Rig Veda Sukta 67
Mandala 9Sukta 6732 Mantras

Sukta 67

Sukta 9.67

இந்த பவமான சோம ஸூக்தம், பிழிந்த சோமன் வடிகட்டியில் ஊடாக ஓடிச் சென்று ஒளிர்வுடன், வலிமையுடன், யாகத்தில் தேவர்களின் பானத்திற்குத் தகுதியானவனாக ஆகிறான் என்று புகழ்கிறது. பாடல்கள் சோமனின் வேகமான ஓட்டங்கள், செல்வம், வீரியம், ஊக்கமூட்டும் நிறைவு ஆகியவற்றை அளிக்கும் அவன் ஆற்றல், மேலும் ரிஷிகள் சேகரிக்கும் சுத்திகரிக்கப்பட்ட சார-ரசம் (ரஸ) என்ற நிலையில் அவன் வகிக்கும் பங்கைப் போற்றுகின்றன. இறுதியில் ஒரு பலஶ்ருதி கூறப்படுகிறது: பவமானீ மந்திரங்களைப் பாராயணம் செய்பவன் சரஸ்வதியால் பால், நெய், தேன், நீர் ஆகியவற்றால் போஷிக்கப்படுகிறான்—இவை ஊக்கமூட்டும் வளமையின் சின்னங்கள்.

In this hymn

Addressed to

  • Soma PavamanaMantras 1-9, 11-22

    Soma is praised as the gladdener (mandra), most powerful in the rite, the stream-holder who runs in shining currents through the woolen filter, becoming pure, sweet, and exhilarating for the gods.

  • PushanMantra 10Pūṣan (invoked within a Soma context as guardian of the path)
  • AgniMantras 23-24Agni (explicit address), within a Pavamāna-Soma context of purification
  • SavitarMantra 25explicit
  • SomaMantras 28-30Pavamāna
Recitation with translationRig Veda 9.67

Mantras

Mantra 1

त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे । पवस्व मंहयद्रयिः ॥

நீயே சோமன்—ஓடைகளின் தாரயிதா, மந்திரன் (மகிழ்விப்பவன்), அத்வர (யாகம்) இல் மிக ஓஜஸ்வி; நீ தூய்மையடைந்து பாய்ந்து, எங்களுக்கு நிறைவு-ரயி (செல்வ-பூரணம்) அளி.

Mantra 2

त्वं सुतो नृमादनो दधन्वान्मत्सरिन्तमः । इन्द्राय सूरिरन्धसा ॥

ஓ சோமா! நீ பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட (ஸுத) போது மனிதரை மகிழ்விப்பவன்; நீ தாங்குபவன், மிகுந்த மயக்கமளிப்பவன்—இந்திரனுக்காக அந்தஸ் (சோமரசம்) அளிக்கும் ஊக்கமுற்ற தானையன்.

Mantra 3

त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत् । द्युमन्तं शुष्ममुत्तमम् ॥

ஓ சோமா! நீ அத்ரி (பிழிப்புக் கற்கள்) கொண்டு நன்றாகப் பிழியப்பட்டு, ஒலிக்கும் முழக்கத்துடன் எங்களை நோக்கி ஓடிவருகிறாய்; மேலும் நீ த்யுமந்த (ஒளிமிக்க) மற்றும் உத்தம ஶுஷ்ம (உயர்ந்த வலிமை) யைத் தாங்குகிறாய்.

Mantra 4

इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया । हरिर्वाजमचिक्रदत् ॥

இந்துஸ் ஊக்கமுற்று, அவ்யய (அழியாத) பாதையில் வாரா (மூடல்கள்) கடந்தோடி பாய்கிறான்; ஹரி (செம்மஞ்சள்-பொன்னிற ஆற்றல்) வாஜ (வலச் செழிப்பு) யை முழங்கிக் கூறுகிறான்.

Mantra 5

इन्दो व्यव्यमर्षसि वि श्रवांसि वि सौभगा । वि वाजान्त्सोम गोमतः ॥

ஓ இந்து, நீ பவித்ரம் (வடிகட்டி) வழியாக விரிந்தோடி பாய்கிறாய்; விழிப்பூட்டும் ஸ்ரவாஂஸி (புகழ்/கேள்விகள்) யாவற்றையும் நீ பரப்புகிறாய், சௌபாக்யங்களையும் பரப்புகிறாய்; வெற்றியளிக்கும் வாஜங்களை (ஆற்றல்கள்) பரப்புகிறாய்—ஒளிக்கதிர்களால் (கோ) நிறைந்த கோமன் சோமா, வளமிகுந்தவன்.

