Sukta 6
Sukta 10.6
Agni
अयं सूक्तः अग्निं स्तौति—स तेजस्वी सर्वप्रकाशकः सन् स्तोतारं शरणं ददाति, हविर्दानं च सफलं करोति। स शीघ्रदूतः; स्तुतिभिः प्रीतः सन् देवान् यज्ञं प्रति आकर्षति, स्वयं च प्रथमं ‘हव्यं’ भवति—आदिमं हविः। मन्त्रेषु अग्नेर्महत्त्वं, तस्य ज्येष्ठा रश्मयः, तथा प्राचीनानां दिव्यानां शक्तीनां प्रबोधन-वर्धनकर्तृत्वं च प्रतिपाद्यते।
Mantras
Mantra 1
अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर्यो भानुभिॠषूणां पर्येति परिवीतो विभावा ॥
अयम् सः—यस्य शर्मणि अवोभिः जरिता अग्नेः अभिष्टौ एधते। यः ज्येष्ठैः भानुभिः ऋषूणां पर्येति, परिवीतो विभावा—सर्वप्रकाशोऽग्निः।
Mantra 2
यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिॠतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥
यो भानुभिः विभावा विभाति—सर्वप्रकाशोऽग्निः; देवैः सह ऋतावाजः अजस्रः प्रवहति। यः सखिभ्यः सख्यं विवाय आगच्छति, अपरिह्वृतः—अत्यो न सप्तिः।
Mantra 3
ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसो व्युष्टौ । आ यस्मिन्मना हवींष्यग्नावरिष्टरथः स्कभ्नाति शूषैः ॥
यो विश्वस्य देववीतेरीशे, उषसो व्युष्टौ विश्वायुरपि ईशे। यस्मिन् मनो हवींष्यग्नौ निधत्ते—अविरिष्ट-रथः स शूषैः प्रबलेरागत्य स्कभ्नाति।
Mantra 4
शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥
शूषेभिर्वृद्धो जुषाणोऽर्कैः स रघुपत्वा देवानच्छा जिगाति। मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः—सम्मिश्लोऽग्निरा जिघर्ति देवान्।
Mantra 5
तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिरा कृणुध्वम् । आ यं विप्रासो मतिभिर्गृणन्ति जातवेदसं जुह्वं सहानाम् ॥
तमुस्रां इन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिरा कृणुध्वम्। आ यं विप्रासो मतिभिर्गृणन्ति—जातवेदसं जुह्वं सहानाम्।
Mantra 6
सं यस्मिन्विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाः सप्तीवन्त एवैः । अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीना अग्न आ कृणुष्व ॥
यस्मिन् सर्वाणि वसूनि समागच्छन्ति—यथा वाजेऽश्वाः सप्तीवन्तः स्वैः शीघ्रगमनैः समायान्ति—ताः अस्मे ऊतीः इन्द्रवाततमाः अर्वाचीनाः कुरु, हे अग्ने, अस्मान् प्रति आनय।
Mantra 7
अधा ह्यग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ । तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त प्रथमास ऊमाः ॥
अथ ह्यग्ने मह्ना निषद्य सद्योजातो हव्यः बभूथ। तं ते देवासोऽनु केतमायन्; अथावर्धन्त त्वां प्रथमा ऊमाः।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the protecting power for the worshipper, the priestly fire who makes the sacrifice succeed, and the force that brings the gods to the ritual.
In Vedic ritual, Agni is the mediator: when offerings are placed in fire with proper praise, Agni is invoked to invite and convey the gods to partake in the rite.
It points to Agni’s immediate, primordial presence—fire appears instantly when kindled, and symbolically it represents a first principle that awakens divine energies and initiates sacred action.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.