Sukta 56
Sukta 1.56
Indra (high probability in this local sequence; exact assignment should be confirmed from RV Anukramaṇī)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
अयं सूक्तः इन्द्रस्य अनिवार्यं प्रसरं स्तौति। स शीघ्राश्व इव उदेति, हरियुजेन रथेनाभिगच्छति, नदन् बलेन तमोऽपनुदति। स्वया तविष्या बलवन् स द्यावापृथिवी धारयति, सोममदे च वृत्रस्य बन्धान् भित्त्वा अपः सृजति। इदं सूक्तम् रक्षणाय, प्रकाशाय, समृद्ध्यै च इन्द्रस्य जयशक्तेः आवाहनरूपम्।
Mantras
Mantra 1
एष प्र पूर्वीरव तस्य चम्रिषोऽत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः । दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमावृत्या हरियोगमृभ्वसम् ॥
एष प्र पूर्वीरव तस्य च मृषोऽत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः । दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमावृत्या हरियोगमृभ्वसम् ॥
Mantra 2
तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः । पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ॥
तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः । पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ॥
Mantra 3
स तुर्वणिर्महाँ अरेणु पौंस्ये गिरेर्भृष्टिर्न भ्राजते तुजा शवः । येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्र आभूषु रामयन्नि दामनि ॥
स तुर्वणिर्महाँ अरेणु पौंस्ये गिरेर्भृष्टिर्न भ्राजते तुजा शवः । येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्र आभूषु रामयन्नि दामनि ॥
Mantra 4
देवी यदि तविषी त्वावृधोतय इन्द्रं सिषक्त्युषसं न सूर्यः । यो धृष्णुना शवसा बाधते तम इयर्ति रेणुं बृहदर्हरिष्वणिः ॥
यदा देवी तविषी तव वर्धमानवीर्या अस्माकम् उतये इन्द्रं सिषक्ति, यथा सूर्य उषसं; तदा यो धृष्णुना शवसा तमो बाधते, स बृहदर्हरिष्वणिः महद् रेणुम् इयर्ति।
Mantra 5
वि यत्तिरो धरुणमच्युतं रजोऽतिष्ठिपो दिव आतासु बर्हणा । स्वर्मीळ्हे यन्मद इन्द्र हर्ष्याहन्वृत्रं निरपामौब्जो अर्णवम् ॥
यदा त्वम् अच्युतं दृढं धरुणम् अतिक्रम्य बर्हणा शक्त्या रजः (अन्तरिक्षम्) अतिष्ठिपः; तदा स्वर्मीळ्हे मदे, हे इन्द्र, हर्षयन् वृत्रम् अहन्, अपाम् अर्णवम् बहिर्निरौब्जः।
Mantra 6
त्वं दिवो धरुणं धिष ओजसा पृथिव्या इन्द्र सदनेषु माहिनः । त्वं सुतस्य मदे अरिणा अपो वि वृत्रस्य समया पाष्यारुजः ॥
त्वम् ओजसा दिवो धरुणं धिषे, हे माहिन इन्द्र, पृथिव्याः सदनेषु च आसिषे। त्वं सुतस्य मदे अपो वि अरिणाः; वृत्रस्य समया पाष्याः च अरुजः।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Indra, especially his victorious strength, his tawny-steed chariot, and his power to remove darkness and obstacles.
It refers to the classic Vedic story where Indra breaks Vṛtra’s blockage and lets the waters flow again—symbolizing rain, abundance, and the freeing of blocked life-energy.
Taviṣī is Indra’s divine might or empowering power. The hymn describes it as the force that ‘yokes’ Indra to help, like the Sun bringing forth the Dawn.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.