Mantra 6

आ न इन्दो शतग्विनं रयिं गोमन्तमश्विनम् । भरा सोम सहस्रिणम् ॥

ஓ இந்து, எங்களுக்கு சதக்வின்—நூறுமடங்கு நிறைவு—கொண்டு வா; கோமன் (ஒளிக்கதிர்களால் நிறைந்த) மற்றும் அஷ்வின் (வேகமிக்க, முன்னேற்ற ஆற்றலுடன்) செல்வம். ஓ சோமா, அதை ஸஹஸ்ரிண்—ஆயிரம் ஓடைகள் போன்ற பெருக்காக—சுமந்து எங்களிடம் அருள்வாயாக.

Mantra 7

पवमानास इन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः । इन्द्रं यामेभिराशत ॥

பவமான இந்துக்கள்—வேகமிக்கவர்கள்—பவித்ரம் (வடிகட்டி) கடந்துசெல்கின்றனர்; தங்கள் யாமங்கள் (பயணம்/இயக்கம்) மூலம் இந்திரனை அடைகின்றனர்.

Mantra 8

ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः । आयुः पवत आयवे ॥

இந்த சோமரசம்—இந்துஃ—பழமையும் சிறப்பும் உடையது; இந்திரனுக்காக ருசி-ஆனந்தத்தின் சிகரம்போல் நிற்கிறது. இது ‘ஆயுஃ’ (உயிர்வலிமை) ஆகி, ஆயுளை நாடுபவனிடம் தூய்மையடைந்து பாய்கிறது.

Mantra 9

हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम् । अभि गिरा समस्वरन् ॥

ஒளிமிக்கோர் மது சொட்டும், பவமான சோமத்தை—அந்த வீரனை—உந்துகின்றனர்; அவனை நோக்கி கீதங்கள் ஒரே ஸ்வரமாக ஒன்றிணைந்து ஒலிக்கின்றன.

Mantra 10

अविता नो अजाश्वः पूषा यामनियामनि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

ஆடும் குதிரையும் உடைய எங்கள் துணைவன் பூஷன், பயணத்தின் ஒவ்வொரு நிலையிலும் எங்கள் காவலனாக இருப்பானாக. எங்கள் ‘கன்யாஸு’ (கன்யா-சக்திகளில்) எங்களுக்கு அனுபவிக்கத் தக்க அன்ன-ரசத்தை அருள்வானாக.

Mantra 11

अयं सोमः कपर्दिने घृतं न पवते मधु । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

இந்த சோமன் கபர்தினுக்காக நெய் போல, இனிய மதுவாகப் பவித்ரமாய் ஓடுகின்றான். அவன் எங்களுக்கு கன்யாஸு—என்றென்றும் புதிதாய் விழிக்கும் சக்திகளுள்—பங்கு மற்றும் போஷணத்தை அருள்வானாக.

Mantra 12

अयं त आघृणे सुतो घृतं न पवते शुचि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥

ஆக்ருணே (ஒளிவீசுபவனே), பிழிந்த இந்த சோமன் நெய் போலத் தூய்மையாய் ஓடுகின்றான். அவன் எங்களுக்கு கன்யாஸு—எப்போதும் புதிதான சக்திகளுள்—சரியான அனுபவமும் போஷணமும் அளித்து, எங்கள் வளர்ச்சி தெளிவில் நடைபெறச் செய்வானாக.

Mantra 13

वाचो जन्तुः कवीनां पवस्व सोम धारया । देवेषु रत्नधा असि ॥

சோமனே, ஓடையோடையாகப் பெருகி உன்னைப் பவித்ரப்படுத்திக் கொள். நீ கவிகளின் வாக்கின் உயிர்ப்பூட்டும் தூண்டுதல்; தேவர்களிடையே நீ ரத்நதா—உள்-ரத்னங்களைத் தாங்கி நிலைநிறுத்துபவன்.

