Opening the text

Sukta 8.19
Agni (implied as carrier/leader of the oblation), supported by the gods
Is mantra mein Agni ko sahi raaste chalne wala leader bataya gaya hai. Wo havan ki saamagri utha ke devtaon tak pahunchata hai. Devtaon ne hi Agni ko chalaya taaki offering upar tak jaye. Baar baar kaha gaya hai ki yeh yagya bhot achha aur mangalmay hai. Agni mein, daan mein, puja mein sab kuch shubh hai. Aakhir mein patron ki baat aati hai jo daan dete the. Unko samaj mein izzat aur badhai milti thi. Yeh dikhata hai ki sahi puja aur daan se life achi hoti hai.
Mantra 1
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥
Devtawon ne use uthaya aur aage badhaya. Woh bhagwan ka sandesh le kar jaata hai, sahi raaste pe. Yeh offering upar jaati hai, devtawon ke paas.
Mantra 2
विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥
Rishi, Agni ki puja karo. Woh bahut deta hai aur uski aag alag-alag rang ki chamakti hai. Yeh sahi raasta dikhata hai. Is yagya ke liye, is Soma ke liye, purani shakti lao aur bali ke kaam mein lao.
Mantra 3
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥
Hum tumhe chunte hain, Agni. Tum yagya ke liye sabse sahi ho. Tum devta ho aur amar ho, tum pujari ho jo devtawon tak le jaata hai. Is yagya ko sahi banane ki shakti do.
Mantra 4
ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥
Agni shakti ka beta hai, bhagwan ka diya hua chamakta hua agni. Iski aag sabse badi aur chamakdar hai. Yeh hamare liye aasman mein Mitra aur Varun ki kripa laaye. Paani ka ashirwad bhi de jo shanti aur khushi laye.
Mantra 5
यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥
Jo insaan Agni ko lakdi se aag lagata hai, jo samajh ke puja karta hai, jo izzat se bhog lagata hai. Woh insaan jo seedha aur sachcha dharam follow karta hai, woh Agni ki sahi suraksha mein aata hai.
Mantra 6
तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥
Uske liye tez ghode daudte hain, uski badai chamakne lagti hai. Koi bura kaam chahe bhagwan ki taraf se ho ya insaan ki taraf se, us tak nahi pahunch sakta jo Agni ki shakti mein khada hai.
Mantra 7
स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥
Hum bhi tumhari aag ke saath sahi aag mein jal uthen. Hey shakti ke beta, tum shakti ke ho. Tum hamare liye bahaduri aur taakat do, hamare saath khade raho.
Mantra 8
प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥
Jab log Agni ki tarif karte hain, woh mehman jaisa pyaara lagta hai, dost jaisa. Woh rath jaisa hai jo hamare kaam aata hai. Tum mein suraksha hai, tum mein poora hone ka raasta hai. Tum hi dhan aur sampannata ke raja ho.
Mantra 9
सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥
Agni ke paas jo insaan daan karta hai aur puja karta hai, woh khush naseeb ho jaata hai. Log uski tareef karte hain. Woh apni samajh se jeetne wala ban jaata hai.
Mantra 10
यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥
Jiske liye Agni yagya ke liye khada hota hai, uska ghar taakat se bada hota hai. Woh apna kaam poora karta hai. Apni taakat aur apne saathiyon ke saath woh jeeta hai. Woh jo karna hota hai woh kar dikhata hai.
Mantra 11
यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥
Jiske ghar mein Agni apni roshni dikhata hai aur wahan stotra ka gana hota hai, woh insaan sab kuch paata hai. Uski puja mein sab kuch zinda lagta hai aur buraai door ho jaati hai.
Mantra 12
विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥
Jo rishi tumhari tareef karta hai, usko tum jaldi apna ashirwad dena. Uski madad aisi ho jo insaan ki had se upar ho. Tum jo samajhdar insaan ki baat suno, usko poora karo.
Mantra 13
यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥
Jo insaan Agni ko samarpit karta hai ya uski puja karta hai, woh Agni ko bulaata hai. Agni jo tej roshni wala hai, uski awaaz sun leta hai. Uski jeevan mein jeet ki roshni aati hai.
Mantra 14
समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥
Jo insaan puja ke samay dil se samidha daalta hai aur Aditi jaisi daan deta hai, woh khushnaseeb hota hai. Uski soch saaf hoti hai aur woh dusron se aage nikal jaata hai. Jaise koi paani paar karke us paar pahunch jaata hai, waise hi woh apne tez chamak ke saath aage badh jaata hai.
Mantra 15
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥
Agni, humein woh taakat de. Jisse tu us jagah par dushman ko hara de, chahe koi bhi ho. Aur logon ke gusse ko bhi tod de jo pakke huye hain.
Mantra 16
येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥
Varuna, Mitra aur Aryaman ki nazar hai. Nasatya aur Bhaga bhi apna kaam kar rahe hain. Agni, teri us taakat se hum bhi sahi raasta dhoondhte hain. Indra ki madad se hum yeh puja poora karte hain.
Mantra 17
ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥
Agni, woh rishi khud ko sambhal ke rakhte hain. Unhone tujhe andar basa liya hai jo logon ko dekh sakta hai. Yeh wise log bhagwan ko sahi jagah pe rakhte hain.
