Sukta 6
Sukta 10.6
Agni
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸನ್ನಿಧಿಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಗಾಯಕನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ನಿಂತು ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ವೇಗವಂತ ದೂತನಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ತಾನೇ ಮೊದಲ ‘ಹವ್ಯ’—ಆದಿಮ ಅರ್ಪಣೆ—ಎಂದು ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರಗಳು ಅಗ್ನಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಅವನ ಹಿರಿಯ ಕಿರಣಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಆದ್ಯ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಅವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.
Mantras
Mantra 1
अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर्यो भानुभिॠषूणां पर्येति परिवीतो विभावा ॥
ಇವನೇ ಅವನು—ಯಾವನ ಶರಣದಲ್ಲಿ, ಅವನ ರಕ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ, ಜರಿತನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ತುತಿ-ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ತೇಜಸ್ವಿ, ಸರ್ವತೋವೃತ, ಋಷಿಗಳ ಸುತ್ತ ತನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪರ್ಯಟಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸರ್ವಪ್ರಕಾಶಕ ಅಗ್ನಿ.
Mantra 2
यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिॠतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥
ಯಾರು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸರ್ವಪ್ರಕಾಶಕ ಅಗ್ನಿ—ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಋತದ ಅವಿರತ ವೇಗರೂಪವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗಾಗಿ ಸಖ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ನಿರ್ಬಾಧವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ—ದಳದೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವದಂತೆ.
Mantra 3
ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसो व्युष्टौ । आ यस्मिन्मना हवींष्यग्नावरिष्टरथः स्कभ्नाति शूषैः ॥
ದೇವವೀತಿ (ದೇವಪ್ರಾಪ್ತಿ) ಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಅವನು ಅಧಿಪತಿ; ಉಷಸ್ಸಿನ ವ್ಯುಷ್ಟಿ—ಪ್ರಭಾತದ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆಯುಷ್ಯದ ಮೇಲೂ ಅವನು ಸ್ವಾಮಿ. ಯಾರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹವಿಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ—ಆ ಅವಿಷ್ಟರಥ (ಅಭಂಗ ರಥವಂತ)ನು ತನ್ನ ಶೂಷೈಃ (ಬಲಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಂದ) ಮುಂದುವರಿದು ಆಧಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥
ಶೂಷಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧನಾಗಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅರ್ಕಗಳು (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು) ಮೂಲಕ ಅವನು ರಘುಪತ್ವಾ (ವೇಗವಾಗಿ) ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಂದ್ರ ಹೋತಾ—ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅತಿಶಯ ಯೋಗ್ಯ—ಜುಹ್ವಾ (ಹವಿರ್ಲಡಲ್) ಸಹಿತ; ಸಮ್ಮಿಶ್ಲ ಅಗ್ನಿ ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिरा कृणुध्वम् । आ यं विप्रासो मतिभिर्गृणन्ति जातवेदसं जुह्वं सहानाम् ॥
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಅಚಲವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಗೀರ್ಭಿಃ (ವಾಣಿ) ಮತ್ತು ನಮೋಭಿಃ (ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ)—ನೀವು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ. ಯಾರನ್ನು ವಿಪ್ರರು (ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಗಳು) ಮತಿಭಿಃ (ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ) ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ—ಆ ಜಾತವೇದಸ್, ಸಹಾನಾಂ (ಸಹನ-ವಿಜಯಶೀಲ ಶಕ್ತಿಗಳ) ಜುಹ್ವಂ (ಹವಿರ್ಲಡಲ್) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 6
सं यस्मिन्विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाः सप्तीवन्त एवैः । अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीना अग्न आ कृणुष्व ॥
ಯಾವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಸುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತವೋ, ಜಯದ ಬಹುಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಂಡಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಓಟಗಳೊಡನೆ ಸೇರುವಂತೆ—ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರಬಲದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತುಂಬಿರುವ, ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿದ ಆ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ನಮಗಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡು.
Mantra 7
अधा ह्यग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ । तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त प्रथमास ऊमाः ॥
ಆಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜನಿಸಿದ ನೀನು ಹವ್ಯ—ಅರ್ಪಣೀಯನಾಗಿ—ಆದೆಯೆ. ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದರು; ಆಗ ಮೊದಲ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು.
Inside Sukta 6
How it unfolds
- Where it opens
Agni as the singer’s shelter and protector, shining with elder rays among the seers (RV 10.6.1).
- Development
Agni grows by strengths, delights in hymns, moves swiftly, and functions as the rapturous hotṛ who makes sacrifice workable by bringing the gods (RV 10.6.4).
- Climax
Agni’s primordial stature: born at once, he becomes the very havya; the gods follow his sign and the first energies increase him (RV 10.6.7).
- Where it settles
The hymn settles in the recognition of Agni’s established greatness and mediatorship—he is affirmed as the enabling power of the rite and the guide of divine approach.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the radiant, all-illumining Fire—hotṛ and purohita—who is kindled in the rite, praised by arkas (hymns), and who moves among seers with his “eldest rays.” He is both the receiver of oblations and the one who brings the other gods to the offering.
- Cosmic functionMediator between human and divine realms: he conveys offerings to the gods, summons the deities to the sacrifice, and sustains order through the sacrificial flame that links earth and heaven.
- Inner significanceThe awakened will and luminous intelligence within: the inner fire that protects, energizes, and carries aspiration upward, transforming speech and intention into effective offering.
The seer
- Anukramaṇi tradition: UnknownAssociated with a late (10th) Mandala Agni-stuti that highlights Agni as protector of the poet and as the force that attracts the gods to the rite.
Famous verses
parivīto vibhāvā
शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥sadyō jajñāno
Attributes of the deity
- Hotṛ (priest of invocation)
- Messenger and summoner of the gods
- All-illumining (vibhāvā)
- Swift-moving (raghupatvā)
- Protector/shelter (śarman, avaḥ)
- Receiver and transmitter of offerings (havya-vāhana)
Also by this seer
- No secure additional attributions can be stated from the supplied sukta data; Mandala 10 contains many hymns with uncertain or mixed r̥ṣi attributions.
The rite, step by step
- Prepare the altar/vedi and arrange kindling (samidh) for Agni.
- Kindle Agni with recitation, establishing him as hotṛ and the mouth of the gods.
- Chant praise-hymns (arkas) to delight and strengthen Agni, requesting shelter and support for the singer and rite.
- Offer ghee into the fire with the juhū, asking Agni to “draw the gods” to the sacrifice.
- Conclude with reaffirmation of Agni’s primordial greatness and his sign (keta) that the gods follow.
Offerings
- Ghee (ājya)
- Kindling sticks (samidh)
- Optional: soma/oblations appropriate to the broader rite (as context permits)
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the protecting power for the worshipper, the priestly fire who makes the sacrifice succeed, and the force that brings the gods to the ritual.
In Vedic ritual, Agni is the mediator: when offerings are placed in fire with proper praise, Agni is invoked to invite and convey the gods to partake in the rite.
It points to Agni’s immediate, primordial presence—fire appears instantly when kindled, and symbolically it represents a first principle that awakens divine energies and initiates sacred action.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
