Sukta 67

Mantra 1

त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे । पवस्व मंहयद्रयिः ॥

તું સોમ છે—ધારયુઃ (ધારાઓનો ધારક), મન્દ્ર (આનંદદાયક), અધ્વરે (યજ્ઞમાં) ઓજિષ્ઠ (અતિશય શક્તિશાળી); પવસ્વ—પવિત્ર થા, અને અમને મંહયત્ રયિઃ—સમૃદ્ધિ/પૂર્ણતા અર્પણ કર.

Mantra 2

त्वं सुतो नृमादनो दधन्वान्मत्सरिन्तमः । इन्द्राय सूरिरन्धसा ॥

હે સોમ! તું પિષાઈને મનુષ્યને આનંદિત કરનાર છે; તું ધારક છે અને સર્વથી વધુ મત્ત કરનાર છે—ઇન્દ્ર માટે અંધસ્ (સોમ-રસ) આપનાર પ્રેરિત દાતા.

Mantra 3

त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत् । द्युमन्तं शुष्ममुत्तमम् ॥

હે સોમ! અદ્રિ (પિષણ-પથ્થરો) વડે સુપિષિત થઈ તું અમારી તરફ ધસી આવે છે, ગર્જનાસમાન નાદ કરતો; તું તેજસ્વી અને સર્વોત્તમ શુષ્મ (બળ) ધારણ કરે છે.

Mantra 4

इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया । हरिर्वाजमचिक्रदत् ॥

ઇન્દુ, પ્રેરિત થઈ, વહે છે—અવ્યય માર્ગે વારા (આવરણો)ને પાર કરીને; હરિ (તામ્ર-તેજસ્વી શક્તિ) વાજ (બળ-સમૃદ્ધિ)ને ઘોષિત કરે છે.

Mantra 5

इन्दो व्यव्यमर्षसि वि श्रवांसि वि सौभगा । वि वाजान्त्सोम गोमतः ॥

હે ઇન્દુ, તું પવિત્રક (છાણણી)માંથી વ્યાપક રીતે વહે છે; તું જાગૃત કરનાર શ્રવણો/કીર્તિઓને વિસ્તારે છે, તું સૌભાગ્યોને વિસ્તારે છે; તું વિજયી વાજો (બળો)ને વિસ્તારે છે—હે સોમ, ગો (પ્રકાશ-કિરણો)થી સમૃદ્ધ, દીપ્ત સમૃદ્ધિથી પરિપૂર્ણ.

Mantra 6

आ न इन्दो शतग्विनं रयिं गोमन्तमश्विनम् । भरा सोम सहस्रिणम् ॥

હે ઇન્દુ, અમને શતગુણ સમૃદ્ધિ—ગો (પ્રકાશ-કિરણો)થી ભરપૂર અને અશ્વિન (દ્રુત ગતિશીલ શક્તિ)યુક્ત ધન—લાવી આપ; હે સોમ, સહસ્રધારા સમૃદ્ધિને અમારા ભવનમાં વહન કર.

Mantra 7

पवमानास इन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः । इन्द्रं यामेभिराशत ॥

પવમાન ઇન્દુઓ, ગતિમાં દ્રુત, પવિત્રક (છાણણી)ને પાર કરીને યાત્રાઓ દ્વારા ઇન્દ્ર સુધી પહોંચે છે; તેઓ આત્માની શુદ્ધ આનંદ-રસને તેજસ્વી અધિપત્યની શક્તિ સાથે એકત્ર કરે છે.

Mantra 8

ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः । आयुः पवत आयवे ॥

સોમ્ય રસ—ઇન્દુ—ઇન્દ્ર માટે પ્રાચીન અને શ્રેષ્ઠ છે; સ્વાદ-આનંદના શિખર સમો. તે આયુરૂપે, આયુ ઇચ્છનાર માટે પવિત્ર થઈ વહે છે.

Mantra 9

हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम् । अभि गिरा समस्वरन् ॥

પ્રકાશમાન દેવો મધુ ટપકાવતો, પવમાન સોમ—વીરને—પ્રેરિત કરે છે; અને ગીરો તેની તરફ એકસ્વરે જોડાય છે.

Mantra 10

अविता नो अजाश्वः पूषा यामनियामनि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

અજાશ્વ—બકરો અને ઘોડાવાળા—અમારા સહાયક પૂષા, યાત્રાના દરેક પડાવે અમારો રક્ષક થાઓ; અને અમારી કન્યાઓમાં (વર્ધમાન શક્તિઓમાં) અમને ભોજન-પોષણ આપો.

