Sukta 67
Sukta 9.67
Soma Pavamana
अयं पवमानसोमसूक्तः पिष्टं सोमं स्तौति—यः पवित्रं धावन् दीप्तिमान् बलवान् च भवति, यज्ञे देवपानाय योग्यः संपद्यते। मन्त्राः सोमस्य शीघ्रधाराः, धनवीर्यप्रदत्वं, प्रेरितपूर्णतां च वर्णयन्ति, तथा च ऋषिभिः संगृहीतं परिष्कृतं रसमिव तस्य स्वरूपं प्रकाशयन्ति। अन्ते फलश्रुतिः—पवमानीमन्त्रान् जपन्/पठन् जनः सरस्वत्या दुग्धेन घृतेन मधुना उदकेन च पोष्यते; एते प्रेरितसमृद्धेः प्रतीकाः।
Mantras
Mantra 1
त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे । पवस्व मंहयद्रयिः ॥
त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठोऽध्वरे; पवस्व मंहयद्रयिः।
Mantra 2
त्वं सुतो नृमादनो दधन्वान्मत्सरिन्तमः । इन्द्राय सूरिरन्धसा ॥
त्वं सुतो नृमादनः, दधन्वान् मत्सरिन्तमः। इन्द्राय सूरीरन्धसा सोमरससारं ददासि॥
Mantra 3
त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत् । द्युमन्तं शुष्ममुत्तमम् ॥
त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्षः कनिक्रदत्। द्युमन्तं शुष्ममुत्तमं वहसि॥
Mantra 4
इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया । हरिर्वाजमचिक्रदत् ॥
इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया। हरिर्वाजमचिक्रदत्॥
Mantra 5
इन्दो व्यव्यमर्षसि वि श्रवांसि वि सौभगा । वि वाजान्त्सोम गोमतः ॥
हे इन्दो, त्वं पवित्रेण विस्तीर्णं प्रवहसि; त्वं श्रवांसि प्रबोधकानि विवर्धयसि, त्वं सौभगानि विवर्धयसि; त्वं वाजान् विजयिनो विवर्धयसि—हे सोम, गोमत्, दीप्तसमृद्ध्या बहुलः।
Mantra 6
आ न इन्दो शतग्विनं रयिं गोमन्तमश्विनम् । भरा सोम सहस्रिणम् ॥
हे इन्दो, अस्मभ्यं शतग्विनं रयिं वह—गोमतम् अश्विनं च। हे सोम, सहस्रिणं धनं भरा।
Mantra 7
पवमानास इन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः । इन्द्रं यामेभिराशत ॥
पवमानास इन्दवोऽशवः पवित्रं तिरः प्रयान्ति; ते यामेभिरिन्द्रं प्राप्नुवन्ति।
Mantra 8
ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः । आयुः पवत आयवे ॥
ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः। आयुः पवत आयवे॥
Mantra 9
हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम् । अभि गिरा समस्वरन् ॥
हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम्। अभि गिरा समस्वरन्॥
Mantra 10
अविता नो अजाश्वः पूषा यामनियामनि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥
अविता नो अजाश्वः पूषा यामनियामनि। आ भक्षत्कन्यासु नः॥
Mantra 11
अयं सोमः कपर्दिने घृतं न पवते मधु । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥
अयं सोमः कपर्दिने घृतमिव पवते मधुस्वरूपः। अस्मान् कन्यासु नवजाग्रतशक्तिषु भागिनः पोषयतु।
Mantra 12
अयं त आघृणे सुतो घृतं न पवते शुचि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥
हे आघृणे, अयं तव सुतः सोमः घृतमिव शुचिः पवते। अस्मान् कन्यासु सदानवशक्तिषु पोषणं सम्यग्भोगं च ददातु, येन अस्माकं वृद्धिः स्पष्टतया प्रवर्तेत।
Mantra 13
वाचो जन्तुः कवीनां पवस्व सोम धारया । देवेषु रत्नधा असि ॥
हे सोम, धारया पवस्व—स्वयं शुद्धिं कुरु। त्वं कवीनाां वाचो जन्तुः, देवेṣu रत्नधा असि—अन्तररत्नानि धारयन् स्थापयन् च।
Mantra 14
आ कलशेषु धावति श्येनो वर्म वि गाहते । अभि द्रोणा कनिक्रदत् ॥
सः कलशेषु धावति; श्येन इव वर्म विगाहते। द्रोणान् अभि कणिक्रदति।
Mantra 15
परि प्र सोम ते रसोऽसर्जि कलशे सुतः । श्येनो न तक्तो अर्षति ॥
हे सोम, त्वं सुतः सन् तव रसः परिप्र असर्जि कलशे। श्येन इव तक्तः अर्षति।
Mantra 16
पवस्व सोम मन्दयन्निन्द्राय मधुमत्तमः ॥
पवस्व सोम मन्दयन् इन्द्राय मधुमत्तमः।
Mantra 17
असृग्रन्देववीतये वाजयन्तो रथा इव ॥
देववीतये तेऽसृग्रन् वाजयन्तो रथा इव; सोमधाराः प्रसरन्ति बलसमृद्धिपूर्णाः।
Mantra 18
