Sukta 19

Mantra 1

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यं ऊर्ध्वं नयन्ति ॥

Mantra 2

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥

विप्र, विभूतरातिं चित्रशोचिषं यन्तुरम् अग्निम् ईळिष्व । अस्य मेधस्य सोम्यस्य च सोभरे, अध्वराय पूर्व्यं प्र नय ॥

Mantra 3

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥

यजिष्ठं त्वा ववृमहे—देवं देवत्रा होतारम् अमर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुकृतुं समिद्धिं कुरु ॥

Mantra 4

ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥

ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदीतिं श्रेष्ठशोचिषम् अग्निं वयं स्तुमः। स नः दिवि मित्रस्य वरुणस्य च प्रसादं, अपामपि सुम्नं—शान्ति-पूर्णतारूपं कल्याणम्—यक्षतु।

Mantra 5

यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥

यः समिधा आहुत्या वेदेन च अग्निं सेवते, यो नमसा ददाति—यस्य स्वध्वरो यज्ञः स्ववशो ऋजुश्च—स अग्नेः अन्तःस्थितां ऋत-रक्षां प्रविशति।

Mantra 6

तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥

तस्येदश्ववन्तोऽशवो रंहयन्ते; तस्य यशो द्युम्नितमं भवति। न तं कुतश्चन अंहो देवकृतं न मर्त्यकृतं नशति।

Mantra 7

स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥

हे सहसः सूनो, ऊर्जां पते अग्ने! तवाग्निभिः वयं स्वग्नयः स्याम। त्वम् अस्मभ्यं सुवीरः दाता भव—सहायेन अस्मयुः, अस्मान् प्रति सर्वथा प्रवृत्तः।

Mantra 8

प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥

प्रशंस्यमानोऽग्निरतिथिरिव स्वागतो भवति, मित्र इव सख्यं दधाति; रथ इव प्रगतिवाहकत्वेन वेद्यः। त्वयि क्षेमाणि निहितानि, साधवश्च सिद्धयः; त्वं रयीणां राजा—अस्माकं पूर्णतासम्पदाम् अधिपतिः।

Mantra 9

सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥

सत्यं हि, हे अग्ने, यो मर्त्यो दाश्वान् अध्वरं यज्ञं च ददाति, स सुभगः भवति; स प्रशंस्यः। स धियाभिः—प्रकाशिताभिः—सनिता भवतु, जयी प्राप्ता च।

Mantra 10

यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥

यस्मै त्वम् ऊर्ध्वोऽध्वराय तिष्ठसि—यस्य क्षयः वीरैः वर्धते—स एव साधते। स अर्वद्भिः सनिता भवति; स विपन्युभिः, स शूरैः सह कृतं कर्म जयति, साधयति च।

Mantra 11

यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥

यस्यान् गृहेऽग्निः स्वं वपुः स्थापयति स्तोमं च निधत्ते—स विश्ववार्यः सर्वकाम्यवरधारकः। स हव्याः वेविषत्, विषं च (द्वेष-विभेदजन्यं) अपहन्ति।

Mantra 12

विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥

विप्रस्य वा स्तुवतः, हे सहसः, रातिषु त्वं मक्षूतमः भव। अवः देवं कृत्वा मर्त्यस्योपरि स्थापय; हे वसो, विदुषो वचः समापय, पूरय च।

Mantra 13

यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥

योऽग्निं हव्यदातिभिर्वा नमोभिर्वा सुदक्षम् आविवासति, गिरा वा वाजिरशोचिषम् आह्वयति; स विजयीं ज्योतिम् अवतरयति।

Mantra 14

समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥

समिधा यो निशित्या दाशत्, यो धामभिरदितिम् अर्पयति स मर्त्यः; स धीभिः सुभगः, द्युम्नैर्जनान् अति तरति, उद्न इव तारिषत्।

Mantra 15

तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥

तदग्ने द्युम्नम् आ भर, येन त्वं सदने कञ्चिदप्यत्रिणं सासह्य जयसि, जनस्य च दूढ्यं मन्युम्।

Mantra 16

येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥

येन शक्त्या वरुणो मित्रोऽर्यमा च पश्यन्ति, येन नासत्यौ भगश्च स्वकर्मणि प्रवर्तन्ते—तया तव शवसा, हे इन्द्र, इन्द्रत्वेनोताः वयं गातुवित्तमाः सन्तः त्वां परिचर्यामः, यज्ञं च विधेम।