Mantra 11

अयं सोमः कपर्दिने घृतं न पवते मधु । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

આ સોમ કપર્દિન માટે ઘૃત સમો મધુર મધુરૂપે પવિત્ર થઈ વહે છે; કન્યાઓ સમાન સદા-નવ, જાગૃત શક્તિઓમાં અમને ભાગ અને પોષણ પ્રાપ્ત કરાવે.

Mantra 12

अयं त आघृणे सुतो घृतं न पवते शुचि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

હે આઘૃણે (દહનશીલ તેજસ્વી), આ દબાયેલો સોમ ઘૃત સમો શુદ્ધ થઈ વહે છે; કન્યાઓ સમાન સદા-નવ શક્તિઓમાં અમને પોષણ અને યોગ્ય ભોગ આપીને, અમારી વૃદ્ધિ નિર્મળતામાં આગળ વધે.

Mantra 13

वाचो जन्तुः कवीनां पवस्व सोम धारया । देवेषु रत्नधा असि ॥

હે સોમ, ધારારૂપ પ્રવાહમાં તું પવિત્ર થા; તું કવિઓની વાણીનો જીવંત પ્રેરક જંતુ છે; દેવોમાં તું રત્નધા—અંતરનાં રત્નો ધારણ કરી સ્થાપે છે.

Mantra 14

आ कलशेषु धावति श्येनो वर्म वि गाहते । अभि द्रोणा कनिक्रदत् ॥

તે કલશો (વાટ/પાત્રો)માં ધસી જાય છે; શ્યેન (બાજ) સમો આવરણને ભેદી અંદર પ્રવેશે છે; દ્રોણા (લાકડાના દ્રોણ/હાંડી) ઉપર કનિ-કનિ કરીને ગર્જના કરે છે—અર્પણ-આસન તરફ આગળ વધતો સોમ।

Mantra 15

परि प्र सोम ते रसोऽसर्जि कलशे सुतः । श्येनो न तक्तो अर्षति ॥

હે સોમ, તું સુત (પિષિત/દબાયેલ) થતાં તારો રસ સંપૂર્ણ રીતે કલશેમાં મુક્ત થયો છે; શ્યેન સમો પ્રેરિત થઈ તું વહે છે—ઉત્કટ, તેજસ્વી પ્રવાહ।

Mantra 16

पवस्व सोम मन्दयन्निन्द्राय मधुमत्तमः ॥

હે સોમ, પવિત્ર થા; ઇન્દ્રને આનંદિત કરતો વહે; ઇન્દ્ર માટે તું મધુમત્તમ—સૌથી મધુર-રસભર્યો—બન।

Mantra 17

असृग्रन्देववीतये वाजयन्तो रथा इव ॥

દેવોના આનંદાર્થે તેઓ પ્રવાહિત થયા—ઇનામ માટે દોડતા રથોની જેમ; સોમના પ્રવાહો દબાણથી આગળ ધસી, બળની સમૃદ્ધિ વહન કરે છે.

Mantra 18

ते सुतासो मदिन्तमाः शुक्रा वायुमसृक्षत ॥

તે સુત સોમધારાઓ—અતિ મદિર, તેજસ્વી અને શુદ્ધ—વાયુ તરફ મુક્ત કરવામાં આવી છે, જેથી પ્રાણદેવ સ્પષ્ટીકૃત આનંદ ગ્રહણ કરે.

Mantra 19

ग्राव्णा तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥

ગ્રાવણાંથી દબાયેલો અને સ્તુતિથી અભિષ્ટુત, હે સોમ, તું પવિત્ર (છાણણી) તરફ જાય છે; અમારા સ્તોત્રમાં સુવીર્ય—ઉત્તમ વીર્ય—સ્થાપિત કરીને, વાણીમાં વિજયી શક્તિ ધરાવે છે.

Mantra 20

एष तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रमति गाहते । रक्षोहा वारमव्ययम् ॥

એ સોમ—આગળ ધકેલાયેલો અને સ્તુતિથી પ્રશસ્ત—પવિત્ર (છાણણી)ને વટાવી આગળ પ્રવેશે છે. રક્ષો-હા, શત્રુ-અંધકારનો સંહારક, તે અવિનાશી રક્ષણ-આવરણમાં પ્રવેશ કરે છે.

Mantra 21

यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह । पवमान वि तज्जहि ॥

જે ભય—નજીક હોય કે દૂર—અહીં મને પકડે છે, હે પવમાન, તેને દૂર હાંકી દે, તેને વિઘટિત કરી નાખ. શુદ્ધ પ્રવાહ સત્તાને ભયથી નિર્મળ કરે.

