Sukta 19

Mantra 1

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥

তঁক গূৰ্ধা-উত্থিত বলৰে দেৱসকলে আগবঢ়াই দিলে—হব্য-বাহক দেৱক, ঋত-পথে গমনকাৰী অমৰতিনেতাক; আৰু দেৱলোকমুখী জগতলৈ হৱি উৰ্ধ্বলৈ উঠাই নিলে।

Mantra 2

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥

হে বিপ্ৰ, বিভূতৰাতি, চিত্ৰশোচিষ, যাত্ৰাৰ নিশ্চিত নিয়ন্তা অগ্নিক ইড়িষ্ব। এই মেধা-যজ্ঞৰ, এই সোম্য কৰ্মৰ বাবে, হে সোভৰে, অধ্বৰাৰ্থে পূৰ্ব্য শক্তিক আগবঢ়া।

Mantra 3

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥

আমি তোমাক বাছি লওঁ—যজিষ্ঠ, দেৱ, দেৱলোকমুখী অমৰ হোতা অগ্নিক; এই আমাৰ যজ্ঞৰ বাবে সুক্ৰতু (সৎ-সংকল্প-শক্তি) ফলপ্ৰসূ কৰ।

Mantra 4

ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥

ঊৰ্জাৰ নপাৎ—সুভগ, সুদীপ্ত, শ্ৰেষ্ঠ শোচিষ্মান অগ্নিক আমি স্তৱ কৰোঁ। স নঃ দিৱি মিত্ৰ-বৰুণস্য অনুগ্ৰহং, আৰু আপাম্ (আপঃ) অনুকম্পাং—শান্তি-পূৰ্ণতা ৰূপে অৱতীৰ্ণ সুম্নং—জয় কৰি আনক।

Mantra 5

यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥

যি মৰ্ত্য সমিধা, আহুতি, আৰু বেদেৰে অগ্নিক সেৱা কৰে, আৰু নমসাৰে দান কৰে—যাৰ স্বধ্বৰ যজ্ঞ স্ব-নিয়ন্ত্ৰিত আৰু ঋজু—সেইজন অগ্নিৰ অন্তঃস্থিত ঋত-ৰক্ষাত প্ৰৱেশ কৰে।

Mantra 6

तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥

তস্য অশ্বৱন্তঃ আশৱঃ ৰংহয়ন্তে; তস্য যশঃ দ্যুম্নিতমং ভৱতি। ন তম্ অংহঃ দেবকৃতং কুতশ্চন, ন মর্ত্যকৃতং—কদাচিৎ নশতি।

Mantra 7

स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥

হে সহসৰ পুত্ৰ, ঊৰ্জাৰ অধিপতি অগ্নি! তোমাৰ অগ্নিসকলৰ দ্বাৰা আমি সঠিক অগ্নিময় হ’ম। তুমি আমাৰ বাবে সুৱীৰ্য দানকাৰী হওঁক—সহায়সহ সম্পূৰ্ণৰূপে আমাৰ দিশে মুখ কৰা।

Mantra 8

प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥

প্ৰশংসিত হ’লে অগ্নি অতিথিৰ দৰে স্বাগতম, মিত্ৰৰ দৰে সখ্য; ৰথৰ দৰে গতি-বাহক ৰূপে জনাজাত। তোমাতেই ক্ষেম—নিশ্চিত নিৰাপত্তা—আছে, আৰু সাধু সিদ্ধিসকল; তুমি ৰয়ীসমূহৰ ৰজা—আমাৰ পূৰ্ণতা-সম্পদৰ অধিপতি।

Mantra 9

सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥

সত্যই, হে অগ্নি, যি মৰ্ত্য দান কৰে আৰু অধ্বৰ যজ্ঞ অৰ্পণ কৰে, সি সুভগ—সৌভাগ্যবান হয়; সি প্ৰশংসাৰ যোগ্য। সি ধীসমূহেৰে—আলোকিত বুদ্ধিৰে—সনিতা হওঁক, অৰ্জনকাৰী, লাভকাৰী।