Mantra 14

आ कलशेषु धावति श्येनो वर्म वि गाहते । अभि द्रोणा कनिक्रदत् ॥

அவன் கலசங்களுக்குள் பாய்ந்து செல்கிறான்; ஷ்யேனன் (பருந்து) போல மூடியைத் துளைத்து உள்ளே இறங்குகிறான். த்ரோணங்கள் (மரத் தொட்டிகள்) மீது கூவிக்கொண்டே—சோமன்—எங்கள் உள்ளே யாகாசனத்தை நோக்கி முன்னேறுகிறான்.

Mantra 15

परि प्र सोम ते रसोऽसर्जि कलशे सुतः । श्येनो न तक्तो अर्षति ॥

ஓ சோமா, நீ பிழியப்படும்போது உன் ரசம் முழுமையாகக் கலசத்தில் விடுபடுகிறது. தூண்டப்பட்ட ஷ்யேனன் போல நீ வேகமாகப் பாய்கிறாய்—உந்தும், ஒளிரும் ஆனந்தப் பெருக்காக.

Mantra 16

पवस्व सोम मन्दयन्निन्द्राय मधुमत्तमः ॥

ஓ சோமா, தூய்மையடைந்து பாய்ந்து வா; இந்திரனை மகிழ்வி. இந்திரனுக்காக மிக மధுமயமான, மிக ரசமிகுந்தவனாக ஆகு.

Mantra 17

असृग्रन्देववीतये वाजयन्तो रथा इव ॥

இவை தேவர்களின் ஆனந்த-போகத்திற்காகப் பாய்ச்சப்பட்டன—பரிசுக்காக ஓடும் தேர்களைப் போல; சோமத் தாரைகள் வலச் செழுமையைச் சுமந்து முன்னே செல்கின்றன.

Mantra 18

ते सुतासो मदिन्तमाः शुक्रा वायुमसृक्षत ॥

அந்த சுரந்த (சுத) சோமத் தாரைகள்—மிகவும் மயக்கமூட்டுவன, ஒளிமிகு, தூய்மையானவை—வாயு (பிராண-தேவன்) நோக்கி விடப்பட்டன; பிராணமய தேவன் தெளிவாக்கப்பட்ட ஆனந்தத்தை ஏற்கும்படியாக.

Mantra 19

ग्राव्णा तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रं सोम गच्छसि । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥

கற்களால் (கிராவ்ணா) அரைக்கப்பட்டும் புகழப்பட்டும், ஓ சோமா, நீ பவித்ரம் (வடிகட்டி) நோக்கிச் செல்கிறாய்; எங்கள் ஸ்தோத்திரத்தில் சுவீர்யம் வைத்து, வாக்கில் வெற்றி-ஆற்றலை நிறுவுகிறாய்.

Mantra 20

एष तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रमति गाहते । रक्षोहा वारमव्ययम् ॥

இந்த சோமன்—தூண்டப்பட்டும் ஸ்துதிக்கப்பட்டும்—பவித்ரம் (வடிகட்டி) தாண்டி முன்னே பாய்கின்றான். ரக்ஷஸ்-ஹந்தா ஆகி, அவன் அழியாத காவல்-ஆவரணத்தில் புகுகின்றான்.

Mantra 21

यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह । पवमान वि तज्जहि ॥

அருகிலோ தொலைவிலோ—இங்கே என்னை அடையும் எந்த அச்சமாயினும், ஓ பவமானா, அதை அகற்று; அதைச் சிதை. தூயோடும் தாரை எங்கள் இருப்பிலிருந்து அச்சத்தை நீக்கட்டும்.

Mantra 22

पवमानः सो अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः । यः पोता स पुनातु नः ॥

ஓ பவமானா, அவர் இன்று பவித்ரம் (வடிகட்டி) மூலம் எங்களைத் தூய்மைப்படுத்தட்டும்—எங்கும் செயல் புரிபவர் அவர். போதா (உள்தூய்மையின் யாஜகர்) ஆன அவர் எங்களை மீண்டும் மீண்டும் சுத்தி செய்யட்டும்.

Mantra 23

यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा । ब्रह्म तेन पुनीहि नः ॥

அக்னியே! உன் ஜ்வாலையின் உள்ளே எங்கும் விரிந்துள்ள உன் பவித்ரம்—அந்தப் பிரம்மம் (அந்தர்வாணி) மூலமாக எங்களைத் தூய்மைப்படுத்து.

