Sukta 49

Mantra 1

स्तुषे जनं सुव्रतं नव्यसीभिर्गीर्भिर्मित्रावरुणा सुम्नयन्ता । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्तु सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निः ॥

ข้าพเจ้าสรรเสริญหมู่ชนผู้มีวัตรอันงาม ด้วยถ้อยคำสรรเสริญอันใหม่เสมอ—มิตรและวรุณะ ผู้บันดาลพระกรุณาอันเป็นสิริมงคล. ขอท่านทั้งหลายจงมาสู่เรา; ขอจงสดับ ณ ที่นี้: ผู้ทรงเดชในอำนาจอธิปไตย—วรุณะ มิตร และอัคนี (Agni).

Mantra 2

विशोविश ईड्यमध्वरेष्वदृप्तक्रतुमरतिं युवत्योः । दिवः शिशुं सहसः सूनुमग्निं यज्ञस्य केतुमरुषं यजध्यै ॥

โอ่หมู่ชนทั้งหลาย โอ่หมู่ชนทั้งหลาย ในพิธีบูชาทั้งปวง จงสรรเสริญอัคนี (Agni) ผู้ควรแก่การนอบน้อม—ผู้มีเจตจำนงไม่ยอมพ่าย เป็นผู้เดินทางไม่รู้เหน็ดเหนื่อยระหว่างโลกหนุ่มทั้งสอง. เด็กแห่งฟ้า บุตรแห่งพลัง (Sahas) เปลวเพลิงสีแดง ธงแห่งยัญญะ—จงบูชาเขาเพื่อการถวายเครื่องสังเวย.

Mantra 3

अरुषस्य दुहितरा विरूपे स्तृभिरन्या पिपिशे सूरो अन्या । मिथस्तुरा विचरन्ती पावके मन्म श्रुतं नक्षत ऋच्यमाने ॥

ธิดาทั้งสองของผู้แดงฉานนั้น รูปโฉมต่างกัน: นางหนึ่งประดับตนด้วยเครื่องแต่งอันสว่างไสว อีกนางหนึ่งเป็นธิดาแห่งสุริยะเอง. ทั้งคู่เคลื่อนไหวผลักดันกันและกัน ท่องไปในเปลวเพลิงอันชำระให้บริสุทธิ์; และเมื่อบทสรรเสริญกำลังก่อรูป ความคิดที่ได้ยินก็ไปถึงจุดหมาย.

Mantra 4

प्र वायुमच्छा बृहती मनीषा बृहद्रयिं विश्ववारं रथप्राम् । द्युतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविमियक्षसि प्रयज्यो ॥

ความคิดอันยิ่งใหญ่ของข้าพเจ้ามุ่งหน้าไปยังวายุ (Vāyu) แสวงหาความอุดมอันใหญ่หลวง ทรัพย์อันเป็นที่ปรารถนาของสรรพสิ่ง ซึ่งเติมเต็มรถศึก. ด้วยเส้นทางอันส่องประกาย ครอบงำพลังที่เทียมไว้ (niyut) กวีผู้หยั่งรู้เรียกกวีผู้หยั่งรู้เพื่อการถวาย—โอ้ผู้ควรแก่การบูชา.

Mantra 5

स मे वपुश्छदयदश्विनोर्यो रथो विरुक्मान्मनसा युजानः । येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय त्मने च ॥

ขอให้รูปอันรุ่งเรืองนั้นปกคลุมและคุ้มครองข้าพเจ้า—คือรถศึกของอัศวินทั้งสอง อร่ามด้วยทอง ถูกเทียมด้วยใจ. ด้วยรถนั้นเอง โอ้ นาสัตยะ ผู้เป็นนายแห่งมนุษย์ ขอท่านเสด็จมาเร่งเร้าความมุ่งหมายของเรา เพื่อบุตร (อนาคต) และเพื่ออัตตาภายในของตนด้วยเถิด.