Mantra 10

यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥

যাৰ বাবে তুমি যজ্ঞৰ বাবে ঊৰ্ধ্ব হৈ থিয় দিয়া—যাৰ গৃহ বীৰ্য-বীৰসন্তানত বৃদ্ধি পায়—সেইজন সিদ্ধি লাভ কৰে। বলবান অশ্বসমূহে সৈতে সি লাভকাৰী হয়; উদ্যমী শক্তিসমূহে সৈতে, বীৰসকলৰ সৈতে, সি কৰণীয় কৰ্ম সম্পন্ন কৰি বাস্তৱ কৰে।

Mantra 11

यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥

যাৰ গৃহত অগ্নি নিজৰ দীপ্ত ৰূপ স্থাপন কৰে আৰু স্তোত্ৰও স্থাপন কৰে—যি সকলো কাম্য বৰ দান ধৰি ৰাখে—সেইজন হব্যসমূহক সজীৱ কৰি তোলে আৰু বিভেদৰ বিষ দূৰ কৰে।

Mantra 12

विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥

হে সহসশালী (বলবান) জন, তোমাক স্তৱ কৰা ঋষিৰ বাবে দানত তুমি সৰ্বাধিক ক্ষিপ্ৰ হওঁ। সহায়ক শক্তিক দেৱীয় কৰি, মৰ্ত্য-মাপৰ ওপৰত স্থাপন কৰা; হে বসু, জ্ঞানীৰ বাক্য পূৰ্ণ কৰা।

Mantra 13

यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥

যি জন হব্য-দানসমূহেৰে, বা নমস্কাৰ-কৰ্মেৰে অগ্নিক সেৱা কৰে—সু-দক্ষ, সম্পূৰ্ণ সক্ষম অগ্নিক—আৰু গিৰা (বাণী)ৰে সেই বাজিক, শোচিষ্মান (জ্বলন্ত) শক্তিক আহ্বান কৰে; সি বিজয়ী জ্যোতি অৱতৰণ কৰায়।

Mantra 14

समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥

যি মৰ্ত্য সমিধা (কাঠি)ৰে আৰু তীক্ষ্ণ উদ্যমেৰে দান কৰে, যি নিজৰ ধামসমূহেৰে (স্থিত-শক্তিসমূহেৰে) অদিতিক অৰ্পণ কৰে—সেই জন ধী (প্ৰজ্ঞা)ৰে শুভগ; সি দ্যুম্ন (জ্যোতি-গৌৰৱ)সমূহেৰে জনসমূহৰ ওপৰেৰে পাৰ হয়, যেন পানীৰ ওপৰেৰে পাৰ হোৱা।

Mantra 15

तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥

হে অগ্নি, সেই দ্যুম্ন (জ্যোতি-শক্তি) আমালৈ আন, যাৰ দ্বাৰা তুমি সদনে (আসনত) কোনো অত্রিণ (ভক্ষক/শত্রু)কো পৰ্যন্ত দমন কৰ; আৰু জনতাৰ দৃঢ়-ধৃত মন্যু (ক্ৰোধ)কো।

Mantra 16

येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥

যে শক্তিৰে বৰুণে দৃষ্টি কৰে, মিত্ৰে আৰু অৰ্যমাই, যাৰ দ্বাৰা নাসত্যদ্বয় আৰু ভগ সঠিক কৰ্মত প্ৰবৃত্ত হয়—সেই তোমাৰ বলৰ দ্বাৰাই, হে ইন্দ্ৰ, ইন্দ্ৰত্বে সমর্থিত আমি, উত্তম পথ-অন্বেষীসকল, তোমাক সেৱা কৰি যজ্ঞ-কৰ্ম সম্পাদন কৰোঁ।

Mantra 17

ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥

হে অগ্নি, সেয়াই নিশ্চয় স্বাধীন—সেই ঋষিসকল, যিসকলে তোমাক অন্তৰত স্থাপন কৰিছে নৰচক্ষস, মানুহৰ দ্ৰষ্টা ৰূপে। হে দেব, সুক্রতু, প্ৰেরিত বিপ্ৰসকলে তোমাক—সৎ-ইচ্ছা আৰু সঠিক কৌশলৰ দেবতাক—স্থাপন কৰে।

Mantra 18

त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥

হে সুভগ অগ্নি, তেওঁলোকে নিশ্চয় তোমাৰ বাবে বেদী আৰু আহুতি সাজিছে; দীপ্ত লোকসমূহত তোমাৰ বাবে সোম-সৱন, আনন্দৰ নিসৰণ, স্থাপন কৰিছে। তেওঁলোকে বাজিক শক্তিসমূহেৰে মহৎ ধন জয় কৰে—যিসকলে নিজৰ কামনা-আত্মাৰ আকাঙ্ক্ষা তোমাত নিবেদন কৰি স্থাপন কৰিছে।