Mantra 24

यत्ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः । ब्रह्मसवैः पुनीहि नः ॥

அக்னியே! ஜ்வாலையால் நிறைந்த உன் பவித்ரம்—அதனால் எங்களைத் தூய்மைப்படுத்து; பிரம்ம-சவைகள் (பிரம்மசவ) மூலமும் எங்களைத் தூய்மைப்படுத்து.

Mantra 25

उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च । मां पुनीहि विश्वतः ॥

தேவ சவிதாவே! இரண்டினாலும்—உன் பவித்ரத்தாலும் உன் சவ (தூண்டுதல்/ப்ரேரணை) ஆலும்—என்னை எல்லாத் திசைகளிலும், முழுமையாகத் தூய்மைப்படுத்து.

Mantra 26

त्रिभिष्ट्वं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः । अग्ने दक्षैः पुनीहि नः ॥

தேவ சவிதாவே! நீ ‘த்ரிபிஹ்’—மூன்று சக்திகள்/மூவகையால்—ஒளியின் சோமனுடைய மிக வல்ல ‘தாம’ங்களுடன் (எம்மேல்) செயல்படு. அக்னியே! உன் தக்ஷ (திறன்) நிறைந்த ஆற்றல்களால் எங்களைத் தூய்மைப்படுத்து.

Mantra 27

पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया । विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा ॥

தேவஜனங்கள்—தெய்வக் குலத்தார்—என்னைத் தூய்மைப்படுத்தட்டும்; வசுக்கள் ‘தியா’ (விழித்த அறிவு/ஊக்கமுற்ற சிந்தனை) மூலம் என்னைத் தூய்மைப்படுத்தட்டும். எல்லாத் தேவர்களும் என்னைச் சுத்தப்படுத்தட்டும்; ஜாதவேதஸே! என்னைத் தூய்மைப்படுத்து.

Mantra 28

प्र प्यायस्व प्र स्यन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः । देवेभ्य उत्तमं हविः ॥

சோமனே! நீ வளர்ந்து நிறைவு பெறுவாயாக; உன் எல்லா ‘அம்சு’ (கதிர்கள்) உடனும் பாய்ந்து ஓடு. தேவர்களுக்காக நீ உத்தம ‘ஹவி’ (உயர்ந்த அர்ப்பணம்) ஆகு.

Mantra 29

उप प्रियं पनिप्नतं युवानमाहुतीवृधम् । अगन्म बिभ्रतो नमः ॥

நாம் பிரியமானவனின் அருகே வந்தோம்—ஆஹுதிகளால் வளர்கின்ற, எப்போதும் செயலில் இருக்கும் இளமையான (சக்தி)யை. நமஸ்காரத்தைத் தாங்கியவாறு, வணக்கத்துடன் நெருங்குகிறோம்.

Mantra 30

अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम । आखुं चिदेव देव सोम ॥

இதன் கோடாரி சோம்பலான தடையை அழித்தது; ஆகவே பாய்ந்து ஓடு, தேவர் சோமா—ஆம், சிறு கீறல் போலக் கவ்வும் ‘எலி’யெனும் இருளையும் கூட, தேவர் சோமா.

Mantra 31

यः पावमानीरध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । सर्वं स पूतमश्नाति स्वदितं मातरिश्वना ॥

யார் பவமானி பாடல்களை ஓதி/படிக்கிறாரோ—ரிஷிகள் திரட்டிய ரச-சாரத்தை—அவர் அனைத்தையும் சுத்தமாக, மாதரிஷ்வனால் இனிமைப்படுத்தப்பட்டதாக, அனுபவிக்கிறார்.

Mantra 32

पावमानीर्यो अध्येत्यृषिभिः सम्भृतं रसम् । तस्मै सरस्वती दुहे क्षीरं सर्पिर्मधूदकम् ॥

பவமானி ருசிகளை—ரிஷிகள் சேர்த்துச் சுருக்கிய அந்த ரஸ-சாரத்தை—யார் பாராயணம் செய்கிறாரோ, அவருக்குச் சரஸ்வதி பால், ஸர்பி (நெய்), தேன், மற்றும் நீர் (உதகம்) ஆகியவற்றைத் தந்து அருள்கிறாள்.

