Adhyaya 31: The Manifestation of Viṣṇu’s Form for Cosmic Governance (the Vaiṣṇava Creation Narrative)

Verse 1

महातपा उवाच । मनोर् नाम मनुत्वं च यदेतत् पठ्यते किल । प्रयोजनवशाद् विष्णुरसावेव तु मूर्त्तिमान् ॥ ३१.१ ॥

Mahātapā rzekł: Zaprawdę, to co jest recytowane jako 'imię Manu' i 'stan bycia Manu', to właśnie jest Viṣṇu, ucieleśniony, przybierający formę zgodnie z określonym celem.

Verse 2

योऽसौ नारायणो देवः परात्परतरॊ नृप । तस्य चिन्ता समुत्पन्ना सृष्टिं प्रति नरोत्तम ॥ ३१.२ ॥

O królu, ten Nārāyaṇa, wyższy od najwyższego, powziął zamiar ukierunkowany na stworzenie, o najlepszy z ludzi.

Verse 3

सृष्टा चेयं मया सृष्टिः पालनिया मयैव ह । कर्मकाण्डं त्वमूर्त्तेन कर्तुं नैवेह शक्यते । तस्मान्मूर्त्तिं सृजाम्येकां यया पाल्यमिदं जगत् ॥ ३१.३ ॥

To stworzenie zostało stworzone przeze mnie i zaprawdę musi być przeze mnie chronione. Lecz działanie rytualne nie może być tu wykonywane przez tego, kto jest bezkształtny. Dlatego tworzę jedną ucieleśnioną formę, przez którą ten świat może być rządzony i chroniony.

Verse 4

एवं चिन्तयतस्तस्य सत्याभिध्यायिनो नृप । प्राक्सृष्टिजातं राजन् वै मूर्त्तिमत् तत्पुरो बभौ ॥ ३१.४ ॥

Gdy tak rozmyślał, o królu, ten, którego święty zamiar był niezawodnie skuteczny, ukazała się przed nim zaprawdę ucieleśniona forma, zrodzona z prastworzenia.

Verse 5

पुरोभूते ततस्तस्मिन् देवो नारायणः स्वयम् । प्रविशन्तं ददर्शाथ त्रैलोक्यं तस्य देहतः ॥ ३१.५ ॥

Wtedy, gdy ta manifestacja wyszła na przód, bóg Nārāyaṇa sam był widziany wchodzący; a z jego ciała były oglądane trzy światy.

Verse 6

ततः सस्मार भगवान् वरदानं पुरातनम् । वागादीनां ततस्तुष्टः प्रादात् तस्य पुनर्वरम् ॥ ३१.६ ॥

Wtedy Błogosławiony Pan przypomniał sobie dawne nadanie łaski; a potem, będąc zadowolonym z jego mowy i powiązanego postępowania, ponownie obdarzył go łaską.

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता त्वं सर्वलोकनमस्कृतः । त्रैलोक्यविघ्ननाशाच्च त्वं भव विष्णुः सनातनः ॥ ३१.७ ॥

Jesteś wszechwiedzący; jesteś twórcą wszystkiego; jesteś czczony przez wszystkie światy. I jako usuwający przeszkody w trzech światach, bądź objawiony jako Viṣṇu, Wieczny.

Verse 8

देवानां सर्वदा कार्यं कर्त्तव्यं ब्रह्मणस्तथा । सर्वज्ञत्वं च भवतु तव देव न संशयः ॥ ३१.८ ॥

Obowiązek bogów powinien być zawsze wypełniany, a podobnie również Brahmā. I niech wszechwiedza będzie twoja, o Deva, nie ma co do tego wątpliwości.

Verse 9

एवमुक्त्वा ततो देवः प्रकृतिस्थो बभूव ह । विष्णुरप्यधुना पूर्वां बुद्धिं सस्मार च प्रभुः ॥ ३१.९ ॥

Po wypowiedzeniu tych słów bóg wszedł w stan zakorzeniony w Prakryti, pierwotnej naturze. A także Wisznu, suwerenny Pan, przypomniał sobie dawną Buddhi, intelekt, który istniał wcześniej.

Verse 10

तदा सञ्चिन्त्य भगवान् योगनिद्रां महातपाः । तस्यां संस्थाप्य भगवानिन्द्रियार्थोद्भवाः प्रजाः । ध्यात्वा परेण रूपेण ततः सुष्वाप वै प्रभुः ॥ ३१.१० ॥

Wtedy Błogosławiony Pan, wielki asceta, rozmyślał o joga-nidrze, jogicznym śnie. Ustanowiwszy w tym stanie istoty zrodzone z przedmiotów zmysłów i kontemplując najwyższą formę, Pan zapadł w sen.

