Sukta 56
Sukta 1.56
Indra (high probability in this local sequence; exact assignment should be confirmed from RV Anukramaṇī)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
บทสวดนี้สรรเสริญการพุ่งทะยานไปข้างหน้าอันต้านทานมิได้ของพระอินทร์: พระองค์ลุกขึ้นดุจม้าเร็ว เคลื่อนรุดด้วยรถศึกเทียมม้าสีน้ำตาลทอง และขับไล่ความมืดด้วยพลังคำรามอันเกรียงไกร ด้วยตวิษี (ฤทธานุภาพทิพย์) ของพระองค์เอง พระอินทร์ทรงค้ำจุนฟ้าและแผ่นดิน และเมื่อปลาบปลื้มด้วยโสม ก็ทรงทำลายพันธนาการของวฤตระเพื่อปลดปล่อยสายน้ำ สุคตะนี้ทำหน้าที่เป็นคำอัญเชิญพลังชัยชนะของพระอินทร์เพื่อความคุ้มครอง แสงสว่าง และความอุดมสมบูรณ์
Mantras
Mantra 1
एष प्र पूर्वीरव तस्य चम्रिषोऽत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः । दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमावृत्या हरियोगमृभ्वसम् ॥
ผู้นี้ขับเคลื่อนพลังอันดึกดำบรรพ์ให้ก้าวหน้า; ดุจม้าเร็วเขาผุดขึ้นจากสิ่งปกคลุม เป็นผู้เคลื่อนไหวฉับไว. เพื่อมหาบุรุษ เขาให้ “ทักษะ” (dákṣa) อันเป็นทองคำได้ดื่ม; เขาหันรถศึก—เทียมด้วยม้าสีน้ำตาลทอง (hari)—แล้วรุดหน้าอย่างช่างผู้รังสรรค์ (ṛbhú) ผู้ชำนาญ.
Mantra 2
तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः । पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ॥
เหล่าผู้แสวงหาผู้ได้รับการนำทางอย่างดี มุ่งสู่พระองค์ พร้อมแรงผลักแห่งความใฝ่หาอันถูกกำหนดไว้; พวกเขารวมกันดุจสายน้ำไหลสู่ที่บรรจบแห่งมหาสมุทร. บัดนี้พวกเขาปีนขึ้นสู่เจ้าแห่งพลังรู้จำแนก (dákṣa) และแห่งสภาพิธี (vidáthā); ดุจผู้ปรารถนาปีนภูเขา—ด้วยเปลวรัศมีอันสว่างไสวของพระองค์—สู่ยอดแห่งกำลัง.
Mantra 3
स तुर्वणिर्महाँ अरेणु पौंस्ये गिरेर्भृष्टिर्न भ्राजते तुजा शवः । येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्र आभूषु रामयन्नि दामनि ॥
เขา—ผู้พุ่งทะยาน—ยิ่งใหญ่และไร้ธุลีในฤทธานุภาพแห่งบุรุษ; แรงขับของเขาส่องประกายดุจฟ้าฟาดวาบบนภูผา. ด้วยพลังนั้น ในความปีติแห่งเจตจำนงดุจเหล็ก เขากดทับศุษณะ (Śuṣṇa) ผู้ใช้มายา; เขาปราบเขาท่ามกลางการโถมเข้าใส่ แล้วผูกมัดไว้ในพันธนาการของตน.
Mantra 4
देवी यदि तविषी त्वावृधोतय इन्द्रं सिषक्त्युषसं न सूर्यः । यो धृष्णुना शवसा बाधते तम इयर्ति रेणुं बृहदर्हरिष्वणिः ॥
เมื่อเทวีผู้เป็นพลัง—ฤทธานุภาพของท่านที่ทวีขึ้น—ผูกเทียมอินทราเพื่อเกื้อกูลเรา ดุจสุริยะผูกเทียมอุษัส (รุ่งอรุณ) ผู้นั้นผู้ด้วยพลังอันหาญกล้าขับไล่ความมืด ย่อมก่อให้ธุลีใหญ่ไหวสะเทือน; ม้าฮารี (Harī) คำรามกึกก้องในยามพุ่งทะยานด้วยเดชแห่งแสงสว่าง.
Mantra 5
वि यत्तिरो धरुणमच्युतं रजोऽतिष्ठिपो दिव आतासु बर्हणा । स्वर्मीळ्हे यन्मद इन्द्र हर्ष्याहन्वृत्रं निरपामौब्जो अर्णवम् ॥
เมื่อท่านกระโจนข้ามฐานอันมั่นคงไม่หวั่นไหว และด้วยพลังที่ยกชูได้ข้ามรชัส (ห้วงกลาง) ไปตั้งมั่น ณ ที่นั่งแห่งสวรรค์; ครั้นในความปีติอันชนะสุริยะ (แสงสว่าง) โอ้อินทรา ท่านยินดีแล้วฟาดฟันวฤตระ (Vṛtra) และปลดปล่อยมหาสมุทรแห่งสายน้ำให้ไหลบ่าออกไป.
Mantra 6
त्वं दिवो धरुणं धिष ओजसा पृथिव्या इन्द्र सदनेषु माहिनः । त्वं सुतस्य मदे अरिणा अपो वि वृत्रस्य समया पाष्यारुजः ॥
ท่านสถาปนาหลักค้ำจุนอันมั่นคงแห่งฟ้าด้วยเดชานุภาพ; โอ้อินทราผู้ไพศาล ท่านประทับ ณ รากฐานแห่งแผ่นดิน. ในความปีติแห่งโสมะ (Soma) ที่คั้นแล้ว ท่านปลดปล่อยสายน้ำ; ท่านทุบทำลายข้อต่อและพันธนาการอันปิดล้อมของวฤตระ (Vṛtra).
Frequently Asked Questions
The hymn praises Indra, especially his victorious strength, his tawny-steed chariot, and his power to remove darkness and obstacles.
It refers to the classic Vedic story where Indra breaks Vṛtra’s blockage and lets the waters flow again—symbolizing rain, abundance, and the freeing of blocked life-energy.
Taviṣī is Indra’s divine might or empowering power. The hymn describes it as the force that ‘yokes’ Indra to help, like the Sun bringing forth the Dawn.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.