Sukta 57
Sukta 1.57
Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Indra
Triṣṭubh
บทสรรเสริญฉันท์ตรีษฏุภ ๖ บทนี้ยกย่องพระอินทร์ว่าเป็นผู้ประทานอันหาประมาณมิได้ ผู้ซึ่งทรัพย์ทานอัน “ยากจะยึดไว้” ไหลหลั่งออกเพื่อสรรพชีวิตทั้งปวง บทกวีรำลึกถึงกิจแห่งชัยชนะอันเด็ดขาดของพระองค์ คือทรงผ่าภูผาใหญ่ด้วยวัชระและปลดปล่อยสายน้ำที่ถูกกักไว้ จึงค้ำจุนโลก กวีวางชุมชนไว้ในฐานะผู้พึ่งพาพระอินทร์ วอนให้พระองค์ทรงรับถ้อยคำของพวกเขา และทรงเพิ่มพูนชีวิตกับกำลังของพวกเขา
Mantras
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय बृहते बृहद्रये सत्यशुष्माय तवसे मतिं भरे । अपामिव प्रवणे यस्य दुर्धरं राधो विश्वायु शवसे अपावृतम् ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมนำความคิดบูชาไปยังผู้ประเสริฐยิ่ง ผู้กว้างใหญ่ ผู้ทรงทรัพย์อันไพศาล ผู้มีกำลังแท้ ผู้เข้มแข็ง. ความอุดมอันยากจะยึดของพระองค์หลั่งเปิดออกดุจสายน้ำไหลลงทางลาด เพื่อชีวิตของสรรพสิ่ง เพื่อพลังอันยืนยง.
Mantra 2
अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः ॥
แล้วสรรพสิ่งทั้งปวงก็ตามพระองค์ไปสู่พิธีบูชา; เหล่าน้ำทั้งหลายหลั่งมาเหมือนลงสู่ที่ลุ่ม มายังการคั้นโสมะ (สวะนะ) ของผู้ถวายเครื่องบูชา. ครั้นนั้น วัชระ (वज्र) สีทองของพระอินทระอันน่าปรารถนา มิได้หยุดที่ภูเขา หากทุบให้แตกกระจาย.
Mantra 3
अस्मै भीमाय नमसा समध्वर उषो न शुभ्र आ भरा पनीयसे । यस्य धाम श्रवसे नामेन्द्रियं ज्योतिरकारि हरितो नायसे ॥
แด่ผู้เกรียงไกรน่าเกรงขามนี้ จงเข้าถึงในพิธีบูชาด้วยนมัสการ; จงนำเครื่องบูชาอันสว่างผ่องดังอรุณ—เครื่องบูชาที่ควรทะนุถนอม—มาถวาย. ที่พำนักของพระองค์เพื่อเกียรติยศ; พระนามของพระองค์คืออำนาจแห่งความเป็นใหญ่; แสงสว่างถูกสร้างเพื่อการนำหน้า ดุจม้าสีเขียวสดถูกเทียมแอกออกเดินทาง.
Mantra 4
इमे त इन्द्र ते वयं पुरुष्टुत ये त्वारभ्य चरामसि प्रभूवसो । नहि त्वदन्यो गिर्वणो गिरः सघत्क्षोणीरिव प्रति नो हर्य तद्वचः ॥
โอ้อินทระ นี่ทั้งหลายเป็นของท่าน—พวกเรานี้เป็นของท่าน โอ้ผู้เป็นที่สรรเสริญยิ่ง เมื่อยึดเหนี่ยวท่านไว้ เราดำเนินไปในความเป็นใหญ่และความมั่งคั่งของท่าน. โอ้ผู้รักบทสรรเสริญ (gīrvaṇa) นอกจากท่านแล้วไม่มีผู้ใดจะรองรับเพลงสรรเสริญของเราได้ดุจแผ่นดินรองรับภาระหนัก; เพราะฉะนั้น ขอท่านจงรับถ้อยคำของเรานี้เถิด.
Mantra 5
भूरि त इन्द्र वीर्यं तव स्मस्यस्य स्तोतुर्मघवन्काममा पृण । अनु ते द्यौर्बृहती वीर्यं मम इयं च ते पृथिवी नेम ओजसे ॥
โอ้อินทระ วีรภาพและฤทธานุภาพของท่านมีมากมายเหลือประมาณ; เราทั้งหลายเป็นของท่าน. โอ้ผู้ทรงทาน (Maghavan) ขอท่านจงเติมเต็มความปรารถนาของผู้ขับสรรเสริญผู้นี้. ตามฤทธิ์เดชของท่าน ฟ้ากว้างใหญ่และแผ่นดินนี้ก็เคลื่อนไปตามส่วนตามประมาณ เพื่อพลังของท่าน.
Mantra 6
त्वं तमिन्द्र पर्वतं महामुरुं वज्रेण वज्रिन्पर्वशश्चकर्तिथ । अवासृजो निवृताः सर्तवा अपः सत्रा विश्वं दधिषे केवलं सहः ॥
โอ้อินทระ ท่านได้ผ่าภูเขาอันใหญ่และกว้างนั้นด้วยวัชระ (vajra). โอ้ผู้ถือวัชระ ท่านได้ทุบทำลายมันราวกับแยกตามข้อปล้อง. ท่านปล่อยสายน้ำที่ถูกกักไว้ให้ไหลลงสู่เบื้องล่างเพื่อให้ไหลบ่า; และด้วยฤทธิ์เดชอันรวมเป็นหนึ่งของท่านเพียงผู้เดียว ท่านทรงค้ำจุนโลกทั้งมวลไว้ทั่วทุกแห่ง.
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the great giver and obstacle-breaker, recalling how he split the mountain with the thunderbolt and released the blocked waters—symbolizing restored flow of life and prosperity.
In Vedic imagery, ‘waters’ stand for rain, fertility, inspiration, and abundance. Indra releasing them means removing constraints so life can flourish again.
It can be recited as a strength-and-obstacle-removal prayer—especially before important work—asking for clear energy, steady support, and the unhindered flow of resources and understanding.
Ask anything about Sukta 57 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.