Verse 11

तस्य सुप्तस्य जठरान्महत्पद्मं विविसृष्टम् । सप्तद्वीपवती पृथ्वी ससमुद्रा सकानना ॥ ३१.११ ॥

Z brzucha tego, który spał, wyłonił się wielki lotos; a Ziemia, posiadająca siedem kontynentów, ukazała się wraz z oceanami i lasami.

Verse 12

तस्य रूपस्य विस्तारं पातालं नालसंस्थितम् । कर्णिकायां तथा मेरुस्तन्मध्ये ब्रह्मणो भवः ॥ ३१.१२ ॥

W rozległości tej formy Patala znajduje się w łodydze; podobnie Meru mieści się w pestkowcu, centralnym kubku nasienia. W jego samym środku leży źródło Brahmy.

Verse 13

एवं दृष्ट्वा परं तस्य शरीरस्य तु सम्भवम् । मुमुचे तच्छरीरस्थो वायुर् वायुं समं सृजत् ॥ ३१.१३ ॥

Ujrzawszy tak dalsze pojawienie się tego ciała, Wiatr, przebywający w tym ciele, został uwolniony, generując wiatr równy sobie.

Verse 14

अविद्याविजयं चेमं शङ्खरूपेण धारय । अज्ञानच्छेदनार्थाय खङ्गं तेऽस्तु सदा करे ॥ ३१.१४ ॥

Dźwigaj to zwycięstwo nad niewiedzą w postaci muszli; a by przeciąć niewiedzę, niech miecz zawsze spoczywa w twej dłoni.

Verse 15

कालचक्रमिमं घोरं चक्रं त्वं धारयाच्युत । अधर्मगजघातार्थं गदां धारय केशव ॥ ३१.१५ ॥

O Aćjuta, dźwigaj to straszliwe Koło Czasu, dysk. O Kesawa, dźwigaj maczugę, by uderzyć na słonia adharmy, bezprawia.

Verse 16

मालेयं भूतमाता ते कण्ठे तिष्ठतु सर्वदा । श्रीवत्सकौस्तुभौ चेमौ चन्द्रादित्यच्छलेन ह ॥ ३१.१६ ॥

O Matko istot, niech ten girland pozostaje na twojej szyi przez cały czas; a niech te dwa, Śriwatsa i Kaustubha, będą obecne pod postacią Księżyca i Słońca.

Verse 17

मारुतस्ते गतिर्वीर गरुत्मान् स च कीर्तितः । त्रैलोक्यगामिनी देवी लक्ष्मीस्तेऽस्तु सदाश्रये । द्वादशी च तिथिस्तेऽस्तु कामरूपी च जायते ॥ ३१.१७ ॥

O bohaterze, niecz Marut, Wiatr, będzie twoją drogą; a niecz Garutman, Garuda, będzie dla ciebie głoszony. O wieczna ucieczko, niecz bogini Lakszmi, która przemierza trzy światy, będzie twoja. Niecz dwunasty dzień księżycowy, Dwadaśi, będzie twój; a staje się zdolnym do przybierania form według woli.

Verse 18

घृताशनो भवेद्यस्तु द्वादश्यां त्वल्परायणः । स स्वर्गवासी भवतु पुमान् स्त्री वा विशेषतः ॥ ३१.१८ ॥

Ktokolwiek, choć o skromnych środkach, spożywa ghi jako pokarm w Dwadaśi, dwunastym dniu księżycowym, czy to mężczyzna, czy zwłaszcza kobieta, niech stanie się mieszkańcem nieba.

Verse 19

एष विष्णुस्तवाख्यातो मूर्तयो देवदानवान् । हन्ति पाति शरीराणि सृजत्यन्यानि चात्मनः ॥ ३१.१९ ॥

To jest Viṣṇu, tak ci objawiony: poprzez ucieleśnione formy pośród bogów i dānavów, on uderza i chroni ciała, a z siebie samego również stwarza inne formy.

Verse 20

युगे युगे सर्वगोऽयं वेदान्ते पुरुषो ह्यसौ । न हीनबुद्ध्या वक्तव्यो मनुष्योऽयं कदाचन ॥ ३१.२० ॥

W każdym wieku ten Puruṣa jest wszechprzenikający; zaprawdę, w Vedāncie jest nauczany jako najwyższy Puruṣa. Nigdy nie powinien być określany jako zwykły człowiek przez niższe zrozumienie.

Verse 21

य एवँ शृणुयात् सर्गं वैष्णवं पापनाशनम् । स कीर्तिमिह संप्राप्य स्वर्गलोके महीयते ॥ ३१.२१ ॥

Ktokolwiek usłyszy ten vaiṣṇawski opis stworzenia, który niszczy grzechy, ten osiąga sławę w tym świecie i jest czczony w krainie niebiańskiej.