ते सुतासो मदिन्तमाः शुक्रा वायुमसृक्षत ॥
ते सुतासो मदिन्तमाः शुचयः शुक्रा वायुम् असृक्षत, यथा प्राणदेवः पवमानं रसं गृह्णीयात्।
Mantra 19
ग्राव्णा तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ग्राव्णा तुन्नोऽभिष्टुतः पवित्रं सोम गच्छसि; स्तोत्रेऽस्माकं सुवीर्यं दधत् वाचि विजयीं शक्तिं प्रतिष्ठापयसि।
Mantra 20
एष तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रमति गाहते । रक्षोहा वारमव्ययम् ॥
एष सोमस्तुन्नोऽभिष्टुतः पवित्रमती गाहते। रक्षोहा वारमव्ययम् प्रविशति॥
Mantra 21
यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह । पवमान वि तज्जहि ॥
यदन्ति यच्च दूरेके भयं विन्दति मामिह। पवमान वि तज्जहि॥
Mantra 22
पवमानः सो अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः । यः पोता स पुनातु नः ॥
पवमानः सोऽद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः। यः पोता स पुनातु नः॥
Mantra 23
यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा । ब्रह्म तेन पुनीहि नः ॥
अग्ने, यत्ते पवित्रम् अर्चिषि अन्तराऽऽविततम्, तेन ब्रह्मणा नः पुनीहि।
Mantra 24
यत्ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः । ब्रह्मसवैः पुनीहि नः ॥
अग्ने, यत्ते पवित्रम् अर्चिवत्, तेन नः पुनीहि; ब्रह्मसवैः नः पुनीहि।
Mantra 25
उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च । मां पुनीहि विश्वतः ॥
देव सवितः, उभाभ्यां—पवित्रेण सवेन च—मां विश्वतः पुनीहि।
Mantra 26
त्रिभिष्ट्वं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः । अग्ने दक्षैः पुनीहि नः ॥
हे देव सवितः, त्रिभिः—स्वत्रिविधशक्तिभिः—ज्योतिषः सोमस्य वर्षिष्ठैर्धामभिः; हे अग्ने, स्वदक्षैः शक्तिभिर्अस्मान् पुनीहि।
Mantra 27
पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया । विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा ॥
देवजनाः मां पुनन्तु; वसवो धिया—प्रबुद्धया मतीया—मां पुनन्तु। विश्वे देवाः मां पुनीत; हे जातवेदः, मां पुनीहि।
Mantra 28
प्र प्यायस्व प्र स्यन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः । देवेभ्य उत्तमं हविः ॥
प्र प्या॑यस्व, प्र स्यन्दस्व, हे सोम, विश्वेभिरंशुभिः। देवेभ्य उत्तमं हविर्भव।
Mantra 29
उप प्रियं पनिप्नतं युवानमाहुतीवृधम् । अगन्म बिभ्रतो नमः ॥
वयं प्रियमुपागमाम—सततव्यग्रं युवानं शक्तिं, यामाहुतिभिर्वर्धयन्ति। नमो बिभ्राणाः सन्निधिमुपयामः।
Mantra 30
अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम । आखुं चिदेव देव सोम ॥
अलाय्यस्य बाधायाः परशुर्ननाश। तस्मात् पवस्व, देव सोम—आखुं चिदेव, देव सोम।
Mantra 31
यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । सर्वं स पूतमश्नाति स्वदितं मातरिश्वना ॥
यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम्। सर्वं स पूतमश्नाति, स्वदितं मातरिश्वना।
Mantra 32
पावमानीर्यो अध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । तस्मै सरस्वती दुहे क्षीरं सर्पिर्मधूदकम् ॥
यः पावमानीर्यः ऋषिभिः सम्भृतं रसं अधीते, तस्मै सरस्वती क्षीरं सर्पिर्मधूदकं च दुहे—प्रसन्नचेतनापोषकानि।
Frequently Asked Questions
The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is purified while flowing through the ritual filter, becoming fit to be offered to the gods.
It celebrates Soma’s purification and swift, powerful flow in the sacrifice, and asks him to bring abundance, strength, and inspired fullness to the worshipper.
The final verse gives a ‘fruit of recitation’: one who recites the Pavamānī verses receives Sarasvatī’s nourishment—milk, ghee, honey, and water—symbolizing prosperity and inspired speech.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.