰ ਹੈ; ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਅਧ੍ਵਰ ਭਦ੍ਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀਆਂ—ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਵੀ ਭਦ੍ਰ ਹਨ।

Mantra 20

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥

ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਤੂਰ੍ਯੇ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ—ਸਾਡਾ ਮਨ ਭਦ੍ਰ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਬਹੁਤੇ ਵੈਰੀ-ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਥੱਲੇ ਪਾ; ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀਆਂ ਅਭਿਸ਼ਟੀਆਂ—ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ—ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ।

Mantra 21

ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥

ਮੈਂ ਗਿਰਾ—ਵਾਣੀ ਨਾਲ—ਮਨੂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ, ਅਥੱਕ ਗਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੈ। ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ—ਆਹੁਤੀ ਢੋਣ ਵਾਲਾ।

Mantra 22

तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥

ਤੀਖੇ-ਜੰਭ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਤੇ ਦਿਪਤਿਮਾਨ ਅਗਨੀ ਲਈ ਗਾਇਕ ਅਰਪਣ-ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰੇ। ਜੋ ਸੂਨ੍ਰਤਾ—ਸੱਚੇ ਬਚਨਾਂ—ਨਾਲ ਸੁਵੀਰ੍ਯ, ਉੱਤਮ ਵੀਰ-ਬਲ ਘੜਦਾ ਹੈ; ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਆਹੁਤ ਕੀਤਾ ਅਗਨੀ।

Mantra 23

यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥

ਜਦੋਂ ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਆਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਗਨੀ ਆਪਣੀ ਗੂੰਜਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੀ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਅਸੁਰ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾ ਵਸਤ੍ਰ (ਨਿਰ੍ਣਿਜ) ਵਿਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।

Mantra 24

यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥

ਜੋ ਹਵ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ—ਸੁਗੰਧਿਤ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਦੇਵ—ਉਹ ਵਾਰ੍ਯ, ਅਮੋਲ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਵਧ੍ਵਰ, ਸੁਮਾਰਗ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ; ਹੋਤ੍ਰ, ਅਰਪਣ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ—ਅਮਰ ਦੇਵ।

Mantra 25

यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥

ਹੇ ਅਗਨੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਮਰਤ੍ਯ ਹੋ ਜਾਵੇਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਮਰਤ੍ਯ—ਹੇ ਮਿਤ੍ਰਮਹੋ, ਹੇ ਸਹਸ ਦੇ ਸੂਨੁ, ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਿਤ—ਤਾਂ ਵੀ ਪਰਸਪਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਸਾਡਾ ਬੰਧਨ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।

Mantra 26

न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥

ਹੇ ਵਸੁ ਅਗਨੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਰੋਪਣ (ਅਭਿਸ਼ਸ੍ਤਿ) ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਾਂਗਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਾਪਤ੍ਵ ਲਈ। ਮੇਰਾ ਸਤੋਤਾ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਵੇ, ਦੁৰ্হਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਹੇ ਅਗਨੇ, ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ।

Mantra 27

पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥

ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪਾਲਿਤ, ਸਾਡਾ ਹਵਿਃ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।

Mantra 28

तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੀਆਂ ਤੇ ਅੰਤਰੰਗ ਊਤੀਆਂ (ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਭਰੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਾਂ, ਹੇ ਵਸੁ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ)। ਸਦਾ ਮਰਤ੍ਯ ਦੇਵ ਦੇ ਸਾਨ্নਿਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Mantra 29

तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਕਰਮ-ਇੱਛਾ) ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਿੱਤਾਂ; ਤੇਰੀਆਂ ਰਾਤੀਆਂ (ਦਾਨ-ਭੇਟਾਂ) ਅਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀਆਂ (ਸਤੁਤੀ-ਆਸ਼ੀਰਵਚਨ) ਨਾਲ। ਹੇ ਵਸੁ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਮਤੀ (ਪੂਰਵ-ਵਿਚਾਰ, ਯੁਕਤ ਸਲਾਹ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਹರ್ಷ ਕਰ।

Mantra 30

प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਊਤੀਆਂ ਨਾਲ—ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਵੀਰਾਂ ਨਾਲ—ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਵਾਜਭਰਮਾਂ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਬਲ ਦੇ ਵਾਹਕਾਂ) ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਸਖਿਆ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

Mantra 31

तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਜਵਾਲਾ-ਬਿੰਦੂ ਨੀਲ-ਘਨ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ; ਰਿਤ੍ਵਿਜ (ਯਜਨੀ ਪੁਰੋਹਿਤ) ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ; ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ-ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਜੋਂ ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 32

तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥

ਹੇ ਸੋਭਰਯੋ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ—ਸਮਰਾਟ ਤ੍ਰਾਸਦਸ੍ਯੁ ਕੋਲ; ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ-ਗੁਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Mantra 33

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹੋਰ ਅਗਨੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ—ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਪੋ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ) ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ (ਆਧਿਪਤ੍ਯ ਦੇ ਬਲ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 34

यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥

ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯੋ, ਅਦ੍ਰੁਹ (ਬਿਨਾ ਕਪਟ) ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਲੰਘਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ—ਹੇ ਸੁਦਾਨਵੋ (ਚੰਗੇ ਦਾਤੇ), ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਮਘੋਨਾਂ (ਮਹਾਨ/ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

Mantra 35

यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्त्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਚਰਸ਼ਣੀਸਹ (ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ) ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰ੍ਯਮਨ—਋ਤ (ਸੱਚ-ਵਿਵਸਥਾ) ਦੇ ਰਥ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ ਬਣੀਏ।

Mantra 36

अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥

ਪੌਰੁਕੁਤ੍ਸ੍ਯ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਵਧੂਆਂ (ਕਨਿਆਵਾਂ) ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਅਤਿ ਉਦਾਰ, ਆਰ੍ਯ (ਉੱਚ) ਸਤ੍ਪਤਿ (ਸੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ) ਹੈ।

Mantra 37

उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥

ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ, ਤੁਗਵਨ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੁਵਾਸ—ਸ਼ੁਭ ਨਿਵਾਸ—ਟਿਕਾਇਆ। ਤਿੰਨ ਸੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਆਵ ਨੇਤਾ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਵਸੁ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋਇਆ।

Frequently Asked Questions

Agni is the main focus—especially as the carrier and leader of the oblation—though the hymn also assumes the supportive presence of other gods who receive the offering through him.

“Bhadra” means auspicious, gracious, and beneficial. The hymn blesses the whole sacrificial process—fire, giving, the rite’s movement, and the praises—so the ritual becomes a channel of well-being.

Parts of Mandala 8 often include dānastuti, praising patrons and recalling gifts. This reflects how Vedic ritual linked divine worship with communal support, generosity, and remembered benefactors.

Ask anything about Sukta 19 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play