Mantra 6

पर्जन्यवाता वृषभा पृथिव्याः पुरीषाणि जिन्वतमप्यानि । सत्यश्रुतः कवयो यस्य गीर्भिर्जगतः स्थातर्जगदा कृणुध्वम् ॥

โอ้ ปรัชญะ (Parjanya) และ วาตะ (Vāta) ผู้เป็นโคอุสภะแห่งแผ่นดิน จงปลุกเร้าความชุ่มชื้นอันอุดมและน้ำเลี้ยงภายในให้พลุ่งพลัง. โอ้กวีผู้ได้ยินสัจจะ ผู้ซึ่งด้วยถ้อยคำสรรเสริญทำให้โลกที่เคลื่อนไหวและโลกที่ตั้งมั่นถูกจัดวางเป็นระเบียบ—ขอท่านจงทำให้โลกเองงอกงามสู่ความเป็นไปอันถูกต้องเถิด.

Mantra 7

पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात् । ग्नाभिरच्छिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गृणते शर्म यंसत् ॥

ขอให้สรัสวตี—ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ด้วยกระแสธาร นางกัญญาผู้มีชีวิตอันหลากสี เป็นชายาแห่งพลังวีรชน—ทรงวาง ‘ธิยะ’ (ความคิดดลใจ) ไว้ภายในเรา. พร้อมด้วยเหล่านารีทิพย์ ขอพระนางประทานแก่ผู้สรรเสริญซึ่งที่พึ่งอันไม่ขาดร้าว ที่กำบังอันยากจะรุกราน และความร่มเย็นเป็นศานติ.

Mantra 8

पथस्पथः परिपतिं वचस्या कामेन कृतो अभ्यानळर्कम् । स नो रासच्छुरुधश्चन्द्राग्रा धियंधियं सीषधाति प्र पूषा ॥

ขอให้ปูษัน (Pūṣan) — เจ้าแห่งหนทาง ผู้เวียนไปคุ้มครองทางทั้งหลาย — ถูกเร้าโดยความปรารถนาแห่งจิตวิญญาณ นำบทสรรเสริญนี้เข้ามาใกล้ในทุกเส้นทาง ขอพระองค์ประทานสายน้ำอันส่องประกาย ซึ่งส่วนหน้าเรืองรอง และขอให้พระองค์เร่งเร้าความคิดแล้วความคิดเล่า ให้มุ่งสู่การก้าวเดินไปข้างหน้า

Mantra 9

प्रथमभाजं यशसं वयोधां सुपाणिं देवं सुगभस्तिमृभ्वम् । होता यक्षद्यजतं पस्त्यानामग्निस्त्वष्टारं सुहवं विभावा ॥

ขอให้อัคนี (Agni) ผู้เรืองรอง ในฐานะโหตฤ (Hotṛ) ถวายบูชาแด่ทวาษฏฤ (Tvāṣṭṛ) — ผู้รับส่วนแรก ผู้ทรงเกียรติ ผู้สถาปนาพลังชีวิต เทพผู้มีมืออันดีและการยึดกุมอันงาม ผู้ควรถูกอัญเชิญอย่างยิ่งเพื่อเรือนที่พำนักแห่งภาวะของเรา

Mantra 10

भुवनस्य पितरं गीर्भिराभी रुद्रं दिवा वर्धया रुद्रमक्तौ । बृहन्तमृष्वमजरं सुषुम्नमृधग्घुवेम कविनेषितासः ॥

ด้วยถ้อยคำสรรเสริญเหล่านี้ เราเสริมกำลังแก่รุทระ (Rudra) บิดาแห่งโลกทั้งหลาย ทั้งในยามกลางวันและในยามราตรี เราเรียกขานพระองค์—ผู้กว้างใหญ่และสูงส่ง ผู้ไม่ชรา ผู้ประทานพระหรรษทานอันเป็นมงคล; และเราผู้ถูกขับเคลื่อนโดยจิตแห่งกวีทิพย์ (kavi) วอนขอพระองค์ ต่างคนต่างตามวิถีของตน

Mantra 11

आ युवानः कवयो यज्ञियासो मरुतो गन्त गृणतो वरस्याम् । अचित्रं चिद्धि जिन्वथा वृधन्त इत्था नक्षन्तो नरो अङ्गिरस्वत् ॥

จงมาเถิด มารุตทั้งหลาย—ผู้เยาว์ ผู้ดุจฤๅษีกวี ผู้ควรแก่เครื่องบูชา—จงมายังเสียงเรียกอันประเสริฐของผู้สรรเสริญ. เพราะท่านยังปลุกเร้าแม้สิ่งที่ไร้แสง ให้เจริญงอกงาม; และด้วยประการฉะนี้ ท่านย่อมบรรลุจุดหมาย โอชนผู้กล้า ดุจเหล่าอังคิรส.