Inside Sukta 67

How it unfolds

  1. Where it opens

    Soma is hailed as the powerful, gladdening stream-holder in the sacrifice and is urged to purify himself while bringing abundance (RV 9.67.1).

  2. Development

    The hymn follows Soma’s movement as living currents—swift, prize-seeking like chariots—going forth for the gods’ enjoyment and for the sacrificer’s gain (e.g., RV 9.67.17).

  3. Climax

    Soma’s purified flow is presented as concentrated power and essence (rasa) gathered by seers, effective both ritually (for the gods) and spiritually (for the reciter).

  4. Where it settles

    A phalaśruti closes the hymn: one who studies/recites the Pavamānī verses receives Sarasvatī’s nourishing gifts—milk, ghee, honey, and water—signifying sustained inspiration and prosperity (RV 9.67.32).

The deity: Soma Pavamāna

  • Cosmic functionAs the consecrated juice and its divine principle, Soma mediates between humans and gods: he invigorates Indra and the deities, sustains ṛta through sacrifice, and distributes vitality, wealth, and inspired potency.
  • Inner significanceSoma Pavamāna symbolizes the refining of consciousness: raw impulse and desire are ‘pressed’ and ‘filtered’ into clarity (śuci), joy (ānanda), and luminous insight that can be offered upward as devotion and received back as strength and inspiration.

The seer

  • Ascribed in tradition to Pavamāna-Soma seers; specific r̥ṣi for RV 9.67 is not securely identified without Anukramaṇī confirmationThe Mandala 9 corpus is characteristically attributed to multiple seer-families and priestly lineages who composed hymns for Soma’s purification (pavamāna) during pressing; RV 9.67 participates in this liturgical-poetic stream rather than highlighting a single biographical r̥ṣi.

Famous verses

pavasva ("purify thyself")
Verse 9.67.1Sets the core identity and function of Soma Pavamāna: powerful in the rite, holder of streams, self-purifying, and bestower of fullness/abundance.Read verse 9.67.1 →
rathā iva ("like chariots")
Verse 9.67.17A vivid kinetic image of Soma’s currents ‘sent forth’ for divine enjoyment, likened to chariots racing for a prize—capturing the hymn’s momentum and sacrificial purpose.Read verse 9.67.17 →
sarasvatī duhe ("Sarasvatī milks/yields")
Verse 9.67.32Metahymnic closure promising the fruit of reciting Pavamānī verses: Sarasvatī grants nourishing substances, linking Soma purification with inspired speech and sustenance.Read verse 9.67.32 →

Attributes of the deity

  • pavamāna (self-purifying, filtering)
  • mandra (gladdening, exhilarating)
  • ojiṣṭha (most powerful)
  • rasa (essence/juice)
  • swift-flowing currents
  • bestower of rayi (wealth/abundance)
  • fit for devas (devavītaye)

Also by this seer

  • Pavamāna Soma hymns across Rig Veda Mandala 9 (multiple sūktas attributed to various r̥ṣis in the Anukramaṇī tradition)
  • Liturgical verses used in Soma pressing and filtration sequences within Śrauta ritual contexts

The rite, step by step

  • Soma stalks are pressed to express the juice (savana).
  • The expressed Soma is mixed/strengthened according to the rite and guided into streams.
  • Soma is filtered through the pavitra (woolen strainer), becoming ‘pavamāna’.
  • Purified Soma is collected in vessels and offered with accompanying recitations to invite and delight the gods (devavīti).
  • Libations are made; the remaining Soma is apportioned per ritual rule, with blessings sought for strength, wealth, and inspired speech.

Offerings

  • Purified Soma libations (pavamāna Soma)
  • Ghee (as ancillary offering in the Soma context)
  • Oblations accompanying Soma offerings (as prescribed in the Śrauta setting)

Frequently Asked Questions

The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is purified while flowing through the ritual filter, becoming fit to be offered to the gods.

It celebrates Soma’s purification and swift, powerful flow in the sacrifice, and asks him to bring abundance, strength, and inspired fullness to the worshipper.

The final verse gives a ‘fruit of recitation’: one who recites the Pavamānī verses receives Sarasvatī’s nourishment—milk, ghee, honey, and water—symbolizing prosperity and inspired speech.

Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play