Mantra 22

पवमानः सो अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः । यः पोता स पुनातु नः ॥

હે પવમાન, આજે તે વિશાળ-કર્મા (વિચર્ષણિ) પવિત્ર (છાણણી) દ્વારા અમને શુદ્ધ કરે. જે પોતા—અંતઃશુદ્ધિકાર યજ્ઞ-પુરોહિત—છે, તે અમને પુનઃ પુનાતુ, નિર્મળ કરે.

Mantra 23

यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा । ब्रह्म तेन पुनीहि नः ॥

હે અગ્નિ, તારા જ્વાલામાં અંતરથી વિસ્તરેલું જે તારો પવિત્રક પવિત્રકર્તા-બળ છે—તે બ્રહ્મ (અંતર્વાણી) દ્વારા અમને શુદ્ધ કર.

Mantra 24

यत्ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः । ब्रह्मसवैः पुनीहि नः ॥

હે અગ્નિ, જ્વાલામય જે તારો પવિત્રક છે—તે દ્વારા અમને શુદ્ધ કર; બ્રહ્મના સવ (પ્રેરણા-આવેગો) દ્વારા પણ અમને શુદ્ધ કર.

Mantra 25

उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च । मां पुनीहि विश्वतः ॥

હે દેવ સવિતૃ, તારા બંને દ્વારા—પવિત્રક દ્વારા અને સવ (પ્રેરણા) દ્વારા—મને સર્વ દિશાઓથી, સર્વ ભાગોમાં, શુદ્ધ કર.

Mantra 26

त्रिभिष्ट्वं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः । अग्ने दक्षैः पुनीहि नः ॥

હે દેવ સવિતર, ત્રિભિઃ—ત્રણે શક્તિઓ/ત્રિગુણ બળોથી—અને પ્રકાશના સોમના સર્વોત્કૃષ્ટ ધામો દ્વારા; હે અગ્નિ, તારા દક્ષ (કાર્યસાધક) બળોથી અમને પવિત્ર કર.

Mantra 27

पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया । विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा ॥

દેવજન—દિવ્ય કુળ—મને પવિત્ર કરે; વસુઓ જાગૃત ધિયા (પ્રબુદ્ધ વિચાર) દ્વારા મને પવિત્ર કરે. સર્વ દેવો મને શુદ્ધ કરે; હે જાતવેદસ, મને પવિત્ર કર.

Mantra 28

प्र प्यायस्व प्र स्यन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः । देवेभ्य उत्तमं हविः ॥

વધો, પરિપૂર્ણ થાઓ; વહેતા નીકળો, હે સોમ, તમારા સર્વ અંશુઓ—કિરણો—સાથે; દેવો માટે પરમ હવિ બની જાઓ.

Mantra 29

उप प्रियं पनिप्नतं युवानमाहुतीवृधम् । अगन्म बिभ्रतो नमः ॥

અમે પ્રિયની પાસે ઉપસ્થિત થયા છીએ—સદા કર્મરત યુવાન શક્તિ, જે આહુતિઓથી વધે છે. નમસ્કાર ધારણ કરીને અમે તેની સમીપ જઈએ છીએ.

Mantra 30

अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम । आखुं चिदेव देव सोम ॥

આળસુ અવરોધને કૂહાડીએ નાશ કર્યો છે; તેથી વહે, હે દેવ સોમ—હા, નાનકડી કોતરતી અંધકારરૂપ ‘ઉંદર’ને પણ, હે દેવ સોમ.

Mantra 31

यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । सर्वं स पूतमश्नाति स्वदितं मातरिश्वना ॥

જે પાવમાની ઋચાઓનું અધ્યયન/પાઠ કરે છે—ઋષિઓએ સંચિત કરેલો રસ—તે સર્વને પવિત્ર રૂપે આસ્વાદે છે, માતરિશ્વન દ્વારા મધુર બનાવાયેલ.

Mantra 32

पावमानीर्यो अध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । तस्मै सरस्वती दुहे क्षीरं सर्पिर्मधूदकम् ॥

જે પવમાનિ-સ્તુતિઓનું અધ્યયન/પાઠ કરે છે—ઋષિઓએ સંભાળી એકત્ર કરેલો રસ-સાર—તેને સરસ્વતી દોહે છે: ક્ષીર, સર્પિ (ઘૃત), મધુ અને ઉદક—પોષક તત્ત્વો.