Mantra 12

प्र वीराय प्र तवसे तुरायाजा यूथेव पशुरक्षिरस्तम् । स पिस्पृशति तन्वि श्रुतस्य स्तृभिर्न नाकं वचनस्य विपः ॥

ไปข้างหน้าเพื่อวีรบุรุษ ไปข้างหน้าเพื่อผู้ทรงพลัง ไปข้างหน้าเพื่อผู้รวดเร็ว—จงมุ่งสู่เรือนดุจผู้พิทักษ์ฝูงสัตว์. ผู้มีญาณดลใจย่อมสัมผัสด้วยกายตนซึ่งความบริบูรณ์แห่ง ‘สิ่งที่ได้ยิน’ (วจนะอันเผย) ดุจผู้รู้แจ้งย่างก้าวมั่นคงด้วยถ้อยคำจนถึงสวรรค์.

Mantra 13

यो रजांसि विममे पार्थिवानि त्रिश्चिद्विष्णुर्मनवे बाधिताय । तस्य ते शर्मन्नुपदद्यमाने राया मदेम तन्वा तना च ॥

ผู้ใดได้วัดกำหนดแดนทั้งหลายบนพิภพ—แท้จริง วิษณุสามครา—เพื่อมานุผู้ถูกรุกรานกดทับ: ในที่พึ่งอันเป็นความคุ้มครองของท่านซึ่งกำลังประทานแก่เรา ขอให้เราชื่นบานด้วยความบริบูรณ์ ทั้งในกายนี้และในแก่นในอันลึกซึ้งของเรา.

Mantra 14

तन्नोऽहिर्बुध्न्यो अद्भिरर्कैस्तत्पर्वतस्तत्सविता चनो धात् । तदोषधीभिरभि रातिषाचो भगः पुरंधिर्जिन्वतु प्र राये ॥

ขอให้อหิผู้สถิตในห้วงลึก (อหิ-พุธนยะ) จงตั้งสิ่งนั้นเพื่อพวกเราด้วยสายน้ำและบทสรรเสริญ; ขอให้ภูผาทั้งหลายจงตั้งสิ่งนั้น; และขอให้สวิตฤ (Savitṛ) จงสถาปนาสิ่งนั้นเพื่อความรื่นรมย์ของเรา. อีกทั้งด้วยหมู่โอสถอันเยียวยา ขอให้ภคะ (Bhaga) —พร้อมด้วยปุรันธิ ผู้เป็นพลังแห่งความสำเร็จ—จงเร่งเร้าเราให้ก้าวสู่ความอุดมแห่งทรัพย์สิน.

Mantra 15

नु नो रयिं रथ्यं चर्षणिप्रां पुरुवीरं मह ऋतस्य गोपाम् । क्षयं दाताजरं येन जनान्त्स्पृधो अदेवीरभि च क्रमाम विश आदेवीरभ्यश्नवाम ॥

บัดนี้ ขอทรงประทานความอุดมแห่งทรัพย์ที่แล่นดุจรถศึก นำพาประชาชน อุดมด้วยวีรพลังมากมาย—ยิ่งใหญ่ เป็นผู้พิทักษ์แห่งฤตะ (ṛta) คือระเบียบสัจธรรม. ขอทรงประทานที่พำนักอันมั่นคง ไม่เสื่อมสลาย; ด้วยสิ่งนั้น ขอให้เราก้าวข้ามหมู่ศัตรูผู้ไร้เทพ และไปถึงหมู่ชนผู้สังกัดฝ่ายเทพทั้งหลาย.