Mantra 19

भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥

আহুতি দিয়া আহ্বান কৰিলে আমাৰ অগ্নি ভদ্ৰ; হে সৌভাগ্যৱান, দান-ৰাতিও ভদ্ৰ; যজ্ঞৰ অধ্বৰ-গতি ভদ্ৰ, আৰু প্ৰশস্তি-স্তোত্ৰসমূহো ভদ্ৰ।

Mantra 20

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥

বৃত্ৰ-তূৰ্য্যৰ যুঁজত আমাৰ মন ভদ্ৰ কৰি দিয়া—যেনে সংঘৰ্ষসমূহত আমি জয়ী হওঁ। বহু শত্রু-দলক অৱনমিত কৰি দৃঢ়ভাৱে বিস্তাৰ কৰা; তোমাৰ অভিষ্টি-সহায়েৰে আমি বিজয় লাভ কৰোঁ।

Mantra 21

ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥

মই গিৰা-বাণীৰে মনুৰ স্থাপিত অগ্নিক ঈলন কৰোঁ—যাক দেৱতাসকলে দূত, অক্লান্ত গমনকাৰী ৰূপে প্ৰেৰণ কৰিলে; যজ্ঞত সৰ্বাধিক যজিষ্ঠ, হব্য-বাহন।

Mantra 22

तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥

তীক্ষ্ণ-চোয়াল, চিৰ-তৰুণ, দীপ্তিমান অগ্নিৰ বাবে—গায়ৰ প্ৰেৰিত নিবেদন-উদ্দীপনা তুমি গাওঁ। যি সত্যবাণীৰে সু-বীৰ্য (নবীৰ-শক্তি) গঢ়ে, সেই অগ্নি ঘৃত-আহুতিত আহ্বানিত।

Mantra 23

यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥

যেতিয়া ঘৃত-আহুতিত অগ্নিক আহ্বান কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ নিজৰ গম্ভীৰ-ধ্বনিময় শক্তি ওপৰলৈও তললৈও বহন কৰে—এজন অসুৰ-সদৃশ অধিপতি যেন নিজৰ দীপ্ত বস্ত্ৰ প্ৰকাশ কৰে।

Mantra 24

यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥

যি হব্যসমূহক গতি দিয়ে তোলে, মনুৰে স্থাপিত—সুগন্ধ-মুখ দেৱ; তেওঁ মূল্যবান বৰসমূহ দীপ্ত কৰে। সু-পথে চালিত যজ্ঞকাৰ, হোতা—অমৰ দেৱ।

Mantra 25

यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥

হে অগ্নি, যদি তুমি মর্ত্য হওঁতা আৰু মই অমর্ত্য হওঁ—হে মিত্রমহো, হে সহসৰ পুত্ৰ, আহুতিদ্বাৰা আহ্বানিত—তথাপি আমাৰ পৰস্পৰ-সহায়ৰ বন্ধন দৃঢ় হৈ থাকক।

Mantra 26

न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥

হে বসু (সুজন), বৈৰী অভিযোগৰ বাবে মই তোমাক কেতিয়াও সঁপিম নোৱাৰোঁ; ন পাপত্বলৈও। মোৰ স্তোতা বিভ্ৰমত নপৰক, ন দুৰৱস্থাত পৰক—হে অগ্নি, পাপৰ দ্বাৰা নহয়।

Mantra 27

पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥

পিতাৰ পুত্ৰ যেন গৃহত সুপোষিত, তেনেকৈ আমাৰ হৱিঃ দেবতাসকললৈ আগবাঢ়ক।

Mantra 28

तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ অতি নিকটতম আৰু অন্তৰঙ্গ ঊতিসমূহৰ দ্বাৰা মই আনন্দ-সম্মতিত তোমাৰ সৈতে সংযুক্ত হওঁ, হে বসু (সমৃদ্ধিৰ শক্তি)। সদায় মৰ্ত্যই দেৱত্বৰ সান্নিধ্যত বাস কৰিব পাৰে।