Mantra 18
त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥
Agni, unhone tere liye vedi banayi aur havan kiya. Unhone tere liye som ras nikala jo upar duniya mein hai. Unhone bada dhan jeeta hai jo log tujhe apna dil se maante hain.
Mantra 19
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥
Jab hum Agni ko havan karte hain, woh accha hota hai. Denewala bhi accha hota, bhagwan bhi accha hota. Yagya ka kaam accha chalta hai, aur log jo tarif karte hain woh bhi acchi hoti hai.
Mantra 20
भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥
Agni, humare mann ko dhang ka bana de. Jung mein hum jeet sakein. Dushman log bahut hain, unko gira de aur pakka kar de. Teri madad se hum jeetenge.
Mantra 21
ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥
Main Agni ki prarthana karta hoon. Manu ne ise banaya tha. Devtaon ne ise apna doot banaya. Yeh kabhi thakta nahi, yagya mein sabse tez hai, aur humari bhav leke jata hai.
Mantra 22
तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥
Agni tej hai aur hamesha jawan hai, chamakta hai. Log uske liye gaana gate hain. Woh sachchi baaton se bahadur log banata hai. Jab hum ghee daalte hain woh khush hota hai.
Mantra 23
यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥
Jab hum ghee daal ke Agni ko bulate hain, woh upar bhi chamakta hai aur neeche bhi. Raja ki tarah apne kapde dikhata hai, itni chamak hoti hai uski.
Mantra 24
यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥
Woh jo havan ki cheezein chalaata hai, Manu ne usko bithaya hai. Bhagwan ke muh se khushbu aati hai. Woh acche vardaan chamakata hai. Yeh hota woh pujari hai jo seedha raasta dikhata hai. Yeh amar devta hai.
Mantra 25
यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥
Agni, agar tum insaan ban jao aur main amar ho jao, tab bhi humara rishta pakka rahe. Tu taqat ka beta hai, jab havan hota hai tab bulaya jaata hai. Humara dosti ka bandhan toota nahi.
Mantra 26
न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥
Main tumhe kisi buri baat mein nahi phasaunga, tum acche ho. Main tumhe bura kaam mein nahi dunga. Mera jo stotra karta hai woh bhatak na jaye. Woh galat jagah na pahunche. Agni, kisi paap se yeh na ho.
Mantra 27
पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥
Jaise baap ka beta ghar mein acche se rehta hai, waise hi humara havan bhagwan tak pahunche. Yeh bhagwan ke paas jaaye.
Mantra 28
तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥
Agni, tumhari madad se main tumse juda rahoon. Tumhari sabse khaas madad se main khush rehke tumhare saath rahoon. Insaan hamesha bhagwan ke saath reh sakta hai.
Mantra 29
तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥
Agni, tumhari marzi se main jeet paaun. Tumhari den aur tumhari tareef se. Log tumhe sahi salah dene wala bolte hain. Agni, tum mujhe dene mein khush raho.
Mantra 30
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥
Agni, jiski tum madad karte ho woh aage badhta hai. Tumhari madad se woh bada balwan banta hai. Jiska dost tum maan lete ho, usey koi nahi rook sakta.
Mantra 31
तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥
Agni ki aag neeli chamak deti hai aur awaaz karti hai. Pujari isse jalake kaam mein lagata hai. Tum subah ke waqt sabko pyare lagte ho. Raat ko bhi tum chamakte ho jahan log sote hain.
Mantra 32
तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥
Hum log madad lene aaye hain. Yeh raja bahut taakatwala hai. Uski jeet pakki hai. Woh hazaron logon ka malik hai.
Mantra 33
यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥
Agni, jismein dusri aag bhi basti hai jaise chirya ghonsle mein. Woh rishi jaisa hai, logon mein chamakta hai. Tumhari badai badhata hai.
Mantra 34
यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥
Adityas, tum log dhoka nahi dete. Tum us insaan ko paar le jaate ho jo doosri taraf jaana chahta hai. Tum acche dete ho, sab bade logon ke liye khule ho.
Mantra 35
यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्त्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥
Tum log raja ho, logon ko sambhaalte ho, insaanon ke saath rehte ho. Varun, Mitra, Aryaman, hum tumhare saath chalna chahte hain. Sach ke raste pe rath chalaate hue.
Mantra 36
अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥
Trasadasu ne mujhe pachas ladkiyan di hain. Woh Paurukutsa khandaan se hai. Woh bahut deta hai, accha insaan hai, sach ka malik hai.
Mantra 37
उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥
Mere do pyaaron ke liye Tugvan par accha ghar banaya hai. Shyava ne tees aur sattar logon ko lead kiya. Woh Vasu ban gaya, chamakta hua daan ka malik.
Agni is the main focus—especially as the carrier and leader of the oblation—though the hymn also assumes the supportive presence of other gods who receive the offering through him.
“Bhadra” means auspicious, gracious, and beneficial. The hymn blesses the whole sacrificial process—fire, giving, the rite’s movement, and the praises—so the ritual becomes a channel of well-being.
Parts of Mandala 8 often include dānastuti, praising patrons and recalling gifts. This reflects how Vedic ritual linked divine worship with communal support, generosity, and remembered benefactors.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.