Mantra 17

ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥

ते घेदग्ने स्वाध्याः—ये त्वां विप्राः स्वान्तः नृचक्षसं निधधिरे। हे देव सुक्रतो, विप्रासः त्वां सुमनसः सुकौशलस्य च देवतां प्रतिष्ठापयन्ति।

Mantra 18

त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥

हे सुभग अग्ने, ते इद् ते वेदिं च आहुतिं च अकल्पयन्; दिवि ते सोमसवनं, आनन्दस्य स्रवणं, चक्रिरे। ते इद् वाजैः महद्धनं जिग्युः—ये त्वयि कामं न्येरिरे।

Mantra 19

भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥

आहूतो नोऽग्निर्भद्रो भवतु; भद्रा रातिः, हे सुभग; भद्रोऽध्वरः, भद्राश्चोत प्रशस्तयः।

Mantra 20

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येन समत्सु सासहाम। अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेम तेऽभिष्टिभिः।

Mantra 21

ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥

ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे; यजिष्ठं हव्यवाहनम्।

Mantra 22

तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥

तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते गायस्य प्रयोऽग्नये गीयते। यः सूनृताभिः सुवीर्यं पिंशते, स घृतेभिराहुतोऽग्निः।

Mantra 23

यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥

यदा घृतेभिराहुतोऽग्निर्वाशीम् उच्चाव च भरति, असुर इव निर्णयं प्रकाशयन्।

Mantra 24

यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥

यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देवः सुगन्धिना मुखेन, स वार्याणि विवासते। स्वध्वरो होता देवोऽमर्त्यः।

Mantra 25

यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥

हे अग्ने, यदि त्वं मर्त्यो भवेस् अहं चामर्त्यः, हे मित्रमहो, हे सहसः सूनो, आहुत्या आहूत—तथापि नौ परस्पर-सहायस्य बन्धनं दृढं तिष्ठतु।

Mantra 26

न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥

हे वसो, न त्वाम् अभिशस्तये रासीय; न पापत्वायापि। मम स्तोता नातीव भ्रमं गच्छेत्, न च दुर्हितः स्यात्—हे अग्ने, न पापया।

Mantra 27

पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥

यथा पितुः पुत्रः सुभृतो दुरोणे, तथा अस्माकं हविः देवान् प्रति प्र एतु।

Mantra 28

तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥

हे अग्ने, तव नेदिष्ठाभिरन्तमाभिरूतिभिः अहं जोषमा वसो त्वया सचेयम्। सदा देवस्य सान्निध्ये मर्त्यः वसतुं शक्नोति।

Mantra 29

तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥

हे अग्ने, तव क्रत्वा सनेयम्; तव रातिभिः तव प्रशस्तिभिश्च। त्वामेवाहुः प्रमतिं वसो—पूर्वचिन्तां सम्यक्परामर्शं च; हे अग्ने, मम दातवे हर्षस्व।

Mantra 30

प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥

हे अग्ने, तव ऊतिभिः सुवीराभिः सः प्र तिरते; वाजभर्मभिः अतितरति—यस्य त्वं सख्यम् आवरः, स्वया रक्षया च आच्छादितवानसि।

Mantra 31

तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥

तव द्रप्सो नीलवान् वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥

Mantra 32

तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥

तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥

Mantra 33

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥

Mantra 34

यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥

हे आदित्याः, अद्रुहः सन्तो यं मर्त्यं पारं नयथ दूरं तीरम्; हे सुदानवः, मघोनां विश्वेषां महत्त्वकामानां हिताय तं धारयथ, पालयथ।

Mantra 35

यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्त्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥

यूयं राजानः, हे चर्षणीसहः, मानुषान् अनु क्षयन्तः। हे वरुण-मित्रार्यमन्, ऋतस्य रथ्याः सन्तो वयं ते वः स्याम—सखायः, सहचराः।

Mantra 36

अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥

पौरुकुत्स्यः त्रासदस्युः मे पञ्चाशतं वधूनां ददौ—स मंहिष्ठः आर्यः सत्पतिः।

Mantra 37

उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥

उत मे प्रयियोर्वयियोः तुग्वनि अधि सुवास्त्वा (अधत्त)। तिसृणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता अभवत्; वसुः, दियानां पतिः।