Mantra 29

तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ ক্রতু—উজ্জ্বল কৰ্ম-ইচ্ছাৰ দ্বাৰা মই জয় লাভ কৰোঁ; তোমাৰ ৰাতি (দান) আৰু তোমাৰ প্ৰশস্তি (প্ৰশংসা)-সমূহৰ দ্বাৰাও। হে বসু, লোকসকলে তোমাকেই ‘প্ৰমতি’—অগ্ৰ-চিন্তা আৰু সঠিক পৰামৰ্শ—বুলি কয়; হে অগ্নি, মোক দান কৰিবলৈ আনন্দিত হোৱা।

Mantra 30

प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ ঊতি-সমূহে যি বীৰ্য্য-সমৃদ্ধি আনে, তাৰে বলত সি আগুৱাই যায়; সমৃদ্ধি-শক্তিৰ বাহকসমূহৰ দ্বাৰা সি অতিক্ৰম কৰে—যাৰ সখিত্ব তুমি গ্ৰহণ কৰি তোমাৰ ৰক্ষাৰে আৱৰি ৰাখিছা।

Mantra 31

तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥

তোমাৰ শিখা-বিন্দু নীলা-শ্যাম, গম্ভীৰ ধ্বনিময়; ঋত্বিজ-শক্তিয়ে ইন্ধন দিয়া হলে কৰ্মত বল স্থাপন কৰে। তুমি মহতী উষাসকলৰ প্ৰিয়; ৰাত্ৰিসকলত, বিশ্ৰাম-স্থানসমূহত, প্ৰিয় জ্যোতিৰূপে তুমি ৰাজত্ব কৰাঁ।

Mantra 32

तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥

হে সোভৰয়সকল, সহায়ৰ বাবে আমি তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ—ত্রাসদস্যু সম্ৰাট, সহস্ৰগুণ শক্তিসম্পন্ন, শুভ আৰু স্বয়ং-স্থিত বিজয়-সম্পদযুক্ত।

Mantra 33

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥

হে অগ্নি, যাঁৰ ভিতৰত অন্য অগ্নিসকল পাখিৰ দৰে নিজৰ বাসাত আশ্ৰয় লয়—ঋষিসদৃশ প্ৰেৰিত বুদ্ধিসকলৰ দৰে, তেওঁৰ দ্যুতিময় শক্তিসমূহ জনসমাজৰ মাজত স্থাপিত হয়, তোমাৰ ক্ষত্ৰ-অধিপত্যসমূহ বৃদ্ধি কৰে।

Mantra 34

यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥

হে আদিত্যসকল, অদ্ৰোহী (অকপট) তোমালোক যাক—সেই মর্ত্যক—পাৰলৈ, দূৰ তীৰলৈ পাৰ কৰাই নিয়া; হে সুধানৱ (সু-দানকাৰী)সকল, মহৎ-প্ৰাৰ্থী শক্তিমানসকলৰ বাবে তোমালোকেই তাক ধৰি ৰাখা, পোষণ কৰা।

Mantra 35

यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्त्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥

তোমালোকেই ৰজা, হে চর্ষণীসহ (জনসমূহক ধৰি ৰখা) মহাবীৰসকল; মানুহজাতিৰ মাজতে তোমালোক বাস কৰা, শাসন কৰা। হে বৰুণ, মিত্ৰ, অৰ্যমন—ঋত (সত্য-ব্যৱস্থা)ৰ ৰথপথত চলা তোমালোকৰ আমি যেন সঁচাকৈ সংগী হওঁ।

Mantra 36

अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥

পৌৰুকুৎস বংশৰ ত্ৰাসদস্যুৱে মোক পঞ্চাশজনী বধূ (কন্যা) দান কৰিলে—সেই মহাদাতা, সেই আৰ্য, সত্যৰ অধিপতি (সৎপতি)।

Mantra 37

उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥

আৰু মোৰ বাবে—মোৰ দুজন প্ৰিয়জনৰ নিমিত্তে—তুগ্বনৰ ওপৰত (তেওঁ) সু-বাসস্থান স্থাপন কৰিলে। শ্যাৱ তিনিটা সত্তৰৰ নেতা হ’ল; দ্যুতিমান দানসমূহৰ অধিপতি, এক বসু ৰূপে (তেওঁ) স্থিত হ’ল।