
Sukta 10.6
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะความสว่างเรืองรอง ผู้ส่องสว่างทั่วทุกทิศ ผู้คุ้มครองผู้ขับร้องและทำให้เครื่องบูชาสัมฤทธิ์ผล อัคนีได้รับการยกย่องว่าเป็นทูตผู้รวดเร็ว ผู้ยินดีในบทสรรเสริญและชักนำเหล่าเทพให้มาสู่พิธีบูชา และตัวท่านเองเป็น “หัวยะ” แรก คือเครื่องบูชาดั้งเดิมที่สุด บทต่าง ๆ เน้นความยิ่งใหญ่ของอัคนี รัศมีอันเก่าแก่ของท่าน และบทบาทของท่านในการปลุกเร้าและเพิ่มพูนพลังทิพย์แรกเริ่ม
Mantra 1
अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर्यो भानुभिॠषूणां पर्येति परिवीतो विभावा ॥
ผู้นี้แลคือท่านนั้น—ภายใต้ที่พึ่งของท่าน ด้วยพลังคุ้มครองของท่าน ผู้สรรเสริญย่อมเจริญงอกงามในการบูชาที่ปรารถนาแด่อัคนี (Agni). ผู้สว่างไสว ถูกโอบล้อม เคลื่อนไปท่ามกลางฤๅษี (ṛṣi) ทั้งหลายด้วยรัศมีอันเก่าแก่ยิ่ง—ไฟผู้ส่องสว่างทั่วทิศ.
Mantra 2
यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिॠतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥
ผู้ซึ่งด้วยรัศมีทั้งหลายย่อมส่องประกาย—อัคนี (Agni) ผู้ส่องสว่างทั่วทิศ ผู้ดำเนินร่วมกับเหล่าเทพ เป็นพลังแห่ง ṛta ที่ไหลไม่ขาดสาย. ท่านมาถึง ขยายมิตรภาพเพื่อสหายทั้งหลาย ไม่อาจขัดขวาง—ดุจม้าศึกผู้ว่องไวพร้อมหมู่เทียม.
Mantra 3
ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसो व्युष्टौ । आ यस्मिन्मना हवींष्यग्नावरिष्टरथः स्कभ्नाति शूषैः ॥
ท่านทรงครอบครองการแสวงหาทวยเทพทั้งปวง; ท่านทรงครอบครอง—เป็นชีวิตอันแผ่ไปทั่วสรรพชีวิต—ในยามที่อุษัส (Uṣas) แย้มรุ่งเผยอรุณ. ในท่านนั้น จิตใจวางเครื่องบูชาลงสู่อัคนี (Agni); รถอันไม่แตกหักเคลื่อนไป และค้ำจุนไว้ด้วยพลังอันเกรียงไกรทั้งหลายของท่าน.
Mantra 4
शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥
ท่านเติบโตด้วยพลังทั้งหลาย ยินดีรับไว้; ด้วยบทสรรเสริญท่านเร่งรุดไปสู่ทวยเทพ. โหตฤผู้เปี่ยมปีติ ผู้เหมาะยิ่งแก่การบูชา ถือทัพพีแห่งการถวาย—อัคนี (Agni) ผู้ประสานกลมกลืน ดึงทวยเทพให้มาหาเรา.
Mantra 5
तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिरा कृणुध्वम् । आ यं विप्रासो मतिभिर्गृणन्ति जातवेदसं जुह्वं सहानाम् ॥
จงตระเตรียมอัคนี (Agni) ผู้รุ่งเรืองนั้นด้วยถ้อยคำและความนอบน้อม—ผู้ไม่หวั่นไหวดุจอินทรา (Indra). ผู้ซึ่งเหล่าวิประผู้มีญาณสรรเสริญด้วยความคิดใคร่ครวญ—ชาตเวทัส (Jātavedas) ทัพพีแห่งการถวายของพลังทั้งหลายที่ทนทานและพิชิตได้.
Mantra 6
सं यस्मिन्विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाः सप्तीवन्त एवैः । अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीना अग्न आ कृणुष्व ॥
ในพระองค์นั้น ทรัพย์สมบัติทั้งปวงมาชุมนุมกัน ดุจม้าทั้งหลายมารวมเพื่อชิงรางวัล พร้อมด้วยหมู่เทียมและการแล่นอันรวดเร็วของตน. ขอพระองค์จงกระทำความอุปถัมภ์เหล่านั้นเพื่อพวกเรา—ซึ่งเปี่ยมด้วยพลังแห่งอินทระยิ่งนัก และหันมาสู่พวกเราเถิด; โอ อัคนี จงนำมาให้ใกล้เรา.
Mantra 7
अधा ह्यग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ । तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त प्रथमास ऊमाः ॥
แท้จริงแล้ว โอ อัคนี ด้วยความยิ่งใหญ่ของพระองค์ พระองค์ประทับนั่ง; ครั้นบังเกิดขึ้นโดยฉับพลัน พระองค์ก็กลายเป็นผู้ควรถวายบูชาในทันที. เหล่าเทวะทั้งหลายติดตามนิมิตของพระองค์; แล้วพลังแรกเริ่มทั้งหลาย (อูมา, ūmāḥ)—แรงผลักดันดั้งเดิม—ก็เพิ่มพูนพระองค์.
Agni as the singer’s shelter and protector, shining with elder rays among the seers (RV 10.6.1).
Agni grows by strengths, delights in hymns, moves swiftly, and functions as the rapturous hotṛ who makes sacrifice workable by bringing the gods (RV 10.6.4).
Agni’s primordial stature: born at once, he becomes the very havya; the gods follow his sign and the first energies increase him (RV 10.6.7).
The hymn settles in the recognition of Agni’s established greatness and mediatorship—he is affirmed as the enabling power of the rite and the guide of divine approach.
parivīto vibhāvā
शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥sadyō jajñāno
It presents Agni as the protecting power for the worshipper, the priestly fire who makes the sacrifice succeed, and the force that brings the gods to the ritual.
In Vedic ritual, Agni is the mediator: when offerings are placed in fire with proper praise, Agni is invoked to invite and convey the gods to partake in the rite.
It points to Agni’s immediate, primordial presence—fire appears instantly when kindled, and symbolically it represents a first principle that awakens divine energies and initiates sacred action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.