Sukta 56
Sukta 1.56
Indra (high probability in this local sequence; exact assignment should be confirmed from RV Anukramaṇī)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರನ ಅಪ್ರತಿಹತ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ಅವನು ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವದಂತೆ ಏಳುತ್ತಾನೆ, ಕಪಿಲಯುಕ್ತ ರಥದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಗರ್ಜಿಸುವ ಬಲದಿಂದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನದೇ ತವಿಷೀ (ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಬಲಪಡೆದು, ಇಂದ್ರನು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮರಸದ ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ವೃತ್ರನ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ನೀರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಬೆಳಕಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುವುದೇ ಈ ಸೂಕ್ತದ ಉದ್ದೇಶ.
Mantras
Mantra 1
एष प्र पूर्वीरव तस्य चम्रिषोऽत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः । दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमावृत्या हरियोगमृभ्वसम् ॥
ಈ (ಇಂದ್ರ) ಪುರಾತನ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುತ್ತಾನೆ; ಆವರಣದಿಂದ ಮೇಲೇಳುವ ಅಶ್ವದಂತೆ, ವೇಗವಂತ ಚಲಿಸುವವನು. ಮಹನಿಗಾಗಿ ಸುವರ್ಣ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು (ದಕ್ಷ) ಪಾನಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹರಿಗಳಿಂದ (ಕಪಿಲವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳು) ಯುಕ್ತವಾದ ರಥವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಋಭುಸಮ ಕೈಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः । पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ॥
ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಸುನಿಯಂತ್ರಿತ ಅನ್ವೇಷಕರು—ನಿಯತ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು (ಇಷಃ) ಹೊತ್ತು—ಸಮುದ್ರಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅವರು ದಕ್ಷದ ಪತಿಗೆ, ವಿದಥ (ಯಜ್ಞಸಭೆ)ದ ಅಧಿಪತಿಗೆ—ಬಲದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ—ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಮಾಡುವ ಆಸಕ್ತರಂತೆ, ಅವನ ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಏರುತ್ತಾರೆ.
Mantra 3
स तुर्वणिर्महाँ अरेणु पौंस्ये गिरेर्भृष्टिर्न भ्राजते तुजा शवः । येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्र आभूषु रामयन्नि दामनि ॥
ಅವನು ತುರ்வಣಿ—ಮಹಾನ್, ಪುರುಷಬಲದಲ್ಲಿ ಧೂಳುರಹಿತ—ಪರ್ವತದ ಮಿಂಚುವ ಪ್ರಹಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ: ಅವನ ತುಜಾ ಶವ (ಪ್ರೇರಕ ಬಲ). ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಆಯಸ (ಲೋಹದಂತೆ ಅಡಗದ) ಮದದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಮಾಯಾವಿ ಶುಷ್ಣನನ್ನು ಒತ್ತಿಹಾಕಿದನು; ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದನು.
Mantra 4
देवी यदि तविषी त्वावृधोतय इन्द्रं सिषक्त्युषसं न सूर्यः । यो धृष्णुना शवसा बाधते तम इयर्ति रेणुं बृहदर्हरिष्वणिः ॥
ದೇವೀ ಶಕ್ತಿ—ನಿನ್ನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ತವಿಷಿ—ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಯೋಗಗೊಳಿಸುವಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗಗೊಳಿಸುವಂತೆ; ಆಗ ಧೃಷ್ಟಿಯಾದ ಶವಸಿನಿಂದ ತಮಸ್ಸನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವವನು ಮಹಾ ರೇಣುವನ್ನು ಚಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಹರಿಷ್ವಣಿ (ಹರಿತ ಅಶ್ವಗಳವನು) ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
वि यत्तिरो धरुणमच्युतं रजोऽतिष्ठिपो दिव आतासु बर्हणा । स्वर्मीळ्हे यन्मद इन्द्र हर्ष्याहन्वृत्रं निरपामौब्जो अर्णवम् ॥
ನೀನು ಅಚಲವಾದ, ಅಚ್ಯುತ ಧರುಣವನ್ನು ಮೀರಿಹಾರಿ, ಬರ್ಹಣ (ಉನ್ನತಿಗೊಳಿಸುವ) ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರಜಃ (ಮಧ್ಯಲೋಕ)ವನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ; ಆಗ ಸ್ವರ್ಮೀಳ್ಹೆ—ಸ್ವರ (ಪ್ರಕಾಶ)ವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುವ—ಆ ಮದದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಹರ್ಷದಿಂದ ವೃತ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿ, ಅಪಾಂ ಅರ್ಣವಂ (ಜಲಗಳ ಸಾಗರ-ಪ್ರವಾಹ)ವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹರಿಯಲು ಬಿಡಿದೆ.
Mantra 6
त्वं दिवो धरुणं धिष ओजसा पृथिव्या इन्द्र सदनेषु माहिनः । त्वं सुतस्य मदे अरिणा अपो वि वृत्रस्य समया पाष्यारुजः ॥
ನೀನು ನಿನ್ನ ಓಜಸಿನಿಂದ ದಿವ್ಯದ ಧೃಢ ಧರುಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ; ಮತ್ತು ಹೇ ಮಹಿಮಾವಂತ ಇಂದ್ರ, ಪೃಥಿವಿಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ (ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ) ನೀನು ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತೀ. ಸುತ ಸೋಮದ ಮದದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಪಃ (ಜಲಗಳನ್ನು) ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತೀ; ವೃತ್ರನ ಬಂಧಕ ಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಯ (ಬೆಡಿಗಳು)ಗಳನ್ನು ನೀನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತೀ.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Indra, especially his victorious strength, his tawny-steed chariot, and his power to remove darkness and obstacles.
It refers to the classic Vedic story where Indra breaks Vṛtra’s blockage and lets the waters flow again—symbolizing rain, abundance, and the freeing of blocked life-energy.
Taviṣī is Indra’s divine might or empowering power. The hymn describes it as the force that ‘yokes’ Indra to help, like the Sun bringing forth the Dawn.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.